“ንሕና ኸኣ ነዚ ብቓላት ሰብኣዊ ጥበብ ዘይኰነስ፡ ብመንፈስ ቅዱስ እተምሃርናዮ፡ መንፈሳውያን ነገራት ብመንፈሳውያን ንምህር ኢና” (1 ቈረንቶስ 2:13)።
>“ግናኸ ቅዱሳን ሰብኡት ኣምላኽ ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ተደሪኾም ተዛረቡ” (2 ጴጥሮስ 1:21)።
ካብዞም ኣብ ላዕሊ ዘለዉ ፍቕድታት፡ ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ ዘሎ ዅሉ ቓል ብመንፈስ ኣምላኽ ከም እተነግረ ርግጽ እዩ። ንሱ ንጸሓፍቲ ዅሉ ቓልን ፊደልን መሪጹ። ንሕና ዅላትና ብቓላዊን ቃል ብቓልን ምትእስሳር ቅዱስ ጽሑፍ ንኣምን።
እቲ መንፈስ ኣምላኽ ንጸሓፍቲ ሓድሽ ኪዳን ዝነገሮ ስም ናይቲ ብሩኽ ጐይታና ኸኣ ርግጽ እዩ። ኢየሱስ። መንፈስ ኣምላኽ ብእብራይስጥ ዘይኰነስ፡ ብግሪኽኛ እዩ ነጊርዎ። እቲ እብራይስጣዊ ስም ጐይታና የሱስ ዝሓሸ ምዃኑ ንምውሳን ካብ መንፈስ ኣምላኽ ንሓይሽ ዲና?
ብሓፈሻ፡ ኣብ ሓድሽ ኪዳን መንፈስ ኣምላኽ ንጸሓፍቲ ግሪኻውያን ቃላት ከም ዝጥቀሙ ገይርዎም።
ካብ ግሪኽኛ ምጥቃም ዝተፈልየ
ግናኸ፡ ኣብ ሓድሽ ኪዳን መንፈስ ኣምላኽ ነቲ ቃላት ብዝተነግረሉ ናይ መጀመርታ ቛንቋ ዝነገረሉ ሒደት ቦታታት ኣሎ። ኣብዞም ቦታታት እዚኦም፡ እቲ ቃላት ይንገርን ብትርጉም ይስንብን፡ መብዛሕትኡ ግዜ ኸኣ ብ“እዚ ማለት እዩ” ወይ “እዚ ኸምዚ ማለት እዩ” ወይ “እዚ ማለት እዩ” ዝብል ቃል ይቕድም። ወይ “እዚ ማለት እዩ”። ገለ ኣብነታት ምስ ዝተወሰኸ ኣጕልሕነት ኣብዚ ኣሎ፦
“ኣብ ከባቢ ትሽዓተ ሰዓት ግና የሱስ ብዓውታ ድምጺ፡ ኤሊ፡ ኤሊ፡ ላማ ሳባኽታኒ? ኢሉ ጨደረ። እዚ ማለት እዩ፡ ኣምላኸይ፡ ኣምላኸይ፡ ስለምንታይ ሓደግካኒ?” (ማቴዎስ 27:46፤ ማርቆስ 15:34 እውን ተመልከት)።
“ኢዱ ሒዙ ኸኣ፡ ታሊታ ቊሚ፡ ትርጉሙ ኸኣ፡ ጓል፡ ተንስኢ፡ እብለኪ ኣሎኹ” (ማርቆስ 5:41)።
ናብ ሰማይ ርእዩ ኸኣ ኣንቃዕሪሩ፡ ኤፍፋታ፡ እዚ ማለት እዩ፡ ክፈት (ማርቆስ 7:34)
“ኣባ፡ ኣቦ፡ ኵሉ ንኣኻ ይከኣለካ እዩ። እዚ ጽዋእ እዚ ኻባይ ኣርሕቖ። ግናኸ ኣነ ዝደልዮ ዘይኰነስ፡ ንስኻ እትደልዮ ይኹን” (ማርቆስ 14:36)።
የሱስ ከኣ ገጹ ኣዙሩ፡ ይስዕብዎ ኸለዉ ረኣዮም፡ እንታይ ትደልዩ ኣሎኹም? በሎም። ንሳቶም ከኣ፡ ራቢ፡ (ትርጉሙ ኸኣ፡ መምህር) ኣበይ ትነብር? በልዎ (ዮሃንስ 1:38)
የሱስ ከኣ፡ ማርያም፡ በላ። ንሳ ኸኣ ገጻ ኣዙራ፡ ራቦኒ፡ እዚ ማለት እዩ፡ መምህር። (ዮሃንስ 20:16)
1 ቈረንቶስ 16:22 እውን ተመልከት።
መንፈስ ኣምላኽ ነቲ ስም ብኸምዚ ኣገባብ ኣይተጠቕመሉን። ኢየሱስ ኣብ ዝኾነ ቦታ ኣብ ሓድሽ ኪዳን። ንኣብነት ኣብ ፊልጲ 2:10 “በቲ ስም ናይ የሹዋ ትርጉሙ ኸኣ ኢየሱስ ኵሉ ብርኪ ይምብርከኽ” ኢልና ኣይንጽሕፍን ኢና።
ብተመሳሳሊ፡ ኣብ ኵሉ ብመንፈስ ቅዱስ ዝተነፍሰን ዝተነግረን ቦታ ኣብ ሓድሽ ኪዳን፡ ግሪኽኛ ቛንቋ ኣብ ዝተጠቕመሉ፡ እቲ ብሩኽ ስሙ ብግሪኽኛ እዩ ተጻሒፉ ዘሎ እምበር ብእብራይስጥ ኣይኰነን።
ንጐይታ የሱስ ምጽዋዕ
“እሞኸ” ገሊኦም ክሓቱ ይኽእሉ እዮም፡ “ንጐይታ የሱስ ንምጽዋዕ ግሪኻዊ ስም ክንጥቀም ኣሎና ድዩ?”
ጐይታ ብጸጋኡን ምሕረቱን ቃሉ ናብ ኵሉ ኣብ ዓለም ዝዝረብ ቛንቋ ንኽትርጐም ፈቒዱ እዩ፡ ስለዚ ደቂ ሰብ ክርድኡን ክድሕኑን ይኽእሉ። ጐይታ ኵሉ ሰብ እብራይስጥን ግሪኽኛን ክመሃር ኣይሓተተን፡ ስለዚ እቲ ዝተገልጸ ቃል ኣምላኽ ክርድኡ ወይ ብእዘን ቛንቋታት ጥራይ ክጽውዕዎ። ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 2:6–8 ኵሉ ሰብ ቃሉ ብናይ ገዛእ ቛንቋኡ ክሰምዕ ዘለዎ ድሌት ኣምላኽ ንጹር መርትዖ ንረክብ።
እባ ኣይትጋገዩኒ። ነቲ ናይ መጀመርታ ቛንቋታት ምጽናዕ ግሩም እዩ፡ ንምምካሕ ወይ መንፈሳዊ ልዕልና ንምጥቃስ ዘይኰነስ፡ ግናኸ ነቲ ጽባቐ ቃል ኣምላኽን ነቲ ኣዝዩ ዓሚቝ ትርጉምን ንምርኣይ እዩ፡ እዚ ኸኣ ሓድሓደ ግዜ ትርጉማት ብፍጹም ክገልጽዎ ዘይክእሉ እዮም።
ካብ ግብሪ ሃዋርያት 2 ርግጽ እዩ፡ ሃዋርያት ብተኣምር ነቲ ግሩም ነገራት ኣምላኽ ብሰባት ክርድእዎ ዝኽእሉ ቛንቋታት ኣብ ዝተዛረቡሉ እዋን፡ ኣብ ስብከቶም ስም ጐይታና የሱስ ኣብ ዝጠቐሱሉ እዋን፡ ናብ እብራይስጥ ኣይቀየሩን፡ ስሙ ብእብራይስጥ ኣይጸውዑን፡ ድሕሪኡ ኸኣ ናብ ፋርስኛ፡ ዓረብኛ ወይ ካልእ ቛንቋታት ከምቲ መንፈስ ዝሃቦም ኣይቀየሩን (ፍቕድታት 9–11)። ብተወሳኺ፡ መንፈስ ኣምላኽ ኣብ ምጽሓፍ ሓድሽ ኪዳን (ብግሪኽኛ) ወይ ቅዱሳን ሰብኡት ኣምላኽ ኣብ ጸሎቶም፡ ምምሃሮምን ስብከቶምን ዝበልዎ ኣብ ዝመዝገበሉ እዋን፡ ነቲ እብራይስጣዊ ስሙ ኣይተጠቕመሉን።
ስለዚ፡ ገሊኦም ንጐይታና የሱስ ኣብ እንጽውዓሉ እዋን ብእብራይስጥ ቛንቋ ጥራይ ክንጥቀም ኣሎና ኣብ ዝብሉሉ እዋን፡ መንፈስ ኣምላኽ ዝኣጠንቀቐናሉ ጾር ይውስኹ ኣለዉ (ግብሪ ሃዋርያት 15:10)። ንጸጋ ኣምላኽ ነመስግን፡ ንወዱ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ብናይ ገዛእ ቛንቋናን ብምሉእ ልብናን ክንጽውዕ ንኽእል ኢና።
