ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ምስጢር ስቓይ ክርስትያን፡ ስደት ከምኡ’ውን መለኮታዊ ዕላማ

ዘይፍለጥ
24 መጋ 2023
10 ዝተሓተ ንባብ

ከም ክርስትያን ምሕማም

ጴጥሮስ ኣብ ቀዳማይ መልእኽቱ ብዛዕባ ስቓይ ጽሒፉ። ብዛዕባ ስቓይ ምእንታና (1 ጴጥሮስ 2:21) ከምኡ’ውን ከም ክርስትያን ምሕማም እንታይ ማለት ምዃኑ (4:16) ጠቒሱ። ስቓይ ብብዙሕ ምኽንያታት ክመጽእ ይኽእል እዩ። ኣካላዊ ድኻምን ሕማምን ናብ ስቓይ ክመርሕ ይኽእል እዩ። ነዚ መጽሔት እዚ ዜንብብ ሰብ ኣብ ተሓጺሩ ዘሎን መውጽኢ ዘይብሉ ስቓይ ዜሕልፍ ዘሎን ክኸውን ይኽእል እዩ። ከምዚ ዝኣመሰለ ተመክሮታት ክንሕስሮ ወይ ከም ንእሽቶ ክንርእዮ የብልናን፣ ከመይሲ ከምኡ ኣይኮነን። ግናኸ ዕላማ እዛ ዓንቀጽ እዚኣ ጴጥሮስ ዝጠቐሶ ሓደ ፍሉይ ዓይነት ስቓይ ንምርኣይ እዩ። ንኣንበብቱ ብሕማቕ ምኽንያት ከይሰቕዩ ኣጠንቂቕዎም፡ ንምቕታል፣ ንስርቂ፣ ንሕማቕ ፣ ወይ ከምኡ’ውን ንምዝራብ። ብሓቂ፣ ከምዚ ዝኣመሰለ ሕማቕ ነገራት ብምግባር ዘይተደልየ ሳዕቤናት ክትጽበ ይግባእ። ሓጢኣት ከሕፍረና ይግባእ። «ግናኸ ሓደ ሰብ ከም ክርስትያን እንተ ሓሚሙ፣ ኣይሕፈር» (4:16 KJV ፣ ምትኳር ተወሲኹ)። የግዳስ፣ ከምዚ ዝኣመሰለ ምስ መጸ «ንኣምላኽ የኽብሮ»።

ከም ክርስትያን ምሕማም ጴንጠቆስጠ () ጀሚሩ ኣብ ኩሉ ቀጺሉ እዩ። ቅድሚኡ፣ ኣብ ዘመን ፣ ህዝቢ ኣምላኽ ዝኣምኑ ብኢድ ጸላእቲ ይሳቐዩ ነበሩ። ሎሚ፣ ኣብ ኩሉ ዓለም፣ ክርስትያናት ዝሳቐዩሉ ኣብነታት ክንረክብ ንኽእል ኢና። ኣብ ገሊአን ሃገራት ወተሃደራዊን ኣጥቃዒን ዝሰፍሓሉ፣ ክርስትያናት ኣማኒያን ብጭካኔ ይሳቐዩ። ግናኸ ኣብ ካልኦት ቦታታት ክርስትያናት ናጻ ንኣምልኾ ንምእካብ፣ ኣብነታት ስደት’ውን ክንረክብ ንኽእል ኢና።

ኣብነታት ክርስትያናት ብሕሊናኦም ስለ ዝሰርሑን ንሰብኣዊ ሕግታት ክእዘዙ ስለ ዝኣበዩን ናብ ቤት ፍርዲ ዝቐረቡ ክጥቀሱ ይኽእሉ እዮም። ስርሖም ንምስኣን ወይ ንሓደ ዓይነት ጾታዊ ርክብ ንምድጋፍ ስለ ዘይተዓወቱ መቕጻዕቲ ንምኽፋል ምስ ተገጥሞም፣ ገሊኦም ኣማኒያን ንመጽሓፍ ቅዱሳዊ እምነቶም «ዋጋ ክኸፍሉ» ተገይሮም እዮም። ንሕማቕ ምሕማም ዋጋ እንተ ዘይብሉ እኳ፣ ብፍቓድ ኣምላኽ «ንጽቡቕ » ዝሳቐይ ሰብ ንእኡ ክብሪ ከምጽእ ይኽእል እዩ። ብሓቂ፣ ጴጥሮስ ካብዚ መግለጺ እዚ ብቕጽበት ናብ ንሓጢኣትና ከመይ ከም ዝሓመመ ንምርኣይ ተሰጋጊሩ ()።

ምኽንያታት ስደት

ብሓቂ ምኽንያታት ስደት ኣይህልዉን ይኽእሉ እዮም! ጸሓፊ እቲ ዝነውሐ መዝሙር ብዙሓት ሰዳድን ጸላእትን ነበሩዎ፣ ግናኸ « ብዘይ ምኽንያት ሰጊሮምኒ» (መዝሙር ,161) ኢሉ ኣወጀ። ንእኡ ኪሰቕዩዎም ቅቡል ምኽንያት ኣይነበረን። ይኹን እምበር፣ እቲ ዝቕጽል ዝተዛረቦ ቓላት ገላጺ እዩ፡ «ግናኸ ልበይ ንቓልካ ይፈርህ።» እዚ ንምንታይ ከም ዝሓመመ የብርህ ይኸውን። ሰይጣን ንዝኾነ ምልክት ንቓል ኣምላኽ ይረክብ – ከምኡ’ውን ይጸልእ። እቶም ዝተጠቕሱ «» ብስልጣኖም ይሕበኑን ንሓቂ ኣምላኽ ይነጽጉን ነበሩ። እቲ መዝሙራዊ ንኣምላኽን ንቓሉን ዝነበሮ ኣኽብሮት ንምብላዖም፣ ንምጽራፎም፣ ንምስላቖምን ንምጽራፎምን ኣበጊስዎም።

ኣብ ኣማኒያን ዝሳቐዩሉ ብዙሕ ምኽንያታት ንረክብ። የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ ንሱ ስደት እንተ ኣሕሊፉ፣ ንሳቶም’ውን ክገጥሞም ከም ዝኽእል ኣመልኪቱ ()። የሱስ ንተቓውሞ ዝመለሰሉ ኣገባብ ንሕና ከመይ ክንምልስ ከም ዘሎና የምህረና። ብሓቂ፣ ጴጥሮስ ዝመለሰሉ ኣገባብ ክንሰዓቦ ከም ዝህበና ነጊሩና (1 ጴጥሮስ )። ብዘይ ምኽንያት ስለ ዝተጸልአ፣ ንሕና’ውን ከምኡ እንተ ኣሕሊፍና ኣየገርመናን። «ኣብ የሱስ ብፍርሃት ኣምላኽ ኪነብሩ ዚደልዩ ዅሎም ኪስደዱ እዮም» (2 ) ኢሉ ኣረጋጊጹ። ስለዚ፣ ኣምላኽ ዘለዎ ተቓውሞ ከበግስ ይኽእል እዩ። «ምእንቲ ጽድቂ» ክንስደድ ንኽእል ኢና – ብኻልእ ኣዘራርባ፣ ንቕኑዕ ነገር ብምግባር ()! መልእኽቲ ምምስካር፣ እዚ «ቕኑዕ» ነገር እዩ፣ ንጽልኢ ሰባት’ውን ከበግስ ይኽእል እዩ፣ ከመይሲ ሰብ ብትዕቢቱ ነቲ መልእኽቲ የናዕቖን ገለ ዓይነት «ግብሪ» ይመርጽን እዩ፣ በዚ ድማ ክሕበን ይኽእል እዩ። ነዚ ኣብ ጠቒስዎ፣ ኣብኡ ገሊኦም ስደት ምስ ንምውጋድ ምምስካር ከም ዝመረጹ ብንጹር ገሊጹ (, )።

መልእኽቲ ቅዱስ ፈጺሙ ፍሉጥ ኣይኮነን። የሱስ ብዛዕባ ጸበባ ወይ ስደት «ምእንቲ ቓል» ዝመጽእ ከም ዝኾነ ተዛሪቡ ()። ንሰባት ዝደልይዎ ክትህብ ፈተና ኩሉ ክህሉ እዩ፣ ግናኸ እዚ ፈጺሙ ኣይሰርሕን። እቶም ቀዳሞት ኣማኒያን ዝተገርፉን ብስም የሱስ ከይዛረቡ ዝተኣዘዙን « ቅድሚ ኸዱ፣ ምእንቲ ስሙ ጸርፊ ኺቕበሉ ብቑዓት ስለ ዝኾኑ ተሓጒሶም» ()። ፍቕሮም ንጐይታ ነቲ ኣሕፊስዎ። ንሱ ምእንታኦም ዝሓመሞ ዘኪሮም ብፍስሓ ንስሙ ምእንቲ ተገርፉ። ስለዚ፣ ስደት ምእንቲ ፣ ምእንቲ ንሓቂ ወይ ምእንቲ ኣምላኽ ዘለዎ ክመጸና ይኽእል እዩ።

ክንዝክሮ ነገር

እቶም ምእንቲ ዝሳቐዩ ሰባት ኣብኡ መለኮታዊ ዕላማ ከም ዘሎ ክዝክሩ ይግባእ። እቲ ዕላማ እንተ ዘይፈለጥናዮ እኳ፣ ሓደ መዓልቲ ክንርድኦ ኢና። ኣብዚ እዋን እዚ «ጸበባ ትገብር» () እዩ። እቲ እንሕልፎ ፈተናታት ኣምላኽ ንትዕግስትን ንጽንዓትን ኣብ ውሽጥና ንምምዕባል ክጥቀመሉ ይኽእል እዩ። በዚ ምኽንያት እዚ ንጥበበኛን ፍቕራዊን ኣገባብ ኣምላኽ ክንቕበልን ከም ኣማኒያን (2 ) «ኣብ ጸበባ ክንገብር» () ይግባእ። ብሓቂ «ብድኻም፣ ብጸርፊ፣ ብጥሜት፣ ብስደት፣ ብጭንቀት ምእንቲ » (2 ) ይሕጎስ ነበረ፣ ከመይሲ ንሰብኣዊ ድኻም ምስ ፈለጠ፣ ኣብቲ ዝዓበየ መለኮታዊ ሓይሊ ክምርኮስ ከም ዝኽእል ይፈልጥ ነበረ።

ኣብ 3 ብዛዕባ ሰለስተ እሙናት ሰባት ንጣኦት ኣምልኾ ስለ ዝኣበዩ ናብ ሓዊ ዝነድድ እቶን ዝተደርበዩ ንረክብ። ናቡከደነጾር፣ ፣ ኣብቲ እቶን ሰለስተ ዘይኮኑስ ኣርባዕተ ሰባት ብናጻ ዝመላለሱን ብብርቱዕ ሙቐት ሓዊ ዘይተጎድኡን ምስ ረኣየ ። ባዕሉ፣ ምስ ደቁ ኣብ ፈተናኦም ዝነበረ፣ ብደሓን ኣውጺኦም። እቲ ናይ ተመክሮኦም ጸብጻብ ብርቱዕ ምትብባዕ ክህበና ይኽእል እዩ። ፍቕሪ ኣምላኽ ኣብ ዝኾነ ነገር ክፈላልየና ኣይኽእልን እዩ፣ ስደት’ውን ከይተረፈ ()! ፣ ብዙሕ ዝሓመመ፣ «ዝተሰደድኩ፣ ግናኸ ዘይተሓደግኩ» (2 ) ኢሉ ክጽሕፍ ይኽእል ነበረ። እቶም ንህዝቢ ዝጎድኡ ንእኡ’ውን ይጎድኡዎ፣ ከምቲ ኣብ መንገዱ ንኣማኒያን ኣብ ንምእሳር ከሎ ዝረኸቦ ()። ዝኾነ ሰብ ምእንቲ ብርቱዕ ስቓይ ዝገጥሞ፣ ልዕሊ ዓቕሙ ዝኾነ ክረክብ ይኽእል እዩ (2 )። እቲ ናይ ሰለስተ እስራኤላውያን ኣብቲ እቶን ዝነበሮም «ኣምላኽ መዕቆቢናን ሓይልናን እዩ፣ ኣብ ጸበባ ብርቱዕ ረድኤት» (መዝሙር ፣ ምትኳር ተወሲኹ) ከም ዝኾነ የረጋግጸልና።

ገሊኦም ካልኦት ሓቅታት ክንርስዖም የብልናን። ንጻድቃን ኩሉ ጸበባኦም ከምቲ ንዳዊት ዘድሓኖ ክድሕኖም እዩ (,17)። ሞት ኣማኒ ንሱ ንምድሓን ዝጥቀመሉ መገዲ ክኸውን ከም ዝኽእል ክንርስዕ የብልናን። ጽሑፋት እቲ ዘሎና ስቓያት ምስቲ ኣብ ቅድሜና ዘሎ ክብሪ ክወዳደር ከም ዘይኽእል የረጋግጸልና ()። ከም ሕማቕ ገባሪ እንተ ሓመመ እኳ፣ ዓይኒ ኣብ መጻኢ ነበረን ምስ ንምግዛእ ይጽበ ነበረን (2 ,12)። ንሱ፣ ብሰብኣዊ ኣዘራርባ፣ ንሱ ንዝኾነ ካብዚ ጸጋ እዚ ከም ዘይበቕዕ ይፈልጥ ነበረ፣ ከመይሲ ንኣማኒያን ክሳብ ሞት ብምስዳድ ገበነኛ ነበረ () ከምኡ’ውን በዚ ምኽንያት እዚ ሃዋርያ ክበሃል ኣይበቕዕን ነበረ (1 )። ግናኸ ብምሕረት ኣድሒንዎ፣ ከምኡ’ውን ’ውን ከምኡ ክገብር ይኽእል እዩ። ገሊኦም ካብቶም ሎሚ ንደቂ ኣምላኽ ዝሰቕዩ ገና ክንስሑን ብትሕትና ናብ ክምለሱን ይኽእሉ እዮም። እንተ ኣቢዮም፣ ሽዑ፣ ብርግጽ፣ ንፍርዱ ክገጥሞም እዩ።

ንሓይሊ

ስደት ምስ ኣሕለፍና፣ ደው ኢልና እንታይ ከም ዝብል ንምሕታት ጥበባዊ እዩ ዝብል ኣሎኒ። ሓደ ፣ ቢያንስ፣ ብጐይታ የሱስ ስደት ካብቲ ዝተጸልኡሉ ከተማ ናብ ካልእ ክሰግሩ ከም ዘለዎም ምልክት ገይሮም ክትርጉምዎ ተነጊርዎም ()። ብኣንጻሩ፣ ብዙሕ ስቓይ ይጻወርን ኣብ ዝነበረሉ ይጸንሕን ነበረ (1 )። እንታይ ክንገብር ከም ዝደልየና ንምፍላጥ ብዙሕ ጥበብ የድሊ። ከም ንምድሓን ምጽላይ ፈጺሙ ሕማቕ ኣይኮነን፡ «ዎ ጐይታይ ኣምላኸይ፣ ኣባኻ ኣንቢረ፡ ኩሎም እቶም ዝሰቕዩኒ ኣድሕነኒ፣ ከምኡ’ውን ኣድሕነኒ» (መዝሙር )። ኣብ ብርቱዕ ጸበባ ህዝቅያስ ናብ ኣምላኽ ተመሊሱ «ዎ ጐይታይ፣ ተጨውየ ኣሎኹ፡ ምእንታይ ተበገስ» () ኢሉ ጨደረ። ኣብ ጸበባና ናብኡ ክንጽውዕ ብርግጽ ተዓዲምና ኢና፣ ከመይሲ «ኣብ መዓልቲ ጸበባ ናባይ ጸውዕ፡ ኣድሕነካ፣ ከምኡ’ውን ተኽብረኒ» (መዝሙር ) ኢልና ንምብብ። ጸበባን ስቓይን ከየጠራጥረና የብሉን። የግዳስ፣ ኣብ ዘሎና ክንሕሉ የድሊ።

ካልእ ነገር ግና ክንሓስበሉ የድሊ። የሱስ ኣብ ተሰቒሉ ከሎ ንጸላእቱ ከመይ ከም ዝጸለየ ዘክር። ንሳቶም ከም ዝጸልኡዎም ወይ ንጽልኦም ከም ዘየመልክት፣ «ኣቦ፣ ይቕረ በለሎም፡ ከመይሲ እንታይ ከም ዝገብሩ ኣይፈልጡን እዮም» () ኢሉ ተዛሪቡ። ክንደይ ዘገርም! የሱስ ንሳቶም ዘይፈልጥዎ ይፈልጥ ነበረ። ንሱ ሓጢኣት ጸዋሪ ክኸውን መጺኡ ነበረ፣ ከምኡ’ውን ብመስዋእቱ ንይቕረታኦም ይገብር ነበረ፣ እንተ ኣሚኖም ጥራይ። ዕላማኡ ንህዝቡ እዚ እዩ ንሳቶም ተመሳሳሊ መንፈስ ክህልዎም ይግባእ። «ንጸላእትኹም ፍቕሩ»፣ ኢሉ ኣወጀ፣ «ንዝረግሙኹም ባርኹ፣ ንዝጸልኡኹም ጽቡቕ ግበሩ፣ ከምኡ’ውን ንዝጸርፉኹምን ንዝሰቕዩኹምን ጸልዩ» ()። እቲ ኣብ ውሽጥና ዘሎ ከምቲ ንሳቶም ዝገበሩና ክገብሮም ይደሊ፣ ግናኸ መድሓኒና ናብ ዝለዓለ መገዲ የመልክተና። ነዚ የረጋግጽ፡ «ንዝሰቕዩኹም ባርኹ፡ ባርኹ፣ ከምኡ’ውን ኣይትርገሙ።» ነቲ ምትብባዕ ከመይ ከም ዝደገሞ ኣስተብህል፣ ንመጀመርታ እንተ ዘይረኣናዮ! «እወ፣ ማለተይ እዩ!» ብሓደ ኣዘራርባ ኣወጀ። «እቶም ዝረገሙኹም ክባርኹ እዮም፣ ኣይትርገሙ!»

ብተፈጥሮ፣ ስቓይ ካብቶም ንሕና እንመርጾም ናይ መወዳእታ ነገራት ሓደ እዩ። ይኹን እምበር፣ ፍሉይ መሰል እዩ! ብእኡ ይሕጎስ ነበረ ( ) ከምኡ’ውን «ኣብ ኩሉ ጸበባና ብጣዕሚ ተሓጒስና» (2 ) ኢሉ ክዛረብ ይኽእል ነበረ። ብርግጽ፣ ንኻልኦት ሰባት ብምብጋስ ስደት ንምድላይ መገዲ ክንወጽእ የብልናን፣ ግናኸ እንተ መጺኡና ክንዝክር ይግባእ ኣብ ጽቡቕ ማሕበር ከም ዘሎና። እቶም ናይ ነብያት ምእንቲ እምነቶም ሓሚሞም። ንቓላት የሱስ ኣብ ሕሰብ፡ «ምእንቲ ጽድቂ ዝተሰደዱ ብጹኣን እዮም፡ ከመይሲ መንግስተ ሰማያት ናቶም እያ። ብጹኣን ኢኹም፣ ሰባት ምእንታይ እንተ ጸረፉኹም፣ ከምኡ’ውን እንተ ሰቕዩኹም፣ ከምኡ’ውን ብሓሶት ኩሉ ዓይነት ሕማቕ ነገር እንተ ተዛረቡኹም። ተሓጐሱ፣ ከምኡ’ውን ብጣዕሚ ተሓጐሱ፡ ከመይሲ ዓቢ ሽልማትኩም ኣብ እዩ፡ ከመይሲ ከምኡ እዮም ነቶም ቅድሜኹም ዝነበሩ ነብያት ዝሰቕዩዎም።»

ዓቢ

እቶም ኣብዛ ዓንቀጽ እዚኣ ዝተጠቕሱ ብዙሓት ፍቕድታት፣ ብዘይ ጥርጥር፣ እዚ እዚ ዓቢ ምዃኑ ኣረጋጊጾም እዮም። ከም ሰዓብቲ የሱስ፣ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ዝተነጽገ፣ ፍሉጥነት ክንጽበ የብልናን። የግዳስ፣ እቲ ንሱ ኢድ ሰባት ዝረኸቦ ዓይነት ኣተሓሕዛ ክንጽበ ይግባእ።

ሓላፍነትና «ንተጨውዩ ምድሓን» () እዩ። ብዘይጠቕሙና ርእይቶታት ንዝኾነ ሰብ ክንከብዶ የብልናን። እዮብ ንሰለስተ «ኣዕሩኹ» ንእኡ ብምስዳድ (እዮብ ) ከም ዝኸሰሶም፣ ከም ዘይሃቡዎ ገሊጹ።

ሎሚ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ንቓል ኣምላኽ ብንጹር ዝጻረሩ ሕግታት ይወጹ ኣለዉ። ንኣምላኽን ንመጽሓፍ ቅዱስን ብምእማን፣ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ሃገራት ዝነብሩ ሰባት ናይ ስቓይ መገዲ ከም ዝረግጹ ክረኽቡ ይኽእሉ እዮም። ንዝመጽእ ዘሎ ኩሉ ከበርትዓናን ንእኡ እሙናት ንምዃን ጸጋ ክህበናን ይግባእ። ንእኡ ዝሳቐዩ ዘለዉ’ውን ክንድግፍን ክንጽልየሎምን ንቕጽል።

መወዳእታ

  • ንግዝረት፣ ንሕጊ ከምኡ’ውን ንግብሪ ምስ ፣ ጸጋ ከምኡ’ውን ንግብሪ መንፈስ የወዳድር።

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia