ፍረ መንፈስ ቅዱስ: መእተዊ ናይ ትሽዓተ ባህርያት

ፍረ መንፈስ – መእተዊ

ጳውሎስ ምስ በርናባስ ናብ ገላትያ በጺሑ፡ ናይ መጀመርታ ሚስዮናዊ ጉዕዝኡ ምስ ጀመረ ድሕሪ ክልተ ዓመት ኣቢሉ፡ ካልኣይ ሚስዮናዊ ጉዕዝኡ ጀመረ (ግብሪ ሃዋርያ 13–14)። ሕጂ ምስ ሲላስ፡ ጳውሎስ ናብ ገላትያ ተመልሰ፡ ኣብኡ ድማ ጢሞቴዎስን ወሲዱ፡ ነቶም ሓደስቲ ደቀ መዛሙርቲ ንምድልዳል (ግብሪ ሃዋርያ 15:40, 16:1-5)።

እቲ ብዙሕ ንእሽቶ ጢሞቴዎስ፡ ነቲ ዘጋጠሞም ተቓውሞ ከይተሰከፈ፡ ንሃዋርያ ብእምነት ሰዓቦ። ንምብራዕ ድማ፡ ጳውሎስ እቲ መንእሰይ ከም ሓቀኛ ደቀ መዛሙርቲ ዘርኣዮ ብዙሕ ባህርያት ዘርዘረ፡ «ትምህርተይ፡ ኣካይዳይ፡ ዕላማይ፡ እምነተይ፡ ትዕግስተይ፡ ፍቕረይ፡ ጽንዓተይ፡ ስደት፡ መከራ» (2 ጢሞቴዎስ 3:10-11)። እዚኣተን ትሽዓተ ባህርያት ከም ትሽዓተ ፍረ መንፈስ እየን። ከምቲ ኣብ ህይወት ጳውሎስን ኣገልግሎቱን ዝተራእየ፡ ተቓውሞ እናገጠመካ ንእግዚኣብሔር ዝግበር ዕዮ ንምፍጻም ኣዝየን የድልያ። ንጢሞቴዎስን ንኹሎም ምእመናንን ከመይ ዝበለ ኣብነት ኰን እዩ (1 ቈረንቶስ 11:1፤ ፊልጲ 3:17)።

ብመንፈስ እንተ ንነብር፡ ብመንፈስውን ንመላለስ (ገላትያ 5:25)።

እቲ ጳውሎስ ንምእመናን ገላትያ ዝገበሮ ዕድመ፡ ክርስቶስ ዝሃቦም ሓርነት ጸኒዖም ክሕዙ (ገላትያ 5:1)፡ ብመንፈስ ክመላለሱ (ገላትያ 5:16)፡ ነቲ ትሽዓተ ፍረ መንፈስ ከርእዩ እዩ። እግዚኣብሔር ንኹሎም ምእመናን ብመንፈስ ተሰማሚዖም ክመላለሱ ዕላማኡ እዩ − እዚ ድማ ኣዒንትና ኣብ የሱስ ምጥባቕ ማለት እዩ (እብራውያን 12:1-2 ተመልከት) − ብሓደ ደረጃ፡ ብእግዚኣብሔራዊ ስርዓት።

ናይ ኣምላኽ መሰላት

ጳውሎስ ጽሒፉ መልእኽቲ ናብ ገላትያ ኣብ የሩሳሌም ቅድሚ ምእሳሩ ኣስታት ሸሞንተ ዓመት። ኣብታ መልእኽቲ እቲ ኣይሁዳውያን መራሕቲ ብምሉኡ ዝነጸግዎ ነገር ገለጸ፡ «ኣብ ክርስቶስ የሱስ ግዝረት ወይ ዘይግዝረት ሓንቲ እኳ ኣይጠቅምን፡ እንታይ ደኣ ሓዳስ ፍጥረት እዩ» (ገላትያ 6:15)። እቲ ሃዋርያ ቀጸለ፡ «በዚ ስርዓት እዚ ዚመላለሱ ዘበሉ ዅሎም፡ ሰላምን ምሕረትን ኣብኦም ይኹን፡ ኣብ እስራኤል ኣምላኽውን» (ገላትያ 6:16)። እቲ ሓደ ግሲ እንደገና ተጠቕመ፡ ንምምልላስ ምምልላስ ብሓደ ስርዓት መሰረት። ከምቲ ኣገባብ፡ እዚ ስርዓት እዚ «ሕጊ ክርስቶስ» እዩ (ገላትያ 6:2) እዚ ድማ ናይ ኣምላኽ እዩ ሓዳስ ፍጥረት (ገላትያ 6:15)። ክርስቶስ ዝነጽግ ኣይሁድነት ንናይ ኣምላኽ መሰላት ኣይፈልጥን። ሓቀኛ ደቀ መዛሙርቲ ካብ ከምዚ ዝበለ ስርዓት ነጻ ክወጹ ኣለዎም፡ ከምቲ እግዚኣብሔር ኣብ ምሳሌታቱ ዝገለጾ (ሉቃስ 5:39 ተመልከት)፡ እንተ ዘይኰነስ ፍረ መንፈስ ክንፈሪ ኣይንኽእልን።

ገላትያ ሃጋር (ዘፍጥረት 16) ምስ ስጋ ሰብ ዝተኣሳሰረ ስርዓት ሕጋውነት ከም እትውክል ትምህርቲ ትህብ (ገላትያ 4:22–5:1)። ንምእመናን ሓቀኛ ኣደ ክትከውን ኣይትኽእልን፡ ከመይሲ ብጸጋ ኣምላኽ፡ ብሓቀኛ ሓርነትን ብፍረ መንፈስን ኣብ ትሕቲ ጽልዋ ሳራ ክዀኑ ኣለዎም። ኩሎም ደቀ መዛሙርቲ ሓቀኛ ባርያ ኣምላኽ (ማርቆስ 10:45) ኣብ ልዕሊ ኩሉ ምእመን ካብ ኣይሁድን ኣህዛብን ኩሉ መሰላት ከም ዘለዎ ክመሃሩ ኣለዎም (ማርቆስ 11:1-11 ተመልከት)፡ ከመይሲ ብእምነት ፍልልይ የልቦን (ሮሜ 10:12)። ንዕኡ ቅኑዕ ቦታኡ ብምሃብ፡ ሽዑ ፍረ መንፈስ ክፈርዩ ይኽእሉ።

ዓብይነት ክርስቶስ

ኩሉ ሓቀኛ ምእመን ንመምህር ዝኸውን ኣቕሓ ንምዃን ፈተናታት የጋጥሞ (2 ጢሞቴዎስ 2:21)። ቀልጢፉ እቲ ግዜ ክመጽእ እዩ፡ እስራኤል ድማ፡ «ብሽም እግዚኣብሔር ዚመጽእ ብሩኽ እዩ!» ክትብል እያ (ማቴዎስ 23:39)። ንዕኡ ከም መድሓኒኦምን መሲሖምን ክእመኑሉ እዮም፡ እቲ ክሳዕ ሽዑ ዝነጸግዎ (ኢሳይያስ 53:1-3፤ ዘካርያስ 12:10, 13:9)። ኣብዚ ከምዚ ዘሎ እዋን፡ ካብ ኣይሁድ ዝተረፉ ምእመናን (ሮሜ 11:1-5 ተመልከት)፡ ምስ ኣህዛብ ተሓዊሶም፡ ንዕኡ ከም እግዚኣብሔርን ከም «ርእሲ ስጋ፡ ቤተ ክርስቲያን፡ መጀመርታ፡ ካብ ምዉታት በዅሪ፡ ኣብ ኩሉ ነገር ቀዳማይ ክኸውን» (ቈሎሴ 1:18) ይፈልጥዎ። እዚ ፍቕዲ እዚ ንዓብይነት ክርስቶስ የጕልሕ። ኩሎም ሓቀኛታት ክርስትያናት «ብፍቑር ተቐቢሎም» (ኤፌሶን 1:6) ብስራሕ ክርስቶስ ኣብ መስቀል፡ ብሞቱን ትንሳኤኡን (1 ቈረንቶስ 15:1-4)። ኩሎም ምስቲ ርእሲ ሓዳስ ፍጥረት ዝዀነ ተኣሳሲሮም ኣለዉ።

ሓደ መንፈስ

እቲ ዝተመስገነን ዝዓበየን ጐይታና ነዚ ሓደ ስጋ ንምፍጣር መንፈስ ቅዱስ ካብ ሰማይ ለኣኸ፡ «ብሓደ መንፈስ ኩላትና ናብ ሓደ ስጋ ተጠመቕና – ኣይሁድ ይኹኑ ግሪኻውያን፡ ባሮት ይኹኑ ሓራ – ኩላትና ድማ ሓደ መንፈስ ክንሰቲ ተገበርና» (1 ቈረንቶስ 12:13)። ኣብ ግብሪ ሃዋርያ 11 እቲ ሃዋርያ ንኣይሁዳውያን ብጾቱ ብዛዕባ እቲ ንቆርኔሌዎስን ቤተሰቡን ዘጋጠሞም ነገሮም። ጴጥሮስ ኣብ ግብሪ ሃዋርያ 2 ምስ ኣይሁዳውያን ምእመናን ዝተፈጸመን ኣብ ግብሪ ሃዋርያ 10 ምስ ኣህዛብ ዝተፈጸመን – ኩሎም ናብ ቤተ ክርስቲያን ዝኣተዉ – ዘሎ ምትእስሳር ኣርኣየ።

ክዛረብ ምስ ጀመርኩ፡ መንፈስ ቅዱስ ከምቲ ኣብ መጀመርታ ኣብ ልዕሌና ዝወረደ፡ ኣብ ልዕሌኦም ወደቐ። ሽዑ ቃል እግዚኣብሔር ዘከርኩ፡ ከመይሲ ንሱ፡ ‘ዮሃንስ ብሓቂ ብማይ ኣጥመቐ፡ ንስኻትኩም ግና ብመንፈስ ቅዱስ ክትጥመቑ ኢኹም’ በለ (ግብሪ ሃዋርያ 11:15-16)።

ትምህርቲ ጥምቀት ብመንፈስ ቅዱስ ኣብ መልእኽታት ይምሃር (ንኣብነት፡ ኤፌሶን 2:11-22፤ ቈሎሴ 2:10-13)። እዚ ጥምቀት እዚ ንመዓልቲ ጸጋ የርኢ። ኩሎም ምእመናን ብክርስቶስ ካብ ግብሪ ሃዋርያ 2 ክሳዕ ምምጻእ ክርስቶስ፡

• ሓደ ስጋ (ዮሃንስ 11:52, ዮሃንስ 10:16 ተመልከት)፤
• ብሓደ ምስቲ ዝተመስገነ ክርስቶስ ዝተዋሓዱ (ዮሃንስ 7:39)፤
• መንፈስ ቅዱስ ዝተዋህቦም፡ ንሱ ድማ ንዘለኣለም ምስኦም እዩ (ዮሃንስ 14:16)፤
• ከም ኣባላት ስጋ ብእኡ ዝድገፉ (1 ቈረንቶስ 12:13)።
• እዚ ኩሉ ፍረ መንፈስ ንምፍራይ የድሊ።

መንፈስ ቅዱስ «መንፈስ ክርስቶስ» (ሮሜ 8:9) ከምኡውን «መንፈስ የሱስ» (ግብሪ ሃዋርያ 16:7 JND) ተባሂሉ ይጽዋዕ፡ ኩሉ ግዜ ንዕኡ ይውክል። ዕላማ ኣገልግሎት መንፈስ ቅዱስ ንምእመናን ክብሪ ክርስቶስ ምቕራብ፡ ባህርያቱን ጠባያቱን ኣብ ቅድሚኦም ምቕማጥ እዩ። «መንፈስ የሱስ» ተባሂሉ ክጽዋዕ ከሎ፡ ኣብ ምእመናን ከምቲ ኣብ ህይወት ትሑት የሱስ ናዝሬታዊ ዝተራእየ ባህርያት እንደገና ንምፍራይ ስለ ዝደሊ እዩ። ተልእኾ መንፈስ ቅዱስ ንክርስቶስ ምምስጋን እዩ (ዮሃንስ 16:14)፡ ንሱ ድማ ነቲ ዝዓበየ ንዓና የቕርበልና፡ ክርስቶስ ድማ ይፈጥር ኣብ ኣባና፡ «ንስኻትኩም ኣብ ልብና ዝተጻሕፈት መልእኽትና ኢኹም» ወይ «መልእኽቲ ክርስቶስ» (2 ቈረንቶስ 3:2-3)።

ሓደ ፍረ መንፈስ

ብዙሓት ግብሪ ስጋ (እባ ገላትያ 5:19-21 ኣንብብ) ምስቲ ትሽዓተ ፍረ መንፈስ ኣዝዩ ይፈላለ። እዚ ሓደ ፍረ እዚ ብትሽዓተ ዝተፈላለዩ መልክዓት ብጸጋ ይርአ፡ እዚኣቶም ድማ ተኣሳሲሮምን ዘይፈላለዩን እዮም። ሉቃስን ጳውሎስን ን«ፍረ» ወይ «ምህርቲ» ዝብል ግሪኻዊ ቃል ተጠቒሞም (karpos) ኣብ ጽሑፋቶም ብዙሕ ግዜ።1 ንጽንሰት ፍረ እናተንተንና፡ ቅድም ናብቲ ነገራት ዝጅምሩሉ፡ ፍረ ካብኡ ዝመጽእ ዘርኢ፡ ብመወዳእታ ድማ ካብቲ ዓብዪ ዘራኢ ዝመጽእ ንምለስ። እዚ ዘርኢ እዚ ዕላማ፡ መስርሕን ዕላማን የጠቓልል።

ኣብ ገላትያ ኣብ መንጎ ሃይማኖታዊ ስጋን መንፈስ ቅዱስን ዘሎ ብርቱዕ ፍልልያት ንዕዘብ። ሮሜ 7 ትምህርቲ ጸጋን ምድሓንን፡ ጳውሎስ ኣብ ውሽጡ ኣብ መንጎ እቲ ብግዜ ምድሓኑ ዝተቐበሎ ሓዳስ ባህርይን ሓጢኣታዊ ባህርዩን፡ «ስጋይ» ተባሂሉ ዝጽዋዕ (ሮሜ 7:18)፡ ከመይ ገይሩ ውግእ ከም ዝረኸበ ይገልጽ። ከም ኩላትና፡ ነቲ ስጋ ካብ ኣዳም ወረሶ። ምእመን ምስ ኰነ፡ ጳውሎስ ካብ ኣብርሃም ብመንፈስ ከም ዝወረደ ተገንዘበ፡ ካብ «ኣቦና ኣብርሃም» (ሮሜ 4:12) ድማ ብዙሕ ኣገዳሲ ትምህርቲ ተማህረ። ይኹን እምበር፡ እቲ ኣምላኽ ዝሃቦ ሓዳስ ባህርይ ሓይሊ የብሉን፡ ሓይልን ምድሓንን ንምሃብ ድማ ናይቲ ኣብ ውሽጥና ዝነብር መንፈስ ቅዱስ ሓገዝ የድልዮ (ሮሜ 8:1-4)። ገላትያ ኣብ መንጎ እቲ ኣብ ውሽጢ ምእመን ዝነብር መንፈስ ቅዱስን ነቲ ኣምላኽ ከሐጕስ ዝደሊ ሃይማኖታዊ ስጋን ዘሎ ግጭት ይገልጽ።

ኣምላኽ ብክርስቶስን መስዋእቱን ከም ዝተሐጐሰ፡ ኣብ የማናዊ ኢዱ ድማ ከም ዘዕበዮ ንመሃር። ካብኡ ድማ መንፈስ ቅዱስ ለኣኸ፡ ንሱ ድማ ብዙሕ በረኸት ኣምጽአ፡ ኣብ ህይወት ምእመናን ድማ ብዙሕ ፍረ ኣፍረየ። እግዚኣብሔር የሱስ ብዛዕባ ፍረ ምፍራይ ተዛረበ፡ ንምእመናን ናብ ባዕሉ፡ ናብቲ ሓቀኛ ወይኒ፡ ናብ ኣቦኡ ድማ ከምቲ ወይኒ ዝሓርስ፡ ንፍረ ምፍራይ ዘድሊ ኩሉ ብቐጻሊ ዝከናኸን። ኣብቲ ኣገባብ እቲ እግዚኣብሔር ኣብ ትሕቲ ቃል ኣምላኽ ምዃንን ኣብኡ ምጽናዕን ኣገዳስነት ኣጕልሐ።

ኣነ ወይኒ እየ፡ ንስኻትኩም ጨናፍር ኢኹም። ኣብ ኣነ ዚነብር፡ ኣነውን ኣብኡ፡ ብዙሕ ፍረ ይፈሪ፡ ከመይሲ ብዘይ ኣነ ሓንቲ እኳ ኽትገብሩ ኣይትኽእሉን ኢኹም (ዮሃንስ 15:5 NKJV)።

እዚ ይሕሰብ!

ሕጂ ነቶም ትሽዓተ ኣባላት ፍረ መንፈስ ነቕርብ።

1. ፍቕሪ።

እቲ ቐዳማይ፡ agapè-ፍቕሪ (ግሲን ስምን)፡ ኣብ ጽሑፋት ጳውሎስ 77 ግዜ፡ ኣብ ጽሑፋት ዮሃንስ ድማ 86 ግዜ ይርከብ። ኣብቲ ግሪኻዊ ዓለም ናይ ሽዑ ግዜ፡ እቲ ቃል agapè-ፍቕሪ ፈጺሙ ኣይተጠቕመን፡ ከመይሲ ሰባት ምስ ካልኦት ቃላት ዝያዳ ይፈልጡ ነበሩ፡ éros, ጾታዊ ፍቕሪ፤ phileô, ፍቕሪ ዕርክነት፤ ወይ storgè, ምሕረት ከምኡውን ፍቕሪ ናብ ጥቡቕ ኣባላት ስድራ ቤት።

ኣብ ሓድሽ ኪዳን፡ agapè-ፍቕሪ ብሓፈሻ ምስ ኣምላኽ ብምትእስሳር ይጥቀስ፤ ንሱ «ፍቕሪ እዩ» (1 ዮሃንስ 4:8,16)። ፍቕሪ ብኸመይ ንዕኡ ወይ ነቶም ናይ ስድራ ቤቱ ዝዀኑ ብኸመይ ከም ዝሰርሕ የርኢ። ኣምላኽ ፍቕሩ ኣርኣየ – ኣዝዩ ዓብይን ንዓና ንምርዳእ ዘይከኣልን – «ንሓደ ወዱ በጃ ሃበ፡ እቲ ብእኡ ዚኣምን ዘበለ ዅሉ ኸይጠፍእ፡ ናይ ዘለኣለም ህይወት ግና ክረክብ» (ዮሃንስ 3:16)። ሽዑ፡ ኣምላኽ ፍቕሩ ብመንፈስ ቅዱስ ኣብ ልብና ኣፍሰሰ፡ ንሱ ድማ ንዓና ሂቡና (ሮሜ 5:5)። ግሩም ጸጋ፡ ዘይትምዘዝ ፍቕሪ! እዚ ፍቕሪ እዚ እቲ ካልኦት ሸሞንተ ኣባላት ፍረ መንፈስ ዝብገሱሉ ምንጪ እዩ፡ ፍቕሩ ድማ ኣብ መንጎኦም ዘራኽብ ማእሰር እዩ።

እግዚኣብሔር ብዛዕባ «ፍቕረይ» ተዛረበ፡ «ከምቲ ኣቦ ዝፈተወኒ፡ ኣነውን ፈቲኹም ኣለኹ፤ ኣብ ፍቕረይ ጽንዑ» (ዮሃንስ 15:9)። ፍቕሩ ኣብ ልብና ተፈሲሱ ኣሎ፡ ንሕና ድማ ብመንፈስ ቅዱስ ኣብኡ ክንጸንዕ ወይ ክንነብር ንኽእል፡ ምስ ኣቦን ወድን ብጥቡቕ ርክብ። እዚ ፍቕሪ እዚ እቲ ዝዓበየ ህያብ እዩ፡ ሕጂን ንዘለኣለምን ምስ ምእመናን ይነብር (1 ቈረንቶስ 13:13)።

2. ሓጐስ።

እግዚኣብሔር ምስ ደቀ መዛሙርቱ ብዛዕባ «ሓጐሰይ» ተዛረበ፡ «እዚ ነገር እዚ ንዓኻትኩም ተዛሪበኩም ኣለኹ፡ ሓጐሰይ ኣብ ውሽጥኹም ምእንቲ ኺነብር፡ ሓጐስኩም ድማ ምሉእ ምእንቲ ኺኸውን» (ዮሃንስ 15:11)። እግዚኣብሔር የሱስ ደራሲን ፈጻሚ እምነትናን እዩ፡ ነዚ ሓጐስ እዚ ድማ ናብዛ ዓለም ቅድሚ ምምጽኡ ትጽቢት ገበረ፡ «ንሱ ምእንቲ እቲ ኣብ ቅድሚኡ ተነቢሩ ዝነበረ ሓጐስ፡ ንመስቀል ተጻዊሩ፡ ንሕፍረት ንዒቑ፡ ኣብ የማናይ ኢድ ዝፋን ኣምላኽ ተቐመጠ» (እብራውያን 12:2)። ሓጐስ እግዚኣብሔር – ባህታ፡ ፍስሃ – እቲ ዝፈጸሞ ስራሕ ንኣምላኽ፡ ንባዕሉን ንዝተዋሕዩን ዘምጽኦ ዕግበት ከም ዝተጸበየ የጠቓልል። ሓጐሱ ሓጐስና እዩ፡ ከመይሲ ንዕኡ ብኽብሪን ብኽብርን ተቐቢሉ ክንርእዮ ከለና ዘሎና ባህታዊ ሕብረት። ከምኡውን፡ እዚ ሓጐስ እዚ ንዘለኣለም እዩ።

3. ሰላም።

እግዚኣብሔር ነዚ «ሰላመይ» ኢሉ ጸውዖ (ዮሃንስ 14:27)፡ ከምቲ ምስ «ሓጐሰይ»ን «ፍቕረይ»ን ዝነበረ። እዚ ሰላም እዚ ኲናት ዘይምህላው ጥራይ ኣይኰነን፡ ሰላም ክንረክብ ከለና ምስ ኣምላኽ፡ እንታይ ደኣ ናይ ዕረፍቲ ኩነታት የጠቓልል፡ “ሰላም ናይ ኣምላኽ” (ፊልጲ 4:7፤ ቈሎሴ 3:15)። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ እቲ ካልኦት መልክዓት ፍረ መንፈስ ክሰርሑ፡ ክዕብዩን ክሕጐሱሉን ዝኽእሉሉ ቅኑዕ ኣገባብ የቕርብ። ከምቲ agapè-ፍቕሪ መበገሲ ነጥቢ ናይ ካልኦት ክፍሊ ፍረ መንፈስ ዝዀነ፡ ንዕኦም ንዓቕሞም ንምብጻሕ ዝሕግዝ፡ ከምኡ ድማ እዚ ሰላም እዚ ክስሓት የብሉን። ንሱ ኣብ ክብሪ ከሎ፡ እግዚኣብሔር ንዓና ንዕኡ ንምውካል ኣብዚ ሓዲጉና ኣሎ። ፍረ መንፈስ ኣብ ምእመናን ዝተራእየ ክርስቶስ እዩ፡ ኣብ ኣካይዳኦምን ተግባራቶምን ክንብል ንኽእል ኢና። «ሓድነት መንፈስ ብማእሰር ሰላም ንምሕላው» የጠቓልል (ኤፌሶን 4:3)።

4. ትዕግስቲ።

3 እዚ ቃል እዚ ብብዝሒ «ትዕግስቲ» 4 ተተርጒሙ እዩ፡ ግናኸ ብሓቂ «ነዊሕ ስምዒት ወይ ኣእምሮ ምዃን» ማለት እዩ። ኣብ ኣምላኽ ዘሎ ባህርይ እዩ፡ ንሱ ብጽቡቕነቱ ንሓጢኣተኛ ንንስሓ ንምምጻእ ይዕገሶ። ትሽዓተ ፍረ መንፈስ ኣብ ምእመን ዘሎ ባህርያት ይውክል፡ ንሱ ድማ ካብ ኣምላኽ ዝተቐበሎም እዩ፡ ስለዚ ብኣካይዳን ተግባርን ንክርስቶስ ክንጸባርቕ፡ ነቶም ባህርያት ድማ መዓልታዊ ክንደግም ንኽእል ኢና። ብግልጺ፡ ሓንቲ መልክዕ ፍረ መንፈስ ንምርኣይ እኳ ንጐይታና የሱስ ምሉእ ዕድመ ምውፋይን ንምርሓ መንፈስ ኣብ ህይወትና ምሉእ ምትእምማንን የጠቓልል።

5. ለውሃት።

እዚ፡ ኣብ ጐይታ የሱስ ዝተራእየ፡ ኣገዳሲ ባህርይ ናይ «ቀሊል» ኣርዑቱ እዩ (ማቴዎስ 11:30)። እቲ ቃል ካብቲ ሓደ ግሪኻዊ ቃል 5 ዝመጸ እዩ፡ ንሱ ድማ «ጽቡቕ» ወይ «ጸጋዊ» ተባሂሉ ተተርጒሙ እዩ (1 ጴጥሮስ 2:3)።

6. ጽቡቕነት።

ምስ ለውሃት ብጥቡቕ ዝተኣሳሰረ፡ «ጽቡቕነት» (ካብቲ ግሪኻዊ ምንጪ agathós) ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ 144 ግዜ ብባዕሉ ወይ ከም ክፋል ዝተፈላለዩ ውህደታት ይርከብ።

7. እምነት።

እዚ፡ ብርግጽ፡ ምስ እምነት ዝተኣሳሰረ እዩ። ናብ ኣብርሃም፡ ኣቦ ኩሎም ምእመናን፡ ግናኸ ዝያዳ ናብ ጐይታ የሱስ፡ እቲ ኩሉ ግዜ እሙን ዝዀነ ይመርሓና። እዚ ባህርይ እዚ ካብቲ ዝቕጽል ዘይፈላለ እዩ።

8. ልእመት።

ብኻልእ ኣዘራርባ «ትሕትና» ወይ «ልእመት» ተባሂሉ ዝፍለጥ፡ 6 ልእመት ነዚ ትሽዓተ ባህርያት ናይዚ ፍረ ንምፍራይ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።

9. ርእሰ-ምቁጽጻር።

ሓድሓደ ግዜ «ልከኝነት» ተባሂሉ ዝትርጐም፡ ርእሰ-ምቁጽጻር መንፈሳዊ ፍረ ንምፍራይ የድሊ። እዚ ኩሉ ባህርያት ካብ ጐይታ የሱስ ንመሃሮ፡ ንሱ ድማ፡ «ኣርዑተይ ኣብ ልዕሌኹም ጽዓሉ፡ ካብ ኣነውን ተማሃሩ፡ ከመይሲ ኣነ ልኡምን ትሑት ልቢን እየ፡ ንነፍስኹም ድማ ዕረፍቲ ኽትረኽቡ ኢኹም» (ማቴዎስ 11:29)። ምእንቲ ስሙ፡ ከምኡ ይኹን።

መወከሲታት

1. ሉቃስ፡ 14 ግዜ (ሉቃስ 1:42, 3:8-9, 6:43-44, 8:8,15, 12:17, 13:6-7,9, 20:10፤ ግብሪ ሃዋርያ 2:30, 14:17)። ጳውሎስ፡ 21 ግዜ፡ ጳውሎስ እብራውያን እንተ ጸሓፈ (ሮሜ 1:13, 6:21-22, 7:4-5, 15:28፤ 1 ቈረንቶስ 9:7, 14:14፤ ገላትያ 5:22፤ ኤፌሶን 5:9,11፤ ፊልጲ 1:11,22, 4:17፤ ቈሎሴ 1:6,10፤ 2 ጢሞቴዎስ 2:6, 4:13፤ ቲቶስ 3:14፤ እብራውያን 12:11, 13:15)። «ዘይፍረያዊ»፡ 7 ግዜ (ማቴዎስ 13:22፤ ማርቆስ 4:19፤ 1 ቈረንቶስ 14:14፤ ኤፌሶን 5:11፤ ቲቶስ 3:14፤ 2 ጴጥሮስ 1:8፤ ይሁዳ 1:12)።
2. ኣብርሃም ከምቲ ሕጂ ዘሎናዮ ናይ መንፈስ ቅዱስ ምውሳብ ኣይነበሮን፡ ከመይሲ መንፈስ ቅዱስ ካብቲ ኣብ ሰማይ ዝተመስገነ ክርስቶስ፡ ስራሑ ኣብ ምድሪ ምስ ተወድአ እዩ ዝመጸ። ድሕሪ ትንሳኤኡ ኣርባዓ መዓልቲ፡ ኣምላኽ ንየሱስ ኣብ የማናዊ ኢዱ ኣዕበዮ፡ ድሕሪ ዓሰርተ መዓልቲ ድማ ንመንፈስ ቅዱስ ናብ ምእመናን ኣብ ምድሪ ለኣኸ (ግብሪ ሃዋርያ 2:1-36፤ ዮሃንስ 7:39)።
3. «ኣብ ቅድሚ ዘይተደልዩ ኩነታት ዘሎ ናይ ስምዒት ህድኣት፡ ትዕግስቲ፡ ነዊሕ ምጽዋር፤ (1) ከም ትዕግስቲ ኣብ ትሕቲ ፈተና፡ ጽንዓት፡ ጽንዓት (እብራውያን 6:12)፤ (2) ከም ናብ ካልኦት ዝግበር ምቁጽጻር፡ ምጽዋር፡ ትዕግስቲ (2 ቈረንቶስ 6.6)፤ (3) ከም ምቁጽጻር ኣምላኽ ንቊጥዓኡ፡ ነዊሕ ምጽዋር፡ ምጽዋር (ሮሜ 2.4)» (ካብ ፍሪበርግ ሌክሲኮ ዝተወስደ)።
4. እቲ ግሪኻዊ ቃል macrothumía ኣብ ሓድሽ ኪዳን ዓሰርተ ኣርባዕተ (2x7) ግዜ ይርከብ (ሮሜ 2:4, 9:22፤ 2 ቈረንቶስ 6:6፤ ገላትያ 5:22፤ ኤፌሶን 4:2፤ ቈሎሴ 1:11, 3:12፤ 1 ጢሞቴዎስ 1:16፤ 2 ጢሞቴዎስ 3:10, 4:2፤ እብራውያን 6:12፤ ያእቆብ 5:10፤ 1 ጴጥሮስ 3:20፤ 2 ጴጥሮስ 3:15)።
5. ምንጩ፡ chrêstos, ኣብ ሓድሽ ኪዳን 19 ግዜ ኣብ ቅጽላት ወይ ውህድ ስማት ይርከብ (ማቴዎስ 11:30፤ ሉቃስ 5:39, 6:35፤ ሮሜ 2:4 ክልተ ግዜ፡ 3:12, 11:22 ሰለስተ ግዜ፡ 16:18፤ 1 ቈረንቶስ 13:4, 15:33፤ 2 ቈረንቶስ 6:6፤ ገላትያ 5:22፤ ኤፌሶን 2:7, 4:32፤ ቈሎሴ 3:12፤ ቲቶስ 3:4፤ 1 ጴጥሮስ 2:3)።
6. ልእመት፡ (1 ቈረንቶስ 4:21፤ 2 ቈረንቶስ 10:1፤ ገላትያ 5:23, 6:1፤ ኤፌሶን 4:2፤ ቈሎሴ 3:12፤ 2 ጢሞቴዎስ 2:25፤ ቲቶስ 3:2፤ ያእቆብ 1:21, 3:13፤ 1 ጴጥሮስ 3:16)።