መስቀል ክርስቶስ፡ ጥበብ ኣምላኽን ምድሓን ሰብን

ጐይታና የሱስ ኣብ ምድሪ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ደቀ መዛሙርቱ መንግስቱ ኸም ዜቕውምን ንሳቶም ድማ ምስኡ ኸም ዚካፈሉን ይጽበዩ ነበሩ። የሱስ ግና ብዛዕባ እቲ ቕድሚኡ ዘሎ ነገር ከም ዘይጠራጠሩ ገበሮም፣ ከመይሲ በለ፡

“እንሆ፡ ናብ የሩሳሌም ንድይብ ኣሎና፡ ወዲ ሰብ ድማ ናብ ሊቃውንቲ ኻህናትን ጸሓፍትን ኪውሃብ እዩ፡ ንሳቶም ድማ ንሞት ኪፈርድዎ እዮም፡ ንኣህዛብ ድማ ኬላግጹሉን ኪገርፍዎን ኪሰቕልዎን ኪህብዎ እዮም፡ በታ ሳልሰይቲ መዓልቲ ድማ ኪትንስእ እዩ” (ማቴዎስ 20:18–19)።

የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ እውን እንታይ ከም ዚጽበዩ ኣቐዲሙ ኣጠንቀቖም፣ ከመይሲ በለ፡

“መስቀሉ ዘይጸውርን ድሕረይ ዘይመጽእን ዘበለ ዅሉ፡ ደቀ መዛሙርተይ ኪኸውን ኣይከኣልን እዩ” (ሉቃስ 14:27)።

መስቀሉ ጸይሩ ዚርአ ሰብ ብዛዕባ እዛ ዓለም እዚኣ ከም ዝወድአ ዅሉ ሰብ ይፈልጥ ነበረ። ቕድሚኡ ዘሎ ሞት ሓፍረት ጥራይ እዩ ነይሩ፣ ንኸምዚኦም ድማ እቲ ናይዛ ሕጂ ዓለም ዘሎ ነገራት ድሕሪ ሕጂ ዝኾነ ይኹን ምትእምማን ኣይነበሮምን፡ ኣየናይ ባህታኣ፣ ወይ ሃብታ፣ ወይ ክብራ፣ ወይ ትምኒታ፣ ወይ ካብቶም ብተፈጥሮ ንሰብ ናይዛ ሕጂ ዘመን ዚስሕቡ ነገራት ዝኾነ ይኹን። መስቀሉ ጸይሩ ንየሱስ ዚስዕብ ሰብ ካብቲ ናይዛ ሕጂ ዓለም ዘሎ ነገራት ንልቡን ኣእምሮኡን ዚመልእ ዝሓሸ ነገር ነበሮ። ጐይታ ባዕሉ ብዅሉ ስሕበቱ ነበረ፣ ኣብታ እትመጽእ ዓለም ድሕሪ መቓብር ዘሎ ዅሉ ድማ ምስኡ ኣብ መንግስቱን ክብሩን ኪካፈል እዩ።

እቲ ናብ ጐይታ ዝመጸ መንእሰይ መራሒ ዘለኣለማዊ ህይወት ንምርካብ እንታይ ኪገብር ከም ዘለዎ ኺፈልጥ እናደለየ ብየሱስ ተፈተነ። የሱስ ብዛዕባ ምሕላው ሕጊ ምስ ነገሮ፡ እዚ ድማ ንተፈጥሮኣዊ ጽባቐ ባህርዩ ኣውጸኦ፡ ጐይታ በለ፡

“ሓንቲ ነገር ትጎድለካ ኣላ፡ ኪድ ዘሎካ ዅሉ ሽጥ እሞ ንነዳያት ሃቦ፡ ኣብ ሰማይ ድማ መዝገብ ኪህልወካ እዩ፡ ንዓ፡ መስቀልካ ጽወር እሞ ስዓበኒ” (ማርቆስ 10:21)።

ንሓደ ብዙሕ ሃብቲ እዛ ዓለም እዚኣ ዘለዎ ሰብ ከቢድ ፈተና ነበረ፣ እዚ መንእሰይ እዚ ድማ፡ ከምዚ ዝበለ ጽቡቕ ባህርይ እኳ እንተ ነበሮ፡ ነቲ ሕጂ ዘሎ ነገራት ሓዲጉ ንዝተነጽገ ክርስቶስ ኣብ መገዲ ነቀፌታን ሓፍረትን ኪስዕብ ድሉው ኣይነበረን።

ኣብዚ እዋን እዚ እዩ ስምኦን ጴጥሮስ ንጐይታ ዝበሎ፡

“እንሆ፡ ንሕና ዅሉ ሓዲግና ንዓኻ ሰዒብናካ”

ጐይታ ድማ ብጸጋኡ ንዕኡን ንብጾቱ ደቀ መዛሙርቱን ብዛዕባ እቲ ንዕኡ ዝኾነ ይኹን ነገር ኪሓድጉ ድሉዋት ንዝኾኑ ዚህቦ በረኸት ነገሮም (ማርቆስ 10:28–31)። ስምኦን ጴጥሮስ ኣብ መንጎ ደቀ መዛሙርቲ ጐይታ ፍሉይ ቦታ ናይ ፍሉይ መሰል ነበሮ፣ ካብኣቶም እውን መስቀሉ ጸይሩ ንጐይታኡ ናብ ሞት፣ ናብቲ ድሕሪ ሞት ዘሎ ዅሉ ኪስዕብ ዝኸኣለ እዩ (ዮሃንስ 21:18–19)።

ክርስቶስ ተሰቒሉ

ጳውሎስ ንቕዱሳን ኣብ ቆሮንቶስ ኣብ ዝጸሓፈሎም እዋን በለ፡

“ኣነ ድማ፡ ኣሕዋተይ፡ ናባኻትኩም ምስ መጻእኩ፡ ብልዑል ዘረባ ወይ ብጥበብ ኣይመጻእኩን፡ ምስክርነት ኣምላኽ እምበር ኣይነገርኩኹምን። ከመይሲ፡ ኣብ ማእከልኩም ካብ የሱስ ክርስቶስን ካብቲ ተሰቒሉ ዝነበረን ሓሊፈ ሓንቲ እኳ ኸይፈልጥ ወሲነ ነይረ” (1 ቆሮንቶስ 2:1–2)።

ቆሮንቶሳውያን ከም ተፈጥሮኣውያን ሰባት ንጥበብ እዛ ዓለም እዚኣ ዓብዪ ዋጋ ይህቡ ነበሩ፣ ጳውሎስ ድማ ንሳቶም ብዛዕባ እቲ ተሰቒሉ ዝነበረ ክርስቶስ ምስ ሰበኸሎም፡ ንሳቶም ብተፈጥሮኣዊ መገዲ ከም ዘይስሕብዎም ይፈልጥ ነበረ። እቶም ዝድሕኑ ሰባት ኣብ ስብከት መስቀል መለኮታዊን መድሓንን ሓይሊ ከም ዘሎ ይፈልጡ እዮም፣ ግናኸ ከምዚ ዝበለ ስብከት ነቶም ዚጠፍኡ ዕሽነት እዩ (1 ቆሮንቶስ 1:18)።

ጥበብ እዛ ዓለም እዚኣ ንሰብ ፍልጠት ኣምላኽ ከተምጽኣሉ ወይ ንዝጠፍኡ ሓጥኣን ምድሓን ከተረጋግጸሎም ኣይከኣለትን፣ ግናኸ ኣብ መስቀል እዩ እቲ ኣምላኽ ብዅሉ ፍቕሪ ልቡ እንታይ ምዃኑ እንመሃሮ፣ ብእምነት ኣብቲ ተሰቒሉ ዝነበረ ክርስቶስ ድማ ምድሓን ኣምላኽ ንረክብ። ኣይሁድ ንጽሑፋቶም ኣቕሊቦም እንተ ዝሰምዑ ነይሮም፡ መሲሕ ናብ ክብሩ ቕድሚ ምእታዉ ኪሰቕልን ኪመውትን ከም ዘለዎ ምተማህሩ ነይሮም፡ እቲ ምስቃል እውን ኣብ መዝሙር 22:16 ብንጹር ተነጊሩ ነይሩ።

መራሕቲ እስራኤል ነቲ ዘይፈልጥ ህዝቢ ንወዲ ኣምላኽ ኪሰቕልዎ ንጲላጦስ ኪጭድሩሉ ተጠቕሙሉ፣ ግናኸ ንመሲሕ ምእባዮም ንሳቶም ንጥበብ ኣምላኽ ክንደይ ዘይፈልጡ ምዃኖም ኣርኣየ። ጥበብ ኣምላኽ ኣብቲ ንጽልኢ ሰብን ክፋኣቱን ንየሱስ ብምስቃል፡ ኣብ መስቀል ምኽሪ ፍቕሩ ኺፍጽምን ንዝጠፍኡ ሓጥኣን ምድሓን ኬዳልወሎምን ዝወሰደሉ ኣጋጣሚ ተራእየ። መሳፍንቲ እዛ ዓለም እዚኣ—መራሕቲ እስራኤል፡ ጲላጦስን ሄሮድስን—ንጥበብ ኣምላኽ ሓንቲ እኳ ኣይፈልጡን ነበሩ፣

“እንተ ዝፈልጥዋስ፡ ንጐይታ ክብሪ ኣይመሰቐልዎን ነይሮም” (1 ቆሮንቶስ 2:7–8)።

እቲ ንጥበብን ሓይልን ኣምላኽ ዘርኣየ መስቀል ባዕሉ ንዘይፍልጠት፡ ዕሽነትን ጽልእን ዓበይቲ እዛ ዓለም እዚኣ ምግላጹ ክንደይ ግሩም እዩ።

እቲ ብሉይ ሰብና ምስ ክርስቶስ ተሰቒሉ

መስቀል ክርስቶስ ንሕቶ ሓጢኣትና ጥራይ ዘይኮነስ፡ ነቲ ሓጢኣት ዝገበረ ሰብ እውን ፈቲሑ እዩ። ሮሜ 1:1–5:11 ብዛዕባ ሓጢኣት ይዛረብ፣ ካብ 5:12 ድማ ኣምላኽ ነቲ ንሓጢኣት ዘፍረየ ምንጪ ከመይ ከም ዚፈትሖ ንመሃር።

“እቲ ብሉይ ሰብና” (ሮሜ 6:6)

ብሥጋ ዚፍረ ዘበለ ዅሉ፡ ካብ ኣዳም ዝተረኽበ ብሉይ ባህርይና፡ ምሳሌ እዩ፣ ክርስቶስ ምስ ተሰቕለ ድማ ኣምላኽ ነቲ ኣብ ምንጪ ዅሉ ሓጢኣት ዘሎ ባህርይ ብፍርዲ ፈቲሑ። ብዅሉ ታሪኽ ሰብ ክሳዕ መስቀል፡ ሰብ ኣብ ፈተና ነበረ፣ ግናኸ ሰብ ከም ዘይተኣረም ተረጋገጸ። ብንጽህና ተፈቲኑ፡ ንድምጺ ሰይጣን እምበር ንኣምላኽ ኣይሰምዐን። ንበይኑ ምስ ተረፈ፡ ንምድሪ ብዓመጽን ብብልሽውናን መልኣ። ኣብ ትሕቲ መንግስቲ ኖህ፡ እቲ ገዛኢ ሰኺሩ ብሓፍረት ፈሸለ። ኣብ ትሕቲ ሕጊ፡ እስራኤል ኪሕልዎ ዝወሰነቶ፡ እቲ ሕጊ ተሰበረ ፡ ሙሴ ገና ኣብ ከረን ምስ ኣምላኽ ከሎ፡ ሰብ ወርቂ ዕጕሎ ገበረ። እቲ ናይ መወዳእታ መረጋገጺ ድማ ወዲ ኣምላኽ ብጸጋ ምምጻኡ ነበረ፣ ሰብ ድማ ኣብ መስቀል ገበነኛ ሰቐሎ።

ሰብ ኪመሓየሽ ኣይከኣለን፣ ብዅሉ ክፉእ ከም ዝኾነን ካብ ምምላስ ወጻኢ ከም ዝኾነን ተራእየ። እቲ ንሓጢኣትና ኣብ መስቀል ክርስቶስ ዜርሕቕን ነቲ ሓጢኣት ዝገበረ ሰብ፡ እቲ ብሉይ ሰብ፡ ካብ ቅድሚ ገጹ ብፍርዲ ዜርሕቕን መለኮታዊ ጥበብ ክንደይ ግሩም እዩ። ሓጢኣት ብዅሉ ምሉእነቱ ኣብቲ ኣብ መስቀል ክርስቶስ ኣብ ብሉይ ሰብና ዝወደቐ መለኮታዊ ፍርዲ ተሰሪዙ እዩ። ኣምላኽ ምስቲ ብሉይ ሰብ ኣብ መስቀል ወዲኡ እዩ፣ ንሕና ድማ ከምቲ ካብ ቅድሚ ዓይኒ ኣምላኽ ከም ዝጠፍአ፡ ካብ ዓይንና እውን ከም ዝጠፍአ ጌርና ምሕሳቡ መሰልና እዩ። በዚ ድማ ድሕሪ ሕጂ ንሓጢኣት ኣይንግዛእን ኢና፣ ከመይሲ ንሕና እውን ምስ ክርስቶስ ሞይትና ኢና፣ ናብ ሞቱ ተጠሚቕና ኢና፣ ሕጂ ድማ ንኣምላኽ ክንነብር ኢና።

“ምስ ክርስቶስ ተሰቒለ ኣሎኹ”

ኣብ ሮሜ 6 ጳውሎስ ብዛዕባ ምስ ክርስቶስ ምምዋትና ጸሓፈ፣ ኣብ ሮሜ 7 ድማ ብዛዕባ እቲ ዘይተኣረም ባህርይ ሥጋ ከመይ ከም ዚረጋገጽን ኣብ ክርስቶስ ድማ ምድሓን ከም ዚርከብን። ኣብዚ ኣብ ገላትያ 2፡ ሃዋርያ ባዕሉ ብሓቂ መስቀል ከመይ ከም ዝተጸልወና የርእየና። ዅሉ ሓጢኣቱ ብምፍሳስ ክቡር ደም የሱስ ከም ዝተሓድገሉ ይፈልጥ ነበረ፣ ግናኸ ምኽንያት ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ምሃቡ

“ርእሱ ንሓጢኣትና”

ነበረ

“ካብዛ ሕጂ እክይቲ ዓለም ኬድሕነና” (ገላትያ 1:4)።

መስቀል ክርስቶስ ካብዛ ሕጂ እክይቲ ዓለም ንምድሓንና መገዲ እዩ።

ከም ጳውሎስ ምስ ክርስቶስ ተሰቒልና እንተ ርኢና ርእስና፡ ብቲ ዓለም እትህቦ ነገር ክንጥመድ ኣይከኣልን ኢና። ጳውሎስ ብዙሕ ካብቲ ሃይማኖት እዛ ዓለም እዚኣ እትምካሓሉ ነገር ረኺቡ ነበረ፣ ከም ተፈጥሮኣዊ ሰብ ድማ ይውድሶ ነበረ፣ ግናኸ ምስ ክርስቶስ ተሰቒሉ ርእሱ ምስ ረኣየ፡ ቕድሚኡ ዝውድሶ ዝነበረ ዅሉ ዋጋ ዘይብሉ ኮይኑ ተራእየ። ዅሉ ትምክሕቱ ብዓወታቱ፡ ዅሉ ጽድቁ፡ ዅሉ እቲ ዚምካሓሉ ዝነበረ ድማ ከም

“ዕብራዊ ካብ ዕብራውያን” (ፊልጲ 3:5)

ብብርሃን መስቀል ተቓሊዑ፡ ክርስቶስ ምስ ሞተ ፍርዱ ካብ ኣምላኽ ዝተቐበለ ህይወት ከም ዝነበረ ተራእየ።

ጳውሎስ ርእሱ ኣብ መስቀል ክርስቶስ ብሓፍረትን ፍርድን ተቓሊዑ እንተ ረኣየ እኳ፡ ግናኸ ዚነብረሉ ህይወት ነበሮ፣ ግናኸ እዚ ህይወት እዚ ሰባት ንጐይታ ክብሪ ምስ ሰቐልዎ ኪውድእዎ ዝፈተኑ ህይወት እዩ ነይሩ። ክርስቶስ፡ ሰባት ዝሰቐልዎ፡ ኣብ ቅድሚ ኣቦ ጥራይ ዘይኮነስ ይነብር፡ ኣብ ቅዱሳኑ እውን ኣብዛ ዓለም እዚኣ ይነብር፣ ጳውሎስ ድማ እዚ ሰማያዊ ህይወት እቲ ዝኸበረ ክርስቶስ ኣብዚ ታሕቲ ብቐጻሊ ኺርአ ይደሊ ነበረ። ጳውሎስ ናብ መስቀል ይምልከት ነበረ፡ ነቲ ብሥጋ ዝነበሮ ዅሉ መወዳእታ ኺርኢ፣ ግናኸ ናብ ክርስቶስ ኣብ ክብርን፡ ስሕበትን ሓይልን እቲ ብእምነት ኣብ ወዲ ኣምላኽ ዝነብሮ ህይወት ይጥምት ነበረ፣ ፍቕሪ ክርስቶስ፡ ብሞቱ ዝተገልጸ፡ ርእሱ ንጳውሎስን ንዅሎም ናቱ ዝሃበሉ፡ ንዕለታዊ ኣካይዳን ህይወትን ሃዋርያ ክንደይ ብሓይሊ ጸለዎ።

ምስቃል ክርስቶስ ንህይወት ጳውሎስ ጥራይ ዘይኮነስ ጸለወ፡ ንኣገልግሎቱ እውን ቀለሞ፣ ከምቲ ኣብ 1 ቆሮንቶስ 1ን 2ን ዝተራእየ፡ ንሓቂ መስቀል ድማ ኣብ ሓደጋኦም ንገላትያዊያን ኣተግበሮም፡ ጸሓፈ ድማ፡

“ኣቱም ዕሽሙራት ገላትያዊያን፡ መን እዩ ኣስማዕቢሩኩም…ቅድሚ ዓይንኹም የሱስ ክርስቶስ ኣብ ማእከልኩም ተሰቒሉ ብንጹር ተገሊጹስ?” (ገላትያ 3:1)።

እቲ ሥጋ፡ ብእኡ ኺፍጽሙ ዝደልዩ ዝነበሩ (ፍቕዲ 3)፡ ኣብ መስቀል ክርስቶስ ፍርዲ ሞት ተቐቢሉ ነበረ፣ እቶም ኣብ ትሕቲ ሕጊ ዝነበሩ ድማ ብሥጋ ክርስቶስ ንሕጊ ሞይቶም ነበሩ (ሮሜ 7:4)።

እቲ ሥጋ ተሰቒሉ

ኣምላኽ ምስ ሥጋ ወዲኡ ነበረ፡ ብሞት ወዱ ድማ

“ሓጢኣት ኣብ ሥጋ ኮነነ” (ሮሜ 8:3)፡

እቶም ናይ ክርስቶስ ዝኾኑ ድማ ፍርድን ፍርዲ ኣምላኽን ኣብ ሥጋ ተቐቢሎም እዮም፡ ከምቲ ሃዋርያ ኣብ ገላትያ 5:24 ዚጽሕፍ፡

“እቶም ናይ ክርስቶስ ዝኾኑ ድማ ንሥጋ ምስ ስምዒታቱን ትምኒታቱን ሰቒሎምዎ እዮም”።

እሙናት ምእመናን ንሥጋ ብዅሉ እኩይ ባህርያቱ ኣብ መስቀል ክርስቶስ ተቓሊዑ ይርእይዎ። ካብኡ ጽቡቕ ነገር ከም ዘይጽበዩ ይርእዩ፡ ምስኡ ድማ ምስ ዅሉ ዘይግባእ ስምዒታቱን እኩይ ትምኒታቱን ወዲኦም እዮም።

ብብርሃን ዘለኣለማዊነት ርእዩ፡ ህይወት ሰብ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ብሕጂ ዘሎ ነገራት ዚነብር

“ሓንቲ እኳ ኣይጠቅምን” (ዮሃንስ 6:63)፡

ምኽንያቱ ካብ ኣምላኽ ዝተፈልየ ህይወት እዩ፡ ኣብኡ ድማ ንኣምላኽ ዝኾነ ነገር የለን። ዅሉ ሓሳባት ሰብ ኣብ ርእሱ ይምርኮስ፡ እቲ ዝለዓለ ሓሳባቱ ድማ ናብ ኣምላኽን ነገራቱን ኣይበጽሕን። ህይወት ሰብ ንርእሱ ንምርዋይን ንርእሱ ክብሪ ንምምጻእን ይነብር፡ ነዚ ድማ ሰባት ንወዲ ኣምላኽ ሰቐልዎ፡ ከመይሲ ንዕኡን ንኣቦኡን ኣይደለዩን። እቲ ሰባት ካብ ኣምላኽን ክርስቶሱን ኪገላገሉሉ ዝፈተኑ መስቀል፡ እቲ ባህርይ ሰብ ብዅሉ ክፋኣቱ ዝተቓልዐሉን ንክርስቲያን ሥጋ እንታይ ምዃኑ ዜርእየሉን እዩ።

እታ ዓለም ተሰቒላ

ጳውሎስ ነቲ ብሉይ ሰብ ተሰቒሉን ነቲ ሥጋ ተሰቒሉን ኣብ መስቀል ክርስቶስ ጥራይ ዘይኮነስ ረኣየ፡ ግናኸ ኪውስኽ ከኣለ፡

“ኣነ ግና ብመስቀል ጐይታና የሱስ ክርስቶስ እንተ ዘይኮይኑ፡ ሓንቲ እኳ ኸይውደስ ኣምላኽ ይኸልኣኒ፡ ብእኡ እታ ዓለም ንኣይ ተሰቒላ፡ ኣነ ድማ ንዓለም ተሰቒለ” (ገላትያ 6:14)።

ሃዋርያ ንዓለም ከም እኩይ ስርዓት፡ ብደም የሱስ ዝተበከለ፡ ብዅሉ ክፋኣቱን ጽልኡን ንኣምላኽን ነቲ ፍልጠት ኣምላኽ ዝረኸበሉን ተቓሊዑ ረኣያ። ብልሽውና ሃይማኖት ዓለም፡ ጉቦኣ፡ ዓመጻ፡ ሓሶታ፡ ዓመጻ፡ ዅሉ ኣብቲ ንክርስቶስ ኣምላኽ ዝተገብረሉ ተቓሊዑ ኪርአ ይከኣል። እዛ ዓለም እዚኣ ንኣምላኽ ኣብ ምቅዋም ዝኾነ ይኹን ነገር ኣይትገድፍን እያ፡ ጽልኣ ድማ ኣብ መስቀል ክርስቶስ ንዅሉ ኪርአ ይከኣል።

ጳውሎስ ብመስቀል ተወድሰ፡ ምኽንያቱ ኣብኡ ንኸምኡ ዝበለ ድኻ ሓጥእ ፍቕሪ ኣምላኽ ረኺቡ፡ ምኽንያቱ ድማ ዅሉ ፍቕሪ ክርስቶስ ንዕኡ ዝተገልጸሉ፡ ርእሱ ንዕኡ ዝሃበሉ፡ ንዅሎም ናቱ ዝሃበሉ እዩ። እዚ ድማ ንዕኡ ሕጉስ ገበሮ፡ እወ፡ ንጽልኢ ዓለም ንወዲ ኣምላኽ፡ ንዕኡ ዝፈተዎ፡ ርእሱ ድማ ንዕኡ ዝሃበ፡ ኪካፈል ይደሊ ነበረ። ክርስቶስ ብዓለም እንተ ተዋረደ፡ ንሱ እውን ብእኣ ኪዋረድ ደለየ፣ ክርስቶስ እንተ ተጸልአ፡ ንሱ እውን ከምኡ ኪኸውን እዩ። ምስ ክርስቶስ ከም ዕላማ ጽልእን ምእባይን ዓለም ምትእስሳር ክብሪ ጌሩ ቖጸሮ፡ ምኽንያቱ ኣብ መስቀል እታ ዓለም ብሓቂ እንታይ ምዃና ርእዩ ነበረ።