“ርእሱ ዜልዕል ዘበለ ኹሉ ኺዋረድ እዩ፣ ርእሱ ዜዋርድ ግና ኺልዓል እዩ።” ሉቃስ 18:14
ክልተ ሰባት ኣብ ሓደ መዓልቲ፣ ኣብ ሓደ ግዜ፣ ኣብ ሓደ ቦታ፣ ሓደ ነገር ይገብሩ ነበሩ፣ ብሓደ ምኽንያት። ብዙሕ ነገራት ዝመሳሰሎም እንተነበረ እኳ፣ ኣብ መንጎ እቶም ክልተ ግና ዘገርም ፍልልያት ነይሩ። ሓደ ሃይማኖተኛ ነይሩ፣ እቲ ሓደ ድማ ድኻ። ሓደ ክቡር ነይሩ፣ እቲ ሓደ ድማ ንዕቕቲ። ሓደ ጽቡቕ ነይሩ፣ እቲ ሓደ ድማ ሕማቕ። ሓደ ፈሪሳዊ ነይሩ፣ እቲ ሓደ ድማ ቀራጽ ወይ ሰብኣይ ቀራጺ። ኣብቲ መዓልቲ ኣብኡ እንተዝትህሉ፣ ብርግጽ ብቲ ሃይማኖተኛ ምሁር ካብቲ ፖለቲካዊ ሓሳዊ ንላዕሊ ምተገረምኩም። ይኹን እምበር፣ ታሪኾም (ሉቃስ 18:9-14) ክትብብ ከለኻ፣ ኣየናይ ካብቶም ክልተ ንኣምላኽ ከም ዘደንቖ ምጥቃስ ኣገዳሲ እዩ።
መን ንኣምላኽ ኣደንቖ?
ብሰብኣዊ ኣዘራርባ፣ ሓደ ጽቡቕ፣ ሃይማኖተኛ ሰብ ንኣምላኽ ከመይ ገይሩ ከም ዘየደንቕ ክንሓስብ ንኽእል ኢና። ከመይሲ፣ ብዛዕባ ጽቡቕ ምፍላጥን ጽቡቕ ምግባርን ክመጽእ ከሎ፣ እቲ ፈሪሳዊ ፍጹም ጽቡቕ ነይሩ። ይኹን እምበር፣ ክልተ ነገራት ክንሓስብ ኣለና። ቅድሚ ኩሉ፣ እቲ ፈሪሳዊ ብጣዕሚ ርእሰ-መርከዝ ነይሩ። ኣብ ፍቕዲ ዓሰርተ ሓደ፣ እቲ ፈሪሳዊ ንኣምላኽ “ከም ካልኦት ሰባት ዘይኮንኩ” ኢሉ ኣመስገኖ። ብፍላይ ነቶም ዘራፍያን፣ ዓመጽቲ፣ ዘመውትን ጠቒሱ፣ ድሕሪኡ ድማ ንቀራጺ ብቐጥታ ጠቐሰ፣ ኣምላኽ ኣበይ ከም ዝርኢ ከይፈልጥ ብትዕቢት እናኣመልከተ። ንሱ ንርእሱ ብርግጽ ኣደንቖዶ ክንብል ንኽእል ኢና? ንርእሱ ምስ ዝተሓተ ደረጃ ብምምስሳል፣ ንሱ ብርግጽ ናይ ዝለዓለ ደረጃ ስምዒት ፈጠረ።
ካልኣይ፣ እቲ ፈሪሳዊ ብጣዕሚ ሰብ-መርከዝ ነይሩ። ኣብ ፍቕዲ ዓሰርተ ክልተ፣ ብዛዕባ ክልተ ግዜ ኣብ ሰሙን ዝገብሮ ጾምን እሙን ዓስርን ኣስፊሑ ገለጸ። ኣምላኽ ክቖጽር ከይከኣለ ክልተ ኣጻብዕቱን ዓሰርተን ኣልዒሉ ድዩ? ብሓደ መገዲ፣ ንኣምላኽ ናይ ክርስትያናዊ ኣገልግሎት ጸብጻቡ የቕርብ ነይሩ። እዚ ብግልጺ ብምግባሩ፣ ንሱ ብርግጽ ንኻልኦት ኣምለኽቲ ናብ ርእሱ ስሓቦም። ካብ ማቴዎስ 6 ንምሃር፣ ፈሪሳውያን ክህቡ ከለዉ መለኸት ምጥቃም፣ ክጽልዩ ከለዉ ብዝለዓለ ድምጺ ምዝራብ፣ ክጾሙ ከለዉ ድማ ሓዘንተኛ ገጽ ምግባር ኣዋፊሮም ነይሮም። የሱስ ፈሪሳውያን እዚ ኩሉ ዝገብሩ ንሰብ ምእንቲ ክርኣዩ ምዃኑ ኣመልኪቱ ነይሩ (ማቴዎስ 6:1-5,16)። ሓደ ፈሪሳዊ ኣብ ቤተ መቕደስ ክረአ ከሎ፣ ግዜ ትርኢት ነይሩ ክንብል ንኽእል ኢና!
እንታይ ንኣምላኽ ኣደንቖ
ስለዚ እቲ ቀራጺ ስለምንታይ ጻድቕ ተባህለ? እቲ ቀሊል መልሲ ንሱ ኣምላኽ-መርከዝ ነይሩ፣ ርእሰ-መርከዝ ኣይነበረን። በይኑ ደው ኢሉ፣ ኣዒንቱ ኣየልዓለን፣ ደረቱ ወቕዐ፣ ሓደ ቃላቱ ድማ ንኣምላኽ ባዕሉ ዝተዛረቦ ነይሩ: “ኣምላኽ፣ ንኣይ ንሓጢኣተኛ ምሓረኒ” (ሉቃስ 18:13 NKJV)። እቲ ቀሊል ጸሎቱ ንምሕረት ነይሩ፣ ምኽንያቱ ሓጢኣተኛ ምዃኑ ይፈልጥ ነይሩ። እቲ ቤተ መቕደስ ብሰባት ዝመልአ እንተነበረ እኳ፣ ዋላ ሓደ ኣይተዓዘበን – ዋላ ሓደ፣ ማለት ኣምላኽ እንተዘይኮይኑ። እዚ ትሑት ሓጢኣተኛ ናብ ቅዱስ ኣምላኽ ጸዊዑ ንዘይቅድስናኡ ተናዘዘ። እቲ ሓጢኣተኛ ካብቲ ዘይሓጢኣተኛ ምሕረት ለመነ። ብርእሱ ዘይተገረመ፣ ንህዝቢ ንምግራም ድሌት ዘይነበሮ፣ ናብ ኣምላኽ ጠመተ። እቲ ቀሊል ውጽኢት ድማ “እዚ ሰብ እዚ ናብ ቤቱ ጻድቕ ኮይኑ ወረደ” ዝብል ነይሩ።
ኣብ መዓልቲ ሰንበት ኣብ ቤተ ክርስትያን ብዙሓት ሰባት ሞገስ ኣምላኽ ይደልዩ። ንጽቡቕ ይፈልጡ፣ ጽቡቕ ድማ ይገብሩ፣ ግናኸ ምስ ኣምላኽ ቅኑዓት ኣይኮኑን። ኣብ ያእቆብ 4:8 “ናብ ኣምላኽ ቅረቡ፣ ንሱ ድማ ናባኹም ክቐርብ እዩ” ንብብ። እዚ ናይ ብዙሓት ክርስትያናት ቅኑዕ ድሌት እዩ፣ ምናልባት እውን ናይቲ ፈሪሳዊ ኣብቲ መዓልቲ ኣብ ቤተ መቕደስ ዝነበረ ድሌት እዩ ነይሩ። ብኣጋጣሚኡ ብዙሓት ሰባት ናብ መገዲ ግላዊ ምትሕድዳስ ዝኸዱሉ እንኮ መገዲ ብትሕትና ምዃኑ ኣይርድኦምን: “ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ርእስኹም ኣትሕቱ” (ያእቆብ 4:10)። እቲ ቀራጺ ንርእሱ ብጣዕሚ ምሕረት ኣምላኽ ከም ዝደሊ ርእዩ።
ሓደ ሰብ ከምቲ ፈሪሳዊ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ክመጽእ ከሎ – ብዝፈልጦ ወይ ብዝገብሮ ወይ ብመንነቱ ዝርዝር – ንሰብ ከደንቕ ይኽእል እዩ፣ ንኣምላኽ ግና ኣየደንቕን። ብዛዕባ ስራሓቱ እውን ምግላጽ ክህሉ ይኽእል እዩ፣ ድሕሪኡ ድማ ጭብጨባ፣ ግናኸ ሰባት ጥራይ እዮም ዝግረሙ – ኣምላኽ ኣይኮነን።
እቲ ጽቡቕ መዝሙር፣ “ዝያዳን ዝያዳን ቀረባ፣” ብለይላ ኤን. ሞሪስ ዝተጻሕፈ (ኣብ ታሕቲ ዝተሓትመ)፣ ብዘን ቃላት እዚኤን ዝጅምር ጸሎት እዩ: “ዝያዳን ዝያዳን ቀረባ፣ ናብ ልብኻ፣ ኣድሕነኒ፣ ኣድሓኒ – ክቡር ኢኻ!” ግናኸ ቃላት ናይቲ ካልኣይ ፍቕዲ ዝተፈላለየ ድምጺ ኣለወን: “ዝያዳን ዝያዳን ቀረባ፣ ዋላ ሓደ ኣየምጽእን፣ ንየሱስ ንጉሰይ መስዋእቲ የብለይን፤ ሓጢኣተኛ፣ ሕጂ ዝተሰብረ ልበይ ጥራይ።”
እቲ ቀራጺ ቃላት ናይዚ መዝሙር እዚ ከቶ ኣይሰምዐን፣ ግናኸ ንኣመለኻኽታ ልቡ ይገልጻ። ንርእሱ ከም ዝተዋረደ ሓጢኣተኛ፣ ካብ ምሕረት ኣምላኽ ንምውዳቕ ካልእ ምርጫ ዘይብሉ ርእዩ። ብባዕሉ ጽቡቕ ክህብ ኣይነበሮን፣ ሕማቑ ጥራይ። ንርእሱ ከም መንፈሳዊ ጅግና ኣይርኣየን፣ የግዳስ ከም መንፈሳዊ ዜሮ።
እንታይ የሕድሰና?
ምትሕድዳስ ዝፍጸም ሰብኡትን ኣንስትን ብልቢ ቀራጺ ንኣምላኽ ክምልሱ ከለዉ እዩ። ያእቆብ 4:10 ከምዚ ይብለና: “ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ርእስኹም ኣትሕቱ፣ ንሱ ድማ ከልዕለኩም እዩ።” እቲ ቀራጺ ንርእሱ ኣየልዕልን፣ የግዳስ የዋርድ። ኣምላኽ፣ ኣብ “ጎቦ እግዚኣብሔር”ን ኣብ “ቅዱስ ቦታኡ” (መዝሙር 24:3) ዝነብር፣ ይቐርብን ነዚ ሰብ እዚ ናብ ህልውናኡ የምጽኦ – ይቕረ ዝተገብረሉ፣ ዝጸሓየን ጻድቕ ዝኾነን። ካብ ኣምላኽ ምስ ምምልላስ ብዝተሓደሰ ልቢ ምምላስ ዝበለጸ ተመክሮ የለን።
ዝያዳን ዝያዳን ቀረባ ዝያዳን ዝያዳን ቀረባ፣ ናብ ልብኻ፣ ኣድሕነኒ፣ ኣድሓኒ – ክቡር ኢኻ! ኣጥብቐኒ፣ ኦህ፣ ኣጥብቐኒ ናብ ደረትካ። ኣብቲ “ወደብ ዕረፍቲ” ብድሕንነት ኣዕቊበኒ።
ዝያዳን ዝያዳን ቀረባ፣ ዋላ ሓደ ኣየምጽእን፣ ንየሱስ ንጉሰይ መስዋእቲ የብለይን፤ ሓጢኣተኛ፣ ሕጂ ዝተሰብረ ልበይ ጥራይ። ደምካ ዝህቦ ምጽራይ ሃበኒ።
ዝያዳን ዝያዳን ቀረባ፣ ጐይታ፣ ናትካ ንምዃን! ሓጢኣት፣ ምስ ዕሽሽነቱ፣ ብሓጎስ እገድፍ፣ ኵሉ ትሕዝቶኡ፣ ክብሩን ትዕቢቱን፣ የሱስ፣ ጐይታይ፣ ዝተሰቕለ፣ ጥራይ ሃበኒ።
ዝያዳን ዝያዳን ቀረባ፣ ህይወት ክሳዕ ዝጸንዕ። ክሳዕ ብድሕንነት ኣብ ክብሪ መርከበይ ዝሰፍር፤ ብዘይመወዳእታ ዘመናት ንዘለኣለም ንምዃን ዝያዳ፣ ኣድሓኒ፣ ዝያዳ ናባኻ፤ — ለይላ ኤን. ሞሪስ (1862-1929)
