መርሓቤተ ክርስቲያን ኣምላኽ ውድብ ድያ ወይ ህያው ኣካል፧እቲ ኣብ ዘጸኣት 18 ዘሎ ታሪኽ ምኽሪ ዮቶር፡ ብዛዕባ ሰብኣዊ ውድባዊ ኣሰራርሓ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ሕቶታት የልዕል።6 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
መርሓተግሳጽ ዳዊት: ትምህርቲ ወለዲ ካብ ህይወቱ ኣብ ንእስነቱእቲ ዳዊት ብተግሳጽ ዝዓበየሉ ኣገባብ፣ ካብ ምጓሳይ ኣባጊዕ ክሳዕ ንጎልያድ ምግጣም፣ ንወለዲ ኣገዳሲ ትምህርቲ ይህብ።2 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
መርሓኣቢጋይል – ሰበይቲ እምነት ዝኾነት ሰበይቲ ንጉስ ዳዊትእግዚአብሔር ገና መንእሰይ ከሎ ንዳዊት ይጥምቶ ነበረ፣ ብነዊሕ ናይ ፈተናን ስልጠናን እዋን ድማ ኣብ ቤት ትምህርቱ መሃሮ። ሩት፣ እታ ዓባይ ኣደ ኣቦ ዳዊት ክትከውን ዝነበራ፣ ሞኣባዊት ነበረት (ሩት 4:10)። ብምብዓላ ምስ ማሕሎን፣ ወዲ ኤሊሜ8 ዝተሓተ ንባብ·አልፍሬድ ቦውተር
መርሓመገዲ እምነት፡ ብፍቓድን ክብሪ ኣምላኽን ምምልላስመገዲ እምነት ብኣብርሃም፣ ዮሴፍ፣ ከምኡ እውን ሙሴ ኣቢልካ መርምር። ኣምላኽ ንህዝቡ ብፈተናታት ኣቢሉ ንኽብሩ ከመይ ከም ዝሕልዎም ተማሃር።4 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
መርሓትምህርቲታት ካብ ህይወት ዳዊት ንክርስትያናት ሎሚካብ ህይወት ንጉስ ዳዊት ሽዱሽተ ኣገዳሲ ትምህርቲታት መርምር፣ እንተላይ ምስ ኣምላኽ ምምልላሱ፣ ሓጢኣቱ ምእማኑ፣ ከምኡ’ውን ሽግራት ስድራቤቱ።10 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
መርሓእምነት ጊድዮን፡ ፍርሃትንን ህውከትንን ኣብ እስራኤል ምብዳህናይ ጊድዮን፡ ሓደ ፈራሕ መራሒ፡ ብሓይሊ ኣምላኽ ንእስራኤል ናብ ዓወት ኣብ ልዕሊ ሚድያናውያን ዝመርሐ፡ መጽሓፋዊ ዛንታ መርምር።11 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
መርሓትምህርቲታት ካብ ህይወትን ኣገልግሎትን ነብዪ ሳሙኤልእቲ ናይ እስራኤል ዝኸፍአ ዝነበረ ኩነታት፡ ሃና ከይተወልደት ዓመታት ብዙሕ ቅድሚኡ እኳ፡ ኣብ መጽሓፍ ፈራዶ ተጠቒሱ ይርከብ። እታ መጽሓፍ፡ ጸጋ ኣምላኽ ብዝተፈላለየ መገዲን ኩነታትን ምሕዳስን ምምላስን ክህብ ከሎ ተርኢ። እዚ ቴማ እዚ ንመጽሓፍ ፈራዶ ኣገዳሲ፡ ንዓና ሎሚ እኳ ዘተባብዕ ይገብራ። መጽሓፍ ፈራዶ ብመጽሓፍቲ 1ይ ሳሙኤልን 2ይ ሳሙኤልን ትስዕብ።11 ዝተሓተ ንባብ·አልፍሬድ ቦውተር
መርሓኣስቴር፡ ሕቡእ ኣድላይነት ኣምላኽ ንጨካን ስልጣን ይሰዓርመጽሓፍ ኣስቴር መርምርን ኣምላኽ ብግልጺ እንተዘይተጠቕሰ እኳ ብድሕሪ መጋረጃ ከመይ ከም ዝሰርሕ እውን ተረድእ።12 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
መርሓየሱስ ክርስቶስ፡ ጽቡቕ ጓሳ ናይ ዓለምለኻዊ መጓሰኡንመጽሓፍ ቅዱሳዊ ምሳሌ የሱስ ከም ጽቡቕ ጓሳን ምእመናን ከም ኣባጊዑን መርምር። ንሱ ንሰዓብቱ ከመይ ከም ዝከናኸን፡ ከም ዝሕሉን ከም ዝመርሕን እውን ተማሃር።12 ዝተሓተ ንባብ·ዘይፍለጥ
መርሓእሙን ኣብነት ቲቶስ፡ ብጻይ ጳውሎስህይወት ቲቶስ፡ ብጻይ ጳውሎስ፡ መርምር፡ ኣብ ውሽጢ እታ ቀዳመይቲ ቤተ ክርስቲያን እሙን ኣገልግሎትን መሪሕነትን ዝገለጸሉ ሓሙሽተ መገድታት ድማ ረኸብ።10 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
መርሓቤተ ክርስቲያን ክርስቶስ ምህናጽ፡ ትምህርቲ ካብ መጥባሕቲ ኤልሳዕካብ ኤልሳዕን ነብያትን ንውጽኢታዊ ህንጻ ቤተ ክርስቲያን ቀንዲ ጥበብ ተማሃር። እዚ ጽሑፍ እዚ ምውካል፡ መምርሒን ምትሕብባርን ኣብ ኣገልግሎት ይምርምር።11 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
መርሓዋሻ ዳዊት ኣብ ዓዱላም፡ መዕቆቢ፡ እምነትን መንፈሳዊንዋሻ ዳዊት ኣብ ዓዱላም፡ እቶም ጸበባ ዝበጽሖም መዕቆቢ ዝረኸቡሉ “ዋሻ ሰብኡት” ዳዊት ኣጽኒዕካ ርአ። ካብ ስደት ዳዊትን ካብቲ ንዮናታን ዝኸበዶ ምርጫን መንፈሳዊ ትምህርቲ ተማሃር።18 ዝተሓተ ንባብ
መርሓትምህርቲ ካብ ናይ ንጉስ ዳዊት ድሕረይቲ ህይወትን ክቡር ምፍቃሩንናይ ንጉስ ዳዊት ድሕረይቲ ህይወት፣ ኣብ ኣምላኽን ኣዕሩኽቱን ዝነበሮ ምትእምማን፣ ከምኡ’ውን ብዛዕባ መሲሕ ዝገበሮ ናይ መወዳእታ ሓሳባት መርምር። እቶም ሰባት 'ዲ' ብኸመይ ከም እተለወጡ ፍለጥ።18 ዝተሓተ ንባብ
መርሓኤቤድ-ሜሌክ፡ ንኤርምያስ ዘድሓነ ደፋር ባርያኤቤድ-ሜሌክ፡ ኣፍሪቃዊ ባርያ፡ ንኤርምያስ ካብ ሞት ብኸመይ ብዘደንቕ ድፍረትን እምነትን ከም ዘድሓኖ ተወከስ።9 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
መርሓሓሙሽተ መልእኽትታት ነህምያ: ንሎሚ ዘይሓልፍ ትምህርቲነህምያ ንተረፍ እቶም ኣብ የሩሳሌም ዝነበሩ ምርኮኛታት ኣይሁድ ገለ ፍሉያት መልእኽትታት ነበሮ። ንሳቶም ንኽብሪ ኣምላኽን ንምክልኻሎምን ኣፍራስ የሩሳሌም ዳግማይ ክሰርሑ ኣተባብዖም። እቲ ታሪኻውን መንፈሳውን ትርጉም ዓወታቱ ኣገደስቲ ትምህርትታት እዮም። ውጽኢት እዞም መምርሒታት እዚኦም ከምቲ ኣብ መጽሓፉ ተመዝጊቡ ዘሎ፣ ግሩም ነበረ።7 ዝተሓተ ንባብ·ሃንክ ብሎክ
መርሓሙሴ ንእስራኤል ብኸመይ መርሖም፦ መለኮታዊ መሪሕነትን ሰብኣዊ ሓገዝንሙሴ ንእስራኤላውያን ኣብ ምድረ በዳ ብኸመይ ከም ዝመርሖም፣ ኣብ ቐጥታዊ ርክብ ምስ ኣምላኽን ብሓገዝ ሰብኣዊ ሓገዝትን ብኸመይ ከም ዝተመርኮሰ ተማሃር።5 ዝተሓተ ንባብ·ዩጂን ፒ. ቬደር, ጁኒየር
መርሓኣገዳሲ ግደ ጓሶት ኣብ ምእላይ መጓሰ ኣምላኽካብ ሙሴ ኽሳዕ የሱስ ዘሎ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ግደ ጓሶት መርምር፡ ሎሚ ንመጓሰ ኣምላኽ ንምእላይ እሙናት ንኡሳን ጓሶት ስለምንታይ ኣገደስቲ ምዃኖም ድማ ተረድእ።6 ዝተሓተ ንባብ·ማርቲን ጂራርድ
መርሓዮስያስ፡ ንእሽቶ ንጉስ ኮይኑ ኣምላኽ ዝደለየመንፈስ ኣምላኽ ነቶም ብመንፈስ ዝተጻሕፉ ጸሓፍቲ ነቲ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ኣበሃህላ ክጽሕፉ ገበሮም ምኽንያቱ ብዙሓት ነገስታት እስራኤልን ይሁዳን ‘ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ክፉእ’ ስለ ዝገበሩ። እቶም ቅድሚ ዮስያስ ዝነበሩ ነገስታት፡ ኣቦሓጎኡ ምናሴን ኣቦኡ ኣሞንን ክልቲኦም እኩያት ነበሩ (2 ዜና 33)8 ዝተሓተ ንባብ·አልበርት ስቱዋርት
መርሓጢሞቴዎስ ዝተዋህቦ ትእዛዛት፡ ናብ እሙን ኣገልግሎት ዝጽውዕእዛ ጽሕፍቲ እዚኣ ነቲ ጢሞቴዎስ ዝተዋህቦ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ትእዛዛት ከም ናብ እሙን ኣገልግሎት ዝጽውዕ ትምርምር። ነቲ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዘሎ ጽንሰ-ሓሳብ «ሰብ ኣምላኽ» ትምርምር።6 ዝተሓተ ንባብ·ሚልተን ጃሚሰን
መርሓጕዕዞ ነህምያ፡ ካብ ሓላዊ ዋንጫ ንገዛኢነህምያ ሞያኡ ኣብ ባቢሎን መዝጊብዎ፡ ‘ኣነ ኣቕራቢ ጽዋእ ንጉስ ነበርኩ’ (1:11)? እዚ ብዛዕባ እቲ ሰብ ብዙሕ ይነግረና። ነዚ ቦታ እዚ ከም ቀንዲ ሰበ ስልጣን ቤት ፍርዲ ንምሓዝ፣ ንሱ ብርግጽ ፍጹም ባህርይን ተግባራዊ ጥበብን ዝነበሮ ሰብ እዩ ነይሩ።4 ዝተሓተ ንባብ·ሃንክ ብሎክ
መርሓጋይዮስ፡ ዲዮጥራፌስን ደሜጥሮስን ንቀዳሞት ክርስትያናት ብኸመይ ጽልዋ ገበሩጽልዋ ጋይዮስ፡ ዲዮጥራፌስን ደሜጥሮስን ካብ ሳልሰይቲ መልእኽቲ ዮሃንስ መርምር። ኣብ ውሽጢ ቤተ ክርስትያንን ኣብ መንጎ ኣመንትን ዘሎካ ጽልዋ ኣስተንትነሉ።9 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
መርሓምትብባዕ ንጓሶት፡ ናይ የሱስ ምስ ጴጥሮስ ዝገበሮ ናይ መወዳእታ ዘረባጴጥሮስ ሓደ ሓዘንተኛ ለይቲ ንጐይታኡ ሰለስተ ግዜ ከሓዶ። ቅድሚኡ ንህይወቱ ምእንቲ የሱስ ከም ዝህብ ገሊጹ ነይሩ፡ ግናኸ ፈሺሉ ነይሩ። እቲ ናይ የሱስን ጴጥሮስን ቀዳማይ ምርኻብ እውን ኣብ ገምገም ባሕሪ ገሊላ እዩ ተፈጺሙ። ጴጥሮስ ምስ ሓዉ እንድርያስ ዓሳ እናሓዘ ከሎ፡ የሱስ ናብኦም እናኸደ መጸ።8 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
መርሓመዝሙር ደቦራ፡ ትምህርቲ ካብ ሓንቲ ኣደ ኣብ እስራኤልስም ዲቦራ ብዙሕ ግዜ “ንህቢ” ተባሂሉ ይትርጎም – እዚ ቃል እዚ ምስቲ ናይ እብራይስጢ ግሲ “ምዝራብ” ብቐረባ ዝተኣሳሰር እዩ። ንሳ ንስምኣ ኣኽበረት፣ ከመይሲ ንሳ ነብዪ ኮይና፣ ብስም ኣምላኽ ትዛረብ፣ ንሓሳባቱ ንህዝቡ ተቕርብ።8 ዝተሓተ ንባብ·አልፍሬድ ቦውተር
መርሓትምህርትታት ካብ ህዝቅያስ፡ ጽቡቕ ዝጀመረ ግን ዝወደቐ ንጉስንህይወት ንጉስ ህዝቅያስ መርምር፡ ኣብ ኣርኣያ ዝኾነ ምጅማሩ፡ ኣብ ይሁዳ ዝነበሮ መሪሕነት፡ ከምኡ’ውን ኣብ ዝገበሮ ጌጋታት ኣተኩር።11 ዝተሓተ ንባብ·ኮሊን ሳልተር
