መልእኽቲ ጐይታ ንሸውዓተ ኣብያተ ክርስትያን
(ራእይ 2-3)
ኣብ ዝሓለፉ ሰለስተ ትምህርትታትና ብዛዕባ ሸውዓተ መዓልታት ፍጥረት፣ ሸውዓተ በዓላት ጐይታ፣ ከምኡ’ውን ሸውዓተ ምሳሌታት መንግስተ ሰማያት ኣብ ማቴዎስ 13 ብሓጺሩ ርኢና። ሕጂ ድማ ኣብ ትምህርትና ናብ መልእኽቲ ጐይታ ንሸውዓተ ኣብያተ ክርስትያን ኣብ እስያ ንምእማን ምእመናን ናይ ሓቂ ዓወት ንኽኾኑ ንምብራታዕ ንኸይድ።
በቲ ግዜ እቲ እዛ እስያ እዚኣ ሓንቲ ክፍለ ሃገር ናይ ሮማ ግዝኣት ኣብ ሕጂ ዘላ ቱርኪ ነበረት። እተን ብጐይታ እተላእካ ኣኼባታት1 (ራእይ 2-3) ጳውሎስ ኣብ ኤፌሶን ክሰርሕ ከሎ ጀሚረን። ብጴጥሮስ ተጎብጺዐን ክኾና ይኽእላ፣ ድሕሪ ኣስታት 20-25 ዓመታት ድማ ሃዋርያ ዮሃንስ ኣብታ ሓንቲ ከባቢ ይነብርን የገልግልን ነበረ።
መጽሓፍ ራእይ ዮሃንስ ከም ወንጌሉን ሰለስተ መልእኽታቱን ኣካል ናይ ኣገልግሎት ዮሃንስ እዩ። ኩሎም ብፍሉይ ምትኳር ኣብ ግላዊ ዓብይነት ክርስቶስ ይልለዩ። ወንጌል ዮሃንስ ንጸሓፊኡ ብስሙ ኣይጠቅስን፣ ኣብ ክንድኡ ግን ከምቲ የሱስ ዝፈተዎ ደቀ መዝሙር2 ይቐርብ፣ ብዛዕባ ዓብይነት ስብእናኡ ድማ ዓሚቕ ምስትውዓል ኣለዎ። ስለዚ፣ ብዛዕባ ጐይታ ክንዛረብ ከለና ብዛዕባኡ ከምዚ ንብል፦
ወዲ ሰብ ምስ ኒቆዲሞስ ክዛረብ ከሎ፣ ንዕኡ ድማ ብዛዕባ ባዕሉ እናጠቐሰ፣ «ኣብ ሰማይ ዘሎ» (ዮሃንስ 3:13) ክብሎ ይኽእል ነበረ፣
- ሓደ ወዲ (ዮሃንስ 1:18)፣ ከምኡ’ውን
- ዘለኣለማዊ ወዲ ኣምላኽ፣ ወዲ ኣቦን ዘለኣለማዊ ህይወትን (1 ዮሃንስ 5:20)።
- ፍሉይ ዕማም ዮሃንስ ንምእመናን ዓብይነትን ክብረትን ክርስቶስ ምግላጽ3 ነበረ፣ ኣብ ከባቢ ዓለማዊ ስርዓት እቲ ጐይታ የሱስ እተነጽገሉን ሕጂ’ውን እተነጽገሉን።
እዚ «እተነጽገ፣» ብሰብ እተጸልአን እተነጽገን (ዮሃንስ 1:10-12፤ ኢሳይያስ 53:1-3)፣ ናብዚ ሓንቲ ዩኒቨርስ (እብራውያን 1:6) ከም እንደገና ከም ዝኣቱ፣ ከምኡ’ውን ኩሉ ብርኪ ኣብ ቅድሚኡ ከም ዝሰግድ (ፊልጲ 2:10-11) ንፈልጥ ዲና? እዚ መለኮታዊ መደብ እዩ ኣብ ራእይ እተገልጸ ወይ እተቐልዐ። ይኹን እምበር፣ ዮሃንስ ብዛዕባኡ ቅድሚ ምጽሓፉ፣ ዓብይነት ክርስቶስ (ራእይ 1) የርኢ፣ እዚ ድማ ባዕሉ ሓደ ትምህርቲ እዩ። ድሕሪኡ፣ ብዛዕባ እቶም ናይ መጻኢ ፍጻሜታት ቅድሚ ምዝራቡ፣ ዮሃንስ ንኣኼባታት ናይ ግዜኡ፣ ንምእመናን ድማ ካብ ሽዑ ንነጀው – ንዓኻን ንዓይን ሎሚ’ውን ሓዊሱ – ንምዝራብ ኣፈኛ ክርስቶስ ይኸውን!
ራእይ ከመይ ጌርና ንትርጕም
ብዛዕባ እዚ ብዙሕ ምድንጋር ኣሎ፣ ግን እቲ መፍትሕ ኣብ ኣፍ ደገ እዩ። ኣብ ራእይ 1:19 ይርከብ፣ እዚ መጽሓፍ እዚ ሰለስተ ቀንዲ ክፍላት ከም ዘለዎ የርኢ፦ ዝሓለፈ፣ ሕጂ ዘሎን መጻእን። ምዕራፍ 1 ናብ ናይ ክርስቶስ ቀዳማይ ምጽኣት ብጸጋ የርኢ፣ ዓብይነቱ ከም ዝነበረ እኳ እንተኾነ እተነጽገሉ ግዜ። ካብ ራእይ 4 ንነጀው እቲ ሓንቲ ክብራዊ ስብእና እንደገና ይቐርብ፣ ኣብቲ ሂደት ድማ ብኹሉ፣ ብፍቓዱ ወይ ብዘይፍቓዱ፣ ክቕበል እዩ። ኣብ መንጎ (ራእይ 2-3)፣ ጐይታ ንሸውዓተ ኣብያተ ክርስትያን ይዛረብ።
ብተወሳኺ፣ ራእይ ኩሉ ትንቢታት ብሉይን ሓድሽ ኪዳን ዝሰማምዑሉ ማዕቀፍ ይህብ። እዚ ድማ ንኹሎም እቶም ቅዱሳት ጽሑፋት ትርጉሞምን ቅደም ተኸተሎምን ንምስትውዓል ይሕግዘና። ብኻልእ ኣዘራርባ፣ እዚ ማዕቀፍ እዚ ብምህላውና ኩሎም እቶም ፍርፋራት ትንቢት ኣብ ዝርድኣና መግለጺ ወይ መደብ ክንእክቦም ንኽእል ኢና።
ኣብቲ ሓንቲ ግዜ፣ ቀንዲ ዕላማ ራእይ ጐይታና የሱስ ክብሩ ከም ዘርኢ ምሕባር እዩ ብ ከምኡ’ውን ኣብ እቶም እቲ መጽሓፍ ዝገልጾም ፍጻሜታት። በዚ ምኽንያት እዚ፣ ኣብዚ መጽሓፍ ፍርድታት እዚ’ውን፣ ኣብ መጀመርታ ሰለስተ እጥፍ በረኸት (ራእይ 1:3) ከምኡ’ውን ድሕሪኡ ሽዱሽተ ካልኦት በረኸታት፣ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣውድታት፣ ነንብብ። ምስዚ ግሩምን ክብራውን ስብእና ምትሕሓዝ፣ ከም ዳኛ፣ ንጉስ፣ ካህን፣ ፈጻሚ ፍርድታት ኣምላኽን ኣብቲ ዓብዪ ጻዕዳ ዝፋን ዝቕመጥን (ራእይ 20) ብዓብይነቱ ምሕሳቡ ክንደይ ጽቡቕ እዩ። ንሱ ኣልፋን ኦሜጋን እዩ፣ ንሱ ድማ እዩ ኩሉ ነገር፣ ኩሉ ነገር ይዛረብ ከምኡ’ውን ኩሉ ነገር ይገብር – ዘለኣለማዊ «ኣነ እየ» (ራእይ 22:13 NKJV)። እቲ መጽሓፍ ድማ ንሱ ዓብዪ ፈቃር ነፍሳትና፣ መርዓዊና (ራእይ 19, 21-22) ከም ዝኾነ የርኢ። ድምጹ ንልቢ እቶም ነዚ መጽሓፍ ዘንብቡን ከም ፈጣሪኦም-መድሓኒኦም ዝፈልጥዎን (ራእይ 4-5) የንቀጥቅጥ። ስለዚ፣ መጽሓፍ ራእይ ብምጥቃሱ ጥራይ ብምውዳስ ምጅማሩ ኣየገርምን (ራእይ 1:5)።
ዮሃንስ ብሓደ ቅኑዕ መንገዲ መለሰ፦ «ኣነ ምስ ረኣኹዎ፣ ከም ምዉት ኮይነ ኣብ እግሩ ወደቕኩ» (ራእይ 1:17-19)። ብኻልእ ኣዘራርባ፣ ንባዕልኻ፣ ንስጋ፣ ንኽብሪ ሰብ፣ ንስስዔ፣ ንመደብ ሰብ፣ ወይ ንዝኾነ ይኹን ካልእ ቦታ የብሉን። ብሞት ዝመስል ተመክሮኡ፣ ዮሃንስ ብፍቑር ጐይታኡ ክሕይልን ክምህርን ፍሉይ መሰል ነበሮ (ራእይ 1:19)። በዚ ድማ ንዓናን ንኹሉ ዩኒቨርስን ክብሪ ጐይታና ንምግላጽ ብቑዕ ኮነ።
እተን ሸውዓተ መልእኽታት ከምኡ’ውን መርመራ ታሪኽ ቤተ ክርስትያን
ኣብ መንጎ ናይ ክርስቶስ ቀዳማይ ምጽኣት፣ «እቲ ዝረኣኻዮ» (ራእይ 1)፣ ከምኡ’ውን ናይ ክርስቶስ ካልኣይ ምጽኣት (ራእይ 4-22)፣ ወይ «እቲ ድሕሪ እዚ ዝኸውን፣» «እቲ ዘሎ» (ራእይ 1:19) ኣሎና። እዚ ኣበሃህላ እዚ ንግዜ ቤተ ክርስትያን ኣብ ምድሪ ምስ ክርስቶስ ኣብ ሰማይ እተተሓሓዘ፣ ካብ ግብሪ ሃዋርያት 2 ክሳብ ምምጻእ ቤተ ክርስትያን ይሽፍን። ይኹን እምበር፣ ምጥፍፋእ ካብ መጀመርታ ታሪኽ ቤተ ክርስትያን ጀሚሩ፣ ሃዋርያት ገና ምስ ምእመናን ክነብሩ ከለዉ’ውን። ጴጥሮስ ቅድሚ ምኻዱ ንወለዶኡ – ብተዘዋዋሪ ድማ ንወለዶና ሎሚ – ንጐይታ ክሕዙን ኣብ ጸጋን ፍልጠትን ናይ ጐይታ ክዓብዩን መሃሮም (እባ 2 ጴጥሮስ 1:3-21, 3:18 ኣንብቡ)።
ኣብዚ ኣውድ እዚ ኣገልግሎት ዮሃንስ እንታይ ከም ዝህብ ምስትውዓል ኣገዳሲ እዩ ኣገዳሲ፣ ብዕላማ ንምእመናን ኣብ ፍልጠትን ምጥቃምን በረኸታት ኣምላኽ ንምሕላው። ብሓደ ቃል፣ ራእይ ንክርስቶስ የላልየናን ናብ ቀዳማይ ፍቕርና – ጐይታና የሱስ፣ ንሱ ንዓና ኩሉ ነገር ዝነበረ – ይመልሰናን። እቲ ሃዋርያ ንኣንበብቱ እቲ ክሳብ መወዳእታ ዝጸንሕ፣ ንዓና ዓወት ንምዃን ዘድልየና ኩሉ ዝህበና – ብዓለም፣ ብዲያብሎስ ወይ ብስጋ ዘይስዓር – ኣቕረበሎም።
ቤተ ክርስትያን ከም እትእመን ኣካል ነዚ ስምዒት «ቀዳማይ ፍቕሪ» (ራእይ 2:4) ኣጥፊኣቶ። ካብኡ ዝኸፍአ ድማ፣ ንሳ – ንሓቀኛታት ምእመናን ሓዊሳ – ነታ ፍቕሪ ገዲፋታ። እዚ ድማ ምድሓንና ከም እንስእን ኣይትርጕምን፣ ግን ምጥቃም ምድሓንና ከም እንስእን እዩ። ብዛዕባኻን ብዛዕባይንኸ?
ኣብ ህዝባዊ ምስክርነት ወይ ኣብ ዝኾነ ይኹን ኣውድ ውድቀት ክህሉ ከሎ፣ ጽሑፋት ዮሃንስ ንነፍሲ ወከፍ ውልቃዊ ምእመን ንምስማዕ ይምህሩ። ዕላማኡ ኣብ ሓደ ቤተ ክርስትያን ስርዓት ወይ ብሰብ እተሰርዐ ስርዓት ንምእታው ኣይኮነን፣ ምስ ኩሎም እቶም ጽቡቕ ሓሳባት ዝህልዉ። ኣይፋሉን፣ ዕላማኡ ንነፍሲ ወከፍ ምእመን ናብቲ ናይ ቀዳማይ ፍቕሪ ኩነታት ንምምላስ፣ ከምኡ’ውን ንዕኡ ወይ ንዓኣ ኣብዚ ኩነታትን ዝምድናን ክሳብ መወዳእታ – ማለት ክሳብ ምምጻእ ቤተ ክርስትያን – ንምሕላው እዩ።
ራእይ ብዛዕባ እንታይ ከም ዝኸውን ወይ ጐይታ ከመይ ጌሩ ከም ዝምለስን ብህዝባዊ መግለጺ ከም ዝገዝእን ንፍሽክርክርና ንምምላስ ኣይተሓስበን። ኣብ ክንድኡ፣ እቲ መጽሓፍ ብዛዕባ ምግላጽ ክብሪ ክርስቶስ እዩ፣ እዚ ድማ ሓደ ሞራላዊ ውጽኢት የፍሪ፣ ንቤተ ክርስትያን ንመርዓዊ ንምድላው፣ ከምኡ’ውን መንፈስን መርዓትን «ንዓ» (ራእይ 22:17) ክብሉ ይኽእሉ። ብፍላይ፣ «ንዓ» ኣብ ኩሉ እቲ መጽሓፍ እታ መርዓት ብህዝቢ እትብሎ ሓንቲ ቃል እያ። እዚ ድማ መግለጺ ናይ ድሌት፣ ናፍቖት፣ ፍቕርን ብጭንቀት ምጽባይን እዩ።
ቅደም ተኸተል ፍጻሜታት
ታሪኽ ቤተ ክርስትያን ኣብ ራእይ 2-3 ዝርከብ ከምዚ ዝስዕብ ክሕጸር ይኽእል፦
ኣብቲ ን ኤፌሶን እተጻሕፈ፣ ቤተ ክርስትያን ብሓፈሻ ቀዳማይ ፍቕራ ከም ዝገደፈት ንርኢ። ብታሪኽ፣ እዚ ኣብ መወዳእታ ናይ ቀዳማይ ክፍለ ዘመን ተፈጺሙ።
- በቲ ኣብ ኤፌሶን ዝተፈጸመ፣ ጐይታ ስደት ፈቐደ – ሰይጣን ከም ዝጓዝም ኣንበሳ ይዓዪ (1 ጴጥሮስ 5:8) – ብፍላይ ኣብ ካልኣይን ሳልሳይን ክፍለ ዘመናት። ስምርና «ከርቤ» ማለት እዩ፣ እዚ ድማ ምስ ብዙሓት መከራታት ናይ እቶም ክፍለ ዘመናት ይሰማማዕ።
- ምናልባት ብሰንኪ ብዙሓት እሙናት ሰማእታት ከምኡ’ውን ቤተ ክርስትያን ክትዓቢ ስለ ዝቐጸለት፣ ሰይጣን ብኻልእ መንገዲ ኣጥቀዓ፣ ስትራተጂኡ ድማ ቀየረ። ከም መልኣኽ ብርሃን (2 ቆሮንቶስ 11:14) ዓየየ፣ እቲ መደብ ድማ፣ «ክትቃወሞም እንተ ዘይከኣልካ፣ ክትሓብሮም ፈትን» ዝብል ነበረ። በዚ ድማ ምእመናን ኣብ ትሕቲ ሓለዋ ዓለም ተቐመጡ፣ እቲ ሮማዊ ንጉስ ርእሲ ናይ እትእመን ቤተ ክርስትያን ምስ ኮነ። እዚ ሓዘን ዝመልኦ ምዕባለ ኣብ መልእኽቲ ናብ ጴርጋሞንይርከብ፣ «ጽኑዕ ቦታ» ማለት እዩ፣ ብታሪኽ ድማ ምስ ፍጻሜታት ኣብ ራብዓይ ክፍለ ዘመንን ድሕሪኡን ይሰማማዕ።
- እቲ ምስ ዓለም ዝነበረ ምትእስሳር ብቑሩብ ንምምራሕ ዓለም ናይ እትእመን ቤተ ክርስትያን ድሌት ኣስዓበ። እዚ ድሌት እዚ ኣብ ትያጥሮስ (መስዋእቲ፣ ሽታ መከራ) ተፈጸመ። እዚ ድማ ምስ 12ይ ክፍለ ዘመንን ድሕሪኡን ይተሓሓዝ፣ እቲ ፍጹም ስልጣን ናይ ፓፓዊ ስርዓት ኣብ ዝበዝሐሉን እቲ ሞራላዊ ምብልሽውና ኣብ ዝኸፍአሉን። እቲ ናይ መወዳእታ ምብዝሑ ዓባይ ባቢሎን ናይ ራእይ 17-18 ክኸውን እዩ፣ ድሕሪ ምምጻእ ቤተ ክርስትያን።
- ኣብ ሳርዲስ፣ «ምምላጥ» ማለት እዩ፣ ሓደ ተረፍ ካብቲ ዝበላሸወ ስርዓት ከምቲ ኣብ ምጥፋእ ፕሮቴስታንት ኣብ መጀመርታ 16ይ ክፍለ ዘመን እተመርሐ። ይኹን እምበር፣ መልእኽቲ ጐይታ ንሳርዲስ ነቲ ድሕሪ ምጥፋእ ፕሮቴስታንት ኣስታት 100 ዓመታት ዝነበረ ኩነታት ይዛረብ፣ እቲ ሓፈሻዊ መንፈሳዊ ውድቀት ንሃገራዊ ኣብያተ ክርስትያን ዝልለየሉ፣ እተን ብዙሕ ግዜ ፕሮቴስታንት ኢለን ንሮሜ ዝቃወማ ዝነበራ። እቶም ሓቀኛታት ምእመናን፣ ህያዋን ወይ ካብ ምዉታት ዝተንስኡ፣ ጐይታ ምስ መጸ ምስኡ ክኸዱ እዮም፣ ግን እቶም ዘይኣምኑ ኣብዚ ክጸንሑ እዮም።
- ብሉዓላዊ ጸጋ ጐይታ ሓደ ተረፍ ከምቲ ካብ መንፈሳዊ ምዉታት ዝተንስአ፣ ከምቲ ኣብ ፊላደልፍያ (ፍቕሪ ኣሕዋት) ዝርአ። እታ ቤተ ክርስትያን ንባዕሉ ዝነበረት ብርሃናዊ ምትሕድዳስን ምስክርነትን ነበረት፣ ግን ብሰንኪ ውድቀት ሰብ ሒደት ሓይሊ ነበራ። ምስክርነት ግን ነበረት፣ ብእምነት ንስሙን ቃል ኣምላኽን ትልለ ነበረት፣ ከምቲ ኣብ 19ይ ክፍለ ዘመን’ውን ዝተራእየ፣ ንምጽኣቱ እናተጸበየት (1 ተሰሎንቄ 4:16-18)።
- ድሕሪኡ ናብቲ ናይ መወዳእታ ምዕራፍ ኣብዚ ምዕባለ ንመጽእ፦ ላኦዲቅያ፣ «ህዝቢ ይውስን» ማለት እዩ። እዚ ድማ ጐይታ፣ ንሱ ንፊላደልፍያ ኩሉ ነገር ዝነበረ – እታ ቤተ ክርስትያን ናብ ቀዳማይ ፍቕሪ ዝተመልሰት – ክገድፋ ዝነበሮ ቦታ እዩ። ኣብ ወጻኢ፣ ገና ንምብጻሕ ኣብ ኣፍ ደገ ይኹሕኩሕ ኣሎ። ውድቀት ቤተ ክርስትያን ከም እንፈልጥ፣ ከምኡ’ውን ናብ መወዳእታ ናይ ነዊሕ ታሪኻ ከም ዝበጻሕና፣ ጐይታ ኣብ ወጻኢ ደው ኢሉ ምርኣይና ኣየስደምመናን ድዩ?
- ሓደ ኣገዳሲ ማስታወሻ ሓቀኛ ምእመን ናብ ቀዳማይ ፍቕሪ ክምለስ ይኽእል እዩ፣ ኣብ ላኦዲቅያ’ውን፣ ግን እቶም ዘይኣምኑ ክሳብ መዓልቲ ፍርዲ ኣብ ምጽንዓቶም ክቕጽሉ እዮም። እቶም ሓቀኛታት ምእመናን ኣብ ኣርባዕተ ዝተፈላለዩ ጉጅለታት እዮም፣ ድሕሪ ጴርጋሞስ ዝምዕብሉን ብላኦዲቅያ ዝሓልፉን። ነፍሲ ወከፍ ጉጅለ ፍሉይ እዩ፣ ግን ኣብ ክርስቶስ ሓደ እዮም፣ ከምኡ’ውን ብሓንሳብ ክመጹ እዮም። እቶም ዘይኣምኑ፣ ንጐይታ ብሓቂ ዘይኣምኑ እተኣመኑ ክርስትያናት ሓዊሱ፣ ኣብ ምድሪ ኣብ ግዜ መከራ ክቕጽሉ እዮም። ኣብ መንጎ ሓቀኛ ቤተ ክርስትያንን ቤተ ክርስትያን ናይ ጥራይ እተኣመኑን ኩሉ ግዜ ክንፈልጥ ኣሎና። ኣብ ምምጻእ ቤተ ክርስትያን እዞም ናይ መወዳእታ ኣብ ምድሪ «ክተርፉ» እዮም፣ ናብ ዓባይ ባቢሎን ድማ ክምዕብሉ እዮም።
ሒደት ካልኦት ነጥብታት
ኣብ ምቕራብና ናይ መግለጺና ናይ ሸውዓተ ኣብያተ ክርስትያን ነቲ ትምህርቲ ናይ ቅዱስ ጽሑፍ (ራእይ 2-3) ናብዚ ፍሉይ ፍሰት ፍጻሜታት ኣይንሕጽሮን። ነፍሲ ወከፍ ናይ ጐይታ ሸውዓተ መልእኽታት ንነፍሲ ወከፍ ምእመን ኣብ ዝኾነ ይኹን ግዜ ኣብ ታሪኽ ቤተ ክርስትያን እዩ። እተን መልእኽታት ብዙሕ መጽሓፍቲ እተጻሕፈለንን ገና’ውን ክጽሓፋ ዝኽእላን ዓብዪ ሃብቲ ይሓዛ።
ካልእ ክንብሎ ዘለና ነጥቢ እዘን ሸውዓተ ከባብያዊ ኣኼባታት፣ ወይ ኣብያተ ክርስትያን፣ ምስ ኩሎም ፍሉያት ባህርያተን ዮሃንስ ክጽሕፍ ከሎ ብሓንሳብ ይነብራ ነበራ። ይኹን እምበር፣ ኩለን ጠፊአን፣ እዚ ድማ ናብቲ ጐይታ ጥራይ እዩ፣ ከምኡ’ውን እሙን ኮይኑ ይቕጽል ዝብል ነጥቢ ይመልሰና። ምስኡ ውድቀታት ወይ ጉድለታት የብሉን!
ብተወሳኺ፣ ትዕግስቲ ጐይታና ከምቲ ብተደጋጋሚ ኣብ ኣፍ ደገ ዝኹሕኩሕ (ራእይ 3:19-20) ምርኣይና ኣየበረታትዓናን ድዩ? ንባዕሉ ናብ ውሽጢ ንምእታው ኣይፍትንን። ኣይበክን ወይ ኣይጭድርን (ማቴዎስ 12:19 ርአ)፣ ግን ትዕግስቲ፣ ጸጋ፣ ልእመት፣ እምነት፣ ክንክንን ፍቕርን የርኢ። ንሱ «እቲ ካብ ላዕሊ ዝመጸ ጥበብ» (ያእቆብ 3:17) እዩ፣ ምስ ብዙሓት ግሩም ባህርያት ዘድልዩና።
እዚ ፈታኒ መልእኽቲ፣ «እንሆ፣ ኣብ ኣፍ ደገ ደው ኢለ ኣሎኹ...»፣ ድሕሪ እቲ ንፊላደልፍያ ዝልለየ ምትሕድዳስ ምሃቡ ክንደይ ከም ዝኸበደ! – ኣብኡ ክርስቶስ ኩሉ ነገር እዩ፣ ክሳብ ምምጻእ ቤተ ክርስትያን ድማ ክቕጽል እዩ። ኣብ ላኦዲቅያ ግን፣ ሰብኣዊ ሃብቲ፣ ፍታሕ፣ ኣገባባትን ምፍጣራትን ብቑሩብ ንዕኡ ተክኡ።
ሎሚ ጐይታ ንዓና ኣብ ልብናን ሕልናናን ንባዕልና ክንምርምር ይፈታተነና፣ ብድሌት ናብ ቀዳማይ ፍቕሪ ንምምላስን ናብ ባዕሉ ንምምላስን፣ ከምኡ’ውን ንሱ ንዓና ኩሉ ነገር ክኸውን – ሓድሽ፣ ሓያልን ግሩምን። ንሓሳባትን መንገዲ ኣምላኽን ብምግዛእ፣ ናብ ምፍላጥ ዓብይነት ጐይታ ክንመጽእ ኢና፣ ከምቲ እዮብ ብዙሕ ዓመታት ቅድሚ ሕጂ ዝተመከሮ። ኣብ መንጎ ላኦዲቅያን መዓልታት ናይ መወዳእታ ነብዪ ብሉይ ኪዳን፣ ሚልክያስ፣ ንሱ ንውድቀት ህዝቢ ኣምላኽ ዝተዛረበ፣ እቶም ካብ ምርኮ ባቢሎን ናብ የሩሳሌም ዝተመልሱ፣ ቦታ መርኣያ ኣምላኽ። ኣብ ቅኑዕ ቦታ ነበሩ፣ ወይ ኣብ ቅኑዕ ቦታ፣ ግን ኣብ ቅኑዕ መንፈሳዊ ኩነታትኣይነበሩን፣ ሓደ ተረፍ ኣብ መንጎኦም ብጸጋ ኣምላኽ እተመስረተ እንተ ዘይኮይኑ (ሚልክያስ 3:16 ርአ)። እቲ ብሩኽ ጐይታና ካብ ፍቑራት ልብታት ምላሽ ይደሊ ኣሎ፣ ናይ ምእመናን እቶም ብፍቕሪ ንልእም ምኹሕኳሑ ዝምልሱ፣ ምላሾም ድኹም እኳ እንተኾነ። «ጐይታ፣ ሕግዘና!»
መወዳእታ ማስታወሻታት
- «ኣኼባ» ማለት «ሓደ ጉጅለ እተጸውዑ» – ካብ ኣረማውነት፣ ኣይሁዳውነት ወይ ዝኾነ ይኹን -ኢዝም እተጸውዑ። ብዛዕባ ቋንቋ፣ ቃል «ቤተ ክርስትያን» ምስ ቃል «ጐይታ» ይተሓሓዝ።
- ዮሃንስ ኣብ ምድሪ ክነብር ከሎ ኣብ ሕቕፊ የሱስ ንምዕራፍ ፍሉይ መሰል ነበሮ፣ ከምኡ’ውን ምስ ጐይታና ብዝበለጸ ዝተፋለጠ ደቀ መዝሙር ነበረ። ንሱ እዩ ብህድኣት ከም «እቲ የሱስ ዝፈተዎ ደቀ መዝሙር» (ዮሃንስ 21:20) ዝተኸተሎ፣ ከምኡ’ውን እቲ የሱስ «ክሳብ ዝመጽእ ክጸንሕ እንተ ደለኹ፣ ንዓኻ እንታይ እዩ?» (ዮሃንስ 21:22) ዝበሎ። እዚ ደቀ መዝሙር እዚ ንጐይታ ብኹሉ ዓብይነቱ – ከምቲ ናይ መጻኢ ዳኛን ንጉስን ከምቲ ሕጂ ኣብ መንጎ መብራህቲታት ናይ ራእይ 2-3 ዝመላለስን – ምርኣዩ ኣይሰማማዕን ድዩ?
- እቲ ግሪኻዊ ቃል «ኣፖካሊፕስ» ብዙሕ ግዜ ከም «ራእይ» ይትርጐም፣ ከምኡ’ውን ከም «ምግላጽ» ክትርጐም ይኽእል። ኣብዚ መጽሓፍ እዚ ጐይታ ባዕሉ እቲ ዝተሓብአ፣ ዝሓለፈ፣ ሕጂ ዘሎን መጻእን፣ ብዛዕባና፣ ብዛዕባ ዓለም ወይ ብዛዕባ ባዕሉ ይገልጽ።
ንመጻኢ ሕታማት ካልእ ስርያ ክንዳሉ ከለና ጸልዩልና።
