ምምላስ ናብ ጽሑፋት

እቲ ዝዓበየ ትእዛዝ፡ ናይ ዘይጠቅም ባርያ ምእማን

ቶም ሰመርሂል
16 ሚያ 2024
10 ዝተሓተ ንባብ

እቲ ዝዓበየ ትእዛዝ: ናይ ዘይጠቅም ባርያ

ነቶም ኣብ ዘለዉ ኩሎም ዝቖጽሩ ጠቕላላ 613 ይረኽቡ። እዚ ዘገርም ቁጽሪ እዚ 6+1+3 = 10 ምዃኑ እንተ ኣስተውዒልና ብዝበለጸ ይርድኣና! ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ኩሉ ሕጊ ኣብ ዝተጠቕለለ ምዃኑ ክንዛዝም ንኽእል ኢና። ግና ወዲ ኣምላኽ ካብዚ ንላዕሊ ኸይዱ፡ ኩሉ ሕጊ ኣብ ክልተ ከም ዝተጠቕለለ መሃረ፡ «ንእግዚኣብሔር ኣምላኽካ ብምሉእ ልብኻን ብምሉእ ነፍስኻን ብምሉእ ሓሳብካን ኣፍቅሮ» ( KJV)፡ ከምኡ’ውን «ንብጻይካ ኸም ነፍስኻ ኣፍቅሮ» ()። እዞም ክልተ እዚኦም ብሓንሳእ ዝተኣሳሰሩ እዮም፡ ድማ ከም ሓደ ትእዛዝ ገሊጽዎም፡ «ካብዚኣቶም ዝዓቢ ካልእ ትእዛዝ የልቦን» ()።

ብንጹር፡ 613 ንሕጊ ንምሕላው ዘይከኣል ገበሮ። እኳ ደኣ ንዘለኣለማዊ ንምርካብ ዝደልዩ ኩሎም ንምብቃዕ እኹል ነበሩ። ግና እቲ ክልተ ጥራይ እንተ ዝኸውን፡ ሚልዮናት ናብ መንግስቲ ኣይመውድቑን ድዮም? ፈጺሙ ኣይኮነን! ሓንቲ ነፍሲ’ውን ብጽቡቕ ተግባራት ናብ ኣይኣተወትን። ምኽንያቱ እቲ ግዴታዊ ቅድመ-ኩነት ናይ ፍጹም ፍቕሪ ኩሉ ሰብ ብተመሳሳሊ ክፈሽል ከም ዝተፈርደ ማለት እዩ።

እቲ ዝዓበየ ፍቕሪ እዩ

ኣብቲ ዝዓበየ ትእዛዝ ()፡ ፍቕሪ ናብ ኣምላኽን ናብ ብጾትናን ዘሎ ሓባራዊ ነገር እዩ። ንኣምላኻዊ ትእዛዝ እዚ ዝተኣመነ ሰብኣይ ወይ ሰበይቲ የልቦን፡ እንተ ዘይኮይኑ እቲ ሰብኣይ፡ የሱስ፡ ኣምላኽ «ብሥጋ ዝተገለጠ» (1 ) ተባሂሉ ዝተገለጸ። ንትእዛዙ ክሳብ መወዳእታ ተኣዘዘ (፤ እብራውያን )። ምኽንያቱ «ኣምላኽ ፍቕሪ እዩ» ከምኡ’ውን «ፍቕሪ ኻብ ኣምላኽ እያ» (1 )፡ ኣምላኽ ጥራይ እዩ ንትእዛዙ ክሳብ ፊደልን ነጥብን ክሕሉ ዝኽእል። ንሕና ድማ፡ እዚ ኣምላኽ እዚ ንውድቀትና ካብቲ ክንዝክሮ እንኽእል ንላዕሊ ምሕረቱ ጥራይ ክንገርም ንኽእል ኢና።

እቶም ብዛዕባ ንኣምላኽን ንብጻይናን ምፍቃር ዝምልከቱ ኣምላኽ ብቐጥታ ዝመጹ እዮም። ሕጊ ብሙሴ ስለ ዝመጸ፡ ካብቲ ኣምላኽ ዝነገሮ ንላዕሊ ክደግም ኣይከኣለን። ብተመሳሳሊ ኣብ ወንጌል ዮሃንስ እቲ « ትእዛዝ» () ኣምላኽ ብቐጥታ ዝመጸ እዩ። ማለት፡ ዝኾነ ተወሳኺ ምትብባዕ ብሃዋርያት ካብቲ ዝተማህርዎ ምድጋም ጥራይ ነበረ። ስለዚ ዮሃንስ፡ ኣብ መወዳእታ ዓመታቱ፡ «እዚ ድማ ትእዛዙ እዩ፡ ብስም ወዱ የሱስ ክንኣምን፡ ከምኡ’ውን ንሓድሕድና ክንፋቐር» (1 ) ኢሉ ጸሓፈ። ዮሃንስ ንኣንበብቱ ንጐይታኦም ክእዘዙ እንተ ዝመርሖም (1 )፡ ምትብባዕ ጥራይ እዩ ዝገብር ነበረ፡ ዘይኮነስ ። ስለዚ እቲ ስርዓት ናይ «ትእዛዙ» ከም ዘለዎ ጸንሐ። ዮሃንስ ነዚ ዓለማዊ፡ ዘይተፈልየ ፍቕሪ ኣምላኽ ንኹሉ ሰብ ገሊጹ፡ «ኣምላኽ ንዓለም ክሳዕ ክንድዚ ስለ ዝፈቐራ፡ ንሓደ ወዱ ሃበ፡ ምእንቲ ድማ ዝኣምነሉ ኩሉ ከይጠፍእ፡ ግናኸ ናይ ዘለኣለም ክረክብ» () ኢሉ ምስ ጸሓፈ።

ንፍቕሪ ኣምላኽ ንኹሉ ነፍሲ፡ ከምኡ’ውን ብወንጌል ይቕረ ንምባልን ንምርሳዕን ዘለዎ ድሌት ብሓቂ ንርድኦ ድዩ? ወንጌላውያን ንፍቕሪ ኣምላኽ ንሓጥኣን ክሰብኩ ከለዉ፡ ንኹሎም ባዕሎም ዘይፈቕሩ እንተኾኑ፡ እዚ ወጥነት ኣበይ ኣሎ? ኩላትና «ከም ዝተኸሰስና፡ » ኢልና እንእመንሉ ኣይበጽሐን ድዩ? ስለዚ እቲ ቀዳማይ ትምህርቲ እቲ ዝዓበየ ትእዛዝ እቲ ዝኸበደን እቲ ዝበለጸ ዘይከኣልን ምዃኑ እዩ። ግና እዚ ንውድቀትና ኣየጸድቕን። ምኽንያቱ ኣምላኽ ንሞት ዝኾኑ ገበነኛታት ንምምችቻው ደረጃታቱ ፈጺሙ ኣየላህኽን። የግዳስ፡ ደረጃኡ ንኹሉ ናይ ርእሰ-ምምካሕን ሃይማኖታዊ ምምካሕን ናይ ዕቡያት ምእመናን የርሕቕ።

ብሓቂ፡ ንኹሉ ከም ነፍስና ንምፍቃር ዝኾነ መገዲ የልቦን። ካብቲ ኣብ ውሽጥና ዘሎ ዘይቅኑዕነት ፡ ንኹሉ ብዘይ ኣድልዎ ሞገስ ንምርኣይ ዝኾነ ትልሚ የብልናን። እኳ ደኣ ኣብ ዘመን ሙሴ፡ እቲ ትእዛዝ ንእስራኤላውያንን ንዘይእስራኤላውያንን – ንብጻይን ንጓናን – ዘይተኣድለ ፍቕሪ ይሓትት ነበረ። እዚ ድማ ዘይከኣል እንተ ዘይኮይኑ፡ ኣምላኽ ድማ ንነፍሲ ወከፎም ከም ነፍስና ክንፈቅሮም ከም ዘሎና ወሰኸ ()።

ስለዚ፡ ክሳብ ሎሚ ንርእስና ጥራይ ብወጥነት ክንፈቅር ከም ዝኸኣልና ንምእማን ድሮ ድሉዋት ? እቲ ጸገም ድማ ነቲ ስርዓት ብሃገራዊን ዓለምለኻዊን ደረጃ ክንጥቀመሉ ከለና ይሰፍሕ። ብብርሃን እቲ ብዙሕ ዝጥቀስ ፡ ኣብ ከባቢና፡ ኣብ ግዝኣትና፡ ኣብ ሃገርናን ኣብ ኩሎም ካልኦት ሃገራትን ዘለዉ ኩሎም ሰባት፡ ንኣና ከጥፍኡና ዝደልዩ’ውን እንተኾኑ፡ ብሓቂ ንፈቅሮም ድዩ?

ኣምላኻዊ ፍቕሪ ፍትሒ

ንእስራኤል ንኽፉእ ምቕጻዕ ኣይከለከለን፡ ከምኡ’ውን ንሓደገኛታት ገበነኛታት ንዘይተከላኸሉ ዜጋታት ክጥቅዑ ኣይፈቐደን። ከምኡ’ውን፡ እቶም ዝተመርጹ ህዝቢ ንርእሶም ጸላእቲ ሃገራት ንምክልኻል ዘለዎም መሰል ኣይሓደጉን። ብሓቂ፡ ብምርሓ ኣምላኽ እስራኤል ምስ ጸላእታ ክዋጋእ ተገዲዱ ነበረ ()። ይኹን እምበር፡ ውግእ ነቲ ትእዛዝ ከም ዝተሰብረ ኣረጋገጸ። ሰባት ኣብ ውግእ ክቐትሉ ከለዉ፡ ሓደ ኻብቶም ተዋጋእቲ ወገናት ብጽልኢ ሓጢኡ እዩ። ኣብ ውሽጢ ነፍሲ ወከፍ ሃገር ድማ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝተወልዱ ጸላእቲ ኣለዉ። ስለዚ ፍቕሪ ኣምላኽ ንጐይታ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ኣብ ወጻእን ሕነኡ ንምፍዳይ ኣይከለከለን። እኳ ደኣ ሎሚ’ውን ኣምላኽ ምስ ሓጢኣት ይዋጋእ ኣሎ። ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ገበነኛታትን ገበነኛታትን ዘይተሸፈነ ይተርፍ ()።

ካብዞም ኣብነታት እዚኦም፡ «ኩሎም ሓጢኦም፡ ክብሪ ኣምላኽ ድማ ጐዲሎም» () ዝብል መግለጺኡ ክንርድኦ ንጅምር። ንኣይሁድን ንኣህዛብን «ኩሎም ኣብ ትሕቲ ሓጢኣት እዮም» () ብምባል ብሃገራዊን ዓለምለኻዊን ደረጃ ይጥቀመሉ። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ኣምላኽ ነዚ ቅኑዕ ደረጃ እዚ ኣንቢሩ፡ ምእንቲ ድማ ንምሉእ ዓለም ብሓጢኣት ከም ዝተረጋገጸት ከርኢ። ምኽንያቱ ሕጊ ኣብ ክልተ እንተ ተጠቕለለ፡ ሽዑ ዓለም ነቲ ሕጊ ብሓደ ካብኦም ብዘይምሕላው ሰቢርዎ እዩ! ስለዚ «ሕጊ ቘጣዕ ስለ ዝገብር» ()፡ ዓለም ናብ ክሃድም ኣለዎ፡ ንሱ ድማ «ንኹሉ ዝኣምን ጽድቂ ሕጊ መወዳእታ እዩ» ()።

ፍቕሪ- ምጥቃስ

ኣምላኽ ቅድሚያ ክወሃቦ ስለ ዘለዎ፡ እቲ ቀዳማይ ክፋል ናይቲ ትእዛዝ ንኣምላኽ ምፍቃር እዩ። ሓደ ሰብ ከምዚ ኢሉ ኣይቃወምን ድዩ፡ «ንኣምላኽ እፈቅሮ። ከም መልኣኽ እዝምር፡ ከም መነኮስ ድማ እጽሊ። ቅዱሰይ ክሳብ ራእይ ኣንቢበ። ንኣምላኽን ንሰብን ግብረይ እኸፍል። ብምሉእ ልበይ እሰግድ፡ እሰብኽ ድማ። ኩሎም እምነታትን ትእዛዛትን ክድግም እኽእል እየ። ናይ እብራይስጥን ግሪኽን እየ። ሓደ ሰብ ዓብዪ ክኸውን ከሎ ምሓዝ ከቢድ ምዃኑ ይፈልጥ እየ፡ ግና ብትሕትና፡ ኣነ ፍቑር ክርስትያን እየ።»

ብኣየናይ ሰቅል ናይ ኢና ነዚ ባዕሉ ዝገለጸ ጸጋ ዘደንቕ ክንዕቅኖ? የግዳስ ንሱ ወይ ንሳ ንሓቂ ክኸውን ዘይከኣል ጽቡቕ ኣይኮነን ድዩ? እቲ ቅዱስ ጽሑፍ ድማ እንታይ ይብል?

እንሆ፡ መስዋእቲ ይበልጽ፡ ምስማዕ ድማ ስብሒ ደዓውል (1 ሳሙኤል )?

እቶም ሰብ ጥበብ ነቲ ንእሽቶ ቘልዓ ምስ ረኣዩዎ ከም ዝገበሩ ኣይንዝክርን ድዩ?

ወዲቖም ሰገዱሉ፡ መዛግብቶም ምስ ከፈቱ ድማ ህያባት ኣቕረቡሉ፡ ወርቅን ዕጣንን ከምኡ’ውን ከርበ ()?

እዚ ኩሉ ጽቡቕ ዝመስል እኳ እንተ ነበረ፡ ድሕሪኡ ግና

ብሕልሚ ብኣምላኽ ናብ ሄሮድስ ከይተመልሱ ናብ ሃገሮም ብኻልእ መገዲ ከዱ ()።

ብኻልእ ኣዘራርባ፡ እዞም ሰብ ጥበብ ንመጠንቀቕታ ኣምላኽ እንተ ዘይተኣዘዙን ናብ ሄሮድስ እንተ ተመልሱ፡ ኣምልኾኦምን ህያባቶምን እንታይ ዋጋ ነበሮ? ንኣምላኽ ምምላኽና ብምእዛዝ ትእዛዛቱ ክምላእ ከም ዘለዎ ንርኢ። ዮሃንስ ድማ፡ «ሓደ ሰብ ንኣምላኽ እፈቅሮ እንተ በለ፡ ንሓዉ ድማ እንተ ጸልአ፡ ሓሳዊ እዩ፡ ምኽንያቱ ነቲ ዝረኣዮ ሓዉ ዘይፈቐረ፡ ነቲ ዘይረኣዮ ኣምላኽ ከመይ ገይሩ ክፈቅር ይኽእል?» (1 ) ኢሉ ጸሓፈ።

ትእዛዝ

ብዚ ምትእስሳር እዚ ወዲ ኣምላኽ፡ «እንተ ፈቒርኩምኒ፡ ትእዛዛተይ ሓልዉ» () ኢሉ ገሊጹ። ስለዚ ነፍሲ ወከፍ ሰብ፡ «ነቲ ንኣይ ንምድሓን ዝሞተ፡ ከም ሓዊ ድማ ሓዊ ዝነጥቀኒ፡ ንፉዕ ጐይታይ ምፍቃር ክንደይ ቀሊል እዩ። ነቲ ዝፈቐረንን ንርእሱ ምእንታይ ዝሃበን መድሓኒይ እፈቅሮ። ግና ንሓደ ዘናድየኒ ሓው (ወይ ) ክወቅዖ ዝደሊሉ ኣለዉ!» ክብል ይኽእል እዩ።

ወዲ ኣምላኽ ንፍቕሪ ብደረጃ ኣይዕቅኖን ድዩ? ንሱ ድማ፡ «ትእዛዛተይ ዘለዎም፡ ዝሕልዎም ድማ፡ ንሱ እዩ ዝፈቕረኒ፡ ንዝፈቕረኒ ድማ ኣቦይ ክፈቕሮ እዩ፡ ኣነ ድማ ክፈቕሮ፡ ንርእሰይ ድማ ክገልጸሉ እየ» ()። ብዛዕባ እዚኸ እንታይ ይብል? « ትእዛዝ እህበኩም፡ ንሓድሕድኩም ክትፋቐሩ፡ ከምቲ ኣነ ዝፈቐርኩኹም፡ ንስኻትኩም’ውን ንሓድሕድኩም ክትፋቐሩ። ብዚ ድማ ኩሉ ሰብ ደቀ መዛሙርተይ ምዃንኩም ክፈልጥ እዩ፡ ንሓድሕድኩም ፍቕሪ እንተ ኣልያትኩም» ()። እዚ ድማ፡ «ብዚ ንደቂ ኣምላኽ ከም እንፈቅር ንፈልጥ፡ ንኣምላኽ ክንፈቅርን ትእዛዛቱ ክንሕሉን ከለና» (1 )።

ሙሴ ንእስራኤል ንኣምላኽን ንብጻይናን ብዘይዕዉትነት ክፈቅርዎ እንተ ኣዚዝዎም፡ እዚ ትእዛዝ ክርስቶስኸ እንታይ እዩ? ንሓዉ ወይ ንሓብቱ ከምቲ ፍቑር መድሓኒና ዝፈቕረና ክፈቅር ዝኸውን መን እዩ? ፍቕሩ «ፈጺማ ኣይትወድቕን» (1 )፡ እኳ ደኣ ጸሓይ ትወጽእን ትዓርብን፡ ወርሒ ድማ ትዓብን ትንእስን። ሽዑ ከመይ ገይርና ንሓይሊን ዓብይነትን ናይቲ ንወዲ ኣምላኽ ንኸም ዝኣመሰሉ ድኻታት ንምድሓን ክወርድ ዝገደዶ ፍቕሪ ክንመስል ንኽእል? ከምቲ ብሉይ «ዝበለጸ » (እብራውያን ) ዝኾነ፡ ከምኡ’ውን ትእዛዝ ዝበለጸ እዩ። «እቲ ቀዳማይ እንተ ዘይብድለት፡ ሽዑ ንካልኣይ ቦታ ኣይመተደልየን» (እብራውያን )። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ዓቕሚ ናይ ልሂቃን ንላዕሊ ስለ ዝነበረ፡ ንዓብዪ ትእዛዝ ናይ «ሃዋርያን ሊቀ ኻህናትን ናይ እምነትና፡ የሱስ» (እብራውያን ) ከመይ ገይርና ክንሕልዎ?

ፍቕሪ ኣብ ተግባር

ክሳብ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ እኳ እንተ ገበርና፡ ግና ብኣብነታት ናይ ምምሳል ፍቕሪ ኣምላኽ ዝመልአ እዩ። ንኹሉ ቅዱስ ብቐጻሊ ውድቀት ምኽሳስ ዓብዪ ግፍዒ ክኸውን እዩ። ስለዚ፡ ንልዕልና ፍቕሪ 1 13 ክንበጽሕ ዘይንኽእል እኳ እንተኾንና፡ ኩላትና ግና ናይ ዕዉትነት ነይሩና እዩ። ስለዚ፡ ንኣምላኽን ንብጻይናን ብፍሉይ ዝፈቐሩ ገለ ምእመናን ብምዝካር ንምእማንና ንደምድም። እዞም ዝመጹ ቀለልቲ ሰባት ንኣምላኽን ንሰብን ፍቕራዊ ተግባራት ፈጺሞም:

  • እቲ ዝሓወየ ለምጻም ናብቲ ዘሕወዮ ንምምላኽ ዝተመልሰ ()።
  • እታ ካልእ ብንብዓታ እግሪ ዝሓጸበት፡ ብጸጕራ ድማ ዘንጸፈት ()።
  • እቲ ዕዉር ኮይኑ ዝተወልደ፡ ነቲ ዓይኑ ዝኸፈተሉ ክርኢ ዝነበረ፡ «፡ ኣመንኩ» ዝበለ፡ ከምኡ’ውን ዝሰገደሉ ()።
  • እታ ዘለዋ ኩሉ ንድኻታት ዝሃበት ()።
  • እቶም ነቲ ዝኾነ ሰብ ናብ እግሪ ዝጸርሑ ()።
  • ፡ ማርያምን ኣልኣዛርን ኣብቲ ኣይሁድ ምውጻእ ማሕበረሰብ ዝهدድሉ ዝነበሩ ንጐይታን ንደቀ መዛሙርቱን ደገኦም ዝኸፈቱ ()።

ሓንቲ ናይ መወዳእታ

ዮሃንስ፡ እቲ ፍቑር ደቀ መዝሙር የሱስ፡ «ብዚ ፍቕሪ ኣምላኽ ንርኢ፡ ምኽንያቱ ንሱ ህይወቱ ምእንታና ሃበ፡ ንሕና ድማ ህይወትና ምእንቲ ኣሕዋት ክንህብ ይግባእ» (1 ) ኢሉ ጸሓፈ። እዚ ካልኣይ «» ምስቲ ቀዳማይ ብጽቡቕ ይራኸብ፡ ምኽንያቱ ምምሳል ንኣምላኽን ንሰብን ዝግለጽ ዝለዓለ ፍቕሪ እዩ።

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia