ትምህርቲ ካብ ንጉስ ኣሳ፡ ንኣምላኽ ምእማንን ንኻልኦት ምግልጋልን

ኣብ 1792 ዊልያም ኬሪ ንክርስትያናት ኣህዛብ ንምልዋጥ ከም ዝጽዕሩ ዘተባብዕ ብሮሹር ኣሕተመ። ክሳዕ ሽዑ ፕሮተስታንታት ኣብ መላእ ኤውሮጳ ንዘመናት ብዛዕባ ስነ-መለኮትን ፖለቲካዊ ረብሓታት ምምሕያሽን ይከራኸሩ ነበሩ። ኬሪ ንዓለም ንምብሳር ክውደቡ ምስ ኣተባብዖም፡ ሓደ ካብቶም ብዙሓት ተቓወምቱ፡ «መንእሰይ፡ ኣምላኽ ንኣህዛብ ክልውጥ ምስ ደለየ፡ ብዘይካ ምሕጋዝካ ወይ ምሕጋዘይ ክገብሮ እዩ» በለ። ነፍሲ ወከፍ ክርስትያናዊ ማሕበረሰብ በዚ ውጥረት እዚ ይነብር። «ነገራት ዝገብሩ» ንጡፋት ምእመናንን ንኣምላኽ «ነገራት ክገብር» ዝጽልዩን ዝጽበዩን ኣለዉ። ህይወት ንጉስ ኣሳ ክልቲኡ ከም ዘድሊ የርኢ።

ኣሳ ብንእሽቶኡ ንኣቡኡ ወሪሱ ንጉስ ይሁዳ ኮነ። ንእግዚኣብሔር ተወፊዩ ነበረን ገለ ኣዝዮም ኣወንታዊ ምምሕያሻት ከኣ ኣተግበረ። ቀንዲ ፍጻሜታት ናይ 41 ዓመት ግዝኣት ኣሳ (910-870 ቅ.ል.ክ.) ኣብ 2 ዜና መዋእል 14-16 ተሸፊኑ ኣሎ።

ካብ መጀመርታ ንእግዚኣብሔር ምሕጓስ (2 ዜና መዋእል 14:1-8)

ነገስታት ክንደይ ዓመት ይገዝኡ? ኣሳ ንይሁዳ ንምምሕያሽ ክንደይ ዓመት ክህልዎ እዩ? መጻኢ ኩሉ ግዜ ዘይተረጋገጸ እዩ። ግዜ ንጥፈትን ምምሕያሽን ሕጂ እዩ። ኣሳ ንጉስ ምስ ኮነ፡ «ንናይ ወጻኢ መሰውኢታትን ነቶም ኣኽራማትን ኣርሓቖም፡ ነቶም ቅዱሳት ኣእማንን ነቶም ኣሸራ ምሰሶታትን ሰባበሮም» (14:3 NIV)። ኣብ ህይወትና ዝቕየር ነገር ኣሎዶ? ስድራቤትና ወይ ቤተ-ክርስትያንና ብመንፈሳዊ መዳይ ይወርዱ ኣለዉዶ? ምትሕድዳስ ብንስሓን ለውጥን ይጅምር። እግዚኣብሔር ኣብ ህይወትና እንታይ «ከነርሕቕ»፡ «ክንሰብሮ» ወይ «ክንቆርጾ» ይደሊ? ከም ኣሳ፡ ካብ መጀመርታ ንኣምላኽ ምሕጓስ ይምረጽ። ንጥፈታት እንተ ኣዘንጊዕና፡ ምስ ምብታኽ ክንላመድ ንኽእል ኢና። ሓድሽ ነገር ንጅምር ኣለናዶ? ሕጂ ንኣምላኽ ንምሕጓስ ስጉምቲ ንውሰድ።

ምትሕድዳስ ካብ ንፉግ ምጥፋእ ዝበዝሕ እዩ። ኣሳ ንህዝቢ ኣብ ሰለስተ መዳያት ከኣ ኣተባብዖም፡ ርክብ፡ ምእዛዝን ራእይን። ብዛዕባ ርክብ፡ «ንይሁዳ ንእግዚኣብሔር ክደልዩ ኣዘዞም» (14:4)። ብዘይካኡ ምስኡ ናይ ሓቂ ርክብ እንተ ዘይብሎም፡ ደረቕ ሃይማኖት ከም ዝህልዎም ይፈልጥ ነበረ። ብዛዕባ ምእዛዝ፡ «ንሕጋጋቱን ትእዛዛቱን ክእዘዙ» ኣዘዞም (14:4)። ምምላስ ኩሉ ግዜ ፍሉይ ስጉምቲ የድሊ። ብዛዕባ ራእይ፡ «ነዘን ከተማታት እዘን ... ከምኡ’ውን ቅጽርታት ከም ዝገብሩለን ... እታ ምድሪ ገና ናትና እያ» ኣተባብዖም (14:7-8)። ንኣምላኽ ዝሃቦም ውርሻ ከም ዘማዕርጉ፡ ክከላኸሉን ክሃንጹን መሃሮም።

ኣምላኽ ኣጸጋሚ ውሉዳት፡ ርእሰ-ወዳዊ መጻምዲ፡ ዘሰልችው ስራሕ፡ ዘሕርቕ ሕማም፡ እትቃለስ ዘላ ቤተ-ክርስትያን ሂቡካዶ? ገለ ግዜ ብቕጽበት ፍጹምነት ክንረክብ ኢና – ኣብ ሰማይ። ግናኸ ኣብዛ ምድሪ እዚኣ፡ እግዚኣብሔር ዝሃበና ከነማዕርግን ክንሃንጽን ተጸዊዕና ኢና፡ «እታ ምድሪ ገና ናትና እያ።»

ኣብ ዘይተረጋገጸ ኩነታት ንእግዚኣብሔር ምውካል (2 ዜና መዋእል 14:9-15)

ንደቡባዊ መንግስቲ ንምክልኻል፡ ኣሳ ንሰራዊቱ ኣበርቲዑ፡ «ኣሳ ሰራዊት ሰለስተ ሚእቲ ሽሕ ሰብ ካብ ይሁዳ፡ ብዓበይቲ ጋሻታትን ብኲናትን ዝተዓጥቁ፡ ከምኡ’ውን ክልተ ሚእቲን ሰማንያ ሽሕን ካብ ብንያም፡ ብንኣሽቱ ጋሻታትን ብቐስትን ዝተዓጥቁ ነበሮ። እዞም ኩሎም ደፋራት ተዋጋእቲ ሰባት ነበሩ» (14:8)። ግናኸ ብቕጽበት ሓደ ከቢድ ስግኣት ካብ ሰሜን ኣፍሪቃ መጸ፡ «ዘራሕ እቲ ኢትዮጵያዊ ብሰራዊት ሚእቲ ሽሕ ሰብን ሰለስተ ሚእቲ ሰረገላታትን ንዓታቶም ወጸ» (14:9 RSV)። ኣሳ ብሓቂ ብቁጽሪ ይበዝሕ ነበረ!

ክንደይ ከም ዝተዳለና እንተ ዘይኮነ፡ ዘይተጸበናዮ ነገራትን ኣዝዮም ከበድቲ ጸገማትን ክመጹና ይኽእሉ እዮም። ንገሊኦም፡ ካንሰር፡ ፍትሕ ወይ ዘይተጸበናዮ ሞት ናይ ፍቑር ሰብ ክኸውን ይኽእል እዩ። ንኻልኦት ከኣ ኣገዳሲ ፈተና ምውዳቕ፡ ቪዛ ምእባይ፡ ስራሕ ምጥፋእ፡ ወይ ኣብታ ከባቢያዊት ቤተ-ክርስትያን ምብታኽ ክኸውን ይኽእል እዩ።

ንጉስ ኣሳ ምስ ጥፍኣት ይገጥም ነበረ። እንታይ ምርጫታት ነበሮ? ክሃድም ይኽእል ነበረ። ምስ ዘራሕ ወይ ምስ ካልእ ንጉስ ምሕዝነት ክደሊ ይኽእል ነበረ። ናብ ቅድሚት ክኸይድ ይኽእል ነበረ። ግናኸ ኣሳ ክጽሊ ወሰነ፡ «> ኦ እግዚኣብሔር፡ ንሓይልታት ንምሕጋዝ ከምኡ ዝበለ የልቦን። ኣባና ሓግዘና፡ ኦ እግዚኣብሔር ኣምላኽና፡ ንዓኻ ንውከል ኢና፡ ብስምካ ኸኣ ንዓዚ ሰራዊት ተቓዊምና መጺእና። ኦ እግዚኣብሔር፡ ንስኻ ኣምላኽና ኢኻ፡ ሰብ ኣባኻ ከይዕወት ኣይትፍቀድ» (14:11 NIV)። ኣሳ ንኣምላኽ ክውከል መረጸ።

እዚ ምርጫ እዚ ናትና እውን እዩ። ብሓቂ፡ ኣብ ዘይተረጋገጸ መጻኢ ክንገጥም ከለና ሓገዝ ዘይብልና ምስ ዝስመዓና፡ ኣብ እግዚኣብሔር ክንውከል ዝበለጸ ቦታ ኣለና። ንጳውሎስ እዚ ኣርኣዮ፡ «ጸጋይ ይኣኽለካ እዩ፡ ምኽንያቱ ሓይለይ ብድኻም ይፍጸም እዩ።» ጳውሎስ ከኣ ብምውካል ኣብ ኣምላኽ ዝመጽእ ሓይሊ ተመክሮ፡ «ምእንቲ ክርስቶስ፡ ብድኻማት፡ ብጸርፊ፡ ብጸበባ፡ ብስደት፡ ብጸገማት እሕጎስ። ምኽንያቱ ድኹም ምስ ዝኸውን፡ ሽዑ ሓያል እኸውን» (2 ቆሮንቶስ 12:9-10)።

ኣብ እግዚኣብሔር ምውካል ንጥፈታት ዘይምግባር ማለት ኣይኮነን። ድኻሞምን ኣብ እግዚኣብሔር ምውካሎምን ድሕሪ ምግላጽ፡ ኣሳን ወተሃደራቱን ገና ንጸላኢ ክዋግኡ ነበሮም። ግናኸ ክዋግኡ ከለዉ፡ «እግዚኣብሔር ንኢትዮጵያውያን ኣብ ቅድሚ ኣሳን ኣብ ቅድሚ ይሁዳን ሰዓሮም» (14:12 RSV)። ኣጸጋሚ ግዜያት ንገጥም ኣለናዶ? ከም ኣሳ፡ ኣብ እግዚኣብሔር ንውከል። ሽዑ ብሓይሉ ንመጻኢ ንገጥም። ኣብኡ ምስ እንውከል፡ ንሱ ክሰርሕ ንፈቕደሉ ኢና። ምውካል ንኹሎም «ሓባራት ሰራሕተኛታት ኣምላኽ» ኣገዳሲ እዩ (1 ቆሮንቶስ 3:9)።

ብኻልኦት ኣቢልካ ንእግዚኣብሔር ምስማዕ (2 ዜና መዋእል 15:1-8)

እቲ ዝቕጽል ኣገዳሲ ፍጻሜ ምግጥጣም ንጉስ ኣሳን ኣዛርያን ነበረ። ፍልልያት ኣብ ትርጉማት፡ ኦቤድ ነብዪን ወዱ ኣዛርያ መልእክተኛን እንተ ነበሩ፡ ወይስ ክልቲኦም ነብያት ነበሩ (15:1,8) ዘይተረጋገጸ ይገብሮ። እቲ ሓቂ ግን ኣብዚ እዋን እዚ ኣሳ ደኺሙን ተስፋ ቆሪጹን ነበረ። እግዚኣብሔር እዚ ኣስተብሃለሉን ንኣዛርያ ብዘተባብዕ መልእኽቲ ሰደዶ። ንሱ ብዛዕባ ምህላዉን ሽልማትን ኣረጋግጸሉ። ብዛዕባ ምህላዉ፡ «እግዚኣብሔር ምስኡ ምስ ዝኸውን ምስኡ እዩ» በለ (15:2)። ብዛዕባ ሽልማት፡ ጽንዓት ስራሕ ኣሳን ምእዛዙን ተስተብሃለሉ፡ «ንስኻ ግና ሓያል ኩን እሞ ኣይትሕደግ፡ ምኽንያቱ ስራሕካ ክሽለም እዩ» (15:7)።

መብዛሕትና ብግዜያት ተስፋ ምቑራጽ ንሓልፍ ኢና። ጳውሎስ እዚ ኣብ ገሊኦም ኣብ ቆሮንቶስ ተሰሚዕዎ ነበረን ጸሓፈ፡ «ፍቑራት ኣሕዋት፡ ጽኑዓት ኩኑ። ምንም ነገር ኣይየንቅንቀኩም። ኩሉ ግዜ ንስራሕ እግዚኣብሔር ብምሉእ ልብኹም ሃቡ፡ ምኽንያቱ ጻዕርኹም ኣብ እግዚኣብሔር ከንቱ ከም ዘይኮነ ትፈልጡ ኢኹም» (1 ቆሮንቶስ 15:58)። ንሕና እውን ነዘን ተስፋታት ክንኣምን የድልየና። «ኣሳ ነዘን ቃላት እዘን ምስ ሰምዐ ... ተባዕ ኮነ» (15:8)።

ስለምንታይ መንፈስ ኣምላኽ ብቐጥታ ኣብ ንጉስ ኣሳ ኣይመጸን? (15:1)። ስለምንታይ ኣምላኽ ብኻልእ ኣቢሉ ይዛረብ? ገለ ግዜ እግዚኣብሔር ብቐጥታ ይዛረበና። ኤልያስ ተስፋ ምስ ቆረጸ እግዚኣብሔር ብህድኣት ገጠሞ። ግናኸ ብዙሕ ግዜ ብኻልኦት ኣቢሉ ክዛረበና ይመርጽ። ኣብዚ ኣምላኽ ብኣዛርያ ኣቢሉ ክዛረብ መረጸ። ንጉስ ኣሳ ክነጽጎ ይኽእል ነበረ። ምናልባት ንንጉስ ንምዝራብ ኣዝዩ ንእሽቶ ከም ዝኾነ ገይሩ ይርእዮ ነበረ። ከም ኤልያስን ኤልሳዕን ዝኣመሰሉ ነብያት ብቕዓት ኣይነበሮን። ኣሳ ነቲ ነብዪ ካብቶም «ደፋራት ተዋጋእቲ ሰባት» ስለ ዘይነበረ ክንዕቆ ይኽእል ነበረ።

እንተ ዘይተጠንቂቕና፡ ቃል እግዚኣብሔር ዝመጸሉ መገዲ ስለ እንነጽግ ክንሰሓቶ ንኽእል ኢና። ንሱ ነቲ መልእክተኛ ከም ዝመርጽ ዘክር። ብሓንቲ ኣረጊት ሓብቲ፡ ሓደ መንእሰይ ሰባኺ፡ ሓደ ድምጻዊ፡ ሓደ ዘይንሰማምዓሉ ክርስትያን ኣቢሉ ክፈታተነና ይደሊ ይኸውን። ንኣዛርያ ምጥቃም እግዚኣብሔር ንኣሳ ዘተባብዓሉን ንኻልኦት ክሰምዕ ዘገድደሉን መገዲ ነበረ። እግዚኣብሔር ኣብ መልእክተኛታቱ ፍጹምነት እንተ ዝደሊ፡ ንሓደ እኳ ካባና ኣይምተጠቐመን! ብጸጋ ይዛረብ። ብጸጋ መልእክተኛኡ ይመርጽ። ብጸጋ ንመልእክተኛኡ ክንሰምዕ ድሉዋት ክንከውን ኣለና።

ብኣብነት ንኻልኦት ምውሳኽ (2 ዜና መዋእል 15:9-19)

ኣሳ ምስ ተተባብዐ፡ ንምምሕያሻቱ ቀጸለ። ክልተ ካብኣቶም ተጎሊሖም ኣለዉ፡ ንጽህናን ኣምልኾን። ብዛዕባ ንጽህና፡ «ነቶም ዘጸይቑ ጣኦታት ካብ ምሉእ ምድሪ ይሁዳን ብንያምን ካብተን ኣብ ኣኽራማት ኤፍሬም ዝሓዛ ከተማታትን ኣርሓቖም» (15:8)። ኣሳ ነቲ ንእግዚኣብሔር ዘጸይቕ ዝነበረ ኣብ ውሽጢ ስድራቤቱ እውን ኣርሓቖ (15:16)። ብዛዕባ ኣምልኾ፡ «ነቲ ኣብ ቅድሚ ኣፍደገ ቤተ-መቕደስ እግዚኣብሔር ዝነበረ መሰውኢ እግዚኣብሔር ኣዐረዮ» (15:8)። ኣሳ ነቲ መሰረተ-ልማዕቲ ኣዐረዮ፡ ስለዚ ህዝቢ ኣምላኽ ንእግዚኣብሔር ከምልኹን መስዋእቲ ከቕርቡን ክኢሎም። ነዘን ለውጥታት እዘን ምስ ረኣዩ፡ ንኣምላኽ ዝፈርሑ ሰባትን ኣንስትን ካብ ካልኦት ነገዳት ናብ ይሁዳ ተሰጋገሩ፡ «ብዙሓት ካብ እስራኤል ናብኡ መጺኦም ነበሩ፡ ምኽንያቱ እግዚኣብሔር ኣምላኹ ምስኡ ከም ዝነበረ ምስ ረኣዩ» (15:9)።

ኻልኦት ኣነባብራና ማራኺ ይረኽብዎዶ? ምህላው ኣምላኽ ኣብ ኣባይትናን ህይወትናን ይስመዓናዶ? ናይ ሓቂ ኣምልኾ ህይወት ዝህብን ማራኽን እዩ። የሱስ ንቀረጥ ሰብን ኣመንዝራታትን ሓጥኣንን ስለምንታይ ከም ዝሳሓቦም ምሕሳብ መምህር እዩ። ስለምንታይ ንዕኡ ምሕዝነት ይፈትውዎ ነበሩ? ከምዚኦም ዝበሉ ኣብ ከባቢያዊት ቤተ-ክርስትያንና ምቹእ ይስመዖምዶ?

መንግስቲ ይሁዳ ንሓሳባት ኣሳ ከመይ ገይራ ተገብረቶ? ኣምለኹን ንርእሶም ከኣ ኣወፈዩ። ብዛዕባ ኣምልኾ፡ «ኣብ የሩሳሌም ተኣከቡ ... ኣብቲ ግዜ እቲ ንእግዚኣብሔር ሸውዓተ ሚእቲ ከብትን ሸውዓተ ሽሕ ኣባጊዕን ኣጣልን መስዋእቲ ኣቕረቡ» (15:10-11)። ሕጂ መሰውኢ እግዚኣብሔር ስለ ዝተዐረየ፡ ኣብ ምቕራብ ንእግዚኣብሔር ዝተሓደሰ ሓጎስን ልግስን ነበረ። ንምምላኽ ድሌት ምህላው ምልክት ምትሕድዳስ እዩ። ብዛዕባ ንርእሶም ምውፋይ፡ «ንእግዚኣብሔር፡ ኣምላኽ ኣቦታቶም፡ ብምሉእ ልቦምን ነፍሶምን ክደልዩ ኪዳን ኣተዉ ... ኩሉ ይሁዳ ብዛዕባ እቲ መሓላ ተሓጎሰ፡ ምኽንያቱ ብምሉእ ልቦም መሓሉዎ። ንኣምላኽ ብትግሃት ደለይዎ፡ ንሱ ኸኣ ተረኽበሎም» (15:12-15)። ምውፋይ ኣሳ ንእግዚኣብሔር ንኻልኦት ናብ ዝበለጸ መንፈሳዊ ተመክሮ ኣንቀሳቐሶም።

ቃላትን ተግባራትን ኣሳ ንሓንቲ ሃገር ለወጡ። ንሓንቲ ሃገር ከይንቀሳቕስ ንኽእል ኢና፡ ግናኸ ጽልዋ ኣለና። ምውፋይና ንእግዚኣብሔር ነቶም ኣብ ከባቢና ዘለዉ የነቓቕሖምዶ? ብምድላውና ንጉጅለ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ብምስታፍና ኣብ ጸሎትን ኣምልኾን፡ ብምሕሳብና ንዝሓለፉ ኣባላት ንኻልኦት ንጸልዎምዶ? «ንኣመንቲ ኣብ ንግግርን ስነ-ምግባርን፡ ኣብ ፍቕሪ፡ ኣብ እምነት፡ ኣብ ንጽህና ኣብነት ኩኑ ... እቲ ዝሃበካ ህያብ ኣይትረስዕ ... ነዘን ግዴታታት እዘን ተግብረን፡ ንዓታተን ተወፈየን፡ ስለዚ ኩሉ ሰብ ምዕባለኻ ክርኢ ይኽእል» (1 ጢሞቴዎስ 4:12-15 RSV)።

ኣብ ብልሓትን ተመክሮን ምውካል (2 ዜና መዋእል 16)

እታ ሃገር ምስ ተመቕለት፡ ኣብ መንጎ እስራኤል (ሰሜናዊ ዓሰርተ ነገዳት)ን ይሁዳ (ደቡባዊ ክልተ ነገዳት)ን ቀጻሊ ምትሕርራም ነበረ። «ኣብ ሰላሳን ሽዱሽተን ዓመት ግዝኣት ኣሳ፡ ባሻ ንጉስ እስራኤል ናብ ይሁዳ ወጺኡ ንራማ ኣበርቲዑ፡ ስለዚ ሓደ እኳ ካብ ግዝኣት ኣሳ ንጉስ ይሁዳ ከይወጽእ ወይ ከይኣቱ» (16:1)። እዚ መጥቃዕቲ እዚ ዝተፈጸመሉ ዕለት ዘይተረጋገጸ እዩ፡ ምኽንያቱ ንጉስ ባሻ ኣብ 26 ዓመት ግዝኣት ኣሳ ሞተ (1 ነገስታት 15:33)። ተንተንቲ መብርሂታት ይህቡ፡ ግናኸ ዕላማ ናይዚ ውግእ እዚ ምጽሓፍ፡ ኣሳ ነቲ ናይ መጀመርታ ውግኡ ዝተዋግኣሉ መገዲ ንምፍልላይ ነበረ። ተመክሮ እምነት ይሃንጽ፡ ግናኸ ኣብ እግዚኣብሔር ምውካል የዳኽም። ኣሳ ኣብ ገዛእ ሓይሉ ክውከል መረጸን ሰለስተ ነገራት ከኣ ተፈጸሙ።

ናጽነት ኣሳ ተሰጊኣ።

ንጉስ ባሻ ናብ ደቡብ ተንቀሳቒሱ ንራማ፡ ካብ የሩሳሌም ኣርባዕተ ማይልስ ርሒቓ እትርከብ ከተማ፡ ከበርትዕ ጀመረ። እዚ ንመጻኢ ኣሳ ከቢድ ስግኣት ነበረ። ኣብቲ ናይ መጀመርታ ውግእ፡ ኣሳ ንእሽቶ ተመክሮ ምስ ዝነበሮ፡ ንእግዚኣብሔር ሓገዝ ሓተተ። ግናኸ ኣብዚ ግዜ እዚ፡ ኣሳ መልእክተኛታት ናብ ሓደ ኣህዛባዊ ንጉስ ኣብ ደማስቆ ሰደደ፡ «ኣባይን ኣባኻን ኪዳን ይኹን ... ብሩርን ወርቅን እሰድደልካ ኣለኹ። ሕጂ ኪዳንካ ምስ ባሻ ንጉስ እስራኤል ስበር፡ ስለዚ ካባይ ክምለስ እዩ» (16:3)። እዚ ብልሓተኛ ስትራተጂ እዚ ሰርሐ። እስራኤል ካብ ደማስቆ ተጠቕዐትን ባሻ ካብ ራማ ክምለስ ተገደደ። «ሽዑ ንጉስ ኣሳ ንኹሎም ሰባት ይሁዳ ኣምጺኡ፡ ነቶም ኣእማንን ዕንጨይትን ባሻ ዝጥቀመሎም ዝነበረ ካብ ራማ ወሰዱ። ብኣታቶም ኣሳ ንገባን ሚጽፓን ሃነጸ» (16:6)። ኣሳ ገለ ካብ ኢንቨስትመንቱ ኣምጺኡ ነቲ ስግኣት ኣርሓቖ።

እግዚኣብሔር እዚ ከመይ ገይሩ ረኣዮ? ንኣሳ ኣብ መንጎ እቶም ክልተ ውግኣት ዘሎ ፍልልይ ንኽርኢ ንሓደ ነብዪ፡ ሃናኒ፡ ሰደደ። ካብ ሰሜን ኣፍሪቃ ምስ ተጠቕዐ፡ «ኣብ እግዚኣብሔር ተወከልካ፡ ንሱ ኣብ ኢድካ ኣረከቦም» (16:8)። ግናኸ ኣብዚ ውግእ እዚ፡ ኣብ ብሩር፡ ወርቂ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ዘይጥዑይ ምሕዝነት ተወከለ። ናጽነትና ምስ ትስገር፡ ከመይ ገይርና ንምልስ? ከነገልግል ከለና፡ ገና ኣብኡ ንውከልዶ? «ኣብ ገዛእ ኣእምሮኻ ኣይትደገፍ፡ ኣብ ኩሉ መገድኻ ኣፍልጦ ... ኣብ ገዛእ ዓይንኻ ጥበበኛ ኣይትኹን» (ምሳሌ 3:5-7)። ሓደጋ ናይ ተመክሮ ኣይትረስዕ!

ስም ኣሳ ተሰጊኡ።

እቲ ቅልውላው ምስ ሓለፈ፡ ኣሳ ብርእሱ ተሓጒሱ ክኸውን ኣለዎ። ብልሓተኛ ምትእትታዉ ሰላምን ብልጽግናን ኣምጺኡ ነበረ። ምናልባት ብዙሓት ንኣሳ ከምዚ ዝበለ ብልህ ንጉስ ስለ ዝረኸቡ ክንደይ ከም ዝተሓጎሱ ነገሩዎ። ግናኸ ሃናኒ ነቲ ኩነታት ብፍላይ ገይሩ ገምገሞ፡ «ዓሻ ነገር ገበርካ፡ ካብ ሕጂ ኸኣ ውግእ ክህልወካ እዩ» (16:9)። መራሕቲ ብዕሽነት ክኽሰሱ ኣይፈትዉን፡ ብፍላይ ሓያል ደገፍ ክረኽቡ ከለዉ። ርእይቶ ሃናኒ ኣዝዩ ቅኑዕ ነበረ። ስለምንታይ ኣሳ ኣብ ሰብ እምበር ኣብ ኣምላኽ ክውከል መረጸ? ኣምላኽ ክባርኽ ይደሊ። «ምኽንያቱ ኣዒንቲ እግዚኣብሔር ንምሉእ ምድሪ ይርእያ፡ ነቶም ልቦም ብምሉእ ንእኡ ዝተወፈየ ንምሕያል» (16:9)። ግናኸ ሕጂ ስም ኣሳ ኣብ ሓደጋ ነበረ። ውድቀት ክቕበል ኣይከኣለን። ኣብ ክንዲ ርእሱ ምትሕት ምባል፡ «ኣሳ ብነብዪ ተቖጥዐ፡ ብጣዕሚ ስለ ዝተቖጥዐ ኸኣ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኣእተዎ» (16:10)። ስምና ምስ ትስገር ከመይ ገይርና ንምልስ? ነቲ ነቐፌታ ንሰምዖዶ? ቃል እግዚኣብሔር ክህልዎ ይኽእል እዩ።

ጥዕና ኣሳ ተሰጊኡ።

«ኣብ 39 ዓመት ግዝኣቱ ኣሳ ብሕማም ኣብ ኣእጋሩ ተጠቕዐ። ሕማሙ ከቢድ እኳ እንተ ነበረ፡ ኣብ ሕማሙ እውን ንእግዚኣብሔር ሓገዝ ኣይደለየን፡ ግናኸ ንሓካይም ጥራይ» (16:12)። እርግና ዘሕርቑ ገደባት የምጽእ። ብኸቢድ ሕማም ኣብ ኣእጋሩ፡ ክዋጋእ ዝነበሮ ዓቕሚ ጠፍአ። ብኣልማማ ገደባት ምስ ንገጥም እንታይ ንገብር? እቲ ላዕለዋይ ፍቕዲ ንሓካይም ምእባይ ማለት ክኸውን የብሉን። የሱስ ንሓካይም ኣፍቂዱ፡ «ጥዑያት ሓኪም ኣየድልዮምን፡ ግናኸ ሕሙማት» (ማቴዎስ 9:12)። ኣሳ እንታይ እዩ ጌጋ ዝገበረ? ጥዕናኡ ምስ ተሰጊኡ፡ ንእግዚኣብሔር ኣይደለየን፡ ግናኸ ኣብ ሓካይም ተወከለ። እምነት ንሓኪም ምድላይ ኣይነጽግን። እምነት እምነት እያ። ትጉህ ኩን፡ ግናኸ ኣብ እግዚኣብሔር ተወከል።

መደምደምታ

ኣሳ ፍጹም ከም ዘይነበረ ንጹር እዩ፡ ገና እግዚኣብሔር ከኣ በለ፡ «ግናኸ ልቢ ኣሳ ንኹሉ ዘመኑ ፍጹም ነበረ» (15:17 RSV)። ንሕና እውን ክንወድቕ ኢና፡ ንጽውዓና ኸኣ ኣይንበጽሕን ኢና፡ ግናኸ ኣብ እግዚኣብሔር ክንውከል ክንቅጽል ኢናዶ? ብሓጎስ ንሓደ ጸጋዊ ኣምላኽ ነገልግል ኢና፡ «ንጻዕርኹምን ነታ ንህዝቡ ብምሕጋዝኩም ዘርኣኹምዋ ፍቕርን ኣይርስዕን እዩ። ነፍሲ ወከፍኩም ነዚ ትግሃት እዚ ክሳዕ መወዳእታ ከም እተርእዩ ንደሊ» (እብራውያን 6:10-11)። እግዚኣብሔር ገና ንምውካልና ይባርኽ። ንቕድሚት ንኺድ፡ ኣብኡ ክንውከል ንመርጽ።

እቲ 3000 ዓመት ዝዕድመኡ ተስፋ ገና ይቕጽል፡ «ሓያል ኩን እሞ ኣይትሕደግ፡ ምኽንያቱ ስራሕካ ክሽለም እዩ» (2 ዜና መዋእል 15:7)።

ብፊሊፕ ናን″ }