ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ወንጌል፡ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ኣረኣእያ ካብ ምድሓን ጥራይ ዝሓልፍ

ኣላን ክሮስቢ
14 ሰነ 2024
8 ዝተሓተ ንባብ

ወንጌል ቅዱሳዊ ግና ዘይተለምደ ኣረኣእያ

እቲ “ወንጌል” ዝብል ንምእመን ብቕጽበት ነቲ ጐይታና የሱስ ፍርዲ ሓጢኣትና ምድሓንን ምስኡ ኣብ ዘለኣለማዊ ህይወትን ከም ዝሃበና ዘመልክት ጽቡቕ ዜና የዘኻኽሮ። ብሓቂ ጽቡቕ ዜና! ግናኸ፡ እቲ ወንጌል ዝብል ኣብ ቅዱስ ካብኡ ንላዕሊ ብዙሕ ትርጉም ኣለዎ። ስለዚ ንኹሉ መጽሓፉ “መጀመርታ ወንጌል የሱስ ወዲ ኣምላኽ” ( NIV) ይብሎ፡ እቲ ናይ ፡ ፡ ሉቃስን ዮሃንስን መጽሓፍቲ ድማ ቅድሚ 5ይ ክፍለ ዘመን ድ.ክ. “ወንጌል” ተባሂሉ ይፍለጥ ነበረ።

ብንጹር፡ እቲ “ወንጌል” ዝብል ክሳዕ ክንድዚ ዓብዪ ስለ ዝኾነ፡ ምግላጹ ብዙሕ ጽሑፍ ክሓትት እዩ! ስለዚ፡ እዚ ጽሑፍ እዚ ኣብ ገለ ገለ ኣካላት እቲ ሃዋርያ “ወንጌል ኣምላኽ” ዝብሎ ጥራይ ክሰርሕ እዩ።

ወንጌል ኣምላኽ

፡ “ንወንጌል ኣምላኽ ተፈልየ” ኢሉ፡ እዚ ድማ “እቲ ኣቐዲሙ ብነብያት ... ብዛዕባ ወዱ ዝተስፈዎ ወንጌል እዩ፡ ንሱ ድማ ብስጋ ዘርኢ ዝመጸ፡ ብመንፈስ ቅድስና ድማ ብትንሳኤኡ ምዉታት ወዲ ኣምላኽ ምዃኑ ብሓይሊ ዝተገልጸ፡ የሱስ ጐይታና” ()። ኣብዛ ሓንቲ ነዊሕ ዓረፍተ ነገር፡ ነቲ ጽቡቕ ዜና፡ እቲ ኣብ ቀዳሞት ኣርባዕተ መጽሓፍቲ ዝርከብ ወንጌል፡ ኣሕጺሩ ገለጾ።

ብጽቡቕ ዜና ጀመረ፡ የሱስ ፡ እቲ መሲሕ (እብራይስጢ ንክርስቶስ)፡ ምምጻኡ ብነብያት ንነዊሕ ተስፋ ዝተዋህበሉ ()። ኣብ ፡ ፡ እቲ ቀዳማይ ሙሴ፡ ጠቒሱ፡ “እቲ ጽሑፍ ኣምላኽ ንኣህዛብ ብእምነት ከም ዘጽድቖም ኣቐዲሙ ስለ ዝረኣየ፡ ንኣብርሃም ወንጌል ኣቐዲሙ ነገሮ፡ ‘ብኣኻ ኵሎም ክባርኹ እዮም’” (፤ ፤ )። እቲ ጽቡቕ ዜና፡ የሱስ ኣይሁዳዊ መሲሕ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ናትና መሲሕ እውን ምዃኑ፡ ከምኡ እውን ኣምላኽ ንዓና ብእኡ ምድሓን ከምጽእ ኩሉ ሳዕ ዕላማኡ ነይሩ!

ወንጌል ምድሓን

እቲ ንዅሎም ዝኣምኑ ጽቡቕ ዜና፡ “ንስኻትኩም እውን ፡ ወንጌል ምድሓንኩም ምስ ሰማዕኩም፡ ብእኡ ምስ ኣመንኩም፡ ብእኡ ብማሕተም፡ ብመንፈስ ቅዱስ ተስፋ ዝተዋህበሉ፡ ተሓቲምኩም” ()። ንሕና ንኽንሕተም፡ ንኽንድሕን፡ ክሳቐ፡ ክመውትን ክትንስእን ነበሮ ()። “ሞት ክጥዕም፡ ብጸጋ ኣምላኽ ድማ ንዅሉ ሰብ ሞት ክጥዕም” ()፡ ንዅሎም ዝቕበልዎ ድማ ምድሓን ከቕርብ።

ንሕና ንኽንድሕን፡ ወዲ ኣምላኽ ንርእሱ ኣትሒቱ ሰብ ክኸውን ነበሮ። ብዘርኢ ፡ ኣብርሃም ()ን ()ን ዝመጸ እዩ ነይሩ፤ በዚ ድማ ንሱ እውን “ዘርኢ” ሄዋን እዩ ነይሩ፡ እቲ ንተመን “ዝጭፍልቕ” ()። “ኣብ ሰብኣውነትና ብምስታፉ”፡ “ብሞቱ ... ነቲ ሓይሊ ሞት ዘለዎ፡ ማለት ንዲያብሎስ፡ ከጥፍኦ” ክኢሉ ()።

ሰብኣውነቱ እውን ክፋል ናይቲ ጽቡቕ ዜና እዩ! እዚ ማለት ድማ፡ ሰብ ስለ ዝኾነ፡ “ምስ ተፈተነ ተሰቕየ፡ (ስለዚ) ነቶም ዝፍተኑ ዘለዉ ክሕግዞም ይኽእል እዩ” ()። ስለዚ፡ “ብኹሉ መገዲ ከምኡ ከም ዝተፈተነ፡ ግናኸ ሓጢኣት ከም ዘይብሉ” ወንጌላት ከም ዝምስክሩ፡ “ምስና” ይኽእል እዩ ()። እቲ ጽቡቕ ዜና፡ ብእኡ “ናብ ዝፋን ጸጋ ብትብዓት ክንቀርብ ንኽእል ኢና፡ ክንረክብን ኣብ ጸገምና ክሕግዘና ጸጋ ክንረክብን” ()። እዚ እዚ ነቲ ሓጢኣተኛታት ፍጡራትና ብዙሕ ዝድለዮ ዕለታዊ ምድሓን ይህብ።

ንሕና ንኽንድሕን ክንጸድቕ ኣሎና፡ ጽድቅና ድማ የሱስ ክትንስእ ይሓትት፡ “ንሓጢኣትና ንሞት ተዋሂቡ፡ ንጽድቅና ድማ ተንስአ” ()። እቲ ኣብ መንጎ ፡ ምድሓንናን ጽድቅናን ዘሎ ምትእስሳር ኣብ ብዝበለጸ ተዋሂቡ ኣሎ፡ ከምዚ ኢሉ ይጽሕፍ፡ “ኣምላኽ ምዉታት ከም ዘተንስኦ ብልብኻ እመን፡ (ሽዑ) ክትድሕን ኢኻ ... ከመይሲ ብልብኻ ኢኻ እትኣምንን እትጸድቕን።”

ብዘይርግጽ ከም ዝተንስአ ክንኣምን ኣይግባኣናን፡ ከመይሲ ጴጥሮስ፡ “ኣምላኽ ነዚ የሱስ እዚ ኣተንሲእዎ እዩ፡ ንሕና () ድማ ኵላትና እዚ እዚ ኢና” () ኢሉ ይመስክር። ድማ፡ ድሕሪ ምግላጹ፡ “ንልዕሊ ሓሙሽተ ሚእቲ ኣሕዋት ብሓንሳእ ተገሊጹሎም” ()፡ ብዙሓት ካብኣቶም ድማ ኣብ ጽሕፈቱ ገና ህያዋን ነበሩ። በዚ ድማ፡ ብፍላይ “ወንጌል” ወይ ጽቡቕ ዜና እዩ፡ ከመይሲ እቶም ናቱ ዝኾኑን ዝሞቱን እውን ክትንስኡ እዮም ማለት እዩ ()። ምድሓን መዓት ሞት ንዅሎም ምእመናን መጺኡ ኣሎ!

ወንጌል ጸጋ ኣምላኽ

እዚ ሓረግ እዚ ንስብከቱ ንምግላጽ ይጥቀመሉ እዩ። “ የሱስ ንወንጌል ጸጋ ኣምላኽ ክምስክር ዕዮ ሂቡኒ” () ይብል። ብተወሳኺ ድማ፡ “ኣምላኽ መድሓኒና ... ኵሎም ሰባት ክድሕኑን ናብ ፍልጠት ክመጽኡን ይደሊ” () ኢሉ ይመስክር። ሓደ ኣገዳሲ ወንጌል፡ ብናይ ገዛእ ርእስና ጻዕሪ ክንድሕን ከም ዘይንኽእል እዩ፡ “ብጸጋ ኢኹም ብእምነት ዝደሓንኩም፡ እዚ ድማ ካባኻትኩም ኣይኮነን፡ ህያብ ኣምላኽ እዩ—ብግብሪ ኣይኮነን፡ ሓደ እኳ ንኸይመካሕ” ()።

መጀመርታ ሰብ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ()፡ ከምኡ እውን ኣብ ቅድሚ ብጾቱ ጻድቕ ክኸውን ፈቲኑ እዩ። እቶም ኣዝዮም ሃይማኖተኛታት ፡ ብዘይዕዉትነት፡ “ናይ ገዛእ ርእሶም ጽድቂ ክምስርቱ ፈቲኖም” ()። ጻዕሮም ንኣምላኽ ዝተዋህበ እኳ ንምምምማር ጽድቂ ከምጽኣሎም ኣይከኣለን፡ ከመይሲ ካብቲ ሰባት ክገብርዎ ዝኽእሉ ንላዕሊ ይሓትት። ስለዚ እቲ ጽቡቕ ዜና፡ “ንሱ ንሓጢኣት ዘይፈልጥ፡ ንሕና ብእኡ ጽድቂ ኣምላኽ ምእንቲ ክንከውን፡ ንኣና ሓጢኣት ገበሮ” ()።

እዚ ጽድቂ ኣምላኽ እዚ ናይ “ምዃን” ኩነታት ጥራይ ዘይኮነስ፡ ናይ “” ኩነታት እውን እዩ። ብጸጋ ኣምላኽ፡ “ ኣምላኽ ኢና፡ ኣብ የሱስ ንጽቡቕ ግብሪ ዝተፈጥርና፡ እዚ ድማ ኣምላኽ ኣቐዲሙ ንኽንገብሮ ዘዳለዎ እዩ” ()። ነዘን ግብሪ እዘን ንምግባር ምፍታን እዩ እቲ “ምድሓንኩም ክትሰርሑ” () ዝብል ትርጉሙ፡ ንምድሓንኩም ምዕያይ ዘይኮነስ። ነዘን ግብሪ እዘን እዩ እቲ ጽሑፍ ብምእዛዝ ወንጌል ዝብሎ፡ ሕጊ ጥራይ ዘይኮነስ።

እቲ ወንጌል፡ እቶም ዝኣምኑ “ንወንጌል ጐይታና የሱስ ንምእዛዝ” ሓይሊ ከም ዝወሃቦም እዩ። ግናኸ፡ እቶም ዘይኣምኑ፡ እቶም “ንኣምላኽ ዘይፈልጡን ንወንጌል ጐይታና የሱስ ዘይእዘዙን ... ብዘለኣለማዊ ክቕጽዑን ቅድሚ ክርሕቑን እዮም” ()።

ወንጌልን ፍርድን

እቲ ፡ “ኣምላኽ ንሕቡእ ነገር ሰባት ብየሱስ ከም ወንጌል ዝገልጾ ክፈርድ እዩ” ()። እቲ ንዓና ጽቡቕ ዜና ግን፡ “ ድማ ንኣብ የሱስ ዘለዉ ፍርዲ የብሎምን” ()።

እወ፡ “ኵላትና ኣብ ቅድሚ ዝፋን ፍርዲ ኣምላኽ ክንቀውም ኢና” () እዩ፡ ግናኸ ምእመናን ክፈርሑ ኣይግባኣናን፡ ከመይሲ “ኣምላኽ (ንዓና) ምስ ህያዋን ገበረና (ንኹሉ) ሓጢኣትና ድማ ይቕረ በለልና” ()። ስለዚ፡ “ከምቲ ዝረሓቐ፡ ከምኡ ድማ ንበደልና ካባና ኣርሓቖ” ()። በዚ ድማ፡ ሓጢኣትና ካባና ስለ ዝረሓቐ፡ ኣብ “ቅድሚ ዝፋን ፍርዲ ” ክንቀርብ ከለና ኣይክመጽእን እዩ። ዕላማኡ ሓጢኣት ዘይኮነስ፡ ግብርና “ነፍሲ ወከፍ ኣብ እናሃለወ ዝገበሮ፡ ጽቡቕ ይኹን ሕማቕ፡ ዝግብኦ ምእንቲ ክቕበል” እዩ ()።

እቲ ንምእመን ዝጽበዮ ፍርዲ፡ ብጐይታና ንኣገልግሎትና ዝግበር ምግምጋም ጥራይ ምዃኑ ምፍላጥ ብሓቂ ጽቡቕ ዜና እዩ። ገለ ግብርታትና ዋጋ የብሉን ተባሂሉ ክፍረድ እዩ፡ ገለ ድማ ንሽልማት ዝግብኦ ተባሂሉ ክፍረድ እዩ። ግናኸ፡ እቲ ንሽልማት ዝግብኦ ተባሂሉ ዝፍረድ፡ ብናይ ገዛእ ርእስና ሓይሊ ዘይኮነስ፡ ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ፡ ምስ ኣመንና ዝተዋህበና እዩ።

በዚ ድማ፡ ወንጌል ክንድሕን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንኣምላኽ ዝውደስ ፍረ ክንፈሪ እውን ንኽእል ኢና። ንግበሮ!

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia