ቅድሚ ምድሓን ክርስቶስ ዝነበረና ተስፋ ዘይብሉ ኩነታት ምዝካር

ሃዋርያ ጳውሎስ ንኸም ኤፌሶን ዝኣመሰለት ፍሉይ መሰል ዝነበራን እሙን ጉባኤን ክጽሕፍ ከሎ፡ ቅድሚ ምምላሶም ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ዝነበሮም ኩነታትን ኵነታትን ከም ዝዝክሩ ዘድለዮ ስለምንታይ እዩ ዝብል ሕቶ ክንሓትት ንኽእል ኢና።

በቲ ግዜ እቲ ብዘይ ክርስቶስ ዝነበርኩም፣ ካብ ህዝባዊ ማሕበር እስራኤል ወጻኢ ዝነበርኩም፣ ንኪዳናት ተስፋ ድማ ኣግላል ዝነበርኩም ኢኹም ነይርኩም እሞ። ተስፋ ዘይብልኩም፣ ብዘይ ኣምላኽ ድማ ኣብ ዓለም (ኤፌሶን 2:12)።

ቃላት ጐይታ ንእታ ፍቕርቲ ሰበይቲ ኣብ ሉቃስ ምዕራፍ 7፡ ነቲ ሕቶ ንምምላስ ከም ዝሕግዘና እኣምን።

ካብቲ ተስፋ ዘይብሉ ኩነታትና ኣብ ሓጢኣትና ከለና ዘድሓነና ንጐይታ የሱስ ክርስቶስ ዘለና ዕዳ እንተ ረሳዕናዮ፣ ሽዑ ፍቕርና ንክርስቶስ ክንኪ ይጅምር ይኸውን። ኤፌሶናውያን ንቓላት ጳውሎስ ከም ዘይሰምዑ ኣይመስለንን። ከመይሲ ዮሃንስ ነተን ናብተን ሸውዓተ ኣብያተ ክርስቲያናት ዝተጻሕፋ መልእኽትታት ክጽሕፍ ከሎ፣ ንቐዳማይ (ዝበለጸ) ፍቕሮም ሰኣንዎ፣ ካብቲ ቅድሚኡ ዝነበሮም ፍሉይ ቦታ ድማ ወደቑ።

ክንደይ ከም ዝተሓደገልና እንተ ረሳዕናዮ፣ ሽዑ ፍቕርና ንክርስቶስ ክንኪ እዩ። ብዙሕ ዕዳ ኣሎና ንእኡ፣ ንሱ ድማ ክንከፍሎ ዘይንኽእል ዕዳ ንምኽፋል ብዙሕ መከራ ጸገበ። ብተመሳሳሊ፣ ጳውሎስ ኣብታ ንኣመንቲ ሮሜ ዝጸሓፋ ግርም መልእኽቲ፣ ቅድሚ ምድሓኖም ዝነበሮም ሓቂ የዘኻኽሮም፣

ከምቲ ገና ደኻታት ከለና፡ ክርስቶስ ብግዜኡ ምእንቲ ሓጥኣን ዝሞተ (ሮሜ 5:6)፡

ከምኡውን

ገና ሓጥኣን ከለና፡ ክርስቶስ ምእንታና ሞተ (ሮሜ 5:8)፡

ከም ብሓድሽ ድማ

ገና ጸላእቲ ኸለናስ፡ ብሞት ወዱ ምስ ኣምላኽ እንተ ተዓረቕና (ሮሜ 5:10)።

ቅድሚ ምምጻእ መድሓኒ፣ ምስቲ ዘይኣምላኻዊ ባህርይና ንምምሕዳር፣ ወይ ድማ ንሓጢኣታዊ ተግባራትና ብዛዕባ ቅዱስን ጻድቕን ኣምላኽ ዘለዎ ምሕታት ንምምላስ፣ ወይ ድማ ንባህርይና ንምቕያር ወይ ንምምሕያሽ፣ ንኣምላኽ ጸላእቲ ዝገበረና፣ ዝኾነ ይኹን ዓቕሚ ከም ዘይነበረና ንዝክር ዲና፧

ኣብዘን ሰለስተ ቅዱሳት ጽሑፋት እዚኤን ‘ክርስቶስ ሞተ’፣ ‘ክርስቶስ ምእንታና ሞተ’፣ ‘ሞት ወዱ’ ዝብሉ ሰለስተ መዘኻኸሪታት ምህላዎም ክንደይ ዘደንቕ እዩ። ብዘይ ክርስቶስ ከለና ዝነበረና ኩነታትን ገበንን ዝያዳ ክንርዳእ እንተ ኽኢልና፣ ንምእራም እቲ ሞት ክርስቶስ ዘጠቓለሎ ዝያዳ ክንርዳእ ኢና። ሽዑ መንፈስ ኣምላኽ ኣብ ልብና ዘሎ ፍቕርን ሞገስን ንእኡ ክውስኽ እዩ።

ብዛዕባ እቲ ናይ ቀደም ባህርይና ክንደይ ከም ዝኽእል ክንዝክር ከለና፣ ከምቶም ‘ግናኸ ከምዚ ዝኣመሰለ ነገር ኣይገብርን’ ዝበሉ ሰባት ክንከውን ንኽእል ኢና።

ብዙሓት ካባና ካብቲ ክንገብሮ እንኽእል ዘሰቅቕ ተግባራት ከም ዝተሓለውና ንምስጋና ይግብኦ፣ ግናኸ ገና እቲ ዝኸፍአ ነገራት ክገብር ዝኽእል ባህርይ ኣሎና። ጳውሎስ ብዛዕባ እዚ ዓብዪ ጻዕሪ ገበረ፣ ንጻዕሩን ውድቀቱን ድማ ኣብ ምዕራፍ 7 ናይታ ሓንቲ መልእኽቲ፣ ፍቕዲ 14ን 15ን ይገልጽ፣

ኣነ ግና ስጋዊ እየ፡ ትሕቲ ሓጢኣት እተሸጥኩ እየ እሞ፡ እቲ ዝገብሮ ኣይፈቕዶን እየ፡ እቲ ዝደልዮስ ኣይገብሮን እየ፡ እቲ ዝጸልኦ ግና እገብሮ እየ (ሮሜ 7:14-15)።

ከምዚ ኢሉ ይዛዝም፦

ኣየ፡ ኣነ ጐዳጕድ ሰብ! ካብዚ ስጋ ሞት እዚ መን ከድሕነኒ እዩ፧ ብየሱስ ክርስቶስ ጐይታና ንኣምላኽ ኤመስግኖ (ሮሜ 7:24-25)።

ጳውሎስ ዝገበሮ ፈጺሙ ኣይረሰዖን፣ ድሕሪ ብዙሕ ዓመታት ድማ ንጢሞቴዎስ ኣብ ቀዳማይ መልእኽቲ ምዕራፍ 1፡13 ክጽሕፍ ከሎ፣ ብዛዕባ ርእሱ ከምዚ ይብል፦

ቅድም ተጻራፍን መሳጕጕን መጥቃዕን ዝነበርኩ፡ ግናኸ ምሕረት ረኸብኩ (1 ጢሞቴዎስ 1:13)፡

ኣብ ፍቕዲ 15 ድማ ንርእሱ ቀንዲ ሓጥኣን ይብላ፣

ንክርስቶስ ዘለዎ ዕዳ ፈጺሙ ኣይረሰዖን፣ ብብርሃኑ ድማ ነበረ። ኣብ ሉቃስ ምዕራፍ 5 ምጥዋር ክንደይ ጥዑም እዩ፣ ኣብኡ ብዙሕ ካብቲ ዘንበብናዮ ተገሊጹልና ኣሎ።

ትምህርቲ ካብ ሉቃስ ምዕራፍ 5

ኣብ ፍቕዲ 8 ከምዚ ንብብ፦

ስምኦን ጴጥሮስ ከኣ ምስ ረኣየ፡ ኣብ ኣእጋር የሱስ ወደቐ እሞ፡ ጐይታይ፡ ኣነ ሓጥእ ሰብ እየ እሞ፡ ካባይ ርሓቕ (ሉቃስ 5:8)፡

ወይ ድማ ‘ሓጢኣት ዝመልኦ ሰብ’ ተባሂሉ ክትርጐም ይከኣል። ኣብ ቅድሚ ከምዚ ዝኣመሰለ ክብሪ ዝመልኦ ሰብ ንርእሱ ምስ ረኸበ፣ ጴጥሮስ ንርእሱ ቅኑዕ ፍርዲ ይህብ፣ እዚ ድማ ኣብ ቅድሚ ክርስቶስ ጥራይ ክንገብሮ ንኽእል ኢና። ብሓዘን ጴጥሮስ ድሕሪ ግዜ ኣብ ህይወቱ ነዚ ፍርዲ እዚ ረሰዖ፣ እዚ ድማ ንጐይታ ሰለስተ ግዜ ንምኽሓዱ ኣምርሖ፣ ግናኸ

ጐይታ ድማ ገጹ ኣዙሩ ንጴጥሮስ ጠመቶ። ጴጥሮስ ድማ ቃል ጐይታ ዘከረ (ሉቃስ 22:61)።

ክንደይ ሓደገኛ እዩ ክንገብሮ እንኽእል ምረስዕ፣ ንሱ ግና ፈጺሙ ኣይረሲዕን። ሉቃስ ቀጺሉ ኣብ ፍቕዲ 12 ከምዚ ይነግረና፦

እንሆ ድማ፡ ሓደ ብምሉኡ ለምጺ ዝመልኦ ሰብ፡ ንየሱስ ምስ ረኣየ፡ ኣብ ገጹ ወደቐ እሞ፡ ጐይታይ፡ እንተ ደሌኻስ፡ ከተንጽሃኒ ትኽእል ኢኻ በሎ (ሉቃስ 5:12)።

ኣብዚ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ዘሎ ዘሰቅቕ ሓጢኣት ኣሎና። ከምዚ ዝኣመሰለ ለምጺ ዝመልኦ ሰብ ክንደይ ዘሰቅቕ እዩ። ርኹስ፣ ተሰጕጕ፣ ንኻልኦት ዝረክስ፣ ናብ ኣምላኽ ክቐርብ ዘይክእል፣ ዝሕግዞ ድማ የብሉን። ግናኸ

ገና ሓጥኣን ከለና፡ ክርስቶስ ምእንታና ሞተ (ሮሜ 5:8)።

ስለዚ ጐይታ ከምዚ ይብል፦

እደሊ እየ፤ ንጹህ ኩን (ሉቃስ 5:13)።

እቲ ጐይታ ዝገበሮ ፈጺሙ ክርስዕ ይኽእል ድዩ፧ ኣይመስለንን፣ ኣብ ኩሉ መዓልቲ ህይወቱ ንርእሱ ክርእይ ከሎ፣ ቅድሚ ምምጻእ ጐይታ ዝነበሮ ኩነታት ክዝክር እዩ።

ኣብ ፍቕዲ 18 ከምዚ ንብብ፦

እንሆ ድማ፡ ሰባት ሓደ ብሽባሽ ዝሓዞ ሰብ ብዓራት ኣምጽኡ (ሉቃስ 5:18)።

ኣንቢብና ኣሎና

ገና ደኻታት ከለኹም (ሮሜ 5:6)፡

እዚ ድኻ ሰብ እዚ ንርእሱ ዝኾነ ይኹን ክገብር ኣይከኣለን፣ ግናኸ ናብ ቅድሚ ጐይታ ዘምጽእዎ ኣርባዕተ ጽቡቕ ኣዕሩኽ ነበሩዎ፣ ንሱ ድማ ከምዚ በሎ፦

ተንስእ እሞ ዓራትካ ሒዝካ ናብ ቤትካ ኺድ እብለካ ኣሎኹ (ሉቃስ 5:24)።

ጐይታ ዓራቱ ናብ ቤቱ ክወስድ ዝበሎ ስለምንታይ እዩ፧ ከመይሲ ኩሉ ግዜ ናብ ዓራት ክኸይድ ከሎ፣ ቅድሚ ምምጻእ ጐይታ ዝነበሮ ተስፋ ዘይብሉ ኩነታት ክዝክር እዩ፣ ክርስቶስ ዝገበሮ ፈጺሙ ኣይርስዕን፣ ንሕናውን ከምኡ ክንከውን የብልናን። ኣብ መወዳእታ ድማ ኣሎና