ኢየሱስ ክርስቶስምላሽ የሱስ፡ ንልቡን ኣእምሮኡን ምስትውዓልኣብ ወንጌል ማርቆስ ንምላሽ የሱስ ንሓቀኛታት ሓተትቲ፡ ንዘይኣማኒ ህዝቢ፡ ከምኡ’ውን ንሓደገኛ ባህርይ እቶም። ኣእምሮ ክርስቶስ ንምውሳድ እቶም።10 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
ምትብባዕምትብባዕ የሱስ፦ ንገበን፣ ሕማምን ፍርህን ምብዳህየሱስ ንሓያሎ ናይ ህይወት ቃልሲታት ከም ገበን፣ ሕማም፣ ዘይርግጽነት፣ ከምኡ ድማ ምድሓር ንምብዳህ ብኸመይ ምትብባዕ ከም ዝህብ እዩ ዝገልጽ።2 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
ደቀመዝሙርነትእሙን ኣብነት ቲቶስ፡ ብጻይ ጳውሎስህይወት ቲቶስ፡ ብጻይ ጳውሎስ፡ መርምር፡ ኣብ ውሽጢ እታ ቀዳመይቲ ቤተ ክርስቲያን እሙን ኣገልግሎትን መሪሕነትን ዝገለጸሉ ሓሙሽተ መገድታት ድማ ረኸብ።10 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
ደቀመዝሙርነትምውፋርን ምትእምማንን: ንሓቀኛ ደቀመዝሙርነት ኣገዳሲየሱስ ካብ ሰዓብቱ እንታይ ከም ዚጽበ መርምር። ንሓቀኛ ደቀመዝሙርነት ሰለስተ ቅድመ-ዅነታት: ከምኡ ድማ ህይወት ምውፋርን ተጽዕኖን ከመይ ከም እትነብር ፍለጥ።10 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
ኣገልግሎትቤተ ክርስቲያን ክርስቶስ ምህናጽ፡ ትምህርቲ ካብ መጥባሕቲ ኤልሳዕካብ ኤልሳዕን ነብያትን ንውጽኢታዊ ህንጻ ቤተ ክርስቲያን ቀንዲ ጥበብ ተማሃር። እዚ ጽሑፍ እዚ ምውካል፡ መምርሒን ምትሕብባርን ኣብ ኣገልግሎት ይምርምር።11 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
እምነትኤቤድ-ሜሌክ፡ ንኤርምያስ ዘድሓነ ደፋር ባርያኤቤድ-ሜሌክ፡ ኣፍሪቃዊ ባርያ፡ ንኤርምያስ ካብ ሞት ብኸመይ ብዘደንቕ ድፍረትን እምነትን ከም ዘድሓኖ ተወከስ።9 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
ወንጌልወንጌል: ዘይቅየር ብስራት ኣምላኽ ንዓለምወንጌል ዘይቅየር ብስራት ኣምላኽ እዩ፣ ብየሱስ ክርስቶስ ህይወትን ዘይምትሓትን የምጽእ። ነዚ ሓያል መልእኽቲ እዚ ምስ ካልኦት ከመይ ከም እትምቅል ፍለጥ።4 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
መርዓናይ ሆሴእ ዝሓመመ መርዓ፡ ትምህርቲ ብዛዕባ ዘይውዳእ ፍቕሪ ኣምላኽንኣጸጋሚ መርዓ ሆሴእን ጎሜርን ከም ነጸብራቕ ናይ ዘይተቋርጸ ፍቕሪ ኣምላኽ ንዓና መርምር።8 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
ስድራቤትጥዑይ ስድራቤት ምህናጽ፡ ሓቂ፡ ፍቕሪ፡ ምእዛዝናይ ዮሃንስ ካልኣይ መልእኽቲ ንሓንቲ ሰበይቲ ጥራይ ዝተጻሕፈ እዩ፣ “ንዝተመርጸት እኖን ደቃን” (2 ዮሃንስ 1 NIV) ኣብ ፈለማ ሽዱሽተ ፍቕድታት ናይዛ መልእኽቲ ሰለስተ ቃላት እንተወሓደ ኣርባዕተ ግዜ ተደጊሞም ኣለዉ። ንሃዋርያ ዮሃንስ፣ ሓቂ ከም ፍቕሪ ኣገዳሲት ነበረት8 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
ደቀመዝሙርነትጋይዮስ፡ ዲዮጥራፌስን ደሜጥሮስን ንቀዳሞት ክርስትያናት ብኸመይ ጽልዋ ገበሩጽልዋ ጋይዮስ፡ ዲዮጥራፌስን ደሜጥሮስን ካብ ሳልሰይቲ መልእኽቲ ዮሃንስ መርምር። ኣብ ውሽጢ ቤተ ክርስትያንን ኣብ መንጎ ኣመንትን ዘሎካ ጽልዋ ኣስተንትነሉ።9 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
ደቀመዝሙርነትምትብባዕ ንጓሶት፡ ናይ የሱስ ምስ ጴጥሮስ ዝገበሮ ናይ መወዳእታ ዘረባጴጥሮስ ሓደ ሓዘንተኛ ለይቲ ንጐይታኡ ሰለስተ ግዜ ከሓዶ። ቅድሚኡ ንህይወቱ ምእንቲ የሱስ ከም ዝህብ ገሊጹ ነይሩ፡ ግናኸ ፈሺሉ ነይሩ። እቲ ናይ የሱስን ጴጥሮስን ቀዳማይ ምርኻብ እውን ኣብ ገምገም ባሕሪ ገሊላ እዩ ተፈጺሙ። ጴጥሮስ ምስ ሓዉ እንድርያስ ዓሳ እናሓዘ ከሎ፡ የሱስ ናብኦም እናኸደ መጸ።8 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
እምነትፈተና ኢያሱ፡ እምነትን ተግባርን ኣብ ምድሪ ተስፋእግዚአብሔር ንእያሱ በሎ፥ “ንስኻን እዚ ህዝቢ እዚ ዅሉን፡ ናብታ ኣነ ዝህቦም ዘሎኹ ምድሪ፡ ዮርዳኖስ ክትሰግሩ ተዳለዩ” (እያሱ 1:3)። እዚ ናብ ዝደለይዎ ቦታ ንኽኸዱ ዝቐረበ ዕድመ ኣይነበረን፣ ከምኡ’ውን ንዓለም ንምግዛእ ዝቐረበ ዕድል ኣይነበረን።2 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
ምሳሌታትክልተ ምሳሌታት ክልተ ደቁ፡ ናይ ሓቂ ምምላስን ኣገልግሎትንምሳሌ ወዲ ጠፋኢ ብኢየሱስ ንሓደ ዝተሓዋወሰ ጉጅለ ሰብኣይ ቀረጽ፡ ሓጥኣን፡ ፈሪሳውያንን መምህራን ሕግን እተነግረት እያ። እታ ኻልአይቲ ምሳሌ ብዛዕባ ሓደ ኣቦን ክልተ ኣወዳቱን ኣብ ወይኒ እያ። እዘን ምሳሌታት ንሓቀኛ መስርሕ ምምላስን ንኣገልግሎት ታዛዝነት ዘለዎ ኣድላይነትን የርእያ።11 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
ምእዛዝኣናንያ፡ እቲ ላዕለዋይ ምትእምማን ዚደሊ ምስ እቲ ታዛዚክልተ ሰባት ብስም ኣናንያ ኣነጻጽር፡ ሓደ ላዕለዋይ ምትእምማን ዚደሊ፡ እቲ ኻልእ ድማ ታዛዚ ሓደጋ ዚወስድ። ብዛዕባ ሓቀኛ እምነት፣ ትሕትናን መለኮታዊ መምርሒን ፍለጥ።9 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
ስቡር ልቢኣምላኽ ንምፍራስ ንምቕያር፡ ንምብራኽን ንምጥንኻርን ይጥቀመሉኣምላኽ ንኣመንቲ ንምጽራይ፡ ንክርስቶስ ምምሳል ንምዕባይ፡ ንኣገልግሎት ድማ ንምድላው ከመይ ገይሩ ንምፍራስ ከም ዝጥቀመሉ እቶም ዝተሰብሩ ክርስትያናት ይረኽቡ።9 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
መንፈሳዊ ዕቤትዮሃንስ መጥምቕ እንታይ እዩ ዓብዪ ዝገበሮ? ምፍቓድ ኣምላኽ ምድላይእቲ ንዮሃንስ መጥምቕ ኣብ ቅድሚ ኣዒንቲ ኣምላኽ ዓብዪ ዝገበሮ ባህርያት መርምር፣ እንተላይ ታእዛዙ፣ ትሕትናኡ፣ ንሓጢኣት ምድሓሩ፣ ከምኡ’ውን ፍቕሩ ንክርስቶስ።9 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
መንፈሳዊ ዕቤትሓድሽ ሃብቲ ከምኡ ድማ ብሉይ፡ ንሓቅን ለውጥን ምምዛንሃዋርያ ጳውሎስ ንኣንበብቱ፡ “ሓድሽ ሊጥ ምእንቲ ክትኾኑ፡ ከምቲ ብሓቂ ዘለኹም፡ ነቲ ብሉይ ማይ ጨው ኣርሕቕዎ” ኢሉ ኣተባብዖም (1 ቈረ. 5:7)። ትዝታታትና እናጠፍአ ምስ ከደ፡ ምምስሳል ኣብ መንጎ ብሉይን ሓድሽን ዝኸበደ ይኸውን። ንጉስ ሰሎሞን ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፡ “ኣይትበል፡ ‘2 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
መንፈሳዊ ዕቤትኣምላኽ ግዜያት ቅልውላው ንውልቃዊ ዕብየትን ምቕያርን ከመይ ይጥቀመሉቅልውላዋት ንመንፈሳዊ ዕብየት ዕድላት ክኾኑ ከም ዝኽእሉ እቶም ካብ ኢሳይያስ ምስ ኣምላኽ ኣብ ግዜ ሃገራዊ ምስሕሓብ ዝረኸብናዮም ትምህርቲ ተማሃር።11 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
ደቀመዝሙርነትማርያም መግደላዊት፡ ንየሱስ ክርስቶስ ብፍጹም ዝተኸተለቶካብ ሾብዓተ ኣጋንንቲ ዝተናገፈት ማርያም መግደላዊት፡ ንየሱስ ብፍቕሪ ዝተኸተለቶ ኮይና። ፍቕራ ኣብ መስቀልን መቓብርን ንሓቀኛ ደቀ መዛሙርቲ ኣብነት እያ።13 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
ጥበብመጽሓፍ ያእቆብ፡ ብጥበብን ብግብርን ዝርአ ግብራዊ እምነትምዕራፋት ያእቆብ 3-5 ኣንብብ፡ መለኮታዊ ጥበብ፡ ዕርክነት ምስ ኣምላኽ፡ ከምኡ ድማ ብብርሃን ምምላስ ክርስቶስ ምንባር። እምነት ብግብሪ ክትረአ ኣለዋ።8 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
መንፈሳዊ ዕቤትኣገልግሎት ሓይሉ ምስ ስኣነ፡ ናብ ምምላስ ዚወስድ መገዲኣብ ኣገልግሎት ብሓያል ትዓዪ ግናኸ ሓይልኻ ኣጥፊእካዶ? ኣምላኽ ብምእማንን ብመለኮታዊ ጣልቃ ምእታውን ሓያልነት ብኸመይ ከም ዚመልስ ተረዱ።10 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
መርሓትምህርቲ ካብ ንጉስ ኣሳ፡ ንኣምላኽ ምእማንን ንኻልኦት ምግልጋልንህይወት ንጉስ ኣሳ ኣብ ኩሉ ኩነታት ኣብ ኣምላኽ ክንውከል፡ ብኻልኦት ኣቢልና ንእኡ ክንደሊ፡ ከምኡ’ውን ብኣብነት ክንመርሕ ትምህረና።13 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
ጥምቀትናይ ክርስትያን ጥምቀት፡ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ትርጉምን መምርሒ ተግባርንትርጉም ናይ ክርስትያን ጥምቀት፡ ታሪኻዊ ትርጉማቱ፡ ከምኡ’ውን ምስ ይቕረታን ስምያዊ ክርስትናን ከመይ ከም ዝተሓሓዝ መርምር።8 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
መንፈሳዊ ዕቤትኣናንያ ሊቀ ኻህናት፡ ሃይማኖታዊ ደረጃ ምድያብብዛዕባ እቲ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ስእሊ ኣናንያ መርምር፡ ኣብ ኣገልግሎቱ ከም ሊቀ ኻህናት ኣብ ሃይማኖታዊ ስልጣን ተሰሪሑ።7 ዝተሓተ ንባብ·ፊሊፕ ናን
