ሕዝቅያስ፦ ጽቡቕ ዝጀመረ ሰብ
ናይ ሕዝቅያስ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ታሪኽ ኣብ 2 ነገስት 18-20፣ 2 ዜና መዋእል 29-32 ከምኡ’ውን ኢሳይያስ 36-39 ክንረኽቦ ንኽእል ኢና። ካብ ዓለም ኣሶር ብዙሕ ደጋፊ ስነ-ጥንታዊ መርትዖታት ኣሎ። ዕለታትን ቅደም ተኸተል ፍጻሜታትን ክርክር ዝፈጥሩ እኳ እንተኾኑ፡ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዝተመዝገቡ ኩሎም ፍጻሜታት ግን ብርግጽ ተፈጺሞም እዮም።
ሕዝቅያስ ወጻኢ ሃገር ዝኾነ ግዝኣት ኣብ ልዕሊ ፍልስጤምን ሶርያን ምቁጽጻሩ ኣብ ዘደልደለሉ እዋን ገዝአ። ኣቦኡ ንይሁዳ ኣብ 735 ቅ.ል.ክ. ኣብ ትሕቲ ግዝኣት ኣሶር ኣእትይዋ ነይሩ (2 ነገስት 16:7-8)። ኣብ ምግዛእ ሰናክሬም 705-681 ቅ.ል.ክ.፡ ኣብ ከባቢ ግዝኣት ኣሶር ኩናት ተላዒሉ። ሕዝቅያስ ኣብ ፍልስጤም ናይቲ ምንቅስቓስ መራሒ ዝነበረ ይመስልን ካብ ግብጺ ድጋፍ ረኺቡን።
ንዘይተርፍ ወፍሪ ኣሶር ንዝጠፍአ ግዝኣት ንምምላስ እናተዳለወ፡ ሕዝቅያስ ንምክልኻል ከተማኡ የሩሳሌም ኣደልደለ። ሎሚ ተዓዘብቲ «ሕዝቅያስ ማይ ናብ ከተማ ዘምጽኣሉ ጐዳጕዲ» (2 ነገስት 20:20 NIV) ክርእዩ ይኽእሉ እዮም። ንሱ «ንላዕለዋይ መውጽኢ ማይ ጊሆን ዓጸዎ እሞ፡ ማይ ናብ ምዕራባዊ ሸነኽ ከተማ ዳዊት ኣውረዶ» (2 ዜና መዋእል 32:30)። እዚ ጐዳጕዲ ሲሎም ብዙሕ ዝውሕዝ ማይ ናብ ውሽጢ ኣፍደገ ከተማ የምጽእ፡ እዚ ድማ ንነዊሕ ከበባ ዝኸውን ጥንቃቐ ዝመልኦ ምክልኻል እዩ።
ኣብ 25 ዓመቱ ንእግዚኣብሔር ምእማን
ኣሓዝ ናይ ሕዝቅያስ ኣቦኡ ነበረ፡ ዳዊት ድማ ቅድሚ 13 ወለዶታት (1 ዜና መዋእል 3:5,10-13) ኣቦሓጎኡ ነበረ፡ ሕዝቅያስ ግን ባዕሉ ዝኸኣለ ሰብ ነበረ! ኣገዳሲ ዝኾነ ድማ፡ ንሱ ንኽፉእ መገዲ ኣቦኡ ከይስዕብ ምርጫ ገበረ (2 ነገስት 16:2-4, 18:1-3)። ኣብ ሓሙሽተ ባህርያት ሕዝቅያስ ንመንእሰያት ክርስትያናት ዓብዪ ኣብነት እዩ፦
- ኣምላኽ ዝሃቦ ተራ ተቐበለ (18:2)።
- ንበረኸት ናይ ኩሉ ዝርኢ ኣምላኽ ረኸበ (18:3)።
- ንጌጋ ሃይማኖታዊ ኣረኣእያን ተግባራትን ህዝቡ ኣወገደ (18:4)።
- ንኣምላኽን ንመገድታትን ኣምላኽ ብቐረባ ተኸተለ (18:5-7)።
- ኣተሓሳስባኡ ንእግዚኣብሔር ምእዛዝ ነበረ (18:6)።
ቅዱሳት ጽሑፋት ንጽዓት መንእሰይ ሕዝቅያስ የሞግስ። ንሕና ከምዚ ኢልና ነንብብ፦ «እግዚኣብሔር ድማ ምስኡ ነበረ፡ ኣብ ዝገበሮ ኩሉ ይዕወት ነበረ» (2 ነገስት 18:7)። «ሕዝቅያስ ድማ ኣብ ኩሉ ይሁዳ ከምዚ ገበረ፡ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ኣምላኹ ጽቡቕን ቅኑዕን እሙንን ገበረ። ኣብ ኩሉ እቲ ኣብ ኣገልግሎት ቤተ መቕደስ ኣምላኽን ኣብ ምእዛዝ ሕግን ትእዛዛትን ዝገበሮ፡ ንኣምላኹ ደለየ እሞ ብምሉእ ልቡ ሰርሐ። ስለዚ ድማ ሰመረ» (2 ዜና መዋእል 31:20-21)። ንኣምላኽ ምኽታል ከቢድ እዩ፡ ብዙሕ ግዜ ድማ ኣዝዩ ከቢድ ስራሕ የጠቓልል፡ እቶም ጽዓት ዝገብሩ ግን ንዘለኣለም ክሽለሙ እዮም።
ኣብ ኣምላኽ ዝተዋህበ መሪሕነት ምውሳድ
«ቍጥዓ እግዚኣብሔር» (2 ዜና መዋእል 29:8) ካብ ኣምላኽ ዝወጸ ቍጥዓ ንህዝቡ ዝፈረደሉ ምዃኑ ምስ ተገንዘበ፡ ሕዝቅያስ ንቤተ መቕደስ እግዚኣብሔር ኣንጽሄ፡ ንዝተመልሱ ሰራሕተኛታት ቤተ መቕደስ ድማ ናብ ግቡኣቶም ክምለሱ ኣተባብዖም (29:3-17)። ንብዙሕ መዓልታት ድማ ኣገራሚ ኣገልግሎት መስዋእትን ምቕራብን፡ ምዝማርን ኣምልኾን ተኸተለ (29:18-36)። ኣብ ቁጽሪ 36 ሓደ ኣገዳሲ ሓሳብ ንረክብ፦ «ሕዝቅያስን ኩሉ ህዝብን ኣምላኽ ንህዝቡ ብዘምጽኦ ተሓጐሱ።» ጽቡቕ መራሒ ንሱ ወይ ንሳ ካልኣይ መራሒ ምዃኑ ይፈልጥ – ኣምላኽ ኩሉ ግዜ ቁጽሪ ሓደ ክኸውን ኣለዎ። ንተኸተልቱ ከም መራሕቲ ይጥቀመሎም።
ሰባት ቅድሚ ስርዓት
ሕዝቅያስ ብምምሕዳር ኣምልኾ ቤተ መቕደስ ጥራይ ኣይተዓገሰን፡ ንወከልቲ «ኣብ ኩሉ እስራኤልን ይሁዳን» ለኣኸ፡ ንኹሉ ህዝቢ ናብ እግዚኣብሔር ክምለሱ እናተማሕጸነ (ኣርባዕተ ግዜ ኣብ 30:6-9)። «ኢድ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ነበረ» (ቁ.12) – ብዘይዚ እቲ ኣዝዩ ሃይማኖተኛ መራሒ እውን ክፈሽል እዩ። ኣብ ልቢ መንፈስ ቅዱስ ዝገብሮ ስራሕ ምውካል ዓብዪ ክፋል መሪሕነት እዩ።
ኣብ ማእከል በዓል ፋስጋ ገለ ካህናትን ህዝብን ብስርዓት ንጹሃት ከምዘይነበሩ ተገንዘቡ። ጸሎት ሕዝቅያስ ንተግባራዊ ህይወት ቤተ ክርስቲያን ሎሚ ኣብነት እዩ፦ «እግዚኣብሔር፡ ጽቡቕ ዝኾነ፡ ንኹሉ እቲ ንኣምላኽ – ንእግዚኣብሔር፡ ንኣምላኽ ኣቦታቶም – ንምድላይ ልቡ ዘንበረ፡ ንሱ ብስርዓት መቕደስ ንጹህ እንተዘይኮነ እውን ይቕረ ይበለሉ።» ኣምላኽ ንጸሎቱ መለሰ (30:18-20)። ምናልባት ገለ «ሕጋውያን» ንሱ ከምኡ ስለዝገበረ ተገሪሞም ይኾኑ። ንሕና ኩሉ ግዜ ንኣምላኽ ኣምላኽ ክኸውን ክንፈቕደሉ ኣለና፡ ብዝርእየና ጸጋ ድማ ከቶ ክንገረም የብልናን። እግዚኣብሔር ንልቢ ይርኢ (1 ሳሙኤል 16:7)።
ንቅኑዕ ኣምልኾ ዝተገብረ ምድላው
ሕዝቅያስ ብኣብነት እናመርሐ፡ ኣብ መንጎ ህዝቢ ኣምላኽ ልግሲ ምንቅስቓስ ጀመረ (2 ዜና መዋእል 31:3-8)። ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ሸውዓተ ዓይነት ምሃብ ተጠቒሱ ኣሎ፦ «በዅሪ ... ብዙሕ መጠን፡ ዕሽር» (ቁ.5)፡ «ወፈያታት» (ቁ.10)፡ «ዝተወፈዩ ህያባት» (ቁ.12)፡ «ፍቓዳውያን ወፈያታት ... ዝተቐደሱ ህያባት» (ቁ.14)። እቲ ቀጥታዊ ትግባረ፡ ኣብ ስራሕ እግዚኣብሔር ዝከኣለና ኩሉ ብምሃብ ብኣብነት ምምራሕ እዩ። ንምንባር ዝኸውን ጥራይ ክንሕዝ ኣለና። ንኣገልግሎት ኣብ ከባቢን ኣብ ዓለምን ምድጋፍ ናይ ኩሉ ክርስትያን ሓላፍነት እዩ (2 ቆሮንቶስ 8:7,20)።
ሕዝቅያስ ጌጋታት ገበረ
ሕዝቅያስ ወዲ 39 ዓመት ከሎ፡ ሰናክሬም ብዙሕ ክፋል ይሁዳ ወረረ፡ ንኹለን እተዓጸዋ ከተማታት ወሰደ፡ ብዙሕ ዝተዋረረ ግዝኣት ይሁዳ ድማ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ኣሶር ኣእተወ (2 ነገስት 18:13)። ሰናክሬም ንከተማ ላኪሽ ከባቢሩ ከሎ፡ ሕዝቅያስ ብጌጋ ካብ ሽግር ንምውጻእ ገንዘብ ክኸፍል ፈተነ። ካብ ቤተ መቕደስ እግዚኣብሔር ክቡር ነገራት ወሲዱ ድማ ንንጉስ ኣሶር ሃቦ (2 ነገስት 18:15-16)። ንሓጺር ግዜ ገዝአ ግን ብኸቢድ ዋጋ። እቲ ዝቐለለ ምርጫታት ብዙሕ ግዜ እቲ ዝኸፍአ እዩ። ሰናክሬም ግን ብዘይ ቅድመ ኩነት ምምስጋን ደለየ።
እዚ ጌጋ ግን ንኣምላኽ ካብ ምጥቃም ሕዝቅያስ ኣየዕገቶን። እቲ ታሪኻዊ ቅደም ተኸተል ዘይተረጋገጸ እኳ እንተኾነ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ግን ንጹር እዩ – ኣምላኽ ምጥቃሙ ቀጸለ። ቃላቱ ንተኸተልቱ መተባብዒ፡ ንጸላእቱ ድማ መፈራርሂ ነበሩ (18:29-32፤ 2 ዜና መዋእል 30:22)።
ንሓደጋ ከመይ ክንሕዞ
ጸሎት ሕዝቅያስ ኣብ 2 ነገስት 19:1-2,14-19፣ 2 ዜና መዋእል 32:20፣ ከምኡ’ውን ኢሳይያስ 37:1-2,14-20 ይርከብ። ኣብዚ ክፍሊ እዚ ኣገልግሎት ነብዪ ኢሳይያስ ብዝምልከት ሕዝቅያስ ንርኢ – ኢሳይያስ 37-38 ንፍጻሜታት ብዝርዝር ይገልጽ። ንጉስ ኣሶር ንሕዝቅያስ እንደገና ተጋጠሞ፡ ንሱ ድማ ሰብኣዊ ሓይሊ ከምዘይብሉ ረኸበ። ኣብዚ ኩነታት እዚ ሕዝቅያስ ብጥበብን ብትሕትናን ናብ ቤተ መቕደስ እግዚኣብሔር ከደ (ኢሳይያስ 37:1)። ካብ ነብዪ ኣምላኽ፡ ካብ ኣምላኽ ዝተላእከ ሰብ፡ ምኽሪ ደለየ (6:1-8)። መልሲ ኢሳይያስ ንሕዝቅያስ ኩሉ ነገር ንሉዑል ኣምላኽ ከረክብ መርሖ (37:6-7)።
ሕዝቅያስ ገና እናጸለየን እናዋግአን ከሎ፡ ካብ ጸላኢኡ ንኣምላኹ ቀጥታዊ ብድሆ ተቐበለ (37:9-13)። ግን ትኩረት ልቡ ኣብ እግዚኣብሔር ኩሉ ዝኽእል ቀጸለ (ቁ.15-20)። ብፍላይ፡ ሕዝቅያስ እግዚኣብሔር ንገዛእ ስሙን ስሙን ከዕብዮ ደለየ – ናይ ሕዝቅያስ ኣይኮነን (ቁ.20)።
ኣብዚ እዋን እዚ የሩሳሌም ብተኣምራዊ ጣልቃ ምእታው ኣምላኽ ድሓነት። «መልኣኽ እግዚኣብሔር» ንሰራዊት ኣሶር ኣጥፍኦ (2 ነገስት 19:35-36፤ 2 ዜና መዋእል 32:21፤ ኢሳይያስ 37:36)። እቲ ናይቲ ሓንቲ መዓልቲ ዘስካሕክሕ ቅትለት ኣብ ቅድሚ እቲ ዘስካሕክሕ ቅድስና ኣምላኽ ክርአ ኣለዎ። እቲ ሉዑል ኣምላኽና ንኣረማውያን ገዛእቲ ንዕላማታቱ ንምፍጻም ይጥቀመሎም፡ ንሳቶም ድማ ነዚ ሓደ ዓይነት ግፍዕታት ተሓተቲ ይገብሮም። ንዝገብርዎ ይፈርዶም እኳ እንተኾነ፡ ንሱ ግን ንዝገብርዎ ንገዛእ ዕላማታቱ ክጥቀመሉ ይኽእል እዩ (ን«ኣነ» ናይ ሰናክሬም ምስ «ኣነ» ናይ ኣምላኽ ኣብ 2 ነገስት 19:23-28ን መዝሙር 33:10-11ን ኣወዳድር። ከምኡ’ውን ንቓላት የሱስ ብዛዕባ ይሁዳ ኣብ ማርቆስ 14:21 ርአ)። «እግዚኣብሔር ንሕዝቅያስን ንህዝቢ የሩሳሌምን ኣድሓኖ ... ካብ ኩሉ ሸነኽ ድማ ተኸናኸኖም» (2 ዜና መዋእል 32:22)። እግዚኣብሔር ጥራይ ነበረ።
ሓጢኣት ትዕቢት
ንናይ ሕዝቅያስ ናይ ህይወት መወዳእታ ፍጻሜታት ንምርዳእ፡ 2 ዜና መዋእል 32:24-25 ከንብብ ኣለና፦ «ኣብቲ መዓልታት እቲ ሕዝቅያስ ሓመመ እሞ ክመውት ቀረበ። ናብ እግዚኣብሔር ጸለየ፡ ንሱ ድማ መለሰሉ እሞ ተኣምራዊ ምልክት ሃቦ። ግን ልቢ ሕዝቅያስ ትዕቢተኛ ነበረ እሞ ንዝተረኣየቶ ደግነት ኣይመለሰን።» ዝኾነ ይኹን ዝሰመረ ክርስትያን ብቐሊሉ ናብ ወጥሪ ትዕቢት ኣብ «ናቱ» ወይ «ናታ» ዓወታት ክወድቕ ይኽእል እዩ። እዚ ድማ ካብ ካልኦት ሰባት ዝሓሸ ምዃን፡ ካብ ካልኦት ዝበለጸ ፍሉይ ምዃን ወይ ብቐሊሉ «ኣነ ገለ ዓበይቲ ነገራት ገይረ እየ» ብምባል ክኸውን ይኽእል እዩ። መልሲ ኣምላኽ ንትዕቢት ምጥቃስ ዘተሓሳስብ እዩ፦ «ስለዚ ቍጥዓ እግዚኣብሔር ኣብ ልዕሊኡን ኣብ ልዕሊ ይሁዳን የሩሳሌምን ነበረ።»
ሕዝቅያስ ብዕሽነት ካብ ባቢሎን ዝመጹ ልኡኻት ኣስተናገደ፡ ድሕሪ ገለ ግዜ ብሞት ዝቕጽዕ ሕማም ከምዘለዎ ምስ ተነግሮ (2 ነገስት 20፤ ኢሳይያስ 39)። «ኣብ ቤተ መንግስቱ ወይ ኣብ ኩሉ መንግስቱ ሕዝቅያስ ዘይኣርኣዮም ነገር ኣይነበረን» (ኢሳይያስ 39:2)። ብበረኸታቱ እናተመክሐ፡ ንዝባረኾ ረሰዖ! ብዘይ ኣምላኹ ኣበይ ምበጽሐ (2 ዜና መዋእል 32:29)? ኣምላኽ ኩሉ ምስጋና ይግብኦ። ገለ ግዜ ኣምላኽ ዝህበና ነገራት ኣብ ምምልላስና ምስኡ ዕንቅፋት ክኾኑና ይኽእሉ እዮም። ገለ ካብቶም ዝዓበዩ ኣመንቲ ኣብ ኣገልግሎተይ ኣብ ኣፍሪቃ ዝረኸብክዎም፡ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ምንም ዘይብሎም እዮም። ንሳቶም ብዙሕ መሃሩኒ።
ኣብ ምብጻሕ ልኡኻት፡ «ኣምላኽ ንሕዝቅያስ ፈተኖ እሞ ኣብ ልቡ ዝነበረ ኩሉ ንምፍላጥ ሓደጎ» (2 ዜና መዋእል 32:31)። ብርግጽ ኣምላኽ ኣብ ልቢ ሕዝቅያስ ዝነበረ ኩሉ ይፈልጥ ነበረ፡ ግን ንሕዝቅያስ እውን ክፈልጦ ደለየ። ንሕና ብዙሕ ግዜ ክንጽሊ ኣለና፡ «ንጹህ ልቢ ፍጠረለይ፡ ኣምላኽ»፡ «ዘይተኸፋፈለ ልቢ ሃበኒ»፡ «ፈትሸኒ፡ ኣምላኽ፡ ንልበይ ድማ ፍለጥ» (መዝሙር 51:10, 86:11, 139:23)።
ኣብ 54 ዓመቱ ሞት ምግጣም
ሞት ምግጣም ንዝኾነ ኣማኒ ጸገም ክኸውን የብሉን፡ ከመይሲ ናበይ ከምዝኸድናን ናብ መን ከምዝኸድናን ንፈልጥ ኢና። ንሸሞንተ ዓመታት ምስ ካንሰር ምንባር፡ ልበይን ኣዒንተይን ኣብ ሰማይ ክኾና፡ ኣእዳወይን ኣእጋረይን ድማ ገና ኣብ ምድሪ ክኾና ሓጊዙኒ እዩ። ምላሽ ሕዝቅያስ ብኣምላኽ ምሕዋዩ፡ ክመውት ከምዝኾነ ተነጊርዎ እኳ እንተነበረ፡ ሰለስተ ግዜ ተመዝጊቡ ኣሎ (2 ነገስት 20:1-11፤ 2 ዜና መዋእል 32:24፤ ኢሳይያስ 38:1-8)።
ክልተ ኣብ 2 ነገስት ጥራይ ዝርከባ ወሰኽቲ ነገራት፡ ኣምላኽ ንሕዝቅያስ ስለምንታይ ከምዚ ከምዝገበረሉን ከምዝገበረሉን ከምዘመልክታ ይኽእላ። ኣምላኽ ንሕዝቅያስ «መራሒ ህዝበይ» ይብሎ፡ «ንከተማ እዚኣ ድማ ንገዛእ ረብሓይን ንረብሓ ባርያይ ዳዊትን ክከላኸለላ እየ» ይብል (2 ነገስት 20:5-6)። ኣምላኽ ነዚ ዝኣረገ ሰብ፡ ናይ 29 ዓመት ንግስናኡ ገና ዝተወከለ መሪሕነት ጥራይ ምዃኑ የርእዮ ኣሎ። ኣምላኽ እቲ ናይ ህዝቡ ናይ ሓቂ መራሒ እዩ። ንሕዝቅያስ፡ እቲ ዝፍጸም ዘሎ ናይ ኣምላኽ ገዛእ ክብሪ ምዃኑ የዘኻኽሮ ኣሎ፡ እዚ ክብሪ እዚ ድማ ብቕኑዕ ምስ ዝኾነ ይኹን ኣይካፈሎን። ጸኒሑ ኢሳይያስ ነዚ መልእኽቲ እዚ ንእስራኤል ተነበየ (ኢሳይያስ 47-48)። እወ፡ ባቢሎን ክትጠፍእ እያ፡ ንስኻትኩም ድማ፡ ህዝበይ፡ ክትድሕኑ ኢኹም። ስለምንታይ? «ንገዛእ ረብሓይ፡ ንገዛእ ረብሓይ፡ እዚ እገብር። ከመይ ገይረ ንርእሰይ ክጸርፍ ይኽእል? ክብረይ ንኻልእ ኣይህብን እየ» (ኢሳይያስ 48:11)።
ንኣምላኽ ምልክታት ምሕታት
«ብመርር እናበኸየ» (ኢሳይያስ 38:3) ብግልጺ ብዛዕባ ትዕቢቱ ተነሲሑ (2 ዜና መዋእል 32:26)፡ ምስቲ ዘስካሕክሕ ሕማሙ ድማ ተኣሳሲሩ፡ ሕዝቅያስ ካብ ኣምላኽ ምልክት ሓተተ፡ ንሱ ድማ ንተወሳኺ 15 ዓመታት ከምዝነብር ንምርግጋጽ። እቲ ምዝርዛር፡ ኣብ 2 ነገስት 20:8-11 ብዝበለጸ ዝርአ፡ ኣብ 2 ዜና መዋእል 32:24ን ኢሳይያስ 38:2-8ን እውን ተጠቒሱ ኣሎ።
ናይ ሕዝቅያስ ብዛዕባ ገዛእ ጽቡቕ ስራሓቱ ዝገልጽ ሓሳብ (2 ነገስት 20:2-3) ምምካሕ ኣይኮነን፡ ግን ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ናይ ንጉስ ሰሎሞን ጸሎት ኣብ ምውፋይ ቤተ መቕደስ ምቕራብ እዩ (2 ዜና መዋእል 6:16-17፤ 1 ነገስት 9:1-9)። ሕዝቅያስ ኣምላኽ ንቃል ኪዳኑ ኩሉ ግዜ እሙን ከምዝኸውንን ንእሙናት ድማ ከምዝሽልምን ይፈልጥ ነበረ።
ሰዓት [ሰዓት ጸሓይ] ንሓጺር ግዜ ናብ ድሕሪት ክምለስ ምሕታት ብዙሕ ምሕታት ነበረ። ግን ኣምላኽ ንፍጥረቱ ክቕይር ይኽእል ነበረ እሞ ገበሮ (2 ነገስት 20:8-11)። ቅዱሳት ጽሑፋት ብኸምዚ ዓይነት ቀሊል ኣገባብ ይገልጾ እሞ ንሕና ንግረም። እቲ ሉዑል ፈጣሪ ፍጥረት ዝመረጾ ክገብር እዩ (ኢሳይያስ 46:9-10)። ንሕና ንፍቓድና ኣብ ፍቓዱ ክንእትዎ ኣለና፡ ከምቲ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ብኣብነቱ ክንጽሊ ዝመሃረና፡ «መንግስትኻ ትምጻእ፡ ፍቓድካ ኣብ ምድሪ ከምቲ ኣብ ሰማይ ዝኸውን ይኹን» (ማቴዎስ 6:10)። ኣምላኽ ንዝጠራጠሩ ኣመንቲ ኣብ ገለ ኣጋጣሚታት ፍሉይ ምልክታት ይህብ (ጊድዮን ሰለስተ ኣብ መሳፍንቲ 6:17-22,36-40 ነበሮ)። ኣብ ካልእ ግዜያት ጸጋ ኣምላኽ ንጸጥታ ዝተኣማመኑ ኣመንቲ ምስ ዘይተደለዩ ኩነታት ንምምሕዳር ይወሃብ (ጳውሎስ ክልተ ግዜ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 23:11ን 2 ቆሮንቶስ 12:7-10ን)።
ኣምላኽ ኣብ መንጎ ቁጽሪ 1ን ቁጽሪ 4-6ን ናይ 2 ነገስት 20 ሓሳቡ ይቕይር ድዩ? ኣይመስለንን። ኣምላኽ ብቐሊሉ ንሕዝቅያስ ዝወደቐ ሰብኣዊ ባህሪኡ የርእየና። እቲ ናይ 2 ነገስት 20:19ን ኢሳይያስ 39:8ን ዝነበረ ስስዔ ንህዝቢ ንሓቀኛ መስራቲ ናይ ሓቀኛ መንግስቲ ኣምላኽ፡ የሱስ ክርስቶስ፡ ክጽበዮም ገደፎም። እቲ ዝሰበኾ ቀዳማይ ቃላት «ተነስሑ፡ መንግስተ ሰማያት ቀሪባ እያ» (ማቴዎስ 4:17) ነበረ።
መዝሙር ሕዝቅያስ
ፍሉይ ንኢሳይያስ 38:9-20 ናይ ሕዝቅያስ ብዛዕባ ሕማሙ ዝገልጽ ታሪኽ እዩ። ንሱ ብዛዕባ ቀሪቡ ዝነበረ ሞት ተስፋ ምቑራጹ ይገልጽ (ቁ.10-14)፡ ንኣምላኽ ንምምስጋን ክነብር ብምኽኣሉ ድማ ይሕጐስ (ቁ.15-20)።
ንቁጽሪ 19 ፍሉይ ኣቓልቦ ሃብ፦ «ህያዋን፡ ህያዋን – ንስኻ ትምስግኑኻ፡ ከምቲ ኣነ ሎሚ ዝገብሮ ዘለኹ፤ ወለዲ ንደቆም ብዛዕባ እምነትካ ይነግሩ።» ኣቦ ንስድራቤቱ ናብ ግላዊ ተመክሮ ምስ ህያው ኣምላኽ ክመርሕ ሓላፍነት ኣለዎ። ኣብ ዘመናዊ ግዜ፡ ምስ ደቅና ገጽ ንገጽ ክንዛረብ ከለና፡ ንሳቶም ዝጽሕፍዎ ወይ ዝቕድሑዎ ምስክርነት ክንገድፈሎም ንኽእል ኢና። ድሕሪ ሞትና እውን፡ ንዝመጹ ወለዶታት ኣምላኽና ክንደይ ዓብዪ ምዃኑ ክንምስክር ንኽእል ኢና።
