«ስለዚ» – መሰረት
እቲ «ስለዚ» ዝብል ቃል ኣብ ሮሜ 12:1 ኣገዳሲ እዩ ምኽንያቱ ነቲ ጳውሎስ ዝገብሮ ዘሎ መግለጺ ምስቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ስለ ዘራኽቦ። «ምሕረት ኣምላኽ» ኣብቶም ናይ መጀመርታ 11 ምዕራፋት ናይቲ መልእኽቲ ተገሊጹ ኣሎ። ምድሓን ንኹሉ ይርከብ፣ ኣይሁድ ይኹኑ ኣህዛብ፣ ግናኸ ብሓደ እኳ ኣይተገባኦን። ሰብ ንገዛእ ጽድቁ ንምርካብ ብምሉኡ ኣይኽእልን። ብሞት ክርስቶስ ጥራይ እዩ ሓጥኣን ብውልቃዊ እምነት ብየሱስ ምስ ቅዱስ ኣምላኽ ክዕረቑ ዝኽእሉ። ብኸምዚ ኣገባብ እዚ ጥራይ ዘይኮነስ እቶም ገበነኛታት ሓጥኣን ይቕረ ይብሃለሎም፣ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ድማ ጽድቂ ይረኽቡን ካብ ፍቕሩ ድማ ከቶ ክፈላለዩ ኣይኽእሉን (ሮሜ 8:39)። ኣምላኽ ንግንኙነቱ ምስ እስራኤል ጥራይ ኣይገደፎን፣ ንምድሓን ኩሎም እቶም ንጸጋኡ ዝምልሱ፣ ብዘይገድስ ዜግነቶም፣ ንምጥቃም ነቲ ናይቲ ህዝቢ ንመሲሖም ምእባይ ተጠቒሙሉ። ነዚ እናሓሰበ፣ ጳውሎስ ይጭድር፣ ኦህ፣ ዕምቆት ሃብቲ ጥበብን ፍልጠት ኣምላኽን! ፍርድታቱ ክንደይ ዘይተመርመረ እዩ፣ መገድታቱ ድማ ክንደይ ዘይተረኽበ! (ሮሜ 11:33 KJV)
ክብሪ ንዕኡ ንዘለኣለም ይኹን! ምሕረት ኣምላኽ ቴማ ናይ መዝሙርና ክኸውን ኣለዎ – ግናኸ ካብ ምስጋናና ዝበለጸ ክኸውን ኣለዎ። ንኣምላኽናን መድሓኒናን ዓብዪ ዕዳ ኣለና። ህይወትና ብዓብዪ ፍቕሩ ብግብሪ ክጽሎ ኣለዎ። እቶም ናይ ሮሜ መወዳእታ፣ ብግብሪ ዝመልኡ ምዕራፋት ከመይ ገይርና ክንነብር ከም ዘለና የርእዩና።
ናብ ላዕሊ ዝወስዱ ስጉምትታት
ኣብ ሮሜ 12:2 ፍቓድ ኣምላኽ ይቐርብ – ኣዝዩ ኣገዳሲ ቴማ ንምሕሳብ። ሰለስተ ቅጽላት ነቲ ፍቓድ ንምግላጽ ይጥቀሙ፣ ንሱ «ጽቡቕ፣» «ቅቡል፣» «ፍጹም» እዩ። ኣምላኽ ባዕሉ ጽቡቕን ፍጹምን እዩ፣ ፍቓዱ ድማ ከምኡ ምዃኑ ኣየገርመናን። ንዕኡ እውን «ቅቡል» እዩ፣ ንዓና እውን ክኸውን ኣለዎ። ኣብ ተመክሮና ናብ «ጽቡቕን፣ ቅቡልን፣ ፍጹምን፣ ፍቓድ ኣምላኽ» ክንኣቱ ኣለና – ኣብ ዕለታዊ ህይወትና እናረጋገጽናዮ። ግናኸ እዚ ከመይ ገይሩ ክኸውን ይኽእል? ሰለስተ ስጉምትታት ተዘርዚሮምልና ኣለዉ።
መጀመርታ፣ ኣካላትና «ህያው መስዋእቲ» ገርና ንእግዚአብሔር ከነቕርብ ኣለና (ሮሜ 12:1)። ንሱ ድሕሪ ሕጂ ንእንስሳዊ መስዋእቲ ናይ ብሉይ ኪዳን ኣይሓትትን። ኣይፋሉን፣ ዝሞተ እንስሳ ዘይኮነስ ህያው ሰብ እዩ ዝሓትት! ከምቲ ሓደ እብራዊ ኣምላኺ በጊዕ ኣምጺኡ ንካህን ከምኡ ድማ ንሓዊ መሰውኢ ከም ተግባር ኣምልኾ ንእግዚአብሔር ዝህብ፣ ከምኡ ድማ ሎሚ ምእመናን ኣካላቶም ንዕኡ ከቕርቡ ኣለዎም። እዚ ተግባር ምትሕልላፍ እዩ። ንልብና ወይ ንነፍስና ንእግዚአብሔር ምሃብ ብዙሕ ግዜ ንዛረብ፣ ግናኸ ንሱ ኣካላትና እውን ይደሊ፣ ምእንቲ ንዕኡ ባህ ዘብል ህይወት ኣብቶም ኣካላት ብግልጺ ክንነብር። እዚ «ህያው መስዋእቲ» ምዃኑ ኣስተብህል። ምናልባት ኣብዚ ናይ መጀመርታ ስጉምቲ ደው ኢልና «ቅዱሳት» ኣብ ኣካልናን ንእግዚአብሔር ተሓሊፍናን እንታይ ከም ዝደሊ ንምግባር፣ ንሕና እንታይ ከም እንደሊ ዘይኮነስ፣ ክንሓትት የድልየና ይኸውን።
ካልኣይ ስጉምቲ እውን ኣዝዩ ፈታኒ እዩ፣ «ነዛ ዓለም እዚኣ ኣይትምሰሉ» (ሮሜ 12:2)። ዓለም ኣብ ልዕሌና ዓብዪ ጽልዋ ክህልዋ ይኽእል እዩ። ኣብ ትርጉሙ፣ ጄ. ቢ. ፊሊፕስ እቲ ሓሳብ ናይ ዓለም ንዓና ናብ ቅርጻ ምጽጋጥ የውጽኦ። እዚ ክኸውን ኣይፍቀደልናን። ኣብ ልምድታት፣ ዕላማታት፣ ትምኒታት፣ ቋንቋን ኣነባብራን፣ ካብቶም ዘይድሓኑ ክንፍለ ኣለና። ምፍልላይ ካብ ዓለም ከቶ ፍሉጥ ቴማ ኣይነበረን፣ ግናኸ ሎሚ ምጥንቓቕ የድልዮ። ዓለማዊ ኣተሓሳስባ እንተሃሊዩና፣ ፍቓድ ኣምላኽ ንህይወትና ክንረክብ ከቶ ኣይንኽእልን።
እዚ ንኣሉታዊ ነገር ዘተኩር እንተመሲሉ፣ ሳልሳይ ስጉምቲ ኣዝዩ ኣወንታዊ እዩ። ብምሕዳስ ኣእምሮና ክንለዋወጥ ኣለና (ሮሜ 12:2)። መንፈስ ቅዱስ ኣምላኽ ንኣተሓሳስባና ክቆጻጸሮ የድልየና። እቲ ሓደ ግሪኻዊ ቃል ኣብ ማቴዎስ 17:2 ይርከብ፣ ኣብኡ ድማ ጐይታና የሱስ ኣብ ቅድሚ ደቀ መዛሙርቱ «ተለዊጡ» ከም ዝነበረ ንረክብ። ኣብ «ቅዱስ ከረን» (2 ጴጥሮስ 1:18) ካልእ ቅርጺ ወሰደ። እቲ ዝተጠቕመ ቃል ብዛዕባ ውሽጣዊ ለውጢ ይዛረብ፣ ግናኸ እቲ ሕጂ ዘሎ ቀጻሊ ግዜ ብዛዕባ ሂደት የርኢ። መንፈስ ቅዱስ ኣምላኽ ካብ ውሽጢ ክልውጠና የድልዮ፣ ምእንቲ እቲ ዝገብሮ ዘሎ ኣብ ባህርናን ኣነባብራናን ክግለጽ። እዞም ሰለስተ ስጉምትታት ምስ ተወስዱ ጥራይ እዩ ናብ ፍጹም ፍቓድ ኣምላኽ ንህይወትና ክንኣቱ እንኽእል። ሓጺር መገዲ የለን።
ካሌይዶስኮፕ
እዚ ሂደት ለውጢ እዚ ኩሉ ብዛዕባ ንክርስቶስ ዝያዳ ምምሳልን ባህርያት ናይ ባህርዩ ኣብ ህይወትና ምግላጽን እዩ። መንፈስ ኣምላኽ ይሰርሕ እንተኾይኑ፣ ባህርያት ናይ ባህርይ ኣምላኽ ብግልጺ ክርአዩ እዮም፣ ንሱ ኣብዚ ሂደት ለውጢ እዚ ክሳተፍ ከሎ። ኣብ ሓድሽ ኪዳን፣ ኣምላኽ ብብዙሕ ኣገባባት ይቐርብ። ንኣብነት፣ ንሱ ኣምላኽ ጸጋ፣ ኣምላኽ ፍቕሪ፣ ኣምላኽ ሰላም እዩ (1 ጴጥሮስ 5:10፤ 2 ቆሮንቶስ 13:11፤ ፊልጵስዩስ 4:9)። ግናኸ፣ ከም ካሌይዶስኮፕ፣ ነዞም ባህርያት ናይ ባህርዩ ብሓንሳብ ዝተሓዋወሰ ኮይኑ ንረኽቦም። ከም ዝተፈላለዩ ክፍሊታት ጌርና ክንሓስቦም የብልናን። ኣብ ሮሜ እዞም ሰለስተ ባህርያት ኩሎም ክረኽቡ ይኽእሉ እዮም።
ጸጋ
ኣብ ሮሜ 12:3 ጳውሎስ «ንዝተዋህበኒ ጸጋ» ይጠቅስ። ብኡ ጸጋ እቲ ንሱ ንኣንበብቱ ብዛዕባ ርእሶም ልዕሊ ዓቕሞም ከይሓስቡ፣ ግናኸ «ብጥንቃቐ ክሓስቡ» ይምህሮም። ንጸጋ ኣምላኽ ኣብ ምድሓንና ምስ እነማስል፣ ንምምካሕ መሰረት ከም ዘይብልና ክንገንዘብ ኢና። ዝኾነ ይኹን ዝተዋህበና ህያባት ብጸጋ ብኣምላኽ ዝተዋህቡ እዮም፣ ንኻልኦት ዝበለጽና ጌርና ክንሓስብ ድማ ኣይተዋህቡናን። ኣምላኽ ህዝቡ ከም ኣካል ክሰርሑ ይደሊ፣ ካብ ውልቃዊ ኣባላት ዝቖመ፣ ነፍሲ ወከፍ ድማ እግዚአብሔር ዝሃቦ ዝኾነ ይኹን ህያባት ንዕላማታቱ ንምግልጋል ይጥቀም። ብዙሓት ጸገማት ኣብ መንጎ ክርስትያናት ዝፍጠሩ ሓደ ሰብ «ፍሉይ» ከም ዝኾነን ስለዚ ድማ ካብ ካልኦት ዝበለጸ ክትሓዝ ከም ዝግብኦን ስለ ዝሓስብ እዩ። እቲ ግብራዊ ፍታሕ ብዛዕባ ርእስና ሓቀኛ ምዃንን ቦታና ብትሕትና ምቕባልን እዩ። ጸጋ ኣምላኽ ጥራይ እዩ እዚ ክኸውን ዝኽእል።
ፍቕሪ
«ፍቕሪ ብዘይ ግብዝና ይኹን» (ሮሜ 12:9)። ፍቕሪ ኣምላኽ ንዓና ሓቀኛ እዩ፣ ንሱ ድማ ፍቕርና ንኻልኦት ብዘይ ዝኾነ ምልክት ምትላል ክኸውን ይደሊ። እቲ ዝቕጽል ክፋል ኣብ ሮሜ 12 ንኣድላይነት ፍቕሪ የርኢ (ሮሜ 12:9-21)። ኣብዚ ዘሎ ኩሉ ኣዝዩ ግብራዊን ርእሱ ዝገልጽን እዩ። ፍቕሪ ማለት ንእግዚአብሔር ብሓጎስ ምግልጋል (ሮሜ 12:11)፣ ንኻልኦት ቅድሚኡ ምግባርን ምስታፍን (ሮሜ 12:10,13)፣ ኣብ ዝተፈላለዩ ስምዒታት ሰባት ምእታው (ሮሜ 12:15)፣ ምስ «ሓፋሽ» ሰባት ምሕባር (ሮሜ 12:16)፣ ኣብ ህይወትና ዘለዉ ጸገማት ብዘይ ምምራር ምጽዋር (ሮሜ 12:12)። ነፍሲ ወከፍ መግለጺ ብቐስ ብቐስ፣ ብጥንቃቐን ብጸሎትን ክንሓስቦ ይግባእ። እዚ ኩሉ ብዛዕባ ፍቕሪ ኣምላኽ ንሓደ ምእመናን ምግላጽ እዩ – እቲ የሱስ ዘርኣዮን ክንገብሮ ዝጽውዓናን ፍቕሪ (ዮሃንስ 13:34-35)።
ሰላም
እንተላይ ቅድሚ መወዳእታ ናይዚ ብፍቕሪ ዝጀመረ ክፋል፣ ባህርይ ሰላም ይርአ። ፍቕርን ሰላምን ብሓቂ ክፈላለዩ ኣይኽእሉን። «ምስ ኩሎም ሰባት ብሰላም ክንነብር» ኣለና (ሮሜ 12:18)፣ በቐል ድማ ክንደሊ የብልናን። ሰላም ኣብ ማሕበራዊ ህይወት እውን ኣድላዪ እዩ። ሮሜ 13:1-7 ብዛዕባ ጉዳይ ዜግነት ይዛረብ። መንግስታዊ ስልጣን መለኮታዊ ፍቓድ ኣለዎ፣ ንሕና ድማ ተዋጋእቲ ሰባት ክንከውን የብልናን። ብሰላም ፈጣሪ ምዃን ካብ ኣናርኪስት ምዃን ዝበለጸ ክረጋገጽ ይኽእል እዩ። ኣብቶም ሰብኣዊን መለኮታዊን ረብሓታት ዝጋጮሉ ኩነታት፣ ግብሪ ሃዋርያት 5:29 ንሰብ ዘይኮነስ ንኣምላኽ ክንእዘዝ ከም ዘለና ብግልጺ የርኢ።
እቲ ሓደ መንፈስ ስምምዕ ኣብ ክርስትያናዊ ሓድነት ክርአ ኣለዎ። ኣምላኽን ክርስቶስን ክልቲኦም ተቐበሉና (ሮሜ 14:3፤ ሮሜ 15:7)፣ ስለዚ ንሕና እውን ንኻልኦት ምእመናን ክንቕበል ኣለና (ሮሜ 14:1፤ ሮሜ 15:7)፣ ብዘይገድስ ዝኾነ ይኹን ጥርጣረታት እንተሃሊዮምዎም። ንኻልኦት እንተፈቲናዮም፣ ንዕኦም ባህ ከነብሎምን ክንሕግዞምን ኢና (ሮሜ 13:10፤ ሮሜ 15:2)። ከምኡ ብምግባርና ንኣብነት ክርስቶስ፣ ኣብ ምድሪ ንርእሱ ዘይነበረ፣ ንስዕብ ኣለና (ሮሜ 15:3)።
ኣብዞም መወዳእታ ምዕራፋት እዚኣቶም ክንደይ ዝተፈላለየ ሕብሪ ክርከብ ይኽእል! ብብርሃን እዚ ኩሉ፣ ሮሜ 15:13 ዝግባእ በረኸት ይፈጥር፣ ኣምላኽ ተስፋ ብ«ኩሉ ሓጎስን» ብ«ሰላምን» ክመልኣና ይኽእል እዩ – እዚ ኩሉ ግና ብ«ምእማን» እዩ ዝኸውን። እቲ ቅኑዕ መሰረት ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ! ኣብዚ ኩነታት እዚ ብ«ተስፋ»፣ ንኣምላኽና ዝምልከት፣ ክንበዝሕን ብ«ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ» ክንድገፍን ኢና።
ተንስኡ!
ኣብ ማእከል እዞም ናይ ሮሜ መወዳእታ ምዕራፋት ንጽውዓት ጳውሎስ ክንሓልፎ የብልናን። ኩሎም ምእመናን ሕጂ ናብ ሰማይ ንምእታው ካብቲ ናይ መጀመርታ ዝኣመንሉ ግዜ ዝያዳ ቀሪቦም ኣለዉ። ዓለማዊ መገድታትን ግብሪ ጸልማትን ክንገድፍን ከም ደቂ ብርሃን «ብቕኑዕ ክንመላለስን» ኣለና። ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ኩሉ ዘድልየና እዩ። መንፈስ ቅዱስ ጸጋታቱ ኣብ ውሽጥና ከማዕብል ብምፍቃድ ንዕኡ ክንለብስ ኣለና (ሮሜ 13:11-14)። ነዞም ስጉምትታት እዚኣቶም ብምስዓብ ናብ ፍቓድ ኣምላኽ ብምምልላስ ዝያዳ ክንቀርብ ኢና።
