መጽሓፍ ቅዱሳዊ ዛንታታት ንህጻናት ብዘይ ስእሊ ጓሳ ኣብ መሮር ኣባጊዑ ኺጓስዩ ኸለዉ ዘይተወድኡ ይመስሉ። እዛ ብብርሃናት ከተማን ድምጽን ዝመልአት ዓለምና ኻብቲ ሰላማዊ ትርኢት ርሒቓ ትርአ። ይኹን እምበር፡ ሎሚ እውን ኣብ ፍልስጥኤምን ኣብ ገሊአን ካልኦት ሃገራትን፡ ጓሳ ምስ ኣባጊዑ ንዘመናት ከም ዝገበሩዎ ኺገብር ይርአ። ቅዱሳት ጽሑፋት ነቲ ጓሳ ዘይብለን ኣባጊዕ ዘጋጥመን ሓደጋ ብንጹር ይገልጽ። ሙሴ ንኣምላኽ «ጉባኤ እግዚኣብሔር ከምቲ ጓሳ ዘይብለን ኣባጊዕ ምእንቲ ኸይኰና» (ዘሁልቍ 27:17) ኢሉ ለመኖ። ጸኒሑ ሚክያስ «ንዅሉ እስራኤል ከምቲ ጓሳ ዘይብለን ኣባጊዕ ኣብ ኣኽራን ተበቲኖም ረኣዮም» (1 ነገስት 22:17)። ኣብ መወዳእታ ብሉይ ኪዳን፡ ዘካርያስ ጓሳ ስለ ዘይነበሮም ኣብ ሽግር ንዝነበሩ ህዝቢ ተመነየ (ዘካርያስ 10:2)። ሎሚ ክንደይ ክርስትያናት እዮም ሓቀኛ ጓሶት ስለ ዘይብሎም ኣብ ሽግር ዝጸንሑ?
መጽሓፍ ቅዱስ ብጓሶት ዝመልአ እዩ
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ብዙሕ ግዜ ብዛዕባ ጓሶት ተጠቒሱ ኣሎ። ኣቤል፡ «ጓሳ ኣባጊዕ»ን ጻድቕ ሰብን፡ ናይ መጀመርታ ጓሳ ነበረ (ዘፍጥረት 4:2)። ንሱ ናይ ሓደ ዝዓበየ ጻድቕ ዝነበረን ዝሞተን ጓሳ ስእሊ እዩ (እብራውያን 12:24)። ራሄል ጓሰኛ ነበረት (ዘፍጥረት 29:9)። ሙሴ ንኣባጊዕ ሓሙኡ ይጓሲ ነበረ (ዘጸኣት 3:1)። ዳዊት ምናልባት ካብ ኲሎም ዝፍለጥ ጓሳ ነበረ።
ብፍላይ፡ ሙሴን ዳዊትን ካብ ጓሶት ኣባጊዕ ናብ ጓሶት ህዝቢ ዓበዩ። ሙሴ ንደቂ እስራኤል ንኣርባዓ ዓመት መርሖም፡ ዳዊት ድማ ንኣርባዓ ዓመት ከም ጓሳ-ንጉሶም ገዛእ። እዞም ኣብነታት እዚኦም፡ ምጓሳይ ህዝቢ ኣምላኽ ኣብ ግምት ኣምላኽ ኣገዳሲ ምዃኑ የርእዩ።
ኣብ ቃል ኣምላኽ ብዛዕባ ምጓሳይ ክንሓስብ ከለና፡ ገለ ሓፈሻዊ ምልከታታት ክንገብር ንኽእል ኢና። ቀዳማይ፡ ኣብ መንጎ ጓሳን ኣባጊዑን ኣገዳሲ ምትእስሳር ከም ዘሎ ምግላጽ ኣየድልን እዩ። እስራኤል ብሃገራዊ ደረጃ «ኣባጊዕ መጓሰኡ» ነበሩ (መዝሙር 100:3)። ኣምላኽ ንመጓሰኡ ብንኡሳን ጓሶት ገይሩ መርሖም። ንኣብነት፡ ሙሴ «ጓሳ መጓሰኡ» ተባሂሉ ተገሊጹ ኣሎ (ኢሳይያስ 63:11)። ግላዊ ምትእስሳር ኣብ መንጎ ጓሳን ሓንቲ በጊዕን እውን ክርአ ይኽእል እዩ። ሓደ ሰብ «ከም ዝጠፍአት በጊዕ ጠፊኤ» (መዝሙር 119:176) ኢሉ ተኣመነ፡ ዳዊት ድማ ብትብዓት «እግዚኣብሔር ጓሳይ እዩ» (መዝሙር 23:1) ኢሉ ኺምስክር ከኣለ።
ዝኾነ ጓሳ ህሊናዊ ኪኸውን ይድለ እዩ። እግዚኣብሔር ንጥንቲ ህዝቡ ኣብ ምምራሕ ክንደይ እሙንን እምነታውን ነበረ፡ «ንህዝቡ ኸም ኣባጊዕ ኣውጽኦም፡ ኣብ በረኻ ኸኣ ከም መጓሰ መርሖም፡ ብሰላም መርሖም እሞ ኣይፈርሁ» (መዝሙር 78:52-53)።
ሙሴን ዳዊትን ፍጹማት እኳ እንተ ዘይነበሩ፡ ንህዝቢ ኣምላኽ ኣብ ምእላይ እምነት ኣርኣዩ። ይኹን እምበር፡ ዜሕዝን እዩ፡ ኲሎም ጓሶት እምነታውያን ኣይነበሩን። ኤርምያስን ህዝቅኤልን ነቲ ናይ ገሊኦም እኩያት ጓሶት ዘመኖም ውድቀታት ይገልጹ (ኤርምያስ 23:1-4፤ ህዝቅኤል 34:2-10)።
ብፍላይ፡ እዚ ናይ ጓሳን ኣባጊዕን ስእሊ ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ጥራይ ኣይተወሰነን። ኣብ መግለጺታት ናይቲ ናይ መጻኢ ሽሕ ዓመት እውን ይርከብ፡ ኣብኡ እቲ እንደገና ዝተኣከበ እስራኤል፡ ትሕቲ እግዚኣብሔር፡ «ኲሎም ሓደ ጓሳ ኺህልዎም እዩ» (ህዝቅኤል 37:24)። ይኹን እምበር፡ ሽዑ እውን ንሳቶም «ምእንቲ ኺምግቦም»ን ኪሓልየሎምን ንኡሳን ጓሶት ኪጥቀም እዩ (ኤርምያስ 23:4)።
እቲ ፍሉይ ጓሳ
እቲ ዝዓበየ ኣብነት ናይ ኲሎም ጓሶት ጐይታና የሱስ እዩ። «ናብ ዝጠፍኣ ኣባጊዕ ቤት እስራኤል» እኳ እንተ ተላእከ፡ ንሱ ብዛዕባ እተን ናይ እስራኤል መጓሰ ዘይነበራ «ካልኦት ኣባጊዕ» ዓቢ ሓልዮት ነበሮ (ማቴዎስ 15:24፤ ዮሃንስ 10:16)። ናብኡ ንዝመጹ ህዝቢ ኺርኢ ኸሎ፡ «ጓሳ ዘይብለን ኣባጊዕ ስለ ዝነበራ ... ብምሕረት ተንቀሳቐሰ» (ማቴዎስ 9:36)። ኣብ መወዳእታ ዓባይ ፍቕሩ ነቲ ዘሰቅቕ መስቀል ናብ ጎልጎታ ኺጸውር ገበሮ፡ ኣብኡ ኸኣ ከምቲ ጽቡቕ ጓሳ፡ ህይወቱ ምእንቲ ኣባጊዕ ኣንበረ (ዮሃንስ 10:11)።
ከም ምእመናን፡ ነቲ ሕጂ ዘሎ ምጓሳይ ምሕልያቱ ምጥቃም ክንደይ ዘደንቕ እዩ። ከም ኣባጊዑ መጠን፡ ከቶ ኣይንጠፍእን ኢና (ዮሃንስ 10:28)። ንስም ነፍሲ ወከፍና ይፈልጥ፡ ብግላዊ ይዛረበናን ህይወትና ኸኣ ብፍጹም ፍቓዱ ይመርሓልናን እዩ (ዮሃንስ 10:3-4)። እዚ ዓቢ ጓሳ እዚ «ኣብ ቅድሚኡ ባህ ዘብል» ኪገብረና ይኽእል እዩ (እብራውያን 13:20-21)። ከቶ ኣየሕፍረናን እዩ፡ የግዳስ ብሰላም ናብ ዘለኣለማዊ ቤትና ኬብጽሓና እዩ። ብምትእምማን «ኣብ ቤት እግዚኣብሔር ንዘለኣለም ክነብር እየ» (መዝሙር 23:6) ኽንብል ንኽእል ኢና።
ይኹን እምበር፡ እቲ ቀንዲ ጓሳ ንኣባጊዑ ዚሓልዩ ንኡሳን ጓሶት ይደሊ ኣሎ። ንምሕረቱ ዜርእዩ ሰባት ይደሊ ኣሎ። ምስ ጴጥሮስ ኣብ ጥቓ ባሕሪ ገሊላ ደው ኢሉ ኸሎ፡ ሰለስተ ግዜ ነቲ «ተፍቅረኒዶ?» ዚብል ሕቶ ሓተቶ። ንሓቀኛ መልስታት ጴጥሮስ ድማ ከምዚ ኢሉ ኣዘዞ፡ «ንጥዑናተይ ምገብ ... ንኣባጊዔይ ጓሲ ... ንኣባጊዔይ ምገብ» (ዮሃንስ 21:15-17)።
ስራሕ ጓሳ
ነቲ ዕዮ ጓሳ ብንጹር ክንርድኦ ንኽእል ኢና፡ ነቶም ኣብ ግዴታኦም ዝፈሸሉ ጓሶት ህዝቅኤል ዝገበሮም ብድሆ ብምጥቃስ፡ «ጓሶት ንመጓሰ ኺምግቡዶ ኣይግባእን?» ኢሉ ይሓትት (ህዝቅኤል 34:2)። ቀጺሉ ድማ ሽዱሽተ ኣገዳሲ ዝኾኑ ነገራት ይዝርዝር፡ ንሳቶም ድማ ጥንቃቐና ዜድልዮም እዮም (ህዝቅኤል 34:4)፦
- ድኹማት ኪድልድሉ ኣለዎም። ብዙሕ ግዜ ድኹማት ክርስትያናት ብጽኑዕ ስርዓታት ሕጊ ተሰናኺሎም እዮም። ሓቀኛ ጓሳ ንጥዑናታት ብለውሃት ይሕዞም።
- ሕሙማት ኪሓውዩ ኣለዎም። ሎሚ ብዙሓት ብመንፈስ ሕሙማት ኣለዉ። እቲ ሓልዮት ዘለዎ ጓሳ ነቲ ሽግር ብግቡእ ይምርምሮ እሞ ነቲ ፈውሲ ይገብር።
- ዝተሰብሩ ኪጠጠዉ ኣለዎም። ሎሚ ክንደይ ምእመናን እዮም ህይወቶም ብኣሳዛኒ ተመክሮታት ዝተሰብረ? ብዙሕ ግዜ ንስቓዮም ክንርድኦም ንፈሽል፡ ብዘይሓልዮት ኣተሓሕዛና ድማ ንሰብር እምበር ኣይንጠጥውን ኢና።
- እቶም ዝተባረሩ ኪምለሱ ኣለዎም። ነቶም ሓደ ኅብረት ክርስትያናት ዝሓድጉ ሰባት ምውቃስ ቀሊል እዩ፡ ገሊኦም ግና ብዘይሕያውነት ይባረሩ። ንሳቶም ዜፍቅርን ዚርድእን ጓሳ ንምምላሶም የድልዮም።
- እቶም ዝጠፍኡ ኪርከቡ ኣለዎም። ክርስትያናት እውን ንመንፈሳዊ ሓቅታት ኪጠፍኡ ይኽእሉ እዮም። እቲ ሓልዮት ዘለዎ ጓሳ ኺደልዮምን ኬምልሶምን እዩ።
- ኣባጊዕ ብሓይሊ ኺግዝኣ ኣይግባእን። ጴጥሮስ ንሽማግለታት «ኣብ ልዕሊ እቶም እተዋህቡኹም ጐይቶት ኣይትኹኑ፡ የግዳስ ንመጓሰ ኣብነት ኩኑ» (1 ጴጥሮስ 5:3) ኢሉ የጠንቅቕ። ዲዮጥራፌስ «ቀዳምነት ኪህልዎ ዝፈቱ» ስለ ዝነበረ፡ ከቶ ሽማግለ ኪኸውን ዘይግባእ ዝነበረሉ ፍሉይ ኣብነት እዩ (3 ዮሃንስ 9-10)።
- ሓቀኛ ጓሳ ከም ጐይታ ኪኸውን እዩ፡ ብፍቓዱን ብዘይ ግላዊ ረብሓን ኬገልግል። ከምቲ ናይ ገዛእ ኣድሓኒኡ፡ ንኻልኦት ኣብነት ኪኸውን እዩ።
ሓገዝ የድሊ
እቲ ዘደንቕ ጓሳና ንመጓሰኡ ይምግብ፡ ንጥዑናታት ይሰብስብን ይጸውርን፡ ነተን ጥዑናታት ዘለወን ድማ ብለውሃት ይመርሕ (ኢሳይያስ 40:11)። ሎሚ እውን ንምዕድሎ ጴጥሮስ ዚምልሱን ነቲ ሓላፍነት ብትሕትና ንመጓሰ ኣምላኽ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ማሕበር ምምጋብን ምምራሕን ዚቕበሉን ንኡሳን ጓሶት ይደሊ ኣሎ። ኣምላኽ ከምዚኦም ዝበሉ ሰባት ኬተንስእ ኪንጽሊ ኣሎና። ነቲ ዕዮኦም ድማ ኣየጸግሞም፡ የግዳስ ኣብዚ ኣገዳሲ ግና ብዙሕ ግዜ ዝንጸግ ኣገልግሎት ኬተባብዖም ኣሎና።
