ዝሓመመ ምፍንፋን
ምዕራፍ 3 ብዝሓመመ ዜና ይጅምር፡ “ጐይታ ድማ፡ ‘ኪድ፡ ንሰበይትኻ እንደገና ፍቕርኻ ኣርእያ፡ ምንም እኳ ብኻልእ ተፈቒራን ዝሙተኛ እንተኾነት’ በለኒ” (3:1)። ጎሜር ናብ እኩይ መገዳ ተመሊሳ ነበረት። ዝኸፍአ ድማ፡ ብሰንኪ እቲ ዘሕፍር ህይወታ፡ ናይ ካልእ ሰብ ባርያ ኮይና፡ እንተደለየት’ውን ክትምለስ ኣይትኽእልን ነበረት።
ገሊኦም ካብ ገለ ሓጢኣት፡ ሕማቕ ልማድ ወይ ጌጋ ኣተሓሳስባ ምውጻእ ስለምንታይ የጸግሞም? ሆሴእ ክልተ ግዜ ንመጽሓፉ ፍሉይ ዝኾነ ኣበሃህላ ይጥቀም – “መንፈስ ዝሙት”። እዚ ናብ ፍሉይ ሓጢኣት ዝያዳ ምእሳር ብጽልዋ ኣጋንንቲ ክኸውን ይኽእል ድዩ? ኣብቲ ቀዳማይ መወከሲ፡ ሆሴእ ንኣምልኾ ጣኦት ይሰብኽ ነይሩ፡ ድሕሪኡ ድማ “መንፈስ ዝሙት የጋገዮም” (4:12) ይብል። ገለ ወጻኢ ዝኾነ ነገር ኣብ ልዕሊኦም ሓያል ጽልዋ ነይርዎ። ካብ ካልኦት ቅዱሳት ጽሑፋት፡ ኣብ መንጎ ጣኦታትን ኣጋንንትን ቀጥታዊ ምትእስሳር ከም ዘሎ ንፈልጥ ኢና (ዘዳግም 32:16-17፤ 1 ቈረንቶስ 10:20፤ ራእይ 9:20)። ሆሴእ ነቲ ኣበሃህላ ንኻልኣይ ግዜ ክጥቀመሉ እንከሎ፡ ብዘይምኽኣል እስራኤል ናብ ኣምላኾም ንኽምለሱ ይጭነቕ ነይሩ። ክልተ ምኽንያታት ይርኢ፡ “ግብሮም” – ልማድ ሕማቕ ባህሪ፡ ከምኡ’ውን መንፈስ ዝሙት “ኣብ ማእከሎም ኣሎ፡ ንጐይታ ድማ ኣይፈልጥዎን” (5:4)። ኣጋንንቲ ንኣተሓሳስባ፡ ንሓቂ ብምዕዋር፡ ቅኑዕ ምሕሳብን ምግባርን ኣጸጋሚ ብምግባር ከም ዝጸልዉ ንፈልጥ ኢና (1 ጢሞቴዎስ 4:1)።
ስለዚ፡ ገሊኦም ኣብቲ “መንፈስ ዝሙት” ዝብል ኣበሃህላ፡ ኣጋንንቲ ኣብ ምፍጣር ባርነት ናብ ጾታዊ ሓጢኣት ከም ዝሰርሑ መርትዖ ይርእዩ። እዛ “መንፈስ” እትብል ቃል “ትንፋስ” ወይ “ንፋስ” ተባሂላ’ውን ክትትርጐም ትኽእል፡ ከምኡ’ውን ንሓፈሻዊ ኣተሓሳስባ፡ ሓያል ዝንባለ ወይ ዓሚቕ ድሌት ከተመልክት ትኽእል እያ። እቲ ዘይተረጋገጸ ትርጉም ናይ ኣበሃህላ ሆሴእ ካብቲ ተደጋጋሚ ሓጢኣት ባርነት ከም ዝፈጥር ክዘናግዓና የብሉን። ኣብ ገለ ዓይነት ሓጢኣት፡ ምህላው ኣጋንንቲ ናብ ዝያዳ ባርነት ከም ዝመርሕ ንጹር እዩ። ኣብ ምኽሪ፡ ብጸሎት ዝተሰነየ፡ ቅኑዕ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ምኽሪ ንሓጢኣተኛ ኣተሓሳስባ ንምብታኽ፡ ንንስሓ ንምብራዕን ናብ ሓርነት ንምምራሕን ብሓፈሻ እኹል እዩ። ይኹን እምበር፡ ገሊኦም ሰባት ናብ ሓጢኣቶም፡ ሕማቕ ልማዶም ወይ ጌጋ ኣተሓሳስባኦም ክሳዕ ክንድዚ ስለ ዝተኣስሩ፡ ንምሕራሮም ዝያዳ ዓሚቕ ምትእትታው ብኣመንቲ የድልዮም። እዚ ንዝሙትን ስስዔን ከምቲ ንሕጋውነት፡ ትዕቢትን ይቕረ ንምባል ዘይምድላይን ይምልከት።
ኣብ ገለ እዋን ናይቲ ናብ ታሕቲ ዝወርድ መገዳ፡ ጎሜር ሓርነታ ስኢና። ሆሴእ፡ ብፍቕሪ ናብ ጐይታኡን ሰበይቱን ተደሪኹ፡ ንእኣ ንምርካብን ንምድሓንን ወጸ፡ “ስለዚ ብዓሰርተ ሓሙሽተ ሲቃል ብሩርን ኣስታት ሓደ ሆሜርን ሓደ ለተኽን ስገም ገዚኤያ” (3:2)። ኣስታት 170 ግራም ብሩርን ኣስታት 500 ሊትሮ ስገምን ከፊሉ እዩ። ዋጋ ባርያ 30 ሲቃል ብሩር እዩ ነይሩ (ዘጸኣት 21:32)። ጎሜር ክሳዕ ክንድዚ ደኺማ ነበረት ድያ እሞ ካብ ንቡር ባርያ ዝተሓተ ዋጋ ነበራ? እቲ ፍርቂ ዋጋ ጥራይ ምኽፋሉን ገለ ስገም ምውሳኹን ናይ ሆሴእ ውሑድ ገንዘባዊ ዓቕሚ’ውን ከመልክት ይኽእል እዩ። ብስምዒትን ብገንዘብን ንሰበይቱ ምድሓን ብዙሕ ወጻኢ ዘለዎ ኮይኑ! ዋጋ ነበራ ድያ? ጐይታ ንሆሴእ ዝያዳ ክገብር ሓተቶ፡ “ከምቲ ጐይታ ንእስራኤላውያን ዝፈትዎም ፍቕራ” (3:1)። ብሓድሽ ኪዳን ኣበሃህላ፡
ኣቱም ሰብኡት፡ ንኣንስቲኹም ፍተዉ፡ ከምቲ ክርስቶስ ንቤተ ክርስቲያን ዝፈተዋን ንርእሱ ምእንታኣ ዝሃበን (ኤፌሶን 5:25)።
ከምዚ ክንፈቱ ኣይንኽእልን ኢና። ጐይታ ገለ ክንገብር ምስ ዝሓተና፡ ሓይሊ ክህበና እዩ፡ ግና ክንእዘዝ ክንደሊን ሓገዝ ክንሓትትን ኣሎና።
ከምዚ ከማይ እንተኾይንካ፡ ሕጂ ንሆሴእ ትሓዝነሉ ኣሎኻ። ጐይታ ብዙሕ ይሓትት ኣሎ ድዩ? ሆሴእ ክንደይ ግዜ ንኸምዚኣ ዝኣመሰለት ኣጸጋሚት ሰበይቲ ይቕረ ክብልን ክስዕባን ይግባእ? ሃዋርያ ጴጥሮስ ነቲ ሓደ ሕቶ ንየሱስ ኣቕረበ፡ “ጐይታይ፡ ሓወይ ኣብ ልዕለይ ሓጢኣት ምስ ዝገብር ክንደይ ግዜ ይቕረ ክብለሉ? ክሳዕ ሾብዓተ ግዜ ድዩ?” ጐይታ ብዛዕባ ንሓደ ኣገልጋሊኡ ይቕረ ዝበለ ንጉስ ምሳሌ ነገሮ። እቲ ይቕረ ዝተባህለ ኣገልጋሊ ንሓደ ብጻዩ ኣገልጋሊ ይቕረ ንምባል ኣይመረጸን (ማቴዎስ 18:21-30)።
እቲ ንጉስ ነቲ ይቕረ ንምባል ዘይመረጸ ኣገልጋሊ ቀጽዖ። ድሕሪኡ ጐይታ የሱስ ደምደመ፡
እዚ እዩ እቲ ሰማያዊ ኣቦይ ንነፍሲ ወከፍኩም ዝገብሮ፡ ካብ ልብኹም ንሓውኹም ይቕረ እንተዘይበልኩም (ማቴዎስ 18:30-35)።
ዝተበደለ መርዓዊ፡ ንጐይታ በዲልካዮ ዲኻ? ንዓብይነትን ክብደት ሓጢኣትካ ገምጊምካዮ ዲኻ? ጐይታ፡ ብጸጋ፡ ኩሉ ይቕረ ኢሉልካ ድዩ? ንፍትሕን ይቕረታን ሓላፊነት ዘለዎ ጐይታ እዩ፡ ንሕና ኣይኮናን። ህይወት ክርስትና ብዛዕባ ፍትሒ ኣይኮነን፡ ብዛዕባ ጸጋ ምሕላፍ እዩ – ክቡር ጸጋ።
ሆሴእ እንደገና ተበግሶ ወሰደ። እንደገና ናብ በረኻ ወሲድዋ፡ ብፍቕሪ ድማ ምስ ልባ ተዛረበ። “ነገርኩዋ፡ ‘ብዙሕ መዓልታት ምሳይ ክትነብሪ ኢኺ፤ ዝሙተኛ ክትኮኒ ወይ ምስ ዝኾነ ሰብኣይ ክትድቀሲ የብልካን፡ ኣነ ድማ ምሳኺ ክነብር እየ’” (3:3)። ሓድሽ ሂደት ምምላስ ጀመረ። ሆሴእ እንደገና ፍቕሩ ንሰበይቱ ገለጸ። ክንደይ ዘሕዝን እዩ ብዙሓት ኣባይቲ ንስድራ ቤት ሓቢሮም ንምሓዝ ድሉው ዝኾነ ሰብ ዘይብሎም! እንደገና ክትፍትን ዲኻ? ሓቀኛ ፍቕሪ ይጸንዕ!
ስለምንታይ ከምዚ ዝኣመሰለ ሕማም ይፍቀድ?
ህይወት የሱስ ካብ ሕማም፡ መስዋእትን ከቢድ ገደብን ነጻ ኣይነበረትን። ስለምንታይ ደኣ ንሕና ካብኡ ነጻ ክንከውን ንጽበ? የሱስ ምስቲ ኣጸጋሚ መጻምድትኻ ከመይ ገይሩ ከም ዝተዓማመደ ትሓስብ? ካብቲ ንሆሴእ ዝሓተቶ ዝተሓተ ክሓትት ድዩ? ንየሱስ ክሳዕ መወዳእታ ክትስዕቦ ድሉው ዲኻ? ምናልባት ንየሱስ ክትስዕቦ እንከለኻ፡ ኣብ ዘይድለ ኩነታት እናነበርካ’ውን ሓጎስ፡ ሰላምን ሓርነትን ክትረክብ ከም ዝከኣል ኣስተብሂልካ ትኸውን።
ባህሪ ንምምዕባል፡
ካብ ህይወት ሆሴእ፡ ምእዛዝ ወትሩ ሎጂካዊ ከም ዘይኮነ ንጹር እዩ፤ ወትሩ ብስድራን ኣዕሩኽን ኣይርድኦን እዩ፤ ወትሩ’ውን ዝቐለለ ምርጫ ኣይኮነን። የሱስ ክዛረብ እንከሎ ኣይጋነንን እዩ ነይሩ፡
ሓደ’ኳ ድሕረይ ክመጽእ እንተደለየ፡ ንርእሱ ይኽሓድ፡ መስቀሉ ድማ መዓልታዊ ይሸከም፡ ይስዓበኒ ድማ (ሉቃስ 9:23)።
ይኹን እምበር፡ ብዛዕባ ሕማም ባዕሉ ዝኾነ ጽቡቕ ነገር የለን። ጐይታ ንሕማም ኣይደለየን፡ ኣይተሓጐሰሉን። እቲ ዘደንቕ ነገር፡ ሰማያዊ ኣቦና ነቲ እንረኽቦ ሕማምን ምጕዳልን ንባህርያትና ንምምስራት ከምኡ’ውን ንኣገልግሎት ንምምሕያሽ ከም ዝጥቀመሉ እዩ። ሆሴእን ጎሜርን ንሓድሕዶም የድልዮም ነይሩ። ሓጐስ ዝመልኦ እዋናት እንተነበሮም’ኳ፡ ኣምላኽ ብኣብዚ ዝያዳ ኣጸጋሚ እዋናት ኣብ ልዕሊኦም ሰርሐ። ክስምዖም እንተዘይደለዩ’ውን ክእዘዙ ተማህሩ። ብትዕግስቲ ዓበዩ፡ ይቕረ ንምባል ተማህሩ፡ በሰሉ፡ ጸጋ ንምርኣይ ድማ ተገደዱ።
ንኣገልግሎት ንምድላው፡
ጐይታ ንዝጠፍአት እስራኤል ንምምላስ ብዓሚቕ ይደሊ ነይሩ። ካብ ሆሴእ ዝበለጸ ንህዝቡ ከመይ ከም ዝስምዖ ዝፈልጥ መን እዩ? ኩነታት ሆሴእ እናፈለጥና፡ ንእስራኤል ብወገን ጐይታ ክልምን እንከሎ ነቲ ኣብ ድምጹ ዝነበረ ስምዒት ክንሰምዕ ንኽእል ኢና፡
“ ‘ኣነ ጐይታ ኣምላኽኩም እየ ... ካብኣይ ወጻኢ ዝኾነ ኣምላኽ ኣይትፈልጡን ኢኹም። ኣነ ተኸናኺነኩም ... ምስ ኣብላዕክዎም፡ ጸገቡ፤ ምስ ጸገቡ፡ ትዕቢተኛታት ኮኑ፤ ድሕሪኡ ድማ ረሰዑኒ’... ተመለስ፡ ኦ እስራኤል፡ ናብ ጐይታ ኣምላኽካ፡ ሓጢኣትካ ምውዳቕካ እዩ! ቃላት ምሳኻ ውሰድ እሞ ናብ ጐይታ ተመለስ። ንእኡ በሎ፡ ‘ኩሉ ሓጢኣትና ይቕረ በለልና እሞ ብጸጋ ተቐበለና’ ” (ሆሴእ 13:4-6, 14:1-2)።
ጐይታ ከምዚ ዝኣመሰለ ነብዪ የድልዮ ነይሩ። ብኣብዚ ዝሓመመ ፍጻሜታት፡ ኣምላኽ ዕላማታቱ ኣብ ህይወት ሆሴእን ጎሜርን ሰርሐ። ሰማያዊ ኣቦኻ’ውን ዕላማታቱ ኣብ መርዓኻ ክሰርሕ ይደሊ። ኣይወድአን!
ሓቀኛ ፍቕሪ ይጸንዕ
ንህይወት ስድራ ቤት ሆሴእን ጎሜርን ምንባብን ምግምጋምን ብዘይ ስምዒት ኣጸጋሚ እዩ። ክሕደት የሕርቐኒ። ይቕረታን ምምስሳልን የሓጕሰኒ። ይኹን እምበር፡ ኣብቲ ድራማ ናይ ሆሴእ ብዛዕባ ዘይተቋርጸ ፍቕሪ ክሓስብ እንከለኹ ዝያዳ ዝትንከፈኒ፡ እዚ ንጐይታ ምእንታና ክገብሮ ዝደልዮ ዘይፍጹም ስእሊ ምዃኑ እዩ። ክርስቶስ ንዝጠፍኡ ክደሊ ከም ዝመጸ፡ ንርእሱ ንዘይግብእ ኩነታትና ከም ዝወረደ ንኸንጽሓናን ናብ ስድራ ቤት ኣምላኽ ከም ዝወስደናን፡ ንምድሓንና ዓብዪ ዋጋ ከም ዝኸፈለ ንፈልጥ ኢና – ግና እዚ ኩሉ ኣይኮነን። ፍቕሪ ጐይታና የሱስ፡ ከምቲ ልዑል ሆሴእና፡ ክሳዕ መወዳእታ ክደልየናን ክስዕበናን እዩ።
ሓደ መዓልቲ ልብና እንተበርደ ወይ ዘይእሙን እንተኾነ፡ ክሳዕ እቲ ናይ ጎሜር ዝተሓተ ኩነታት እንተበጻሕና’ውን፡ ተበግሶ ዝወስድን ዝስዕበናን መለኮታዊ ፈቃሪ ኣሎና፡ ዝኾነ ይኹን። ንዓና ፈጺሙ ኣይሓድገናን እዩ! እዚ ፍልጠት እዚ ንልብና ከሞቕን ኣዝዩ ድሕንነት ከም ዝስምዓናን ክገብር ይግባእ። ብ“ዘለኣለማዊ ፍቕሪ” ይፈትወና፡ ብ“ፍቕራዊ ደግነት” ድማ ክስሕበና እዩ (ኤርምያስ 31:3)።
ኣምላኽና ነቲ ንዮናስ ዝሰዓበን ካልእ ዕድል ዝሃቦን፡ ንዳዊት ድሕሪ ዝሙትን ቅትለትን’ውን ዝጸንዐሉን፡ ንዝሓፈረ ጴጥሮስ ናብ ምሉእ ሃዋርያዊ ኣገልግሎት ዝመለሶን ሓደ ኣምላኽ እዩ። ወዲቕካ ዲኻ? ኣበላሺኻዮ ዲኻ? ዘይእሙን ኮይንካ ዲኻ? ኣብ መርዓኻ በደለኛ ዲኻ? እዚ ክተንብብ እንከለኻ፡ ጐይታ እንደገና ይጽውዓካ ኣሎ። እዚ ዘይግብር ጽንዓት ምልክት ሓቀኛ መለኮታዊ ፍቕሪ እዩ። እንደገና ክፈትወካ ፍቐደሉ!
ጐይታ ንሓደገኛ መርዓ ሆሴእን ጎሜርን ፍሉይ ዕላማ ነይርዎ፡ ንመርዓኻ’ውን ፍሉይ ዕላማ ኣለዎ። ጎሜር ዘይጸንዐት፡ ዘይመስግነትን ብተደጋጋሚ ዘይእሙንን ነበረት፡ ይኹን እምበር ሆሴእ ንእኣ ንምድላይ፡ ይቕረ ንምባል፡ ምስ ልባ ንምዝራብን ሂደት ምምላስ ንምጅማርን ተበግሶ ወሰደ። ንመርዓኻ’ውን ከምኡ ክትገብር ዲኻ? ሓቀኛ ፍቕሪ ኣይሓድግን እዩ!
