ትምህርቲ ካብ ህይወት ነብዪ ሳሙኤል
ህይወት ነብዪ ሳሙኤል ክንርኢ ከሎና፡ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስና ናብ 1 ሳሙኤል 1–25 ንምለስ። ሳሙኤል፡ ስሙ “ብኣምላኽ ዝተሰምዐ” ማለት እዩ፡ ኣምላኽ ኣብ መጀመርታ ናይ መንግስቲ እስራኤል ዘዕበዮ ሰብ እዩ። ህዝቢ እስራኤል ኣብ መንፈሳዊ ደረጃኦም ኣዝዮም ትሑታት ነበሩ፡ ካብ ኣምላኽ ድማ ብመገዶምን ኣካይዳኦምን ርሑቓት ነበሩ። ብኣንጻሩ፡ ህይወት ሳሙኤል ናይ እሙን ኣገልግሎት ነበረት፡ ንብዙሓት ዓመታት ድማ ቀጸለት። ኣብ ንእስነቱ ዕቤቱን ምዕባለኡን ንርኢ፡ ኣብ ዝገፍሐ ዕድመኡ ድማ ጥበብን ቅንዕናን ንርኢ። ንሱ ንህዝቢ ኣምላኽ ጻድቕ ዳኛ ነበረ፡ ነብዪ ኣምላኽ ድማ ነበረ።
ሳሙኤል ኣብ እርግናኡ ንደቁ ዳኛታት ኣብ ልዕሊ እስራኤል ብምምዛዝ (1 ሳሙኤል 8) ጌጋ እንተገበረ እኳ፡ እዚ ግን ኣምላኽ ንህዝቢ ንጉስ ንምሕታት ዝፈቐዶ እዩ ነይሩ። ሳሙኤል ንእግዚኣብሔር ብምእዛዝ፡ ንሳኦልን ዳዊትን፡ እታ መንግስቲ ኣብ ትሕቲ ሓደ ገዛኢ ክትሓብር ከላ፡ ናይ እስራኤል ቀዳማይን ካልኣይን ነገስታት ቀብአ (1 ሳሙኤል 9, 16)። እቲ ኩነታት ኣምላኽ ንሉኣላዊ ፍቓዱ ንምፍጻም ዝተጠቕመሉ እዩ ነይሩ፡ ከመይሲ ንወዲ ኣምላኽ፡ ንጐይታና የሱስ ክርስቶስ፡ ኣብ መጻኢ መዓልቲ ከምቲ ዝነግስ “ንጉስ ነገስታትን ጐይታ ጐይተታትን” (ራእይ 19:16 NKJV) ንኽኸብርን ንኽውድስን መገዲ የጸርየሉ ነይሩ።
ሰለስተ እዋናት ናይ ህይወት ሳሙኤል ክንርኢ ኢና፡
- ንእስነት (1 ሳሙኤል 1:1–3:18)።
- ናይ ምዕባይ ዓመታት (3:19–7:17)።
- እርግና (8:1–25:1)።
ነፍሲ ወከፍ እዋን ንዓና ሎሚ ትምህርቲ ኣለዎ፡ ሳሙኤል ዝረኣዮ መንፈሳዊ ዕብየት ድማ የርኢ። ኩላትና ካብዚ ትምህርቲ ክንጥቀም ንኽእል ኢና፡ ገለ ኣገደስቲ ነጥብታት ናይ ህይወት ሳሙኤል ብሓንሳብ ክንርኢ ከሎና።
ንእስነት
ሳሙኤል ብኣምላኻዊ ወለዲ፡ ብኤልቃናን ሃናን ተባሪኹ ነበረ። ብጸሎት ኣምላኻዊት ኣዲኡ ዝተጸንዐ ይመስል፡ ቅድሚ ምውላዱ ድማ ንኣምላኽ ወፈየቶ (1:11-13)። ምጽላይ እቲ ሳሙኤል ዝተወልደሉ ኣምላኻዊ ስድራቤት ኣካል ነበረ። እዚ ባህሪ እዚ ኣብ ህይወት ሳሙኤል ከምቲ ናይ ጸሎትን ምትእምማንን መንፈስ ዝነበሮ ሰብ ይርአ። ኩላትና እዚ ባህሪ እዚ ክህልወና ይግባእ።
እቲ ንሳሙኤል ንእግዚኣብሔር ምውፋይ ዝብል መብጽዓ፡ ናዚራዊ ምዃኑ የጠቓልል ነበረ (ምስፍራይ 6:1-21 ተመልከት)። እዚ ማለት ሳሙኤል ንእግዚኣብሔር ቅዱስ ክኸውን እዩ። ወለዲ ሳሙኤል መብጽዓኦም ፈጸሙ፡ ንኤሊ እቲ ኻህን ድማ ንእግዚኣብሔር ንኸገልግል ንኸሰልጥኖ ሃብዎ (1 ሳሙኤል 1:28)። ካብ 1 ዜና መዋእል 6:16-30 እንመሃሮ፡ ስድራቤት ሳሙኤል ካብ ሌዊ፡ እቲ ናይ ክህነት ነገድ፡ ዝወረዱ እዮም። እዚ ድማ ስለምንታይ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ንእሽቶ ዕድመኡ ናብ ኤሊ እቲ ኻህን ከም ዝመጸ የብርህ።
እቶም ብዝኣምኑ ወለዲ ዝተባረኽና ክንምስግን ይግባእ። እዚ ንኹላትና ሓቂ ይኹን ኣይኹን፡ ኩላትና ኸም ሳሙኤል ኣብ ንእሽቶ ዕድመና ንእግዚኣብሔር ክንነብር ይግባእ። ንእሽቶ ሳሙኤል ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ክርአን ኣምላኽ ድማ ብእሙናት ንኣሽቱ ኣእዳው ሳሙኤል፡ ዝኽእልዎ ኩሉ እናገበሩ፡ ንእግዚኣብሔር ባህ ከብሉ ክርአን ባህልን ጥዑምን ስእሊ እዩ።
ሳሙኤል ኣብ ንእሽቶ ዕድመኡ፡ እከይ ናይ ዘይእሙናት ሰባት ተዓዘበ። ደቂ ኤሊ ዘይእዙዛትን ሓጥኣን ህይወት ይነብሩ ነበሩ፡ ሳሙኤል ግን ብኣኦም ኣይተጸልወን። “እቲ ቘልዓ ሳሙኤል ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ዓበየ” (2:21)። ኣብዚ ንዓና ኻልእ ትምህርቲ ኣሎና፡ ከመይሲ ንሓጥኣት ባህርያት ክንቃልዕ ንኽእል ኢና፡ ግን ክንሓብር ወይ ንኣካይዳና ወይ ንሓሳብና ክጸልዎ ክንፈቕደሉ የብልናን (መዝሙር 1:1-3 ተመልከት)። ሳሙኤል ብዘይእምነትን ሓጥኣትን ኣብ ከባቢኡ እንተሃለወ እኳ፡ መንፈሳዊ ዕብየት ብዝያዳ ገበረ። መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ 1 ሳሙኤል 2:26 ከም ዝነግረና፡ “እቲ ቘልዓ ሳሙኤል ብቁመት፡ ብጸጋ ድማ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔርን ሰባትን ዓበየ።” እዚ ንጐይታና የሱስ ኣብ ሉቃስ 2:52 የዘኻኽረና፡ ኣብኡ ድማ ከምዚ ንብብ፡ “የሱስ ድማ ብጥበብን ብቁመትን፡ ብጸጋ ድማ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ሰባትን ዓበየ።” ናብ መንፈሳዊ ዕብየት ክመጽእ ከሎና ደው ኣይንብልን። ወይ ብኣወንታዊ መገዲ ንዕብይ ወይ መንፈሳዊ ድሕረት ንገብር። ኩላትና ኸም ሳሙኤል፡ መገዲ ህይወትና ኣብ እግዚኣብሔር ዕለት ዕለት ነተኩርን ብኻልኦት ክርአ ዝኽእል መንፈሳዊ ዕብየት ንግበርን (1 ጢሞቴዎስ 4:15)።
ኣብ 1 ሳሙኤል 3 ጽውዓ ሳሙኤል ንረክብ። ኣብ ንእሽቶ ዕድመኡ፡ ኣብ መንጎ ጽውዓ ኣምላኽን ጽውዓ ሰብን ዘሎ ፍልልይ ክመሃር እዩ። እግዚኣብሔር ንመጀመርታ ግዜ ምስኡ ክዛረብ ከሎ፡ ሳሙኤል ኤሊ እቲ ኻህን እዩ ዝዛረቦ ዘሎ ኢሉ ሓሰበ። ብዛዕባ እዚ ጽውዓ እዚ፡ ሰብ ዘይኮነስ እግዚኣብሔር ባዕሉ እዩ ዝጽውዖ ዘሎ ምዃኑ ተማህረ። እቲ ፍልልይ ምፍላጥ ክንደይ ኣገዳሲ እዩ! ኣምላኽ ጥራይ እዩ ንሓደ ምእመን ናብ ፍሉይ ኣገልግሎት ክጽውዖ ዝኽእል። እሙናት ንኹን፡ ኣምላኽ ዝደልዮን ዝጽውዓናን ድማ ንግበር።
መዝሙር 2 ኣብ ቁጽሪ 10-12 ኻልእ ኣገዳሲ ትምህርቲ ይውስኸልና፡ ኣብኡ ድማ ከምዚ ንብብ፡ “ሕጂ ድማ፡ ኣቱም ነገስታት፡ ጠቢባን ኩኑ፡ ኣቱም ዳኛታት ምድሪ፡ ተምሃሩ። ንእግዚኣብሔር ብፍርሃት ኣገልግሉ፡ ብምንቅጥቃጥ ድማ ተሓጎሱ። ንወዲ ስዓምዎ፡ ምናልባት ከይቕየም፡ ብመገዲ ድማ ከይትጠፍኡ፡ ቊጥዓኡ ሓጺር ምስ ዝነድድ። ብእኡ ዝውከሉ ኩሎም ብጹኣን እዮም።” እቲ መዝሙር ብዛዕባ ፍርዲ ኣብ መወዳእታ ዘመን ትንቢታዊ እንተኾነ እኳ፡ እዞም ቁጽርታት ግን ንነገስታትን ዳኛታትን ሕጂ፡ ከምቲ ኣብ ግዜ ምጽሓፉ ዝነበረ፡ መጠንቀቕታ እዮም። ኣብቲ ግዜ እቲ “ንወዲ ስዓምዎ” ተባሂሎም ነይሮም፡ እዚ ድማ ቅድሚ ብሰብኣውነት “ምውላዱ” ነዊሕ ግዜ ነበረ። ከምኡ ድማ፡ “ብእኡ ዝውከሉ ኩሎም ብጹኣን እዮም” (ቁ.12)። እቲ መዝሙር ዝደረሰ ሰብ ብርግጽ እዚ ጽሒፉ ንሰባት ኣብቲ ግዜ እቲ ኣብ ወዲ ንኽውከሉ ንምብርትታዕ እዩ፡ እዚ ድማ “ንወዲ ምሳዕዓም” ዝብል መገዲ ክኸውን እዩ።
ኻልእ ኣዝዩ ጽቡቕ ምስክርነት ንርክብ ኣቦን ወድን ኣብ ምሳሌ 8:22-36 ይርከብ፡ እዚ ድማ ከምዚ ኢሉ ይጅምር፡ “እግዚኣብሔር ኣብ መጀመርታ መገዱ፡ ቅድሚ ጥንታዊ ግብራቱ፡ ኣነ ነይረ። ካብ ዘለኣለም፡ ካብ መጀመርታ፡ ቅድሚ ምድሪ ምህላዋ፡ ተመስሪተ እየ” (ቁ.22-23)። ድሕሪኡ፡ ኣብ ቁጽሪ 30-31፡ ከምዚ ንብብ፡ “ሽዑ ኣነ ኣብ ጥቓኡ ከም ዋና ሰራሕተኛ ነይረ፡ ዕለት ዕለት ድማ ባህታኡ ነይረ፡ ኩሉ ግዜ ኣብ ቅድሚኡ እሕጎስ ነይረ፡ ኣብ ዝነበረት ዓለሙ እሕጎስ ነይረ፡ ባህታይ ድማ ምስ ደቂ ሰብ ነበረ።” ጥበብ ኣብዚ ብንጹር ከም ሰብ ተገሊጻ ትርአ፡ እቲ ሰብ ድማ ካብ ጐይታ የሱስ፡ ወዲ ኣቦ፡ ወጻኢ ክኸውን ኣይኽእልን፡ ከምቲ 1 ቆሮንቶስ 1:24 ዝምስክር፡ “ክርስቶስ ሓይሊ ኣምላኽን ጥበብ ኣምላኽን።” ወዲ ኣብ ዝሓለፉ ዘመናት ኩሉ ግዜ “ባህታኡ [ናይ ኣቦ]፡ ኩሉ ግዜ ኣብ ቅድሚኡ ዝሕጎስ” (ምሳሌ 8:30) ምዃኑ እንተዘይፈለጥና ክንደይ ክንሰኣን ኢና። እዚ ርክብ ኣብ መንጎ ኣቦን ወድን ንልብና ብዕምቆት ባህ ከብሎን ንናይ ሕጂ ሓጎስና ኣብ “ሕብረት … ምስ ኣቦን ወዱ የሱስ ክርስቶስን” (1 ዮሃንስ 1:3) ከነተባብዖን ይግባእ። ከምኡ ድማ፡ ኣብ ዝሓለፉ ዘመናት እኳ “ባህታ ወዲ ምስ ደቂ ሰብ ነበረ” (ምሳሌ 8:31) ምዃኑ ኣስተብህል፡ ከመይሲ ኣቦን ወድን ንዘለኣለማዊ በረኸት ምእመናን ዘይሓሰቡሉ ግዜ ፈጺሙ ኣይነበረን።
ኣብ 1 ሳሙኤል 3:19፡ ካብ ዓመታት ንእስነት ሳሙኤል ናብ ዓመታት ምዕባዩ ዘሎ ምትሕልላፍ ንርኢ። እዚ ድማ ምስቲ ሳሙኤል ንኤሊ ብዛዕባ ዝመጽእ ፍርዲ ሓቂ ዝነገረሉ ቅድሚኡ ዝነበረ ፍጻመ ዝተኣሳሰር እዩ። ኣምላኽ ንሳሙኤል ንኤሊ መጠንቀቕታ ብምሃቡ ንእምነቱ ክባርኾ እዩ። ኣብ 1 ሳሙኤል 3:19 ከምዚ ንብብ፡ “ሳሙኤል ድማ ዓበየ፡ እግዚኣብሔር ድማ ምስኡ ነበረ፡ ካብ ቃላቱ ሓደ እኳ ናብ ምድሪ ኣይወደቐን።” ኣብ ምሉእ ንእሽቶ ዓመታት ሳሙኤል ቀጻሊ ዕብየት ንርኢ። ክንደይ ግሩም! ኣብ ምእዋጅ ሓቂ ቓል ኣምላኽ እሙናት ክንከውንን ብቐጻሊ ክንዓብን ኣብነቱ የነቓቕሓና!።
ኩሉ እስራኤል ሳሙኤል ካብ ዳን፡ ካብቶም ኣብ ሰሜን እታ ሃገር ዝርከቡ ቦታታት፡ ክሳዕ ብኤርሳቤ፡ ካብቶም ኣብ ደቡብ እታ ሃገር ዝርከቡ ቦታታት፡ ነብዪ ኣምላኽ ምዃኑ ከም ዝተረጋገጸ ይፈልጥ ነበረ። እግዚኣብሔር እዩ፡ ሰብ ዘይኮነስ፡ ንሰባት ዘተንስእ። ኣብ ሺሎ፡ ኣብቲ ታቦት ኪዳን ኣብቲ ግዜ እቲ ዝነበረሉ ቦታ፡ ንርእሱ ይገልጽ ነበረ። እግዚኣብሔር ንህዝቡ፡ ኣብ መንጎኦምን ኣምላኾምን ሓድሽ ምትእስሳር ከም ዘሎ፡ ንኹሎም ብሓቂ ንኣምላኽ እስራኤል ዝደልዩ ፍሉይ ቦታ መምርሕን ሕብረትን ከም ዘሎ ኣርኣዮምን ኣወጀሎምን። ንሳሙኤል ኣብ ኣገልግሎት ክቕጽል ኣተባብዖ፡ ሳሙኤል ድማ ብእግዚኣብሔር ኣዝዩ ተጠቕመ። እግዚኣብሔር ቃሉ ሃቦ፡ እዚ ድማ ኣብቶም መንፈሳዊ ጸልማት ዝነበሮም መዓልታት “ብርሑቕ ዝርከብ” ነበረ (ቁ.1)።
ብዛዕባ ህይወት ሳሙኤል ኣብ 1 ሳሙኤል 3:19–7:1 ኣዝዩ ንእሽቶ ዝርዝር ንረክብ። እዚ ድማ ምስቲ ናይ ሙሴ ህይወት ዝመሳሰል እዩ፡ ንሱ 120 ዓመት ዝነበረ፡ ከመይሲ ዝርዝራት ናይቲ ኣብ ምድረበዳ ጓሳ ዝነበረሉ ዓመታት፡ ኣብ መንጎ 40ን 80ን ዓመቱ ከሎ፡ ካባና ተሓቢኡ እዩ። ብዛዕባ እቲ ብሩኽ ጐይታናን መድሓኒናን የሱስ ክርስቶስ እውን ከምኡ ክበሃል ይከኣል። ብዛዕባ ምውላዱን ሓደ ፍጻመ ኣብ 12 ዓመቱ ከሎን ንፈልጥ (ሉቃስ 2)። ካብኡ ወጻኢ፡ ብዛዕባ ዓመታቱ ካብ 12 ክሳዕ 30 ዓመቱ ከሎ፡ ናብ ህዝባዊ ኣገልግሎቱ ክኣቱ ከሎ፡ ዝኾነ ነገር ኣይንፈልጥን። እዞም ዝተሓብኡ ዓመታት ብህዱእ ምዕዛብ ኣምላኽ ዝተነበሩ እዮም፡ ንሱ ድማ እቲ ኣብ ዕለታዊ ህይወት ዝርአ እምነትን ቅንዕናን ይርኢ ነበረ። ጐይታ የሱስ ኣብ 30 ዓመቱ ናብ ህዝባዊ ኣገልግሎት ክኣቱ ከሎ፡ ኣምላኽ ኣቦ ብዛዕባ እዞም ዝተሓብኡ ዓመታት ዝሃቦ ግምገማ ንሰምዕ፡ “እዚ ፍቑር ወደይ እዩ፡ ብእኡ ኣዝየ ባህ ይብለኒ” (ማቴዎስ 3:17)። ኣብቶም ዝተሓብኡ ዓመታት ንኣምላኽ ኣቦ ባህ ኣበሎ። ኣብ ህዝባዊ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብ ውልቃዊ ህይወትና እውን እሙናት ንኹን።
ኣብ 1 ሳሙኤል 7 ብዛዕባ ሓደ ፍጻመ ኣብ ዓመታት ምዕባይ ሳሙኤል ንመሃር። ኣምላኽ ብሉኣላዊነት ንዝተሰርቀ ታቦት ኪዳን ከም ዝሓለዎ (1 ሳሙኤል 4–6)፡ ሳሙኤል ቃል እግዚኣብሔር ኣወጀ። ንስሓ ምድላይ ኣወጀ (7:3)። ንዘይኣምኑ ካብ ሓጥኣቶም ንኽንስሑን ንምድሓን ናብ እግዚኣብሔር ንኽምለሱን ክንደይ ኣገዳሲ እዩ። ንሓቀኛታት ምእመናን ድማ ሓጥኣት ምስ ዝወድቁ ንኽንስሑ ብማዕረ ኣገዳሲ እዩ (1 ዮሃንስ 1:8–10)። እዚ ኣገዳሲ እዩ፡ ሓጢኣት ምስ እንገብር፡ ምስ ቅዱስ ጐይታና ዝተሰብረ ሕብረት ንምምላስ። ንስሓ ነቶም ሓጢኣት ዘምጽኡ ነገራት ምውጋድ የድሊ። ኣብ ጉዳይ እስራኤል፡ ሳሙኤል ንባዕዳውያን ጣኦታት ተቓወመ፡ እዚኦም ድማ ክውገዱ የድልዮም ነበረ። ብተመሳሳሊ፡ ምስ ሓደ ፍሉይ ሓጢኣት እንቃለስ እንተኾይና፡ ንሓቀኛ ንስሓና ንምርኣይን ኣብ መጻኢ ነቲ ሓጢኣት ንኸይንደግሞን ክናውግ ይግባእ። እዚ ናይ ሓጥኣት ነገራት ምውጋድ ንልብና ንእግዚኣብሔር የዳልዎ። እግዚኣብሔር ብዛዕባ እዚ ተግባራዊ ትምህርቲ ይሓግዘና።
ሳሙኤል ምእንቲ ህዝቢ ለመነ (7:5)። ጸሎት ኣብ ህይወት ምእመን ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ፡ ሳሙኤል ድማ ግሩም ኣብነት እዩ። ክንጽሊ ከሎና፡ ጸሎትና ብናይ ገዛእ ርእስና ድሌታት ጥራይ ክሕጸር የብሉን፡ ግን ድሌታት ካልኦት ክንሓስብ ይግባእ። ሙሴ ምእንቲ ህዝቢ ኣምላኽ ለመነ፡ ጸሎቱ ድማ ኣምላኽ ምስኦም ክገብሮ ዝሓሰቦ ነገር ለወጦ ይመስል (ዘጸኣት 32:7-14,30-35 ተመልከት)። ንሓድሕድና ክንጽሊ ይግባእ።
ሳሙኤል ከም ኣካል ናይ ልማኖኡ ንእግዚኣብሔር ዝሓረረ መስዋእቲ ኣቕረበ (1 ሳሙኤል 7:9)። እቲ ዝሓረረ መስዋእቲ ንመስዋእቲ ክርስቶስ ኣብ መስቀል ቀራንዮ የዘኻኽረና። እቲ ሽታ ናይዚ መስዋእቲ ናብ ልቢ ኣምላኽ በጽሐ፡ ጸጋን ምሕረትን ድማ ፈሰሰ። ሳሙኤል መስዋእቲ ከቕርብ ከሎ ከም ኻህን ገበረ። ኩሉ ሓቀኛ ምእመን ብክርስቶስ “ቅዱስ”ን “ንጉሳዊ” ኻህን እዩ (1 ጴጥሮስ 2:5,9)። ከምኡ ድማ፡ መንፈሳዊ መስዋእቲ ነቕርብ፡ ማለት ፍረ ከናፍርና፡ እዚ ድማ ካብ ልብና ንፍቑር ኣምላኽናን ኣቦናን ወዱን፡ ንጐይታ የሱስ ክርስቶስ፡ ምስጋናን ውዳሰን ምሃብ እዩ (እብራውያን 13:15-16)።
ውጽኢት ቃላትን ተግባራትን ሳሙኤል በረኸት ነበረ። እተን ብጸላኢ ዝተታሕዛ ከተማታት ተመልሳ፡ ጸላኢ ድማ ተባረረ፡ ኣብ ግዜ ህይወት ሳሙኤል ድማ ንህዝቢ ኣይረበሸን። ሳሙኤል ንህዝቢ ብጽድቂ ይፈርዶም ነበረ፡ ንኣምላኾም ተሓተቲ ንኽኾኑ ድማ ይሕግዞም ነበረ። እቶም ሰባት ከመይ ከም ዘለዉ ንምርኣይ ዓመታዊ ጉዕዞ ይገብር ነበረ። እዚ ድማ ምስቲ ጳውሎስን በርናባስን ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 15:36 ክገብርዎ ዝሓሰቡ ዝመሳሰል እዩ። ንሓድሕድና ምሕላውን ምስ እግዚኣብሔር ዘሎና ቅዱስ ኣካይዳ ምሕላውን ምዕባይን ክንደይ ኣገዳሲ እዩ። እዚ ክንገብር ከሎናን ካልኦት መንፈሳዊ ዕብየት ክገብሩ ክንርኢ ከሎናን ዓብዪ ሓጎስ የምጽእ (2 ዮሃንስ 4)።
ሳሙኤል ድሕሪ ጉዕዞታቱ ኩሉ ግዜ ናብ ራማ ናብ ቤቱ ይምለስ ነበረ። ብኸምዚ ድማ ካበይ ከም ዝመጸን ኣበይ ከም ዝሕደስን ኣይረስዐን። መንፈሳዊ ብዝኾነ መገዲ፡ ካበይ ከም ዝመጻእና ክንርስዕ የብልናን። ብጸጋ ዝድሓኑ ሓጥኣን ኢና፡ ንኻልኦት ድማ ብልዕልና ክንርእዮም የብልናን። እዚ ድማ ንዓና ንምሕናስ ይሕግዘና።
ከምኡ ድማ፡ ካብ ንጥፈታትን ጉዕዞናን ናይ ዕረፍቲ ቦታ የድልየና። ኣምላኽ ከምዚ ዝኣመሰለ ዕረፍቲ ንምፍራይ ክጥቀመሉ ዝኽእል ዝተለምደ ቦታ እዩ። ሳሙኤል ዓመታት ምዕባዩ ኣብ ዝነበረሉ ቦታ መሰውኢ ብምህናጽ ወድአ (1 ሳሙኤል 7:17)። ፍቑራት፡ ኣብ ኣባይትና ምስ ኣምላኽ ምሕባር፡ ንኣድላይነትናን መምርሕናን ብእኡ ምውካል፡ ንእኡ እናኣምለኽና ክንደይ ኣገዳሲ እዩ። ከም ሳሙኤል ኣምለኽቲ ክንከውን ተጸዊዕና ኢና፡ ኣብ ህይወትና ንኣምላኽ ኩሉ ክብሪን ግርማን ክንህብ። ምሉእ ስድራቤት ካብ ከምዚ ዝኣመሰለ ንጥፈት ኣብ ቤት ክጥቀም እዩ።
እርግና
ክንፈሽል ኣይንእስን። እዚ ኣብ ህይወት ሳሙኤል እንረኽቦ ኣገዳሲ ትምህርቲ እዩ። ዓመታት እርግናኡ ኣብ 1 ሳሙኤል 8:1–25:1 ተመዝጊቡ ኣሎ። ኣብዚ ክፍል እዚ፡ ንዘይእሙናት ደቁ ዳኛታት ብምምዛዝ ዝገበሮ ከቢድ ጌጋ ምርኣይ ዘሕዝን እዩ። ብዛዕባ ዕላማ ሳሙኤል ኣብዚ ዘይንርግጽ እንተኾንና እኳ፡ ኣምላኽ ብተኸታታሊ ሰብ ከም ዘይሰርሕ፡ ወይ ካብ ኣቦ ናብ ወዲ ህያብ ወይ ሓይሊ ከም ዘየመሓላልፍ ንፈልጥ ኢና። ሓደ ወዲ ወይ ጓል ንእሙን መገዲ ወለዶም ክስዕቡ ክንርኢ ከሎና ግሩም እዩ፡ ግን እዚ ዘይንደልዮ ብዝያዳ ግዜ ሓቂ ኣይኮነን። ጐይታ የሱስ እዩ ናብ ኣገልግሎት ዝጽውዕን ነቲ ኣገልጋሊ ንምግልጋል ዘድልዮ ህያባት ዘዕጥቖን። ምስ ተፈጥሮኣዊ ወለዶ ዝተኣሳሰር ነገር የብሉን።
ደቂ ሳሙኤል ዮኤልን ኣብያህን ዘይእሙናት ምዃኖም ኣረጋገጹ። ኣምላኽ ንዘይእምነቶም ተጠቒሙ ንህዝቢ ንጉስ ንኽሓቱ ኣተባብዖም። ካብዚኦም ብልሹዋት ሰባት ክግዝኡስ ንጉስ ምህላዎም ይመርጹ ነበሩ። መፍትሒኦም ድማ ነቶም ኣብ ከባቢኦም ዝነበሩ ህዝብታት ምቕዳሕ ነበረ። ምእመናን ናብ ዓለም ክርእዩን ህይወትና ነቶም ዘይኣምኑ እንተቐዲሕናዮ ዝሓሸ ክኸውን ይኽእል እዩ ኢሎም ክሓስቡን ክንደይ ዘሕዝን እዩ። ዓለም መለክዒና ክትከውን የብላን፤ ናብ ቃል ኣምላኽ ክንምለስ ይግባእ። ካብዚ ናይ ሳሙኤል ኣብ እርግናኡ ዝገበሮ ስሕተት ክንመሃር ይግባእ።
ኣብ 1 ሳሙኤል 12 ብዛዕባ እቲ ሳሙኤል ኣብ ወለዶኡ ዘርኣዮ ናይ ምሉእ ህይወት ቅንዕና ንሰምዕ። ካብ ህይወቱ ከመይ ክንነብር ከም ዘሎና ክንመሃር ንኽእል ኢና። ሕጂ ዓርጊ ነበረ፡ ነቲ ነዊሕ ህይወቱ ድማ ክምልከት ከሎ፡ ብፍርሃት እግዚኣብሔር ከም ዝነበሮ እምነት ነበሮ። ንሓደ እኳ ኣየታልለን፡ ስልጣኑን ጽልዋኡን ኣይተጠቕመን፡ ወይ ድማ ፍርዱ ዝበላሽው ጉቦ ኣይወሰደን። ህይወቱ ናይ ቅንዕና ብኸምዚ ዝኣመሰለ መገዲ ዝተሰማምዐት ስለዝነበረት፡ ኣብዚ እዋን እርግናኡ እኳ ሓደ እኳ ብዝኾነ ጌጋ ክኸስሶ ኣይከኣለን። እዚ ንነፍሲ ወከፍና ሓቂ ክኸውን ይግባእ። ብጽቡቕ ንወድእን ብዘይጸጸት ድማ ነቶም ብዙሓት ዓመታት ናይ እምነት ንኣምላኽ ንምልከት።
ብሓጎስ፡ ሳሙኤል ኣብ ዝተረፈ ህይወቱ ብኻልእ መገዲ ብሓይሊ ከም ዝተጠቕመ ንርኢ። ንኽልተ ነገስታት፡ ንሳኦልን ዳዊትን፡ ምቕባእ ፍሉይ መሰል ተዋህቦ። ሳኦል ብወጻኢ መልክዑ ንህዝቢ እንተሳሓበ እኳ፡ ፈሻሊ ኮይኑ ተረኽበ። ኣምላኽ ኣብ 1 ሳሙኤል 16:7 ከምዚ ኢሉ የጠንቅቐና፡ “ናብ መልክዑ ወይ ናብ ቁመቱ ኣይትመልከት፡ ከመይሲ ኣነ ነጺገዮ እየ። እግዚኣብሔር ከም ሰብ ኣይርእን እዩ፡ ሰብ ናብ ወጻኢ መልክዕ ይርኢ፡ እግዚኣብሔር ግን ናብ ልቢ ይርኢ።” እዚ ቓል እዚ እግዚኣብሔር ዝተዛረቦ እዩ፡ ሳሙኤል ኣብ ውልቃዊ ስድራቤት ዳዊት ንጉስ ክቐብእ ከሎ። እዚ ሰብ እዚ ብኣምላኽ ከም ዝተመዘዘ እናፈለጥካ፡ ንዳዊት ምቕባእ ንሳሙኤል ክንደይ ሓጎስ ክኸውን ነይሩ!።
ኣብ 1 ሳሙኤል 19:20 ሳሙኤል እቲ ናይ ነብያት ቀዳማይ ቤት ትምህርቲ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ከም ዝመስረተ ይርአ። ንሱ መራሒ ናይቶም ዝነኣሱ ምእመናን ነብያት ነበረ። እቶም ምስ ሳሙኤል ዝነበሩ፡ ንበረኸቶም፡ ብቐጥታ ካብኡን ካብ ዝሓለፉ ተመክሮታቱን ተማህሩ። ሳሙኤል ነቲ ዝቕጽል ወለዶ ብዛዕባ ነገራት ኣምላኽ ከሰልጥኖ ምድላዩ ምርኣይ ክንደይ ግሩም እዩ! ንዓና ዝነኣሱ፡ ምኽሪ ዘድልዮም፡ ንግደስዶ? ብዛዕባ ነገራት ኣምላኽ ነተባብዖምዶ? ብኣካይዳና ነቲ ዝቕጽል ወለዶ ብመንፈሳዊ ኣወንታዊ መገዲ ንምጽላው እናደለና፡ ንጥቕሚ መንእሰያት ክንሓስብ ይግባእ።
መወዳእታ ህይወት ሳሙኤል ኣብ 1 ሳሙኤል 25:1 ብሓጺሩ ተመዝጊቡ ኣሎ። እስራኤላውያን ብሞቱ ከም ዝሓዘኑን ንምብካዩ ከም ዝተኣከቡን ንመሃር። ኣብ ራማ ኣብ ዝነበረሉ ቦታ ተቐብረ። ብዛዕባ ህይወት ሳሙኤል ክንሓስበሉ ዝኽእል ንእሽቶ ቓላት እንተሃለወ እኳ፡ እዚ ፍጻመ እዚ ምዝካር ክንደይ ቀሊልን ጽቡቕን ምዃኑ ንርኢ። እዚ ናይ ሓደ ዘመን መወዳእታ ነበረ። እቲ ነብዪ ጉዕዞኡ ኣብዚ ወድአ፡ ኣምላኽ ድማ ናብ ዘለኣለማዊ ዕረፍቱ ኣብ ሰማይ ወሰዶ። እቶም ዝተረፉ ክናፍቕዎ እዮም። ውርሻኡን ኣብ ህይወቱ ንህዝቢ ኣምላኽ ዝሃቦ ዋጋን ክዝክሩ እዮም። ኩላትና ብጽቡቕ ንምውዳእ፡ ናይ እምነት ውርሻ ንኣምላኽን ንህዝቢ ኣምላኽን ንምግዳፍ ዕድል ኣሎና። ከም ሳሙኤል ንኹን፡ ነፍሲ ወከፍ ህይወትና ድማ እሙን ተባሂሉ ክርአ ዝኽእል ውርሻ ይግደፍ። ይኹን እምበር፡ ኣብ ሰማይ ካብ መድሓኒና እቲ ግሩም ቓላት፡ “ጽቡቕ ገበርካ፡ ጽቡቕን እሙንን ባርያ” (ማቴዎስ 25:21) ክንሰምዕ ንጽበ።
ሳሙኤል፡ ኣብ 1 ሳሙኤል 12፡ ንህዝቢ መገዲ ኣምላኽ ናብኦም፡ ዘይምስጋናኦምን ዕሽነቶምን ንጉስ ብምሕታቶምን ንኣምላኽ ብምጥላሞምን ኣቕረበ። ይኹን እምበር፡ ካብ ኣምላኽ ምልክት እናሃበ፡ እዚ ድማ ንቓላቱ ናይ ኣምላኽ ባዕሉ ምስክርነት ዝወሰኸ፡ ንህዝቢ ድማ ኣወጀ፡ ካብ ሕጂ ንደሓር ንእግዚኣብሔር እንተተኣዘዙ፡ ንጉስን ህዝብን ንእግዚኣብሔር ክስዕቡ ክቕጽሉ እዮም፡ እዚ ማለት ኣብ ትሕቲ በረኸቱን መምርሑን ክመላለሱ እዮም። እንተዘይኮይኑ ግን፡ እግዚኣብሔር ንኣኦም ክጻረሮም እዩ።
ይኹን እምበር፡ እግዚኣብሔር ኣይሓድጎምን፡ ሳሙኤል ድማ ምእንትኦም ምጽላይ ኣይሓድግን እዩ። ንጽቡቕን ቅኑዕን መገዲ ክምህሮም እዩ። ማለት፡ ንህዝቢ፡ ብዛዕባ ህዝባዊ ኣካይዳኦም፡ ኣብቲ ዝመረጽዎ ቦታ ኣቐመጦም፡ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ድማ ኣብ ትሕቲ ናይ ገዛእ ርእሶም ሓላፍነት ኣቐመጦም። ግን ኣብተን ግዜያት እቲኤን፡ ንኣኦም ከም ህዝቢ ኣምላኽ ብፍቕሪ ምሉእ ኮይኑ፡ ንሳሙኤል ባዕሉ ምጥላሞም ንሓንቲ ቅጽበት እኳ ንምልማኑ ወይ ንምስክርነቱ ንጥቕሞም ምግዳፍ ኣይሓሰበን። ናብ እግዚኣብሔር ዝቐረበ ልቢ ክንደይ ጽቡቕ ስእሊ እዩ፡ እዚ ድማ ንርእሱ ብምርሳዕ፡ ንህዝቡ ከም ናይ ገዛእ ርእሱ ክፈቅር ይኽእል! እዚ ምፍሻል ንእግዚኣብሔር ምሕጣእ ምኾነ። እቲ ሃዋርያ ጳውሎስ ንቆሮንቶሳውያን ዝጸሓፎ ተመልከት፡
“ንዓኻትኩም እምበር፡ ንዘሎኩም ኣይደልን እየ … ብሓጎስ ክውድእን ክውዳእን እየ፡ ብዝያዳ ክፈትወኩም እንተኾንኩ እኳ፡ ብዝነኣሰ ግን ክፍቀር እየ” (2 ቆሮንቶስ 12:14-15 KJV)። —ጆን ኤን. ዳርቢ፡ ሲኖፕሲስ ኦፍ ዘ ቡክስ ኦፍ ዘ ባይብል (ዝተሰማምዐ)።
