መዓት ኣምላኽ – ቅዱስ ተግባር

ሓደ ቅዱስ ተግባር

እዚኣቶም ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ተመዝጊቦም ዘለዉ ሓሙሽተ ናይ ኣምላኽ ባህርያት እዮም፦

“ኣምላኽ ፍቕሪ እዩ” (1 ዮሃንስ 4:8,16 NKJV)። “ኣምላኽ ብርሃን እዩ” (1 ዮሃንስ 1:5)። “ኣምላኽ ቀናእ እዩ” (ናሆም 1:2)። ኣምላኽ ዘለኣለማዊ እዩ (ሮሜ 9:5፤ ዘዳግም 33:27)። “ኣምላኽ ቅዱስ እዩ” (መዝሙር 99:9)።

ይኹን እምበር፡ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ኣምላኽ ቍጥዓ እዩ ዝብል የልቦን።

መዝሙር 99:9 ንርአ፡ “ንእግዚኣብሔር ኣምላኽና ልዕል ኣብርህዎ፡ ኣብ ቅዱስ ከረኑውን ስገዱሉ፡ እግዚኣብሔር ኣምላኽና ቅዱስ እዩ እሞ።” እቲ “እግዚኣብሔር ኣምላኽና” ዝብል ቃል ንጐይታና የሱስ ክርስቶስ፡ ንሱ “እቲ ቃል” (ዮሃንስ 1:1,14) ከምኡውን “ቅዱስ ባርያ” (ግብሪ ሃዋርያት 4:27) የመልክት። “ኣብኡ ሓጢኣት የልቦን” (1 ዮሃንስ 3:5)፡ “ንሱ … ሓጢኣት ኣይፈለጥን” (2 ቈረንቶስ 5:21) ከምኡውን “ሓጢኣት ኣይገበረን” (1 ጴጥሮስ 2:22)። ስለዚ ንሱ፡ ወይ ዝኾነ ሰብ ናይ ሰለስተ ኣምላኽ (ኣቦ፡ ወዲን መንፈስ ቅዱስን)፡ ብባህርዩ ቅዱስ ስለዝኾነ፡ ብ ዘይቅዱስ ቍጥዓዊ ኣገባብ ክገብር ኣይክእልን። ምሳኻን ምሳይን እዚ ይከኣል እዩ፡ ከመይሲ “ቍጥዓ ሰብ ጽድቂ ኣምላኽ ኣይገብርን እዩ” (ያእቆብ 1:20)፡ ግናኸ ኣምላኽ ብቍጥዓ ክገብር ከሎ ሓጢኣተኛ ኣይኮነን፤ ሓጢኣተኛ ወይ ጌጋ ክኸውን ኣይክእልን።

ኣብ መንጎ ባህርያዊ ባህርይ፡ ከምቶም ኣብ ላዕሊ ተዘርዚሮም ዘለዉ ሓሙሽተ፡ ከምኡውን ፍሉይ ግናኸ ዝድለ ተግባር፡ ከም ቍጥዓ፡ ፍልልይ ከምዘሎ ምፍላጥ ኣድላዪ እዩ። ኣምላኽ ብባህርያዊ ባህርዩ ጥራይ ክገብር ይኽእል። ካብኡ ወጻኢ ዝኾነ ነገር ክገብር ኣይክእልን። ተግባራቱ ኣብ ውሽጢ ባህርያዊ ህላዌኡ ክካየድ ኣለዎ።

ቍጥዓ ኣምላኽ ኣብ ሓድሽ ኪዳን ከምኡውን ኣብ ብሉይ ኪዳን ተራእዩ። ንኣብነት፡ እቲ ጐይታ የሱስ ነቶም ነጋዶን ለዋጥቲ ገንዘብን ካብ ቤተ መቕደስ ዘባረሮም ተግባር ንውሰድ፡ ከምቲ ኣብ ዮሃንስ 2:13-17 ተመዝጊቡ ዘሎ፡ “ፋሲካ ኣይሁድ ቀሪቡ ነበረ፡ የሱስ ድማ ናብ የሩሳሌም ደየበ። ኣብ ቤተ መቕደስ ከኣ ነቶም ከብትን ኣባጊዕን ርግቢን ዝሸጡ፡ ከምኡውን ነቶም ለዋጥቲ ገንዘብ ዝሰርሑ ረኸበ። መቕርብ ገመድ ገይሩ ድማ ንኹሎም፡ ምስ ኣባጊዕን ከብትን፡ ካብ ቤተ መቕደስ ኣባረሮም፡ ገንዘብ ለዋጥቲ ድማ ኣፍሰሰ፡ ሰደቓታቶም ከኣ ገምጠለ። ነቶም ርግቢ ዝሸጡ ድማ፡ ‘እዚኣቶም ካብዚ ኣውጽእዎም! ቤት ኣቦይ ቤት ንግዲ ኣይትግበርዎ!’ በሎም። ደሓር ደቀ መዛሙርቱ፡ ‘ቅንኣት ቤትካ በሊዑኒ’ ተባሂሉ ዝተጻሕፈ ዘከሩ።”

ሓደ ሰብ እዚ ቍጥዓ ዘይኮነስ ጽድቃዊ ቍጥዓ ጥራይ እዩ ነይሩ ክብል ይኽእል። ግናኸ እዚ ሕሰብ፦ ነቶም ቤተ መቕደስ ዘርከሱ ንምባር መቕርብ ተጠቕመ! ኣብዚ ናይ ቤት ኣቦኡ ምጽራይ፡ ክልተ ባህርያዊ ባህርያቱ ኣርኣየ፦ ብርሃንን ቅድስናን። ብርሃን ግብሪ ጸልማት የቃልዕ (ዮሃንስ 3:20-21)። ቅድስና ንቕዱስ ካብ ርኹስ ወይ ዘይቅዱስ ምፍላይ ይሓትት። ነቲ ቤተ መቕደስ ካብ ሓጢኣተኛ ተግባር እዞም ሰባት ብምጽራይ፡ ጐይታ የሱስ – እቲ ብርሃን – ንኩነታት እቶም ነጋዶን ለዋጥቲ ገንዘብን ከም ሰረቕቲ ገይሩ ገለጾ (ማቴዎስ 21:13)። ቅድስናኡ ነቲ ሓጢኣተኛ ዝነበረ ካብ መሕደሪ ኣምላኽ ምውጻእ ይሓትት ነበረ።

እቲ ጐይታ ብባህርዩ መሰረት ገበረ፡ ነቲ ናይ ቅዱሳት ጽሑፋት ሕቶ፡ “ተቘጥዑ እሞ ሓጢኣት ኣይትግበሩ” (ኤፌሶን 4:26) ብምምሳሌ። እዚ ኸኣ እቲ ብጐይታ ዝተገብረ ጥራይ ጉድኣት ነቶም ንህዝቢ ዝበድሉን ነዚ “ቤት ጸሎት” ናብ ዕዳጋ ዝቕይሩ ዝነበሩ ሰባት ምዃኑ ብምርኣይ ይረአ። ስለዚ፡ ብዘይ ዝኾነ ሓጢኣት ቍጥዓኡ ዘርኣየ እንታይ ገበረ?

ነቶም ሰባት ካብ ቤተ መቕደስ ኣባረሮም። ስርቆቶም ከቃልዕ ከሎ፡ ንኽብርቶምን ንትዕቢቶምን ከምዝጎድኦም ኣየጠራጥርን፡ ክልቲኦም ድማ ክጋለጹ፡ ክወቀሱ ከምኡውን ክእረሙ የድልዮም ነበረ።

ነቶም ኣባጊዕን ከብትን ኣባረሮም። ይኹን እምበር፡ እዚኣቶም ብባለቤቶም ክምለሱ ይኽእሉ ነበሩ እሞ፡ ዝኾነ ጉድኣት ወይ ውልቃዊ ክሳራ ኣይተኸሰተን።
ገንዘብ እቶም ለዋጥቲ ኣፍሰሰን ሰደቓታቶም ገምጠለን። እንደገና፡ እቲ ገንዘብ ናብ መሬት ምፍሳሱ ድሕሪ ግዜ ብዘይ ዝኾነ ገንዘባዊ ቅጽዓት ንባለቤቶም ክእከብ ይኽእል ነበረ።
ነቶም ርግቢ ዝሸጡ ነተን ኣዕዋፍ ከውጽኡ ኣገደዶም። ነተን ርግቢ ክነፍራ ምእንቲ ኢሉ ነተን መቓርሕ ኣይገምጠለንን። እንደገና፡ ንነጋዶ ዝኾነ ገንዘባዊ ክሳራ ኣይነበረን።
ብቍጥዓኡ፡ ምሕረት ጐይታ እውን ተገሊጹ። ዝኾነ ነገር ከምዘይጠፍአን ዝኾነ ንብረት ከምዘይጎድአን ተገሊጹ። ጽኑዕ ኢድ ጥራይ ተጠቒሙ፡ ንሰረቕቲ ፈጸምቲ ነውሪ ንግዲ ኣብ ቤተ መቕደስ ጽኑዕ መልእኽቲ ኣመሓላለፈ። ካብ ዝግብኦም ንላዕሊ ቀሊል ቅጽዓት ረኸቡ! ብስርቆቶም ነቲ ሻምናይ ትእዛዝ፡ “ኣይትስረቕ” (ዘጸኣት 20:15) ሰበሩ፡ እቲ ዝግባእ ቅጽዓት ድማ ሞት ክኸውን ነበሮ፡ “ምስሊ ሓጢኣት ሞት እዩ እሞ” (ሮሜ 6:23)።

ሓደ ሰብ እዚ ፍጻመ ኣብ ቤተ መቕደስ ንቍጥዓ ክቑጸር ዝኸውን ዘይጽኑዕ እዩ ነይሩ ክብል ይኽእል። ይኹን እምበር፡ ንሓቀኛ ባህርይ ኣምላኽ ናይ ዝያዳ ከቢድ ተግባራት ምስ ቍጥዓ ኣምላኽ ዝሰማማዕ የንጸባርቕ። ኩሉ ብዘይ ምጥሓስ ባህርያዊ ባህርዩ ይካየድ!

ብጐይታ የሱስ ብስጋኡ ዝተገብረ ተግባር ይኹን፡ ኣብ ምድሪ ከም ሰብ ኮይኑ ክመላለስ ከሎ፡ ወይ ከም ጐይታ ኣምላኽ ናይ ብሉይ ኪዳን፡ ወይ እውን ኣብ መጻኢ ዝገብሮ ነገራት፡ ቍጥዓ ኣምላኽ ሓቀኛ ነገር እዩ! ብዙሓት ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ንጽድቃዊ ሕጋጋቱ ክእዘዙ ዝኣበዩ ነቲ ቍጥዓ ተሰሚዖምዎም። ብፍላይ፡ “ቍጥዓ ኣምላኽ” ኣብ ሓድሽ ኪዳን ካብ ብሉይ ኪዳን ንላዕሊ ይጥቀስ። እቲ ኣገዳሲ ነገር ኩሉ ሰብ ክፈልጥ ዘለዎ፡ ንሱ ክገብር ከሎ – እኳ ደኣ ብቍጥዓ – ብፍጹም ጽድቂ ከምኡውን ብምሉእ ስምምዕ ምስ ቅዱስ ባህርዩ ምዃኑ እዩ። ብሓቂ፡ እቲ ቅዱስ ባህርዩ እዩ ንሱ እዚ ክድለ ከሎ ብቍጥዓ ክገብር ዝሓትት።

ኣብዚ ሕጂ ዘሎ ዘመን፡ እቲ ምእመን ከምኡውን እቲ ዘይተለወጠ ብዛዕባ ዝገብርዎ ከምኡውን ዝኣምኑዎ ክጥንቀቑ ይግባእ። ቅዱሳት ጽሑፋት፡ “ብኸንቱ ቓላት ሓደ እኳ ኣየስሕትኩም፡ በዚ ነገር እዚ ቍጥዓ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ደቅን ምትላል ይመጽእ እዩ እሞ” (ኤፌሶን 5:6) – ንኹሎም ዘይኣምኑ ኣዝዩ ከቢድ መጠንቀቕታ። ብሓጎስ፡ ኩሎም ሓቀኛታት ምእመናን ብእምነት ዝድሓኑ “ንወዱ ኻብ ሰማይ ይጽበዩ፡ ንሱ ኻብ ምዉታት ዘተንስኦ፡ ንየሱስ፡ ንሱ ኻብቲ ዚመጽእ ቍጥዓ ዜድሕነና እዩ” (1 ተሰሎንቄ 1:10)።

መደምደምታ