ምምላስ ናብ ጽሑፋት

የሱስ ክርስቶስ፡ ጽቡቕ ጓሳ ናይ ዓለምለኻዊ መጓሰኡ

ዘይፍለጥ
የሱስ ክርስቶስ, ጽቡቕ ጓሳ ዓለማዊ መጓሰኡ
20 መስ 2024
12 ዝተሓተ ንባብ

ኣባጊዕ ኣብ ቅዱስ ኣብ ማእከላይ ኣብ ቁጠባ ኣገደስቲ ስለ ዝነበሩ፡ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ብዙሕ ዝጥቀስ እንስሳ እዮም። ብሓቂ ድማ፡ ሃብቲ ሰብ ብቑጽሪ እቲ ዝውንኖ እንስሳ – ከም ኣባጊዕ፡ ኣጣል፡ ከብቲ፡ ኣድጊ፡ ገመልን ኣሓን – ይፍረድ ነይሩ። እዮብ 14,000 ኣባጊዕ ነበሮ፡ እቲ ኻብ ምድያማውያን እተወስደ ምዝማት ድማ 675,000 ኣባጊዕ የጠቓልል ነይሩ (፤ )።

ጓሶት ንኣባጊዕ ማይ፡ ንምግብን ንድቃስን ድማ ግራት ከም ዝረኽቡ ንምግባር ይጥቀሙ ነይሮም። ንኣባጊዕ ኣራዊት ከም ተዂላ፡ ኣናብስን ድቦን ይሕልውዎም ነይሮም። ጓሶት ፡ ኣብርሃም፡ ሎጥ፡ ፡ ያእቆብ፡ ፡ ሙሴ፡ ፡ ፡ ናባልን ኣሞጽን የጠቓልሉ ነይሮም። ንኣባጊዕ ምዕባይ ኣገዳሲ ስራሕ ነይሩ፡ ምኽንያቱ ኣሽሓት ካብኦም ንኣምላኽ መስዋእቲ ንምቕራብ ይቕተሉ ነይሮም። ሓንቲ ኻብ ዓሰርተ ኣፍደገታት የሩሳሌም ኣባጊዕ ትብሃል ነይራ፡ ኣብ ጥቓ እቲ ኣባጊዕ ዝስወኣሉ ዝነበረ ቤተ ()። ብፍላይ ድማ፡ ጓሶት ንልደት መድሓኒት ዝተነግሮም ቀዳሞት እዮም ነይሮም ()።

ኣምላኽ ኣብ ቅዱስ ኣባጊዕን ጓሶትን ምጥቃሙ ኣየገርምን። ኣባጊዕ ንሰባት የመስሉ፡ ጓሶት ድማ ንመራሕቲ፡ ከም ነገስታትን ንኣምላኽ ባዕሉን የመስሉ። ኣብ ብዛዕባ እቲ መለኮታዊ ጓሳና እንታይ ከም ዝምህር ቅዱስ ንርአ።

ጽቡቕ ጓሳን ኣባጊዕን

የሱስ፡ “ኣነ ጽቡቕ ጓሳ እየ። ጽቡቕ ጓሳ ህይወቱ ንኣባጊዕ የንብር” በለ። ንርእሱ ምስ ጓሳ፡ ንሰባት ድማ ምስ ኣባጊዕ ኣመሳሰሎም ( NIV)። ከምኡ’ውን፡ “ኣባጊዔይ ድምጸይ ይሰምዓ፡ ኣነ ድማ እፈልጠን፡ ንሳተን ድማ ይስዕባኒ” () በለ። ኣብ ቅዱስ ፡ ህዝቢ ኣምላኽ ከም ኣባጊዕ ይርኣዩ (፤ )። የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ “ንእሽቶ ” ኢሉ ጸውዖም ()።

ሰባት ከመይ ከም ኣባጊዕ እዮም? ኣባጊዕ ብዘይ ምሕሳብ ናይ ሳዕቤናት፡ ንኻልኦት ብዘይ ምሕሳብ ይስዕቡ። እምነታውያን ክኾኑ ከለዉ፡ ርእሰ-ምርኩሳት’ውን ክኾኑ ይኽእሉ። ንምሕላው፡ ንምግብን ንማይን ንምክንኻንን ኣብ ካልኦት ይምርኮሱ። ከምኡ’ውን ኣብ ቘሪ፡ ኣብ ሓደጋን ኣብ ምውላድን ፍሉይ ኣቓልቦ የድልዮም።

የሱስ ከመይ ከም ጓሳ እዩ? ኣብ ቅዱስ ምጓሳ ኣባጊዕ ከቢድ ስራሕ ነይሩ። ኣባጊዕ ብኣጥር ዝተኸበ ግራት ስለ ዘይነበሮም፡ ኩሉ ምክንኻንን ኣቓልቦን የድልዮም ነይሩ። ናብ ዝኾነ ይኹን ቦታ ክኸዱ ይኽእሉ ነይሮም። ኩሉ መዓልቲ እቲ ጓሳ ንመጓሰኡ ናብ ግራትን ማይን ክመርሖም፡ ንሕሙማትን ንዝተጎድኡን ድማ ክከናኸኖም የድልዮ ነይሩ። ክጓዓዙ ከለዉ፡ እቲ ጓሳ ይመርሕ፡ ኣባጊዕ ድማ ይስዕቡ ነይሮም።

የሱስ ንብዙሓት ሰባት ምስ ረኣየ፡ “ጓሳ ከም ዘይብሎም ኣባጊዕ፡ ተጨኒቖምን ተስፋ ቘሪጾምን ስለ ዝነበሩ፡ ገበረሎም” (፤ )። መንፈሳዊ ድሌቶም ረኣየ። ብዛዕባ እቲ ዝጠፍአ በጊዕ ዝደለየ ጓሳ ምሳሌ ነገረ። እቲ በጊዕ ምስ ተረኽበ ናብ ቤቱ ጸይሩ ኣኽበረ (፤ )። እቲ ጓሳ ንዝጠፍአ በጊዕ ዓብዪ ዋጋ ሃቦ። እቲ ትምህርቲ፡ የሱስ፡ እቲ ጽቡቕ ጓሳ፡ ንዘይፈልጥዎን ንዝጠፍኡን ዓብዪ ዋጋ ይህብ፡ ኣብ ድማ ብእኡ ክርከቡ ከለዉ ዓብዪ ሓጎስ ኣሎ።

ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፡ “ኵላትና ኸም ኣባጊዕ ጠፋእና፡ ነፍሲ ወከፍና ናብ መገዱ ገጽና፡ እግዚኣብሄር ድማ ንዅሉ በደልና ኣብኡ ኣንበረ” ()። ብሰሪ ሓጢኣትናን ርእሰ-ፍቕርናን፡ ከም ዝጠፍኡ ኣባጊዕ ካብቲ ኣብ መጀመርታ ንሰብ ዝፈጠረ ኣምላኽ ጠፋእና ()። የሱስ ግና ንዝግባኣና መቕጻዕቲ ተሰከመ። ሓጢኣትና እንተ ተናዘዝናን ብሞትን ትንሳኤን ንዝቐረበልና ኣምላኽ እንተ ኣሚንናን፡ ምስ ኣምላኽ ዘሎና ርክብ ይምለስ። ጴጥሮስ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፡ “ከም ዝጠፍኡ ኣባጊዕ ነይርኩም፡ ግና ናብ ጓሳን ነፍሳትኩምን ተመሊስኩም ኣለኹም” ()። ስለዚ ከም ዝጠፍአ በጊዕ ናብ ምክንኻን ጓሳ እዩ።

ሕማቕ ጓሶት

ኣብ ዮሃንስ 10፡ የሱስ፡ እቲ ጽቡቕ ጓሳ፡ ምስ ሰለስተ ሕማቕ ጓሶት ይነጻጸር፡ እቲ “ሰራቕን ሓዳግን” ንኣባጊዕ ክሰርቕን ክቐትልን ከጥፍእን ዝመጸ (,8,10)፤ እቲ “ጓና” – ከም ፈሪሳዊ – ንኣባጊዕ ንውልቃዊ ረብሓኡ ጥራይ ዝደሊ ()፤ ከምኡ’ውን እቲ “ዓሻራይ” ተዂላ ምስ መጸ ንኣባጊዕ ዝሓደገን ንመጓሰኡ ዝበተነን ()። ሕማቕ ጓሶት ምስ ኣባጊዕ ርክብ ኣይነበሮምን፡ ኣይከናኸንዎምን’ውን።

ነዚ ምሳሌ እዚ ኣይተረድኦምን፡ የሱስ ዝበሎ ድማ ኣይኣመንዎን፡ ምኽንያቱ ናቱ ኣይነበሩን (,26)። ንዝቐረበሎም ምድሓን ኣምላኽ እንተ ተቐቢሎም ነይሮም፡ ድምጺ እቲ ጽቡቕ ጓሳ ምለለዩን ምሰዓብዎን ነይሮም። የሱስ መሲሕ፡ ናብ ዝወስድ ምዃኑ ኣይተረድኦምን። “ኣነ ኣባጊዕ እየ… ብኣይ ዝኣቱ ዘበለ ክድሕን እዩ” () በለ። የሱስ መቕጻዕቲ ሓጢኣት ናብ ምድሓን ዝወስድ እንኮ መገዲ እዩ። ምድሓን ብክርስቶስ ጥራይ ክርከብ ይኽእል። ንመድሓኒ ዝስዕቡ ይረኽቡ፤ “ ኣለዎም፡ ብምልኣት ድማ ኣለዎም” ()።

ጽቡቕ ጓሳ ንኣባጊዑ ይከናኸን

ጽቡቕ ጓሳ ንኣባጊዕ ይውንን፡ ምስኦም ይነብር፡ ይከናኸኖምን። እቶም ኣብ ቅዱስ ዝነበሩ ንኣሽቱ መጓሰታት፡ እቲ ጓሳ ንነፍሲ ወከፍ በጊዕ ብስሙ ክፈልጦን ክጽውዖን የኽእልዎ ነይሮም። 100 ዓብዪ ነይሩ ()። እቲ ጓሳ ሓደ ኻብ ኣባጊዑ ምስ ጠፍአ ይፈልጥ ነይሩ። የሱስ “ንኣባጊዑ ብስሞም ይጽውዖም” ()። ንደቀ መዛሙርቱ ብስሞም ጸዊዑ ፈሊጥዎም ()። ንዝቕበልዎ ድማ ’ውን ይጽውዖም፡ “ ምስማዕ መልእኽቲ… ብቓል እያ እትመጽእ” ()። እግዚኣብሄር ንሰዓብቱ ብውልቂ ይፈልጦም። ኩሉ ብዛዕባኦም ይፈልጥ።

ክጽውዕ ከሎ፡ “ኣባጊዕ ድምጹ ይሰምዓ” (,16,27)። ንጓሳኦም ይፈልጥዎን ንድምጹ ድማ ይምልሱ ()። የሱስ ኣብ ከሎ ብዙሓት ኣይሁድ መሲሕ ምዃኑ ፈሊጦም ሰዓብዎ። ሎሚ ኣባጊዑ ወንጌል ክስበኽ ከሎ ይሰምዑን ብምስዓቡ ድማ ይምልሱን።

ጓሶት ፍልስጥኤም ይመርሑ፡ ኣባጊዖም ድማ ይስዕቡ ነይሮም፡ ምኽንያቱ ድምጺ ጓሳኦም ይፈልጡ ነይሮም፡ “ንሱ ቅድሚኦም ይኸይድ፡ ኣባጊዑ ድማ ይስዕብዎ” (, 27)። ኣባጊዕ ንሰረቕቲ፡ ንሓዳግን ንጓኖትን ኣይሰዓብዎን፡ ምኽንያቱ ድምጾም ኣይፈልጥዎን ነይሮም (,8)። ኣብ ክንድኡ ይሃድሙ ነይሮም። ብዛዕባ እቲ ጽቡቕ ጓሳ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፡ “ብጽድቂ መገዲ ይመርሓኒ” ()። ከምኡ’ውን፡ ሰዓብቲ የሱስ ናብ ዝመርሖም ክኸዱ ይደልዩ።

ጓሶት ንኣባጊዖም ናበይ ይመርሑ ነይሮም? ናብ ግራት ንምብላዕን ናብ ማይ ንምስታይን። ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፡ “እግዚኣብሄር ጓሳይ እዩ፡ ዝደልዮ ኩሉ ኣሎኒ። ኣብ ለምለም ሳዕሪ የውድቐኒ፡ ናብ ህዱእ ማይ ይመርሓኒ፡ ንነፍሰይ የሐድሳ” ()። እዚ ምስሊ እዚ ኣምላኽ ንኹሉ ድሌትና ከም ዝህበና የመልክት። ኣብ ድርቂ ወይ ለምለም ሳዕሪ የለን፡ ማይ’ውን ሒደት እዩ። ንጽቡቕ ጓሳ ዝስዕቡ “ግራትን ክረኽቡ” ይበሃሉ፤ “ኣነ እየ፤ ብኣይ ዝኣቱ ዘበለ ክድሕን እዩ። ክኣትዉን ክወጹን ግራትን ክረኽቡን እዮም” ()። መግቢ ክርስትያን ቅዱስ እዩ፡ እዚ ድማ ንመንፈሳዊ ዕብየት መንፈሳዊ መግቢ ይህብ (፤ ፤ )።

ጽቡቕ ጓሳ ንህይወቱ ንምሕላው ኣባጊዑ ክስውእ ይኽእል ነይሩ፡ ከም ዝገበሮ ()። የሱስ፡ “ኣነ ጽቡቕ ጓሳ እየ። ጽቡቕ ጓሳ ህይወቱ ንኣባጊዕ የንብር” () በለ። እቲ “ጽቡቕ” ዝብል “ብቑዕ፡ ክቡር፡ ግሩም” ማለት እዩ። ንሱ ዝበለጸ ጓሳ እዩ፡ “ህይወተይ ንኣባጊዕ የንብር” ()። ኣብ ኣባጊዕ ንሓጢኣት ይስወኣ ነይሮም፤ ኣብዚ ድማ እቲ ጓሳ ንኣባጊዑ ከም ዝተሰውአ ንርኢ። እዚ ግና መወዳእታ ኣይነበረን፤ የሱስ ህይወቱ ንምቕማጥን እንደገና ንምውሳድን ስልጣን ከም ዝነበሮ ተዛረበ ()። እዚ ማለት ንሱ ጓሳ እዩ፡ ንዝግባኣና መቕጻዕቲ ንምኽፋል ዝሞተ ()። ንመስዋእቲ የሱስ ንዓኻ ተቐቢልካዮ ዲኻ? ንእኡ ተመስግኖ ዲኻ?

ብዙሕ ብሓንሳብ ስለ ዝሓልፉ፡ እቲ ጓሳ ፍሉይ ባህርያትን ድሌታትን ናይ ነፍሲ ወከፍ በጊዕ ይፈልጥ ነይሩ። የሱስ፡ “ኣነ ንኣባጊዔይ እፈልጠን፡ ኣባጊዔይ ድማ ይፈልጣኒ – ከምቲ ኣቦ ዝፈልጠኒን ኣነ ድማ ንኣቦ ዝፈልጦን” (,27) በለ። እዚ ኣብ መንጎ እግዚኣብሄርን ሰዓብቱን ዘሎ ጥቡቕ ርክብ የመልክት። ምስ ኣምላኽ ኣቦ ዘለዎ ርክብ ይመስል። የሱስ፡ “ኣነን ኣቦን ሓደ ኢና” () በለ። ንደቀ መዛሙርቱ’ውን፡ “ኣነ ኣብ ኣቦይ፡ ንስኹም ድማ ኣብ ኣነ፡ ኣነ ድማ ኣብ ንስኹም” () በሎም። መንፈስ ቅዱስ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ምእመን ይነብር፡ ነፍሲ ወከፍ ምእመን ድማ ኣብ እዩ፡ ብስራሕ ምድሓን ኣብ ኣምላኽ ተቐቢሉ ኣሎ። የሱስ ብሉጽ ገይሩ ይፈልጠና (፤ ፤ )።

ጽቡቕ ጓሳን ዓለምለኻዊ መጓሰኡን

የሱስ፡ “ካልኦት ኣባጊዕ ኣለዋኒ፡ ካብዛ እዚኣ ዘይኮና። ንሳተን’ውን ከምጽኤን ኣሎኒ። ንሳተን’ውን ድምጸይ ክሰምዓ እየን፡ ሓንቲ መጓሰን ሓደ ጓሳን ድማ ክኸውን እዩ” () በለ። ብ“ካልኦት ኣባጊዕ” ምስቶም ክዛረበሎም ዝጸንሐ ኣባጊዕ ተደሚሮም “ሓንቲ ” ክፈጥሩ እንታይ ማለቱ እዩ? ከም መሲሕ ኣይሁድ መጸ፡ ግናኸ ኣይተቐበልዎን ()። ኣብ ኣምላኽ ንኣይሁድ ከም ጓሳ ንመጓሰኡ ዝከናኸን ገይሩ ይግለጽ (፤ ፤ ህዝቅኤል ፤ ፤ )። እቶም ኣብ እተጠቕሱ “ካልኦት ኣባጊዕ” ዝኾኑ ሰዓብቲ እዮም፡ እዚኣቶም ድማ ኣብ ድሕሪ ጰንጠቆስጤ ድምጺ እቲ ጓሳ ክሰምዑ ጀመሩ።

ኣምላኽ ናብ ኣብ ከባቢ ባሕሪ ሜድትራኒያን ዝሰደዶ ሚስዮናዊ ነይሩ። ሎሚ እታ “ሓንቲ ” ቤተ ክርስቲያን ተባሂላ ትፍለጥ፡ ኣይሁድን ኣህዛብን ድማ እያ እተሰርዐት። ንቤተ ክርስቲያን ከም “ሓደ ” ብዙሓት ሃገራት እተሰርዐት ገይሩ ገለጻ፡ “ኩላትና ብሓደ መንፈስ ናብ ሓደ ተጠሚቕና – ኣይሁድ ይኹኑ ፡ ባሮት ይኹኑ ጭዋታት – ኩላትና ድማ ሓደ መንፈስ ንምስታይ ተዋሂብና” ()። ስለዚ እታ ሓንቲ ዓለምለኻዊት እያ፡ ካብቶም “ንሕና ህዝቡ፡ ኣባጊዕ ግራቱ ኢና” ዝብሉ እያ እተሰርዐት (፤ ፤ )። ኣብ ቤተ ክርስቲያን ዘለዉ ኩሎም “ካልኦት ኣባጊዕ” ንፈልጦም ?

ጓሶት ንኣባጊዖም ይሕልውዎም። ንኣባጊዑ ዝሃረሙ ኣናብስን ድቦን ቀተለ ()። የሱስ ብዛዕባ ኣባጊዑ፡ “ኣነ እህቦም፡ ከቶ ድማ ኣይጠፍኡን፤ ሓደ’ውን ኢደይ ክምንጥሎም ኣይክእልን” () በለ። ሕጂን ንዘለኣለምን ምስ ኣምላኽ ዘሎ ርክብ እዩ። እዚ ርክብ እዚ ኣይክብተኽን፡ ምኽንያቱ ሓይሊ ኣምላኽ ዝኾነ ይኹን ካልእ ይበልጽ። እግዚኣብሄር ሓደ’ውን ኣባጊዑ ከም ዘይጠፍእ ይምሕል፡ ምኽንያቱ ንሳቶም ድሕንነት ዘለዎም ግራታት ይህቦም ()። ኣምላኽ ንድኹማት ይሕሉ፡ “ንዕያሉ ኣብ ቅልጽሙ ይሰብስቦም፡ ኣብ ልቡ ድማ ይጸውሮም፤ ንዘውለዳ ድማ ብህድኣት ይመርሖም” ()።

ንኣብነት፡ ከምዚ ክብል ይኽእል ነይሩ፡ “እንተኳ ብሸለልያ ጽላል ሞት እንተኸድኩ፡ ኣይፈርህን፡ ምኽንያቱ ንስኻ ምሳይ ኢኻ፤ በትሪኻን ደገፍካን የጸናንዓኒ” ()። ህዝቢ ኣምላኽ ንሞት ክፈርሁ ኣየድልዮምን፡ ምኽንያቱ ኣምላኽ ኣብ ኩሉ ኩነታት ንምሕጋዝ ኩሉ ምሳኦም እዩ። “ከቶ ኣይሓድገካን፡ ከቶ ኣይክጥምሰካን” () ኢሉ ተመሓለ።

ኣምላኽ ንየሱስ ናብ ብተልእኾ ሰደዶ፡ ንህዝቡ ድማ ተልእኾ ኣለዎ። ናብ ኣቦ ከምዚ ኢሉ ጸለየ፡ “ከምቲ ንስኻ ናብ ዓለም ዝሰደድካኒ፡ ኣነ’ውን ናብ ዓለም ሰዲደዮም” ()። እዚ ቀሊል ዕዮ ኣይነበረን፤ ንደቀ መዛሙርቱ፡ “ከም ኣባጊዕ ኣብ ማእከል ተዂላታት እሰድደኩም ኣለኹ። ስለዚ ከም ኣፍዑት ብልህታት፡ ከም ድማ ንጹሃት ኩኑ” () በሎም። ን“ዝጠፍኡ ኣባጊዕ እስራኤል” () መንግስቲ ክሰብኩ ነይሮም። ኣባጊዕ ኣብ ማእከል ተዂላታት ሓደገኛ ኩነታት እዩ። ኣባጊዕ ግና ኣብ ምክንኻን ጓሳ ዘለዉ ክሳዕ ዝኾኑ ድሕንነት ኣለዎም። ከምኡ’ውን፡ ክርስትያናት ምስ ጽቡቕ ጓሳ ክሳዕ ዝራኸቡ፡ ሓደጋታት እዛ ዓለም እዚኣ ድሕንነት ኣለዎም። እቲ ብጓሳ ዝወሃብ ውሽጣዊ ሓይሊ ንግዳማዊ ስግኣት ተዂላታት ይስዕር። የሱስ ናብ ከም ሕጻንን ከም በጊዕን ኣብ ማእከል ተዂላታት መጸ። መለኮታዊ ሓይሉ ኣብ መወዳእታ ንተዂላታት ሰዓረ።

እንታይ ክንገብር ይግባእ?

ኣምላኽ ኣብ ዓለምና ከመይ ክሰርሕ ከም ዝመረጸ ዝገልጽ ሓያል ጽሑፍ እዩ። የሱስ፡ እቲ ጽቡቕ ጓሳ፡ ብፍቕሪ እምበር ብርእሰ-ረብሓ ኣይተደፋፍአን። ንሱ ጓሳና እዩ፡ ንሕና ድማ ኣባጊዑ ኢና። ኣብ ትሕቲ ምክንኻኑ ብብዝሒን ፍርያማዊ ህይወትን ንዓቢ ? ኣብ ህይወትና ምልክት ፡ መንፈሳዊ ብርሃንን መለኮታዊ ፍቕርን ኣሎ ዲዩ? ምስ ጓሳና ጥቡቕ ርክብ ንሕጎስ ? ቃሉ ብቐጻሊ ንምግብ ? ቃሉ ንሓስብ ወይስ ከም ኣባጊዕ ኣብ ድርቂ መንፈሳዊ ኣሎና? መምርሒኡ ንደሊን ኣብነቱ ንስዕብ ወይስ ንፈሪሳውያን ዘመና – ሕጋውነትን ንዋይነትን – ንስዕብ? ንመገዱን ምሕላዉን ንረክብ ? ንዝጠፍኡ ኣባጊዕ ንምሕጋዝ ጽቡቕ ጓሶት ንኸውን ?

ቤተ ክርስቲያን ዓለምለኻዊት እያ። ምክንኻን ጓሳኡ ኣብ ኣባይቲ ኣምልኾ ብቐጻሊ ክግለጽ ይግባእ። እቲ “ፓስተር” ዝብል ላቲን ን“ጓሳ” ማለት እዩ። ከም ቤተ ክርስቲያን፡ ትርጉም ዘለዎ ምክንኻን ጓሳ፡ መምርሒን ድሕንነትን ክንረክብ ይግባእ። ቤተ ክርስቲያን’ውን ክህልዋን መልእኽቲ እቲ ጽቡቕ ጓሳ ናብ ዝጠፍኡ ኣባጊዕ ከተብጽሕን ይግባእ።

ብኣካል ኣብ ስለ ዘየሎ፡ ብመንፈስ ቅዱስ፡ ብመጽሓፍ ቅዱስ፡ ብጸሎት፡ ብፓስተራትን ብሕብረትን ምክንኻን ጓሳ ይህብ። እቲ ህይወቱ ንኣባጊዕ ዝሃበ ጽቡቕ ጓሳ፡ ምዉታት ዝተንስአ “ዓብዪ ጓሳ”ን እንደገና ዝመጽእ “ዋና ጓሳ”ን እዩ (፤ )።

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia

ብሕታዊ ሽፋን (https://unsplash.com/photos/G2djeMdYSOM/download?force=true&w=2400)