ንኣምላኽን ንሰባትን ቅድሚያ ሃብ
እዚ ሓድሽ ዓመት
እቲ «ክርስትያን» ዝብል ቃል ሰዓቢ ክርስቶስ ማለት እዩ። መጀመርታ ሓድሽ ዓመት ንገሊኡ ኻብቲ ዝተዛረቦ ቓላት – ብፍላይ ድማ ነቲ ናይ መጀመርታ ቓላቱ፣ ነቲ ኣዝዩ ኣገዳሲ ቓላቱን ነቲ ናይ መወዳእታ ዝተመዝገበ ቓላቱን – ንምርኣይ ጽቡቕ ግዜ እዩ፣ ከምኡ’ውን ክንደይ ጽቡቕ ገይርና ከም እንስዕቦ ንምውሳን።
ናይ መጀመርታ ቃላቱ
ወዲ 12 ዓመት ከሎ፣ የሱስ ምስ መምህራን ኣብ ቤተ መቕደስ ንምዝርራብ ተረፈ፣ ወለዱ ድማ ድሕሪ በዓል ፋስጋ ናብ ገዛኦም ገጾም ከዱ። ምስ ተመልሱ ድማ ምስ ረኸብዎ፣ ማርያም «‘ወዲ፣ ስለምንታይ ከምዚ ገበርካና? ኣቦኻን ኣነን ብጭንቀት ንደልየካ ነበርና።’ ‘ስለምንታይ ትደልዩኒ ነበርኩም?’ ኢሉ ሓተተ። ‘ኣብ ቤት ኣቦይ ክኸውን ከም ዝግብኣኒ ኣይትፈልጡንዶ?’ ግናኸ ንሳቶም ዝበሎም ኣይተረድኦምን። ድሕሪኡ ምስኦም ናብ ናዝሬት ወረደ እሞ ተኣዘዞም። ግናኸ ኣዲኡ ነዚ ኩሉ ነገር ኣብ ልባ ኣቐመጠቶ። የሱስ ድማ ብጥበብን ብቑመትን፣ ከምኡ’ውን ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ሰባትን ብጸጋ ዓበየ» (ሉቃስ 2:48-52 NIV)።
እቶም ኣብዚ ክፍሊ እዚ ዝተጠቕሱ ክልተ ዝተፈላለዩ ኣቦታት ነቲ ናይ ንእስነቱ ክልተ ቀንዲ ዝምድናታት የርእዩ። ቀዳማይ፣ ምስ ኣምላኽ ዘለዎ ፍሉይ ዝምድና ይፈልጥ ነበረ። ወዲ 12 ዓመት ከሎ፣ ዕዮ ኣምላኽ ይገብር ነበረ። ብርግጽ፣ ንሱ ናብ ምድሪ ዝመጸሉ ምኽንያት እዚ እዩ። ሓደ ኣብነት ናይዚ ዝምድና እዚ ድማ ብቐጻሊ ይጽሊ ምንባሩ እዩ። ካልኣይ፣ ንወለዱ ይእዘዝ ነበረ። ንሳቶም ክፋል ናይ ሰብኣዊ ስድራቤቱ ነበሩ። ድሕሪኡ ድማ «ዝኾነ ሰብ ፍቓድ ኣምላኽ ዝገብር፣ ንሱ ሓወይን ሓብተይን ኣደይን እዩ» በለ (ማርቆስ 3:35)። ኩሎም ምእመናን ክፋል ናይ መንፈሳዊ ስድራቤቱ እዮም። ሓደ ኣብነት ናይዚ ዝምድና እዚ ድማ ንሰባት ዝነበሮ ምሕረት እዩ። ንሳቶም «ከም በጊዕ ብዘይ ጓሳ» ይርእዮም ነበረ እሞ ከም ሓንቲ ደርሆ ንፍርቂኣ ከም እትከናኸን ክከናኸኖም ደለየ (ማቴዎስ 9:36፤ ማቴዎስ 23:37)። ስለዚ፣ እዚ ፍጻመን ናይ ጐይታ ናይ መጀመርታ ዝተመዝገቡ ቃላትን፣ ክልተ ቀንዲ ዝምድናታቱ ምስ ኣምላኽን ምስ ሰባትን ምንባሩ የርእዩ።
ኣዝዮም ኣገደስቲ ቃላቱ
ኣብ ግዜ ኣገልግሎቱ፣ ሓደ ኻብቶም ኣይሁዳውያን ሃይማኖታውያን መራሕቲ ንየሱስ ኣዝዩ ኣገዳሲ ትእዛዝ እንታይ ምዃኑ ሓተቶ። «እቲ ኣዝዩ ኣገዳሲ፣» ኢሉ መለሰ የሱስ፣ «እዚ እዩ: ‘ስማዕ ያ እስራኤል፣ ጐይታና ኣምላኽና፣ ጐይታ ሓደ እዩ። ንጐይታ ኣምላኽካ ብምሉእ ልብኻን ብምሉእ ነፍስኻን ብምሉእ ኣእምሮኻን ብምሉእ ሓይልኻን ኣፍቅሮ።’ እቲ ኻልኣይ ድማ እዚ እዩ: ‘ንብጻይካ ኸም ነፍስኻ ኣፍቅሮ። ካብዚኣተን ዝዓበየ ትእዛዝ የለን’» (ማርቆስ 12:29-31)።
ኣይሁዳውያን በዚ ግዜ እዚ እንተ ወሓደ 600 ሕግታት ነበሮም። ኣዝዩ ኣገዳሲ እንታይ ምዃኑ ምስ ተሓተተ፣ የሱስ ንኣምላኽ ቅድሚት፣ ንሰባት ድማ ድሕሪኡ ምግባር በለ። ነቲ ኣዝዩ ዝተሓላለኸ ሃይማኖታዊ ድሌታቶም ናብ ክልተ ዝምድናታት – ምስ ኣምላኽን ምስ ካልኦትን – ኣቐለሎ። ቅድሚያታትና እውን ከምኡ ክኸውን ኣለዎ – ኣምላኽ ቅድሚት፣ ሰባት ድሕሪኡ፣ ርእሰ-ወዳድ ነገራት ድማ ናይ መወዳእታ።
ናይ መወዳእታ ዝተመዝገቡ ቃላቱ
የሱስ ቅድሚ ምዕራጉ፣ ሃዋርያት ሓተትዎ: «‘ጐይታ፣ በዚ ግዜ እዚ መንግስቲ ንእስራኤል ክትመልስ ዲኻ?’ ንሳቶም ድማ በሎም: ‘ኣብ ስልጣን ኣቦ ዝተወሰነ ግዜያትን ዕለታትን ምፍላጥ ናይ ኣባኻትኩም ኣይኮነን። ግናኸ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ልዕሌኹም ምስ መጸ ሓይሊ ክትቅበሉ ኢኹም፣ ንዓይ ድማ ምስክር ክትኾኑኒ ኢኹም ... ክሳዕ ወሰን ምድሪ።’ እዚ ምስ በለ፣ ኣብ ቅድሚ ኣዒንቶም ተወስደ፣ ደበና ድማ ካብ ኣዒንቶም ሓብኦ» (ግብሪ ሃዋርያት 1:6-9)።
ንሳቶም ምድራዊት መንግስቲ ክትጅምር ይጽበዩ ነበሩ፣ ግናኸ እዚ ክሳዕ ወንጌል ናብ ኣህዛብ ከይዱ ከም ዘይፍጸም ኣይፈልጡን ነበሩ። ኣብ ክንዳኡ ጐይታ ንመንፈስ ቅዱስ ተስፋ ሃቦም፣ ንዕኡ ኣብ ምሉእ እቲ ዝፍለጥ ዓለም ንምምስካር ሓይሊ ንምሃብ። ምምስካር ንሰባት ምስ ኣምላኽ ምፍላጥ እዩ። እዚ ንሃዋርያት ዝተዋህበ ተልእኾ፣ እዚ ድማ ተልእኾ ቤተ ክርስትያን እዩ፣ ነቶም ቅድሚ ሕጂ ዝተጠቕሱ ክልተ ዝምድናታት – ምስ ኣምላኽን ምስ ካልኦትን – የጠቓልል። ንሳቶም ንጐይታ ብኣካል ክመርሖም ኣይክህልዎምን እዩ፣ ግናኸ ኩሎም ምእመናን ሕጂ ንመንፈስ ቅዱስ ብመንፈስ ክመርሖም ኣለዎም።
ካብ ሎሚ ጀሚርና፣ ንህይወትና ንዕዮ ኣምላኽ ነወፍዮ – ብሓቂ ንዕኡ ቀንዲ ቅድሚያ ንሃቦ፣ ከምኡ’ውን ንሓድሕድና ብሓቂ ንፋቐር – እዚ ድማ ፍሬ ነገር ናይ የሱስ ኣዝዮም ኣገደስቲ ቃላት እዩ።
