ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ክልተ ምሳሌታት ክልተ ደቁ፡ ናይ ሓቂ ምምላስን ኣገልግሎትን

ፊሊፕ ናን
3 ሰነ 2024
11 ዝተሓተ ንባብ

ክልተ ምሳሌታት ክልተ ደቁ ናይ ምምላስን እዙዝ ኣገልግሎትን

ኣብ ወንጌላት ብዛዕባ ኣቦን ክልተ ደቁን ዝገልጹ ክልተ ምሳሌታት ኣለዉ። እቲ ቐዳማይ፡ ብሓፈሻ “ምሳሌ እቲ ወናኒ ወዲ” ተባሂሉ ዝጽዋዕ፡ ብኢየሱስ ንሓደ ዝተሓዋወሰ ጉጅለ ተገበራት፡ ሓጥኣን፡ ፈሪሳውያንን መምህራን ሕግን እዩ ተነጊሩ። ምስ ሓጥኣን ብምሕባሩ ተነቒፉ ነይሩ። በዚ ምሳሌ እዚ ድማ ተግባራቱ ምስ ኣቦኡ ዝሰማማዕ ምዃኑ ኣርኣየ። እቲ ኻልእ ምሳሌ ብዛዕባ ሓደ ኣቦን ክልተ ደቁን ኣብ እዩ። ነዚ ምሳሌ እዚ ንሓደ ዝተሓዋወሰ ጉጅለ፡ እቶም ሊቃውንቲ ኻህናትን ህዝብን ዝርከብዎም፡ ነጊርዎም። በዚ ምሳሌ እዚ ፡ እቶም ሃይማኖታውያን ብዛዕባ ክዛረቡ ኸለዉ፡ እቶም ተገበራትን ኣመንዝራታትን ግና ብሓቂ ይእዘዙን ይምለሱን ከም ዝነበሩ ኣመላኸተ። እዞም ምሳሌታት እዚኦም ንኣይሁዳውያን ተዛሪቦም እኳ እንተኾኑ፡ ንሂደት ናይ ምምላስን ንኣድላይነት እዙዝ ኣገልግሎትን የርእዩ። ብዝያዳ ንመርምር።

ምሳሌ እቲ ወናኒ ወዲ –

እቲ “ወናኒ” ዝብል ወናኒ ማለት እዩ። እቲ ንሓደ ምሳሌ ዝወሃብ ስም እቲ ንእሽቶ ወዲ ውርሻኡ ስለ ዘባኸነ እዩ ተመሪጹ። ግናኸ እዚ ምሳሌ እዚ ኻብቲ ንእሽቶ ወዲ ኻልኦት ኣገደስቲ ተዋሳእቲ ኣለዉዎ፡ ወናንነት ድማ ማእከላይ ሓሳቡ ኣይኮነን። ገለ ዝሓሹ ኣርእስታት ከም “ምሳሌ እቲ ፈቃር ኣቦ” ወይ “ምሳሌ እቶም ዝጠፍኡ ደቁ” ተባሂሎም ተጠቒሶም ኣለዉ። ብንጹር እቲ ኣብዛ ዛንታ ዘሎ ኣቦ ንኽልቲኦም ደቁ ይፈቱ ነይሩ፡ ነፍሲ ወከፎም ድማ ናይ ገዛእ ርእሱ ሽግር ነይርዎ።

ንእሽቶ ወዲ፡ ዓለማዊ ሓጥእ

እቲ ንእሽቶ ወዲ ኣብ ገዛ ዝነበረ መዓልታዊ ንጥፈታት ደኺሙ። “ናይ ገዛእ ርእሰይ ምዃን” ብዘይ ገደብ ኣስሓሓቦ። መሰላቱ ጠለበ እሞ ንሓጎስን ምምላእን ወጸ። ኣተሓሳስባኡ ዝመልኦ ግናኸ ዝኾነ ስእሊ ሰብ እዩ። ብባህርይና ንርእስና ኢና እንሓስብ። እንታይ ክንገብር ከም ዘሎና ክነግሩና ኣይንፈቱን።

ሓጎሳት ብቐሊሉ ንተስፋና ኣይበጽሑን። እቲ ሓጎስ ምስ ሓለፈ፡ እንደገና ንጽምኣትና ንፈልጦ። ከምቲ ንእሽቶ ወዲ፡ ንኻልእ ንስዕብ። ገለ ነዚ ጥልቂ ዘይኮነ ይቕበልዎን ክሳዕ ዝሞቱ ድማ ይነብርዎ። ኣብዚ ምሳሌ እዚ እቲ ንእሽቶ ወዲ ኣብ ማእከል ከቢድ ቅልውላው ይበራበር – ከሲሩ፡ በይኑን ጥሙዩን እዩ። እንደገና ናይ ሰብ ንምብራር ቅልውላው ከም ዘድልዮ ንርኢ። ናብ ልቡ ምስ ተመልሰ፡ “ክንደይ ካብቶም ዓየይቲ ኣቦይ ዝበዝሖም ኣለዎም፡ ኣነ ግና ኣብዚ ብጥሜት እመውት ኣሎኹ! ተንሲአ ናብ ኣቦይ ክኸይድ እሞ፡ ‘ኣቦይ፡ ኣብ ሰማይን ኣብ ቅድሜኻን በዲለ። ድሕሪ ወድኻ ክበሃል ኣይበቅዕን እየ። ከም ሓደ ኻብቶም ዓየይትኻ ግበረኒ’ ክብሎ እየ። ስለዚ ተንሲኡ ናብ ኣቦኡ ኸደ” ()።

እግዚኣብሔር ኣብ ህይወትካ ገለ ቅልውላው ፈቒዱልካ ድዩ? ባዶነትካ፡ ሓጢኣትካ ትስምዓካ ድዩ? ኻብ “ጸሎት ” ምድግጋም ንላዕሊ እዩ። ናይ ብስምዒት ተስፋ ምቑራጽ ይጅምር። ሓጥኣን ምዃንናን ንቕዱስ ኣምላኽ ከም ዘበደልናዮን ንእመን! እዚ ናብ ንስሓ ይመርሕ። ከምቲ ንእሽቶ ወዲ ንምሕረት ናብ ኣቦና ንምለስ፡ ንበደልና ንእመን፡ ንርእስና ድማ ኣብ ቅድሚኡ ንደርቢ። ሽዑ ጥራይ ኢና እዚ መንእሰይ ዝረኸቦ ንረክብ፡ እቲ ኣቦ ኣይተቖጥዐን፡ እኳ ደኣ ኩሉ መሰል እኳ እንተነበሮ። እቲ ኣቦ ይጽውዕ፡ “‘እቲ ዝሰበዐ ጥጃ ኣምጽኡ እሞ ሕረድዎ። ንብላዕን ንተሓጎስን። እዚ ወደይ ሞይቱ ነይሩ እሞ እንደገና ኮይኑ። ጠፊኡ ነይሩ እሞ ተረኺቡ።’ ስለዚ ክሕጎሱ ጀመሩ” ()።

እቲ ዝተነስሐ ወዲ በይኑ ከም ዝተመልሰ ኣስተብህል። ምስ ኣዕሩኹ ወይ ምስ ገለ ሓሰማታት ናብ ገዛ ኣይከደን። ንምምላስ ናብ ገዛ ኣቦኡ ክደራደር ወይ ቅድመ-ኩነት ከንብር ኣይፈተነን። ናይ ንስሓ ናብ ስባርን ትሕትናን ይመርሕ። ብግዜኡ ድማ ብተለዋዋጢ ብተፈጥሮኣዊ መገዲ ይግለጽ።

ዓብዪ ወዲ፡ ሃይማኖታዊ ሓጥእ

ነዚ ምሳሌ እዚ ምስ ነገረ፡ እቲ ዓብዪ ወዲ ንፈሪሳውያንን መምህራን ሕግን ይውክል ነይሩ። ኣብ ግራት ኣቦኡ ብዕዮ ተዋፊሩ ነይሩ። ሎሚ ንሃይማኖታውያን፡ ንኣምላኽን ንኣመንቲ ብጾቶምን ገለ ክገብሩ ዝፍትንዎም ሰባት ክውክል ይኽእል እዩ። ብርግጽ ኣብ ግራት ኣቦኡ ምውፋሩ ኣወንታዊ እዩ። ግናኸ ከምቲ ንእሽቶ ሓዉ፡ ንሱ እውን ከቢድ ሽግር ነይርዎ፡ ልቡ ቅኑዕ ኣይነበረን። እቲ ዓብዪ ወዲ ብጌጋ ምኽንያት ይዓዪ ነይሩ፡ ንርእሱ ምስ ካልኦት የነጻጽር፡ ብዛዕባ እቲ ዝገብሮ ዝነበረ ድማ ብዝያዳ ብሩህ ኣረኣእያ ነይርዎ፡ “እዚ ኩሉ ዓመታት ንዓኻ እናዓየኹ፡ ትእዛዛትካ እውን ከቶ ኣይተላለፍኩን። ግናኸ ምስ ኣዕሩኸይ ክሕጎስ ሓንቲ ንእሽቶ ፍየል እኳ ኣይሃብካንን” ()። እዚ ወዲ እዚ ኣብ ጥቓ ኣቦኡ ይነብር እኳ እንተነበረ፡ ኣቦኡ ግና ኣይተኻፈለ። ሕልሙ ምስ “ኣዕሩኹ” ምሕጓስ እምበር ምስ ኣቦኡ ኣይነበረን። ኣቦኡ ሓጎስን ባህታን ምስ ነበሮ፡ እቲ ዓብዪ ወዲ መሪርን ቊጡዕን ነይሩ። እዚ ዝመልኦ ስእሊ ክርስትና ብዘይ ጸጋ እዩ። ኣቦና ምስ ተሓጎሰ ንሕና እውን ንሕጎስ ድዩ? ኩሉ ?

ሃይማኖታዊ ልብና ተንኮለኛ እዩ። ኣብ ግራት ኣቦና ብትጋህ ምዕያይና – ንናጽነትና ምግታእናን መስዋእቲ ምግባርናን – ንሕልናና የደንዝዞ። ኣቦ ካብቶም ብትጋህ ዘይዓዩ ሰባት ንላዕሊ ክፈትወና ከም ዘለዎ ክስምዓና ይጅምር። ካብቶም ዝያዳ ዝተሓለሉ ወይ ብኻልእ መገዲ ዝዓዩ ሰባት ንላዕሊ ገለ ክህልወና ይኽእል እዩ። ዓመታት እናሓለፋ ምስ ከዳ፡ ነገራት ከመይ ክካየዳ ከም ዘለወን ንፈልጥ ይመስለና። ንጥቕሚ ኣቦን ግራትን፡ ንኣብ ከባቢና ንዘለዉ ሰባት ገለ “ሕግታት” ንገብር። ንኣቦ ኻብቲ ብሓቂ ዘለዎ ንላዕሊ ዝኸበደ ይመስል፡ ድማ ኣቦ ምስ ተሓጎሰ ዘይንሕጎስ ንኸውን!

እቲ ዓብዪ ወዲ ናብ ገዛ ኣትዩ ምስ ሓዉን ኣቦኡን ክሕጎስ ስለምንታይ ኣበየ? ምኽንያቱ ፍትሒ እምበር ጸጋ ኣይደለየን። እቲ ንእሽቶ ወዲ ቅድሚ ምቕባል ክቕጻዕ ነይርዎ። ፍረ ንስሓ ኽሳዕ ዘርእይ ክእመን ኣይነበሮን። ምስቲ በዓል ምሕጓስ ምጽንባር ንንእሽቶ ሓዉ ጌጋ መልእኽቲ ምሃበ። ምስቲ ንሱ ዘይቅኑዕ ዝበሎ ምሕባር ምዃኑ እዩ። እቲ ልማኖ ኣቦ እውን ኣተሓሳስባኡ ኣይቀየሮን። እቶም ንጸጋ ኣምላኽ ቅጽበታዊ ኣድላይነት ዘይብሎም ሰባት ንተግባራት ኣቦ ብጌጋ ይትርጉምዎ። ብጣዕሚ ርኹስ፡ ብጣዕሚ ቐሊል ይመስል። ምስቲ ኣምላኽ ዝዓየየሉ መገዲ ዘይንሰማማዕ እንተኾይና፡ ሓደ ሰብ ምስ ተነስሐ፡ ምስ ለመነ፡ ክቕበልዎ ድማ ምስ ገለጸ፡ ኣብ ሓጎሱ ምስታፍ ይኸብደና።

ኣቦና ንብዙሓት ሰባት፡ ንፕሮጀክትታት፡ ንሁኔታታት – እኳ ደኣ ምስኦም ዘይሰማማዕ እኳ እንተኾነ – በረኸቱ ከም ዘፍስስ ተማሂረ እየ! ቅድሚ ምባረኹ ንፍጽምና እንተጸበየ፡ ንሓደ እኳ ኣይባርኸናን! ኣቦና ልብና ቅኑዕ ከም ዝኾነ ይፈልጥ። ጸጋኡ ኸምዚ እዩ፡ ንሱ ጥራይ ኣይባርኽን፡ እንተላይ ብዙሕ ንምምሕያሽ ቦታ እንተሃለወ እውን ይሕጎስ! “እዚ ሓውካ ሞይቱ ነይሩ እሞ ኮይኑ፡ ጠፊኡ ነይሩ እሞ ተረኺቡ እዩ እሞ፡ ክንሕጎስን ባህ ክብለናን ነይሩና” ()። እዚ ስንፍና ኣይኮነን። ቅዱስ ዝተመርኮሰ፡ ቅዱስን እዙዝን ክርስትያን ክንከውን ንደሊ። ግናኸ እቲ ዝጎደለ ነገር ካብቲ እግዚኣብሔር ዝገብሮ ዘሎ ምሕጓስ ኣይግተተካ። ምስ ኣቦኻ ተሓባበር እሞ ክትሕጎስ ተማሃር፡ እኳ ደኣ ጉድለታትን ዝኾኑ ዝመስሉ ሽግራትን እንተረኣኻ እውን።

ምሳሌ እቶም ክልተ ደቁ –

ምድሓን ውህበት እዩ። ምስ ተነሳሕናን ህይወትና ንእግዚኣብሔር ምስ ሃብናን፡ ይቕረ ይብሃለልና እሞ ብቕጽበት ደቁ ንኸውን። ነዚ ምድሓን እዚ ብግብርና ክንሕግዞ ኣይንኽእልን፡ ብትሕትና ንኣምንን ንቕበልን። ግናኸ ድሕሪ ምምላስና ክንገብሮ ዘሎና ዕዮ ኣሎ! “ሓደ ሰብ ክልተ ደቁ ነበሩዎ። ናብቲ ቐዳማይ ከደ እሞ፡ ‘ወዲ፡ ሎሚ ኺድ እሞ ኣብ ዕየ’ በሎ” ()። እዚ እዚ ኣብ ዝምድና ዝተመርኮሰ እዩ ነይሩ – ኣቦ ንወዲ ዝሓትት። ትእዛዝ እምበር ኣይነበረን። ዕዮ ዝሓዘ እሞ “ሎሚ” ዝብል ህጹጽነት ዝነበሮ እዩ። ትምህርቲ እዚ ምሳሌ እዚ ንኹሉ ክርስትያን ሎሚ ዝምልከት እዩ።

ቐዳማይ ወዲ፡ ዝዓዪ ክርስትያን

እቲ ቐዳማይ ወዲ ንጽውዓ ኣቦ ከመይ ገይሩ መለሰ? “‘ኣይከይድን እየ’ ኢሉ መለሰ፡ ድሕሪ ግና ሓሳቡ ቀይሩ ኸደ” ()። እዚ ወዲ እዚ ክኣብይ እንታይ ዝኾኑ ምኽንያታት ክህልውዎ ይኽእሉ? ንሕናኸ ንዕዮ እግዚኣብሔር ስለምንታይ ሓሓሊፍና ንኣብይ?

  • ስልጣን: ሓደ ሰብ እንታይ ክገብር ከም ዘለዎ ክነግሮ ኣይፈቱን ነይሩ። ናይ ገዛእ ርእሱ ሓሳባት ነበሩዎ።
  • ዕዮ: ኣብ ምዕያይ ኣይፈቱን ነይሩ። ዝያዳ ዝኸበረ ዕዮ ምመረጸ።
  • ዝምድና: ምስ ኣቦኡ ጽቡቕ ዝምድና ኣይነበሮን፡ ብዘይ ሓድነት ድማ ንምእዛዝ ድሌት የለን።
  • ኣጀንዳ: ኣብ ኣቦኡ ንምዕያይ ብጣዕሚ ስራሕ በዚሑዎ ነይሩ።
  • ብጾት ዓየይቲ: ኣብ ዝዓዩ ዝነበሩ ካልኦት ሰባት ኣይፈቱን ነይሩ።
  • ጥርጣረታት: ቃላት ኣቦኡ ስውር ትርጉም ክህልዎም ይኽእል ድዩ?

ምኽንያቱ ዝኾነ ይኹን፡ “ኣይፋል” ኢሉ ኸደ። ኣብ ጥቓ ምስ ሓለፈ፡ ዓብዪ ኣድላይነት ዓየይቲን ኣብ ኣዒንቲ ኣቦኡ ዝነበረ ተስፋ ምቑራጽን ምስ ረኣየ፡ እንደገና ሓሰበ። “ድሕሪ ግና” ሓሳቡ ቀይሩ ኸደ ተባሂሉ ተነጊሩና።

ኣብ ገለ መዳይ ናይ ኣቦና ንምዕያይ ንጽውዓ ተቓዊምካ ዲኻ? ኣብ ሓጋይ ክትሕግዝ፡ ወንጌል ዝሓዘ ጽሑፋት ከተከፋፍል ወይ ንሓድሽ ጎረቤት ክትበጽሕ ይጽውዓካ ድዩ? ክርስትያናዊ ፡ ንናይ ገዛእ ርእስና ድሌታት፡ ሓሳባትን ኣረኣእያታትን ምኽሓድ የጠቓልል። ኣቦና “ወዲ፡ ኺድ” ምስ በለና ክንከይድ ይግባእ። “ዕየ ... ኣብ ” ምስ በለና ድማ “እወ፡ ” ክንብል ይግባእ። “ሎሚ” ምስ በለና ድማ ብዛዕባ መጻኢ ምሕላም ኣቋሪጽና ክንዓዪ ይግባእ!

ካልኣይ ወዲ፡ ዝዛረብ ክርስትያን

እቲ ኣቦ ናብቲ ኻልኣይ ወዲ ብተመሳሳሊ ሕቶ ኸደ። እቲ ቐዳማይ ምላሽ እቲ ወዲ ንኣቦኡ ሓጎስ ክኸውን ነይርዎ፡ “‘እወ፡ ’ በለ፡ ግናኸ ኣይከደን” ()። እቲ ስምዒት ኣቦ ብመዓልቲ እናሓለፈ ምስ ከደ ናብ ተስፋ ምቑራጽ ክቕየር ትርኢ ዲኻ?

እቲ እዚ ኻልኣይ ወዲ ብዛዕባ ብቕጽበት ዝውስኑ፡ ስምዒታውያን ክርስትያናት ይዛረብ፡ ብዝያዳ ሓቀኛ ንምዃን፡ ንኣገልግሎት ንጽውዓ “እወ” እንብል ግናኸ ብሓቂ ንምግባሩ ዘይንበጽሕ ከም ዝኾንና ይዛረብ። እቶም ስምዒት ዝመልኦም ፡ ንምእዛዝን ንምስዓብን ብዝኾነ ይኹን ዋጋ፡ ክሳዕ መወዳእታ ህይወትካ ብቕንዕና ዝኣተኻዮም ትዝክር ትኸውን! እቲ ኻልኣይ ወዲ “እወ” ኢሉ ስለምንታይ ድሕሪኡ ዘይመጸ? ገለ ዝኾኑ ምኽንያታት ንመርምር:

  • ቕንዕና: ንኣቦኡ ንምሕጓስ እወ በለ፡ ግናኸ ብሓቂ ኣይሓሰቦን።
  • ምስሊ: እወ በለ እሞ እቶም ዝሰምዑ ዝነበሩ እዙዝን ተባባዕን ወዲ እዩ ዝብሉዎ ሓሰበ።
  • መስዋእቲ: መጀመርታ ቐሊል ዕዮ ክኸውን እዩ ዝብል ነይርዎ፡ ግናኸ እቲ ዕዮ ከቢድ ምዃኑ ምስ ረኣየ ሓሳቡ ቀየረ።
  • ማሕበራዊ: ድሕሪኡ እቲ ኻልእ ሓዉ ከም ዘይከይድ ሰምዐ። ብዘይኡ እቲ ዕዮ ብዙሕ ሓጎስ ኣይክህሉን። ስለዚ ከይከይድ ወሰነ።
  • ፍትሒ: ብዘይ ሓዉ ምዕያዩ ቅኑዕ ኣይክኸውንን።

ምስ ገለ ኻብዚኦም ምኽንያታት ትሰማማዕ ዲኻ? ከምቲ ቐዳማይ ወዲ፡ እቲ ኻልኣይ ወዲ ከም ዝተጣዕሰ፡ ከም ዝተነስሐ ወይ ሓሳቡ ከም ዝቐየረ ኣይተነግረናን ()። ጥራይ ከም ዘይከደ እዩ ተነጊሩና ()። እዚ ምሕላፍ እዚ ኣገዳሲ እንተኾይኑ፡ ሽዑ ገለ ምኽንያታት ናብ ከይከዱ ዝገበሩ:

  • ቐዳምነታት: ስራሕ ዝበዝሖ ሰብ ነይሩ። ኣብ መገዲ ናብ ኻልኦት ጽቡቕ ዕዮታት ክገብር ፈተነ እሞ ወይ ሓይሊ ኣይነበሮን።
  • : እቲ ክሓልፍ ጸበየ። እቲ ዝበለጸ ከቶ ኣይመጸን፡ ግናኸ ድሕሪኡ ንምሕጋዝ ብሓቂ ሓሰበ።
  • ምርሳዕ: ተዘናጊዑ ብዛዕባ ኣቦኡን ወይኒን ረሰዐ።
  • ተኸታታሊነት: ከም ብዙሓትና፡ ዝበሎ ክገብር ብቕንዕና ሓሲቡ ነይሩ። ምዝራብ ምዕያይ ኩሉ ቐሊል እዩ።

እዚኦም እዮም ካብቲ ንኣቦና ኣብ ወይኒኡ ንምዕያይ ዝዓግቱና ምኽንያታት። ናብቶም ሊቃውንቲ ኻህናትን ህዝብን ተመሊሱ፡ ሓተቶም፡ “‘ኣየናይ እዩ ኻብ ክልቲኦም እቲ ኣቦኡ ዝደለዮ ዝገበረ?’ ‘እቲ ቐዳማይ’ ኢሎም መለሱ። ድማ በሎም፡ ‘ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ፡ እቶም ተገበራትን ኣመንዝራታትን ቅድሜኹም ናብ መንግስቲ ኣምላኽ ይኣትዉ ኣለዉ’” ()። ኣብ መንበር ፍርዲ ነፍሲ ወከፍና “ብኣካልና ኸለና ዝገበርናዮም ነገራት” ክንቕበል ኢና ()። ገና እንተኾንካ፡ ገና ኣብ ወይኒኡ ክትገብሮ ዘሎካ ዕዮ ኣሎ። ሎሚ እንታይ ክትገብር ትኽእል?

ትሰማማዕ ዲኻ?

እዞም ክልተ ምሳሌታት ነፍሲ ወከፎም ብዛዕባ ክልተ ደቁ ብተመሳሳሊ ዕድላት ብዝተፈላለየ መገዲ ዝምልሱ እዮም። ሓደ፡ ብትሑት ፡ ምሕረትን ጽቡቕነትን ኣቦኡ ይሕጎስ። እቲ ኻልእ፡ ብጻድቕ ፡ ንገለጻ ጸጋ ኣቦኡ ይቃወም። ሓደ፡ ድሕሪ ገለ ምሕሳብ፡ ኣብ ኣቦኡ ይዓዪ። እቲ ኻልእ ድማ ንምኻድ ንቕኑዕ ገና ይጽበ ኣሎ!

ምስ ገለ ኻብዚኦም ኣርባዕተ ትሰማማዕ ዲኻ? ወዲ ኣምላኽ እንተኾንካ፡ ጽውዓኡ ንዓኻ እውን እዩ፡ “ወዲ፡ ሎሚ ኺድ እሞ ኣብ ዕየ።”

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia