ግብሪ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ምምርማር
እቲ ዳኛ
ዳያኑ ኣብ ግዝኣት ሮሜ፡ ሕጋዊ ፍርዲ ኣብ ዝገብሩሉ እዋን ፍሉይ ኣስናን ይጥቀሙ ነበሩ። ጲላጦስ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ጐይታና የሱስ ዝቐረበ ክሲ እናመረመረ ኸሎ፡ ከምዚ ዝኣመሰለ መንበር ተጠቒሙ ነይሩ እዩ፡ እኳ ደኣ ንደገ ናብ ኣዳራሽ ፍርዲ ወጺኡ ነቶም ደገፍቲ ኣናስን ቀያፋን ሳንሄድሪንን ሰሚዑ እዩ (ዮሃንስ 18:28-19:13)። ብተመሳሳሊ፡ ጐይታ የሱስ ነቶም «ምዉታን፡ ንኣሽቱን ዓበይትን»፡ ስሞም ኣብ መጽሓፍ ህይወት ዘየለ (ራእይ 20:11-12 KJV) ኪፈርድ ከሎ፡ ፍሉይ ኣስናን ኪሕዝ እዩ። እዚ ድማ ኣብ መወዳእታ ዘመን፡ ቅድሚ ምፍጣር ሓድሽ ሰማያትን ሓድሽ ምድርን ኪኸውን እዩ።
ቅድሚኡ፡ ኣብ መወዳእታ ናይዚ ዘመን ጸጋ እዚ፡ ጐይታ የሱስ ካልእ መንበር ዳኛ ኪሕዝ እዩ – ግናኸ ንፍጹም ዝተፈላለየ ዕላማ ኪኸውን እዩ። ኣብኡ ክሲ ኣይኪህሉን እዩ፡ ከምኡ’ውን ገበናዊ ፍርዲ ኣይኪህሉን እዩ። እዚ ድማ ካብ ጰንጠቆስጠ ጀሚሩ ኽሳዕ እዋን ምምላስ ጐይታ ንቤተ ክርስቲያኑ፡ ናይ ነፍሲ ወከፍ እንደገና ዝተወልደ ክርስትያን ህይወትን ዕማምን ምግምጋም ኪኸውን እዩ። እዚ ብዛዕባ ገለ ምድራዊ ግዝኣት ኣይኮነን፡ እኳ ደኣ ቤተ ክርስቲያን ምስ ክርስቶስ ብሓቂ ንዓለም ኪገዝእ እዩ። እዚ ብዛዕባ መንግስቲ ኣምላኽ እዩ።
«ኵላትና ኣብ ቅድሚ መንበር ፍርዲ ክርስቶስ ክንቀውም ኢና እሞ» (2 ቈረንቶስ 5:10)። እዚ ሓደ ካብቶም ዓበይቲ ናይ ህይወት ርግጽ ነገራት እዩ። እዚ ዘስደምም ፍጻሜ መዓስ ከም ዝኸውን ኣረጋጊጽና ኢና። ሕጂ ኣብታ መዓልቲ እቲኣ እንታይ ከም ዝኸውንን ንኣመንቲ ናይዚ ዘመን እዚ እንታይ ዝኾነ ውጽኢት ከም ዘለዎን ክንፈልጥ የድልየና። ኣብ ሮሜስ ከምቲ ኣብ ቈረንቶስ ዘሎ ሓደ ቃል ጥራይ ዘይኮነስ፡ ከምኡ ዝኣመሰለ ሓረግ ኣሎና። እቲ ሃዋርያ ኣብኡ ኵላትና «ክንቀውም» ከም ዘሎና ጽሒፉ እዩ። ክንቀውም ኣብ ቅድሚ መንበር ፍርዲ ክርስቶስ» (ሮሜ 14:10)።
ቀዳማይ መልእኽቲ ጳውሎስ ናብ ቈረንቶስ፡ ብዛዕባ እንታይ ከም ዝፍረድን እንታይ ከም ዝኸውንን ዝርዝራዊ ጸብጻብ የጠቓልል። ኣብኡ «ምስ ኣምላኽ ሓቢርና ንሰርሕ» ምዃንና ይዝከር። በዚ ድማ፡ ነፍሲ ወከፍ ንገዛእ ርእሱ ዝገበሮ ኣበርክቶ ኽንክፈል ኢና (1 ቈረንቶስ 3:8-9)።
እቶም ህንጻታት
ኣብታ እትቕጽል ፍቕዲ፡ ጳውሎስ ስእሊ ናይ ሓደ ህንጻ ዝሃንጽ ሰብ ተጠቒሙ። ጳውሎስ ንቈረንቶሳውያን ዝሃንጹሉ መሰረት ከም ዝሰረተሎም ገሊጹ። እዚ ድማ ወንጌል ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ናባታቶም ምምጻኡን ምድሓኖምን ምትእስሳሮምን ከም ዝረኣየን ክንርድኦ ንኽእል ኢና። እቲ ሃዋርያ ንገዛእ ርእሱ «ጥበበኛ ዋና ህንጻ» ገይሩ ገሊጽዎ፡ ንሱ ድማ ካልኦት ዝሃንጹሉ መሰረት ሰሪቱ። ቀጺሉ ድማ፡ «ግናኸ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ከመይ ገይሩ ኣብኡ ከም ዝሃንጽ ይጠንቀቕ። ካብቲ ዝተሰርዐ፡ ንሱ ድማ የሱስ ክርስቶስ እዩ፡ ካልእ መሰረት ሓደ እኳ ኺሰርዕ ኣይክእልን እዩ» (ፍ.10-11) ኢሉ ኣጠንቂቑ።
ነዚ ሓሳብ ህንጻ ከመይ ጌርና ኽንጥቀመሉ ኸም ዘሎና፡ ኣዝዩ ንጹር መምርሒ ተዋሂብና ኣሎ። ሓድሽ ኪዳን ኣብ ኣገደስቲ እዋናት ንቓል «ምህናጽ» ይጥቀም። ጳውሎስ ክልተ ሳዕ ኣገልግሎቱ ንምህናጽ እምበር ንምፍራስ ከም ዘይኮነ ገሊጹ (2 ቈረንቶስ 10:8, 13:10)። እዚ እንታይ ማለት ምዃኑ ኻብ ሮሜስ ክንረኽቦ ንኽእል ኢና፡ ኣብኡ ጳውሎስ፡ «እምበኣርሲ ኣቱም ኣሕዋት፡ ብምሕረት ኣምላኽ እምሕለኩም ኣሎኹ፡ ንስጋኹም ህያው መስዋእቲ፡ ቅዱስን ንኣምላኽ ቅቡልን ገይርኩም ኣቕርቡ፡ እዚ እዩ እቲ ግቡእ ኣገልግሎትኩም። ነዛ ዓለም እዚኣ ኣይትምሰሉ፡ ግናኸ ብምሕዳስ ሓሳብኩም ተለወጡ፡ እቲ ጽቡቕን ቅቡልን ፍጹምን ፍቓድ ኣምላኽ እንታይ ምዃኑ ምእንቲ ኽትምርምሩ» (12:1-2) ኢሉ ምዒዱ። እዚ ንምግባር ሓደ ጥራይ መገዲ ኣሎ፦ ንቓል ኣምላኽ፡ ንመጽሓፍ ቅዱስ ብምንባብን ብምምርማርን – ንገዛእ ርእስና ብእኡ ምምላእ። በዚ ጥራይ ኢና ብመንፈስ ክንምላእ እንኽእል ኢና።
መዝሙር 1 ብዛዕባ እቲ ብጹእ ሰብ ይነግረና፡ «ፍስሓኡ ኣብ ሕጊ እግዚኣብሄር እዩ፡ ንሕጉ ድማ ለይትን መዓልትን የስተንትን» (ፍ.2)። እቲ ውጽኢት ኣብቲ ኣብዛ ህይወት እዚኣ ዝሃንጾ ኺንጸባረቕ እዩ፦ «ከምቲ ኣብ ጥቓ ሩባታት ማይ እተተኽለ ኦም፡ ፍሬኡ ብእዋኑ ዜፍሪ፡ ቈጽሉ ኸኣ ዘይሓርር፡ ኵሉ ዚገብሮ ኸኣ ዚሰልጦ ኪኸውን እዩ» (ፍ.3)።
ምሳሌ 8 ብዛዕባ ቓል ኣምላኽን ጥበብን ይነግር። «ኣፈይ ሓቂ ኺዛረብ እዩ እሞ፡ እከይ ንኸናፍረይ ፍንፉን እዩ። ኵሉ ቓል ኣፈይ ብጽድቂ እዩ፡ ኣብኡ ሓደ እኳ ጠማምን ምትዕንቓፍን የልቦን። ንዚርድኦ ዅሉ ንጹር እዩ፡ ንዚረክብዎ ፍልጠት ድማ ቅኑዕ እዩ። ምኽረይ ተቐበሉ እምበር፡ ብሩር ኣይትቕበሉ፡ ፍልጠት ድማ ካብ ጽሩይ ወርቂ ይበልጽ። ጥበብ ካብ ዕንቍ ይበልጽ እሞ፡ ኵሉ እቲ ዚድለ ነገር ምስኣ ኺወዳደር ኣይከኣልን እዩ» (ፍ.7-11)።
ብዙሕ ካልእ ኣሎ። ዘዳግም 6፡ መዝሙር 19ን 119ን፡ ከምኡ’ውን ፊልጲ 4:8 ኣንብብ፡ ድሕሪኡ ነዚ ሕቶታት እዚ ንገዛእ ርእስኻ ሕተት፦
- ኣእምሮይ ብጥንቈላ፡ ርኹስ ሓሳባት፡ ዓመጽ ዝመልኦ ሓሳባት ወይ ብሓሶት ዓለም ክመልእ ደፍርዶ፡ ገና ኸኣ ብጸጋን ብፍልጠት ጐይታ የሱስ ክርስቶስን ክዓቢ እጽበ (2 ጴጥሮስ 3:18)?
- ንልበይን ንኣእምሮይን ነቲ ናብ ምስሊ ወዱ ኪመስለኒ ዚደሊ ዘሎ ኣይተገዛእኩን እንተ ኾይነ፡ ኣምላኽ ብኣይ ኪሕጐስን ኪኽእሰንን እጽበዶ (ሮሜ 8:29፤ ቈሎሴ 3:10)?
- ኣምላኽ ብመን እዩ ዚሕጐስ? ብፍቑር ወዱዶ ኣይኮነን፡ ብእኡ እዩ እሞ ኣዝዩ ዚሕጐስ (ማቴዎስ 17:5፤ 2 ጴጥሮስ 1:16-18)?
እቲ ህንጻ
ናብ 1 ቈረንቶስ ክንምለስ ከለና፡ ብኽልተ ዓይነት ነገራት ክንሃንጽ ከም እንኽእል ንርኢ፦ «ወርቂ፡ ብሩር፡ ክቡር ኣእማን» ወይ «ዕንጨይቲ፡ ሳዕሪ፡ ገለባ» (3:12)። ዝኾነ ይኹን እንገብሮ፡ ብሓደ ካብዞም ክልተ ዓይነት ነገራት ኢና እንሃንጽ – እቲ ክቡር ወይ እቲ ዋጋ ዘይብሉ። እቲ ቐዳማይ ዓይነት ነገራት ህንጻ ኣብ ምሳሌ 8 ምስ ኣምላኽ ዝሃቦ መምርሒ (ብሩር)፡ ፍልጠት (ወርቂ) ከምኡ’ውን ጥበብ (ዕንቍ) ከም ዝተኣሳሰረ ምጥቃስ ኣገዳሲ እዩ።
እተን ዝቕጽላ ሰለስተ ፍቕድታት ኣብ 1 ቈረንቶስ መጠንቀቕታን ምርግጋጽን የጠቓልላ። ኣብ ራእይ፡ ዮሃንስ ኣዒንቲ ጐይታ የሱስ «ከም ሃልሃልታ ሓዊ» ርእዩ (1:14)። ንሱ ኹሉ ይርኢን ይፈልጥን እዩ፡ ካብ ኣዒንቱ ዝተሰወረ ሓደ እኳ የልቦን፡ ኣብ ውሽጣዊ ጸልማት ናይ ሓጢኣተኛ ኣእምሮና እኳ እንተኾነ። «እቲ ሓዊ ንግብሪ ነፍሲ ወከፍ ሰብ እንታይ ዓይነት ምዃኑ ኺምርምሮ እዩ» (1 ቈረንቶስ 3:13)።
ሓደ እኳ ኣብዚ ናይ ምድሓንካ ምጥፋእ ሓደጋ ከም ዘሎ ኸይሓስብ፡ እዚ እቲ ጽሑፍ ዝዛረበሉ ኣይኮነን። እዚ ብዛዕባ ረብሓ ወይ ክሳራ እዩ፡ ብኸመይ ኣመንቲ ኣብዛ ህይወት እዚኣ ከም ዝነበሩን ከም ዝገበሩን ይምርኮስ። ኣብ ጐይታ የሱስ ምስ ኣመንና፡ ካብ ሞት ናብ ህይወት ተሰጋገርና፡ ኣምላኽ ድማ ከይንጠፍእ ቃል ኪዳን ሃበና። «ንቓለይ ዚሰምዕን ብዝለኣኸኒ ዚኣምንን ናይ ዘለኣለም ህይወት ኣላቶ፡ ናብ ፍርዲ ኸኣ ኣይመጽእን እዩ፡ ካብ ሞት ግና ናብ ህይወት ተሰጋጊሩ እዩ» (ዮሃንስ 5:24)።
እቲ ቃል ኪዳን ቅድም «ሽልማት» ንእሙን ኣገልግሎት እዩ፡ ድሕሪኡ ድማ ኵሉ ዝሃነጽናዮ እንተ ተቓጸለ እኳ፡ «ንሱ ባዕሉ ኺድሕን እዩ፡ ግናኸ ብሓዊ ኸም ዝሓለፈ ኪኸውን እዩ» (1 ቈረንቶስ 3:14-15)። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ካብ ዝነደደ ቤት ዝወጸ ሰብ ክንከውን ንኽእል ኢና፡ ኣብኡ ኵሉ ዝነበሮ ብፍጹም ተደምሲሱ፡ ግናኸ ህይወቱ ድሒና። ኣብቲ ዓቢ ጻዕዳ መንበር ፍርዲ ጥራይ እዩ፡ ውልቀሰባት – ንኣምላኽ ዘይኣመኑ ሓጢኣተኛታት – «ናብቲ ሓይቕ ሓዊ ኺድርበዩ» (ራእይ 20:10-15)።
እተን ኣኽሊላት
ጐይታ የሱስ ንእሙን ኣገልግሎት ብዙሕ ነገራት ኪህብ እዩ፦ ኣኽሊላትን ምዕባለታትን። ኣብ ቅድሚ ጐይታ የሱስ ተንበርኪኽካ ኸሎኻ፡ «ጽቡቕ ገበርካ፡ ኣታ ጽቡቕን እሙንን ባርያ» (ማቴዎስ 25:21) ኺብለካ ኸሎ ስኣል። እዚ ኻብ ኵሉ እቲ እዛ ዓለም እዚኣ እተቕርቦ ሃብትን ክብረትን ኣዝዩ ዝበለጸ ኣይኪኸውንንዶ? እዘን ኣኽሊላት ዓወት እየን፡ ጐይታ ብሓቂ ኺህበና ዚደሊ።
ጳውሎስ ኣኽሊላት ዓወት ንኣመንቲ «ዘይጠፍእ» ምዃኑ ጽሒፉ፡ እቶም ኣትሌታት ናይዛ ዓለም እዚኣ ግና «ጠፋኢ» ኣኽሊላት ጥራይ እዮም ዚረኽቡ (1 ቈረንቶስ 9:25)። እቲ ስእሊ ናይ ጥንታዊ ዓለም እዩ፡ ኣብኡ ኣኽሊል ቈጽሊ ይወሃብ ነይሩ፡ ግናኸ ወርቂ ሜዳልያ እኳ ምስቲ ጐይታ የሱስ ንዓና ዘዳለዎ ኺወዳደር ዚኽእል ሓደ እኳ የልቦን!
ጳውሎስ ንጢሞቴዎስ ኪጽሕፍ ከሎ፡ ብዛዕባ «ኣኽሊል ጽድቂ፡ እቲ ጐይታ፡ እቲ ጻድቕ ዳኛ፡ ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ኺህበኒ እዩ፡ ንኣይ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ነቶም ምምጻኡ ዚፈትዉ ዅሎም እውን» (2 ጢሞቴዎስ 4:8) ተዛሪቡ። ጳውሎስ ጐይታ የሱስ ባዕሉ ነዘን ሽልማታት እዚኤን ከም ዚህብ ኣረጋጊጹ።
«ኣኽሊል ህይወት» ነቶም ንጐይታ የሱስ ዚፈትዉ ዅሎም ተስፋ ተዋሂቡ እዩ (ያእቆብ 1:12)። እዚ ድማ ብዝያዳ ተገሊጹ፡ ንኹሎም ክርስቲያናት ከም ዘይጠቓልል ተርእዩ እዩ፡ ምኽንያቱ እቲ «ፍቕሪ» ተባሂሉ ዝተተርጐመ ቃል «ርእሰ-መስዋእታዊ ፍቕሪ» ማለት እዩ። ኵላትና ከምዚ ዝኣመሰለ ፍቕርን ምሉእ ምውፋይን የብልናን። ጐይታ ኣብ መልእኽቱ ናብ ቤተ ክርስቲያን ስምርና እዚ ንጹር ገይርዎ፡ «ክሳዕ ሞት እሙን ኩን፡ ኣነ ድማ ኣኽሊል ህይወት ክህበካ እየ» (ራእይ 2:10) ኢሉ ተዛሪቡ።
ሳልሳይ ኣኽሊል «ኣኽሊል ክብሪ» እዩ፡ እዚ ድማ ንእሙን ኣገልግሎት ከም ሽማግለታት ኣብ ምጓስን ምዕዛብን ዝወሃብ ሽልማት እዩ። «እቲ ዋና ጓሳ ምስ ተገሃደ ኸኣ፡ ዘይጠፍእ ኣኽሊል ክብሪ ኽትቅበሉ ኢኹም» (1 ጴጥሮስ 5:1-4)።
እተን ምዕባለታት
ብተወሳኺ ንሽልማታት፡ ብኸመይ ሓላፍነትና ከም ዝፈጸምና ምዕባለታት ኣሎ። ንጹር እዩ፡ ንክርስቶስ ልኡኻት ኴንና፡ ክንምስክር፡ ክንምህር፡ ደቀ መዛሙርቲ ኽንገብርን ኣሎና (2 ቈረንቶስ 5:20፤ ኤፌሶን 6:20)። ንሕና ንኣብዚ እዋን እዚ ንዘለዉ ዕማማት እዚኣቶም ተጸዊዕናን ተዓጢቕናን ኢና፡ ገና ኸኣ ኣብ ምምሕዳር ዩኒቨርስ ኣምላኽ ኣብ እዋን ሽሕ ዓመትን ንዘለኣለም ኣብ ሓድሽ ሰማያትን ሓድሽ ምድርን ናብ ዝዓበየ ኣገልግሎት ክንዓቢ ኢና።
ኣብ ምሳሌ ታለንት፡ ከምቲ ኣብ ማቴዎስ 25:13-30 ዚርከብ፡ ጐይታ ንባሮቱ ታለንት – ሓሙሽተ፡ ክልተ ወይ ሓደ – «ከም ዓቕሙ» ኺህብ ከሎ ብስእሊ ንርኢ። እቶም ሓሙሽተን ክልተን ታለንት ዝነበሮም ባሮት እቲ ዝተዋህቦም ሃብቲ ዕጽፊ ገበሩ፡ ጐይታ ድማ «ጽቡቓትን እሙናትን ባሮት» ኢሉ ኣመስገኖም። ኣብ ሒደት ነገራት እሙናት ስለ ዝነበሩ፡ ጐይታ ድሕሪኡ «ኣብ ብዙሕ ነገራት ገዛእቲ» ገበሮም። ካልእ «እሙንን ጥበበኛን ባርያ» እቲ ዝተዋህቦ ዝገብር ኣብ ማቴዎስ 24:45-47 ይርከብ።
ሉቃስ 19:12-27 ካልእ ገጽ ናይ ሽልማታትን ምዕባለታትን የርኢ። ጐይታ ናብ ርሑቕ ሃገር ቅድሚ ምኻዱ፡ ንዓሰርተ ባሮቱ ነፍሲ ወከፎም ሓደ ፓውንድ ብክብደት ብሩር ወይ ወርቂ ሃቦም። ክልተ ካብቶም ባሮት ብዝተፈላለየ መጠን ረብሓ ረኸቡ። በዚ መሰረት፡ ጐይታ ነቲ ሓደ፡ «ኣብ ዓሰርተ ከተማታት ስልጣን ይሃልየካ» በሎ። ካልእ ሓሙሽተ ፓውንድ ዝረኸበ ባርያ ኣብ ሓሙሽተ ከተማታት ገዛኢ ኾነ። እዘን ሽልማታት እዚኤን ምስ ኣገልግሎት ሓደ ሰብ ኣብዛ ህይወት እዚኣ፡ ነቲ ኣምላኽ ዝሃበና ህያባት ብምጥቃም፡ ተመጣጣኒ እየን።
ካልእ ነጥቢ ኣብ እብራውያን ኣሎ። «ንመላእኽቲ እቲ ዚመጽእ ዘሎ ዓለም፡ ብዛዕባኡ እንዛረብ ዘሎና፡ ኣይገዝኣሎምን እዩ እሞ» (2:5)። እቲ ጸሓፊ ቀጺሉ መዝሙር 2 ጠቒሱ፡ ጐይታ የሱስ እቲ ንመዝሙር ዚፍጽም ምዃኑ ብንጹር ኣርእዩ። ይኹን እምበር፡ ሕጂ ንኣህዛብ ናይዛ ዓለም እዚኣን ምናልባት ከተማታትን ዚገዝኡ ዝወደቑ መላእኽቲ ከም ዘለዉ እውን ንፈልጥ ኢና። ንቓል «ከተማ» ከምቲ ኣብ ሉቃስ 19 ዝተጠቕመሉ ንምርዳእ ከቢድ ኪኸውን ይኽእል እዩ፡ ግናኸ ኣብ ጥንታዊ ዓለም ነቲ ዝኾነት ከተማ እትገዝኦ ግዝኣት የጠቓልል ነይሩ፡ ካብ ሒደት ሚእቲ ኤከር ክሳዕ ዓቢ ግዝኣት ከም ሮሜ።
እቲ ፍሉይ መሰል እንተ ረኺብናዮ፡ ኣብቲ ብዝወደቑ መላእኽቲ ይግዛእ ዝነበረ ግዝኣታት ክንዓቢ ንኽእል ኢና። ገለ ዝርዝራት ናይዞም መላእኽቲ እዚኣቶም ኣብ ዳንኤል 10ን ካልኦት ቅዱሳት ጽሑፋትን ክርከቡ ይኽእሉ እዮም።
ኵሉ እቲ ምስ መንበር ፍርዲ ክርስቶስ ዝተኣሳሰረ ነገራት እንርድኦ ይኹን ኣይንርድኦ፡ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ክንነብር ከለና መዓልታዊ ብእምነት ነገልግሎ። ክብሪ ንእኡ ይኹን!
