ርእሰ-ቕትለት ከምኡ’ውን ኣማኒ
«ርእሰ-ቕትለት» ዝብል ቃል ብ1651 ካብ ላቲን ቃላት ተወሲዱ እዩ። sui ፣ ትርጉሙ «ርእሱ»፣ ከምኡ’ውን cide ወይ ድማ ፍልልያቱ፣ ትርጉሙ «ምቕታል»። ብቐሊሉ እምበኣር፣ ርእሰ-ቕትለት ማለት ሓደ ሰብ ብፍቓዱ ንርእሱ ምቕታል እዩ፣ እዚ ድማ ካብ ዝተጋገየ ፍቕሪ ርእሱ ዝመጽእ እዩ።
ርእሰ-ቕትለት ኣብ ዓለም ብዓሰርተ ዝለዓለ ምኽንያት ሞት እዩ። ኣብ ምሉእ ዓለም፣ መጠን ርእሰ-ቕትለት ኣብ ዝሓለፉ ሓምሳ ዓመታት ብ60% ወሲኹ ኣሎ – ብቐንዱ ኣብ ምዕቡላት ሃገራት። ብመሰረት እቲ ውድብ ጥዕና ዓለም፣ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ኣስታት ሓደ ሚልዮን ሰባት ርእሰ-ቕትለት ይፍጽሙ፣ ማለት ኣብ ነፍሲ ወከፍ 32 ካልኢት ሓደ ሞት ወይ ድማ ኣብ መዓልቲ 2,740። ኣብ ዓለም፣ መጠን ሞት ርእሰ-ቕትለት ኣብ ነፍሲ ወከፍ 100,000 ሰባት 16 እዩ። ንነፍሲ ወከፍ ሓደ ሰብ ንርእሱ ዝቐትል፣ ቢያንስ 20 ሰባት ክገብሩ ይፍትን።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ፣ ብመሰረት እቲ ማእከል ምቁጽጻር ሕማማት፣ ኣብ 2016 44,965 ርእሰ-ቕትለታት ነይሩ፣ ምስ 19,000 ቅትለትን 13,000 ብኤድስ ዝመጹ ሞትን ክነጻጸር ከሎ። ንኣሜሪካውያን ኣብ መንጎ ዕድመ 15 ክሳብ 25 ዓመት ሳልሳይ ዝለዓለ ምኽንያት ሞት እዩ፣ ግን ኣብ 2016 ዝለዓለ መጠን ርእሰ-ቕትለት ኣብ መንጎ ዕድመ 45 ክሳብ 54 ዝኾኑ ዓበይቲ ነይሩ። ካልኣይ ዝለዓለ መጠን ኣብቶም 85 ዓመት ወይ ዝበዝሑ ነይሩ። ንኣሽቱ ጉጅለታት ካብ ማእከላይ ዕድመ ዝኾኑን ዝበዝሑን ዓበይቲ ብቐጻሊ ዝተሓተ መጠን ርእሰ-ቕትለት ነይርዎም።
ኣንስትዮ ርእሰ-ቕትለት ክፍጽማ ዝበዝሕ ዕድል ኣለወን፣ ይኹን እምበር ደቂ ተባዕትዮ ኣርባዕተ ግዜ ዝበዝሕ ዕድል ኣለዎም ብዓወት ርእሰ-ቕትለት ክፍጽሙ። ኣብ ኣሜሪካ፣ ኣብ 2016 51% ካብ ኩሉ ርእሰ-ቕትለታት ብኣጽዋር እዩ ዝተፈጸመ፣ ብዙሓት ካብ ጠቕላላ፣ 16.5%፣ ምስ ኣልኮል ዝተሓሓዝ ነይሩ። ኣደንዛዚ መድሃኒት ብጌጋ ዝጥቀሙ ሰባት ካብቶም ዝተረፉ ህዝቢ 10 ክሳብ 20 ግዜ ዝበዝሕ ዕድል ኣለዎም ንርእሶም ክቐትሉ።
ተስፋ ንዝተጎድአ ዓለም
ድሕሪ ርእሰ-ቕትለት እንታይ ኣሎ? ምጥፋእ ተስፋ እዩ። ሰባት ንነዊሕ እዋን ብዘይ መግቢ ክነብሩ ይኽእሉ። ብዘይ ማይ ንዝሓጸረ እዋን ክነብር ንኽእል፣ ግን ብዘይ ተስፋ ክነብር ኣይንኽእልን። ሓንሳብ ተስፋ ምስ ጠፍአ፣ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ንህይወቶም ንምውዳእ መንገዲ ይደልዩ። እዚ ስራሕ ጸላኢ፣ ሰይጣን – ድያብሎስን ኣጥፋእን እዩ! ኣብ መዝሙር 42:5 ከምዚ ንብብ:
«ኣቱም ነፍሰይ፣ ስለምንታይ ትጕሂ? ስለምንታይከ ኣብ ውሽጠይ ትረበሺ? ኣብ ኣምላኽ ተስፋ ግበሪ፣ ንምድሓን ገጹ ኸኣ ክውድሶ እየ» (NKJV)።
ብተመሳሳሊ፣ መዝሙር 42:11 ከምኡ’ውን 43:5 ከምዚ ይብሉ፣
«ኣቱም ነፍሰይ፣ ስለምንታይ ትጕሂ? ስለምንታይከ ኣብ ውሽጠይ ትረበሺ? ኣብ ኣምላኽ ተስፋ ግበሪ፣ ንምድሓን ገጹን ንኣምላኸይን ክውድሶ እየ።»
ኣብ ከቢድ እዋናት – ንነፍሲ ወከፍ መዓልቲ – ንሰዓቢ የሱስ ክርስቶስ ተስፋ ኣሎ። እዚ ተስፋ ኣብ ሰማይ ዝተሰረተ እዩ – ርግጽን ጽኑዕን – ከምኡ’ውን ብዘይሕሱ ኣምላኽ ዝተመባጽዐ እዩ (እብራውያን 6:13-18)።
ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዝርከቡ ጸብጻባት
መጽሓፍ ቅዱስ ሰይጣን ንጐይታ የሱስ ርእሰ-ቕትለት ንኽፍጽም ከም ዝፈተኖ ይነግረና (ማቴዎስ 4:5-6፤ ሉቃስ 4:9-11)። እቲ ሓላዊ ቤት ማእሰርቲ ፊልጲ፣ እሱራቱ ከም ዝሃደሙ ብጌጋ ስለ ዝሓሰበ፣ ርእሰ-ቕትለት ክፍጽም ተቓሪቡ ነይሩ፣ ግን ደው ተባሂሉ ናብ ክርስቶስ ተመርሐ (ግብሪ ሃዋርያት 16:27-34)። ገለ ካብቶም ኣገልገልቲ ጐይታ ኣብ ኣገልግሎቶም ክሳብ ክንድዚ ስለ ዝተበሳጩ ንኣምላኽ ክቐትሎም ለመኑ፣ ንሙሴ (ዘሁልቍ 11:10–15)፣ ኤልያስ (1 ነገስት 19:1-4)፣ ከምኡ’ውን ዮናስ (ዮናስ 4:1–11) ሓዊሱ። ብዙሓት ኣብቲ ዓቢ ጭንቂ ርእሰ-ቕትለት ክፍጽሙ ክፍትን እዮም፣ ግን ሞት ክረኽቡ ኣይክእሉን እዮም (ራእይ 9:6)።
መጽሓፍ ቅዱስ ቢያንስ ሽዱሽተ ሰባት ርእሰ-ቕትለት ከም ዝፈጸሙ ይጠቅስ: ኣቢሜሌክ (መሳፍንቲ 9:54)፣ ሳኦል (1 ሳሙኤል 31:4)፣ ተሸካሚ ኣጽዋር ሳኦል (ቁ.4-6)፣ ኣሒቶፌል (2 ሳሙኤል 17:23)፣ ዝምሪ (1 ነገስት 16:18) ከምኡ’ውን ይሁዳ (ማቴዎስ 27:5)። ሓሙሽተ ካብዞም ሰባት ብኽፍኣቶም ዝፍለጡ ነይሮም፣ እቲ ፍሉይ ተሸካሚ ኣጽዋር ሳኦል እዩ ከመይሲ ብዛዕባ ባህርዩ ዝተባህለ ነገር የለን። ገለ ሰባት ሳምሶን ርእሰ-ቕትለት ከም ዝፈጸመ ይሓስቡ ከመይሲ ተግባራቱ ናብ ሞቱ ከም ዝመርሕ ይፈልጥ ነይሩ (መሳፍንቲ 16:26–31)፣ ግን ዕላማ ሳምሶን ንፍልስጥኤማውያን ምቕታል ነይሩ እምበር ንርእሱ ኣይነበረን።
መጽሓፋዊ ኣረኣእያ
መጽሓፍ ቅዱስ ርእሰ-ቕትለት ምስ ቅትለት ማዕረ ገይሩ ይርእዮ፣ እዚ ድማ እቲ ዘሎ እዩ: ንርእስኻ ምቕታል። ኣምላኽ ጥራይ እዩ ሓደ ሰብ መዓስን ብኸመይን ክመውት ከም ዘለዎ ዝውስን። ንሕና፣ ኣብ ክንዲኡ፣ ምስቲ መዝሙራዊ ከምዚ ክንብል ይግባእ፣
«ግዜታተይ ኣብ ኢድካ እዩ» (መዝሙር 31:15)።
ኣምላኽ ወሃቢ ህይወት እዩ – ንሱ ይህብን ይወስድን (እዮብ 1:21)። ርእሰ-ቕትለት፣ ንርእስኻ ምቕታል፣ ንህይወት ኣምላኽ ዝሃቦ ህያብ ስለ ዝነጽግ ዘይኣምላኻዊ እዩ። ሓደ ሰብ ንስልጣን ኣምላኽ ንርእሱ ወሲዱ ንህይወቱ ክውድእ ኣይግባእን!
ርግጽ እዩ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ህይወት ዓሚቕ ተስፋ ምቑራጽ ዝተሰምዖም ነይሮም። ኤልያስ ክሳብ ክንድዚ ፍርሓትን ጭንቀትን ከም ዝነበሮ፣ ክመውት ከም ዝምነ ነይሩ (1 ነገስት 19:4)፣ ከምኡ’ውን ንኣምላኽ ዝነበሮ ቍጥዓ ዮናስ፣ ሞት ክምነ ነይሩ (ዮናስ 4:8) ሓቢርና ኣሎና። ናብኦም ድማ ሰሎሞን ክንውስኽ ንኽእል፣ ንሱ ኣብ ምድላይ ባህታ ክሳብ «ንህይወት ጸሊኡ» ዝበጽሕ ነይሩ (መክብብ 2:17)። ሃዋርያ ጳውሎስ እውን፣ ሓደ እዋን ከምዚ ኢሉ ኣዊጁ፣
«ካብ ዓቕምና ንላዕሊ ብዝኾነ ጽዑቕ ጾር ተጸዒንና ነይርና፣ ክሳብ ንህይወት ተስፋ ምቑራጽ በጺሕና» (2 ቈረንቶስ 1:8)።
ይኹን እምበር፣ ካብዞም ሰባት ሓደ እውን ርእሰ-ቕትለት ኣይፈጸመን። ሰሎሞን «ንኣምላኽ ምፍራህን ትእዛዛቱ ምሕላውን፣ እዚ ንሰብ ኩሉ እዩ» ኢሉ ተማህረ (መክብብ 12:13)። ኤልያስ ብመልኣኽ ተጸናኒዑ፣ ክዕርፍ ተፈቒዱሉ፣ ከምኡ’ውን ሓድሽ ዕዮ ተዋሂብዎ። ዮናስ ካብ ጐይታ ምዕዶን ተግሳጽን ተቐበለ። ጳውሎስ፣ እቲ ዝገጠሞ ጸቕጢ ካብ ዓቕሙ ንላዕሊ እኳ እንተ ነበረ፣ ጐይታ ኩሉ ነገር ከም ዝጸውር ተማህረ:
«እወ፣ ኣብ ርእስና ፍርዲ ሞት ነይሩና፣ ንርእስና ከይንእምን ግን ኣብ ኣምላኽ፣ ንምዉታት ዘተንስእ፣ ክንእምን» (2 ቈረንቶስ 1:9)።
ናብ ሲኦል ዝመርሕ ሓጢኣት?
ርእሰ-ቕትለት ሓጢኣት እዩ፣ ግን «ዝዓበየ» ሓጢኣት ኣይኮነን። ኣምላኽ ብኸመይ ከም ዝርእዮ ብዝምልከት ካብ ካልእ ክፉእ ዝኸፍአ ኣይኮነን፣ ከምኡ’ውን ንዘለኣለማዊ ዕድል ሓደ ሰብ ኣይውስንን።ይኹን እምበር፣ ርእሰ-ቕትለት ኣብቶም ዝተረፉ ዓሚቕን ነባርን ጽልዋ ኣለዎ፤ እቲ ብርእሰ-ቕትለት ዝተረፈ ቃንዛታት ብቐሊሉ ኣይሓውን። ኣምላኽ ንነፍሲ ወከፍ ሎሚ ፈተና ዝገጥሞ ዘሎ ጸጋኡ ይሃቦ (መዝሙር 67:1)፣ ከምኡ’ውን ነፍሲ ወከፍና ኣብ ተስፋኡ ተስፋ ንግበር፣
«ስም ጐይታ ዝጽውዕ ዘበለ ክድሕን እዩ» (ሮሜ 10:13)።
ቅዱሳት ጽሑፋት ካብቲ ንክርስቶስ ብሓቂ ዝኣመንናሉ እዋን ጀሚርና ዘለኣለማዊ ህይወት ከም ዝተረጋገጸልና ይምህር (ዮሃንስ 3:16)። ብመሰረት መጽሓፍ ቅዱስ፣ ክርስትያናት ብዘይ ዝኾነ ጥርጣረ እዚ ህይወት ከም ዘለዎም ክፈልጡ ይኽእሉ (1 ዮሃንስ 5:13)። ሓደ ክርስትያን ካብ ፍቕሪ ኣምላኽ ዝፈልዮ ነገር የለን (ሮሜ 8:38-39)፣ ሓደ ክርስትያን ርእሰ-ቕትለት እኳ እንተ ፈጸመ ካብ ኣምላኽ ክፍለ ኣይክእልን። የሱስ ንኹሉ ሓጢኣትና ሞተ፤ ሓደ ናይ ሓቂ ክርስትያን፣ ኣብ ግዜ መንፈሳዊ መጥቃዕትን ድኻምን፣ ርእሰ-ቕትለት እንተ ፈጸመ፣ ሓጢኣቱ ብደም ክርስቶስ ዝተሸፈነ እዩ።
ርእሰ-ቕትለት ሓደ ሰብ ናብ ሰማይ ይኣቱ ድዩ ኣይኣቱን ዝውስን ኣይኮነን። ሓደ ዘይድሓነ ሰብ ርእሰ-ቕትለት እንተ ፈጸመ ናብ ሲኦል ዝገብሮ ጉዕዞ ምፍጣን ወይ ምቕልጣፍ ጥራይ እዩ ዝገብሮ። እቲ ሰብ ብመጨረሻ ኣብ ሲኦል ክኸውን እዩ ምኽንያቱ ብክርስቶስ ዝመጸ ምድሓን ስለ ዝነጸገ – ርእሰ-ቕትለት ስለ ዝፈጸመ ኣይኮነን (ዮሃንስ 3:18 ተመልከት)። ሓደ ሰብ ቅድሚ ሞቱ ኣብ ልቡ እንታይ ይኸውን ከም ዝነበረ ብሓቂ ዝፈልጥ ከም ዘየለ እውን ክንጠቅስ ይግባእ። ገለ ሰባት ኣብ ሞት ዓራት ይቕየሩን ኣብ መጨረሻ ግዜኦም ኣብዛ ዓለም ንክርስቶስ ይቕበሉን። ሓደ ርእሰ-ቕትለት ዝፍጽም ሰብ ኣብ መጨረሻ ካልኢት ልቡ ክቕይርን ንምሕረት ኣምላኽ ክጽውዕን ይኽእል እዩ። ከምዚ ዝኣመሰለ ፍርድታት ናብ ኣምላኽ፣ «ንልቢ ዝርኢ» (1 ሳሙኤል 16:7)፣ ንገድፎ።
ርእሰ-ቕትለት ኣማኒ ሓደ ሰብ ምስ ተስፋ ምቑራጽ ክቃለስ ከም ዝኽእልን ጸላኢና፣ ሰይጣን፣ «ካብ መጀመርታ ቐታሊ» ከም ዝኾነን መርኣያ እዩ (ዮሃንስ 8:44)። ርእሰ-ቕትለት ንኣምላኽ ከቢድ ሓጢኣት እዩ: ቅትለት። ኩሉ ግዜ ጌጋ እዩ። ክርስትያናት ህይወቶም ንኣምላኽ ክነብሩ ተጸዊዖም እዮም፣ ከምኡ’ውን መዓስ ክመውቱ ዝብል ውሳነ ናይ ኣምላኽ ጥራይ እዩ። ተስፋኹም ኣብ ኣምላኽ ግበሩ!
ሓሙሽተ ቐሊላት ሓቅታት
ክሳብ ሕጂ ዝርኣናዮ ጽኑዕ መጽሓፋዊ መሰረት ክህበና ይኽእል እዩ፣ ግን ነዞም ሓሙሽተ ቐሊላት ሓቅታት ንርአ።
1. ህዝቢ ኣምላኽ ከም ዝሞቱ ክሳብ ዝደልዩ ክፉእ ይስምዖም።
ሙሴ ካብ ህዝቢ እስራኤል ናብ ግብጺ ክመልሶም ብዝኸበደ ጸቕጢ ነይሩ። ብመሪሕነቱ ኣይተሓጎሱን፣ ከምኡ’ውን ቅሬታኦም ንጐይታ ንምድሪ ሓዊ ንኽሰድ ኣለዓዓሎ። ሙሴ ብመጨረሻ ከምዚ በለ፣
«እዞም ኩሎም ህዝቢ በይነይ ክጸውሮም ኣይክእልን እየ፣ ምኽንያቱ እቲ ጾር ንዓይ ኣዝዩ ከቢድ እዩ። ከምዚ እንተ ገበርካኒ፣ ኣብ ቅድሜኻ ሞገስ እንተ ረኺበ፣ ሕጂ ኣብዚ ቅተለኒ – ከምኡ’ውን ንመከራይ ከይርኢ ኣይትግበር» (ዘሁልቍ 11:14-15)።
ኤልያስ፣ ኣብ ግዜኡ፣ ን450 ነብያት በኣል፣ ንህዝቢ እስራኤልን ንንጉስን በይኑ ብምቅዋም ዘይእመን ጸቕጢ ጸዊሩ። ኣምላኽ ንእምነት ኤልያስ ኣጸደቐ፣ ንሱ ድማ ብሓጎስ ንብዙሕ ማይልስ፣ ካብ ሰረገላ ንጉስ ዝፈጠነ፣ ጐየየ። ድሕሪኡ ድማ ሰበይቲ ንጉስ፣ ኤልዛቤል፣ ክትቐትሎ ከም ዝመሓለት ሰምዐ። ብፍርሓቱን ድኻሙን እቲ ነብዪ ናብ በረኻ ከደ፣ ኣብ ትሕቲ ሓደ ኦም ጽሕዲ ተቐሚጡ ድማ ከምዚ በለ፣
«ይኣክል! ሕጂ፣ ጐይታ፣ ህይወተይ ውሰድ፣ ከመይሲ ካብ ኣቦታተይ ዝሓሸ ኣይኮንኩን» (1 ነገስት 19:4)።
እቲ ነብዪ ዮናስ ካብ ኩሎም ነብያት ዝበለጸ ርእሰ-ወዳድነት ኣርኣየ፣ ኣምላኽ ንኣረማዊት ከተማ ነነዌ ምሕረት ስለ ዝገበረ ተበሳጨ። ስለዚ፣ ኣምላኽ ብበረኻ ንፋስ ገሲጽዎ:
«ጸሓይ ምስ ወጸት ... ኣምላኽ ሓያል ንፋስ ምብራቕ ኣዳልየ፣ ጸሓይ ድማ ኣብ ርእሲ ዮናስ ወቐዐት፣ ክሳብ ዝደኸመ። ድሕሪኡ ድማ ሞት ንርእሱ ተመነ፣ ከምዚ ድማ በለ፣ ‘ካብ ምንባር ምሟት ይሓይሽ’» (ዮናስ 4:8)።
ከምዞም ሰለስቲኦም ሰባት ኣምላኽ፣ ሓንሳብ ሓንሳብ ንዘለና ተስፋ ንርስዖ፣ ከምኡ’ውን ተስፋ ምቑራጽ ናብ ጭንቀት ይቕየር፣ ጭንቀት ናብ ተስፋ ምቑራጽ ይቕየር፣ ከምኡ’ውን ተስፋ ምቑራጽ ናብ ምሕዳግ ሓሳባት ይመርሕ።
2. ነቲ ድሌት ብርእስኻ ህይወት ብምውሳድ ምፍጻም ሓጢኣት እዩ።
ርእሰ-ቕትለት ምፍጻም ቢያንስ ብሰለስተ ምኽንያታት ሓጢኣት እዩ። መጀመርታ፣ ንትእዛዝ ኣምላኽ ዘይምእዛዝ እዩ፣
«ኣይትቕትል» (ዘጸኣት 20:13)።
ንትእዛዛት ኣምላኽ ዘይምእዛዝ ሓጢኣት እዩ።
ካልኣይ፣ ንሉኣላዊ መሰል ኣምላኽ ህይወት ንምሃብን ንምውሳድን ምእታው ሓጢኣት እዩ። ኣምላኽ በይኑ እዩ ሰብኣዊ ሰብ ክፈጥር ዝኽእል፣ ስለዚ ድማ ሰብኣውነት ናይ ኣምላኽ እዩ። ንርእስና ወይ ንኻልኦት ከም ዝደለና ክንጥቀመሎም መሰል የብልናን። ጐይታ ኣብ ዝፈጠሮ ነገር በይኑ መሰል ኣለዎ። ቅትለትን ርእሰ-ቕትለትን ኣብቲ ኣምላኽ በይኑ ወሃብን ወሳድን ዝኾነሉ ቅዱስ ቦታ ይኣትዉ።
ሳልሳይ፣ ንምድሓንን ንምምሕዳርን ዝድለ ሓገዝ ኣብ ኣምላኽ ዘይምእማን እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ ካብ እምነት ዘይመጸ ኩሉ ሓጢኣት እዩ ይብል (ሮሜ 14:23)። ሓደ ክርስትያን ንርእሱ ህይወት እንተ ወሲዱ፣ ብዛዕባ እዚ ኣብ ቅድሚ ጐይታ ሓላፍነት ክህብ እዩ። ናይቶም ዝተረፉ ጌጋ ኣይኮነን!
ብሓቂ፣ «ንርእስኻ ህይወት ምውሳድ ሓጢኣት እዩ» ክንብል ከሎና ኣብ ጽኑዕ መጽሓፋዊ መሰረት ኢና ዘለና።
3. እምነት ሓንሳብ ሓንሳብ ክሳብ ክንድዚ ድኻም ክትከውን ትኽእል እያ እሞ ልቢ ንኸቢድ ሓጢኣት ይውድቕ።
ሮሜ 7 ክርስትያናት ምስቲ ኣብ ህይወትና ዝተረፈ ብልሽውና ብኸመይ ከም ዝቃለሱ ይገልጽ:
«እቲ ዝገብሮ ዘሎኹ ኣይርድኣንን እዩ። እቲ ክገብሮ ዝደሊ ኣይገብሮን እየ፤ እቲ ዝጸልኦ ግን እገብሮ እየ» (ቁ.15)።
1 ዮሃንስ 1:8 ከምዚ ይብል፣
«ሓጢኣት የብልናን እንተ በልና፣ ንርእስና ነስሕት፣ ሓቂ ድማ ኣባና የለን።»
ግን እዚ ማለት ምስ ክርስቶስ ዘሎና ናይ ምድሓን ዝምድና ምስ ነፍሲ ወከፍ ሓጢኣትና ይኸይድን ይመጽእን ማለት ኣይኮነን። ሓደ ኣማኒ ንፈተና ምስ ተወፈየ እምነቱ ኣብ ክርስቶስ ድኻም እያ፣ ከምኡ’ውን ፈተናታት ሓጢኣትን ሓይሊ ሰይጣንን ይዕብልሉ። ግን ሰይጣን ግዝያዊ ዓወት ምውሳዱን ሰይጣን ጐይታ ህይወትካ ምዃኑን ዓቢ ፍልልይ ኣለዎ፣ ኣብ መንጎ ብተቓውሞ ንዝጸልኦ ክፉእ ምውፋይን ነቲ ክፉእ ከም ልሙድ ስርዓት ምግባርን።
ኣመንቲ ኣዒንቶም ካብ ጐይታ ኣርሒቖም ተስፋ ክስእኑ ይኽእሉ እዮም፣ ግን ጐይታ ኣዒንቱ ካብኦም ኣየራሕቕን። ዝኾነ ነገር ካብ ኢዱ ክምንጥለና ኣይክእልን (ዮሃንስ 10:27-29)።
4. ሓጢኣት ክቕረፈሉ ዝኽእል እንኮ መንገዲ ብእምነት ምስ የሱስ ክርስቶስ ብዘሎና ዝምድና እዩ።
ናይ ሰባት መጨረሻ ውሳነታት ንህይወቶም ኣይገልጽን ወይ ንዘለኣለማዊ ዕድሎም ኣይውስንን። ዕድልና ዝምርኮስ ብደም የሱስ ክርስቶስ ተሸፊና ኣሎና ድዩ የብልናን።
ነፍሲ ወከፍና ሓጥእ ኢና። መጽሓፍ ቅዱስ ከምዚ ይነግረና፣
«ኩሉ ሰብ ሓጢኣት ገበረ እሞ ኽብሪ ኣምላኽ ስኢኑ» (ሮሜ 3:23)።
ከምዚ እውን ይብል፣
«ዓስቢ ሓጢኣት ሞት እዩ፣ ህያብ ኣምላኽ ግን ኣብ ክርስቶስ የሱስ ጐይታና ዘለኣለማዊ ህይወት እዩ» (6:23)።
መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ኤፌሶን 2 እንታይ ከም ዝብል ኣንብብ:
«ንኣኻትኩም ድማ፣ ብበደልን ብሓጢኣትን ምዉታት ዝነበርኩም፣ ህያዋን ገበረኩም። በቲ ግዜ እቲ ብመሰረት ኣገባብ እዛ ዓለም እዚኣ፣ ብመሰረት እቲ ገዛኢ ስልጣን ኣየር፣ እቲ ሕጂ ኣብ ደቂ ዘይምእዛዝ ዝዓዪ መንፈስ፣ ትመላለሱ ነይርኩም። ኣብ መንጎኦም ድማ ኩላትና ሓንሳብ ብፍትወት ስጋና ንነብር ነይርና፣ ንድሌታት ስጋን ሓሳብን ንፍጽም ነይርና፣ ብባህርይና ድማ ከምቶም ካልኦት ደቂ ቍጥዓ ነይርና። ግን ኣምላኽ፣ ብምሕረት ሃብታም ዝኾነ፣ ብዓቢ ፍቕሩ ዝፈቐረና፣ ብበደል ምዉታት እኳ እንተ ነበርና፣ ምስ ክርስቶስ ህያዋን ገበረና (ብጸጋ ኢኹም ድሒንኩም)፣ ምስኡ ድማ ኣተንስኣና፣ ምስኡ ድማ ኣብ ሰማያዊ ቦታታት ኣብ ክርስቶስ የሱስ ኣቐመጠና፣ ኣብ ዝመጽእ ዘመናት ድማ ብክርስቶስ የሱስ ዘለዎ ዓብዪ ሃብቲ ጸጋኡ ብሕያውነቱ ከርኢ። ከመይሲ ብጸጋ ብእምነት ኢኹም ድሒንኩም፣ እዚ ድማ ካባኻትኩም ኣይኮነን፤ ህያብ ኣምላኽ እዩ፣ ብግብሪ ኣይኮነን፣ ሓደ እኳ ከይተመክሐ» (ቁ.1-9)።
እዚ እዩ ጐይታ የሱስ ኣብ መስቀል ክመውት ዝመጸሉ ምኽንያት!
ኣብ ኢሳይያስ ከምዚ ንብብ:
«ብሓቂ ንሕማምና ጸዊሩ፣ ንስቓይና ድማ ጾረ፤ ንሕና ግን ብኣምላኽ ዝተወቕዐ፣ ዝተሃርመ፣ ዝተጨነቐ ጌርና ሓሲብናዮ። ንሱ ግን ብሰሪ በደልና ቖሰለ፤ ብሰሪ ኣበሳና ተደቝሰ፤ ንሰላምና ዝኸውን ቅጽዓት ኣብኡ ነበረ፣ ብመውጋእቱ ድማ ሓዊና። ኩላትና ከም ኣባጊዕ ጠፋእና፤ ነፍሲ ወከፍ ናብ ገዛእ መንገዱ ገጽና፤ ጐይታ ድማ ንኣበሳ ኩላትና ኣብኡ ኣንበረ (53:4-6)።
የሱስ ክርስቶስ ህይወቱ ከም ቤዛ ንምሃብ ናብ ዓለም መጸ – ንሓጢኣትና ዋጋ ንምኽፋል – ምእንቲ ምሕረት ክንረክብ! ስለዚ እቲ ንነፍሲ ወከፍ ሰብ ዝቐርብ ሕቶ እዩ: ምስ የሱስ ክርስቶስ ናይ እምነት ዝምድና ኣሎካ ድዩ ሓጢኣትካስ ተቐሪፉ ድዩ? እዚ ኣብ ዓለም ዘሎ ዝኸበረ ህያብ እዩ። ዝፈሰሰ ደም ወዲ ኣምላኽ፣ የሱስ ክርስቶስ፣ ሓጥእ ናብ ኣምላኽ ዝበጽሓሉ እንኮ መንገዲ እዩ።
5. ርእሰ-ቕትለት ሓደ ሰብ ከንቱ ከይኸውን ኣይትፍቀድ።
ንርእሰ-ቕትለት ሓደ ሰብ ክሳብ ክንደይ ወይ ስለምንታይ ከም ዝኸውን ክንርድኦ ኣይንኽእልን፣ ግን ከምዚ ዝኣመሰለ ሞት ከንቱ ከይኸውን ኣይንፍቀድ። ሓደ ኣማኒ ካብዛ ዓለም ንላዕሊ ዝኾነ ተስፋ ኣለዎ። ንግዝያዊ እዋን ንተስፋኡ – ንጐይታ የሱስ ክርስቶስ (1 ጢሞቴዎስ 1:1) – ክርስዖ ይኽእል እዩ፣ ግን ተስፋኡ ንዕኡ ኣይርስዖን።
መጽሓፍ ቅዱስ ቅድሚ ክርስቶስ ብዘይ ተስፋን ብዘይ ኣምላኽን ከም ዝነበርና ይነግረና (ኤፌሶን 2:12)፣ ግን ብኣፍና ንጐይታ የሱስ ምስ ተናዘዝናን ኣምላኽ ካብ ምዉታት ከም ዘተንስኦ ብልብና ምስ ኣመንናን ድሒንና።
«ብልቢ ንጽድቂ ይኣምን፣ ብኣፍ ድማ ንምድሓን ይናዘዝ» (ሮሜ 10:10)።
እምነትና ኣብ ዝተፈጸመ ስራሕ ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ምስ ኣንበርና፣
«ሕጂ ድማ ኣብ ክርስቶስ የሱስ ንዘለዉ ፍርዲ የብሎምን» (8:1)።
«ሞት ወይ ህይወት፣ መላእኽቲ ወይ ገዛእቲ ወይ ስልጣናት፣ ዘሎ ወይ ዝመጽእ፣ ልዕልና ወይ ጥልቀት፣ ወይ ዝኾነ ካልእ ፍጥረት፣ ካብ ፍቕሪ ኣምላኽ፣ ኣብ ክርስቶስ የሱስ ጐይታና ዘላ፣ ክፈልየና ኣይክእልን እዩ» (ቁ.38-39)።
ኣበይ ኢኻ ደው ኢልካ? እቲ መዝሙራዊ ከምዚ በለ፣
«ንጐይታ ብትዕግስቲ ጸበኹ፤ ንሱ ድማ ናባይ ኣድሃበ፣ ንጩኸተይ ድማ ሰምዐ። ካብቲ ዘሰክፍ ጕድጓድ፣ ካብቲ ጭቃ ዝመልኦ ሸኻ፣ ኣውጺኡኒ፣ ኣእጋረይ ድማ ኣብ ከውሒ ኣንበረ፣ ስጕምትታተይ ድማ ኣጽንዐ» (መዝሙር 40:1-2)።
እዚ እዩ ጐይታ ንነፍሲ ወከፍ ነዚ ጽሑፍ ዝቕርእ ዘሎ ክገብሮ ዝኽእል።
ንኣማኒ ኣብ ጕድጓድ ተስፋ ምቑራጽ ወይ ጭንቀት ከም ዘሎ ዝስምዖ፣ ናብኡ ጩኸት፣ ተስፋ ኣይትቑረጽ! ንተስፋ ዘይብሉ ሰብ፣ ናብኡ ጩኸት! ካብቲ ዘለኻዮ ጕድጓድ ከውጽኣካ ይኽእል እዩ። ፍቕሩ ክበጽሓካን ከውጽኣካን ዘይክእል ዓሚቕ ጕድጓድ የለን። ጐይታ የሱስ ከድሕነካ ካብ ዘይክእል ዓቢ ጸገም ወይ ሓያል ሓጢኣት የለን። ሎሚ ናብኡ ጩኸት! ሕጂ ናብኡ ጩኸት!
— ቲሞቲ ፒ. ሃድሊ
