ክርስቶስ ትንሳኤ
ካብቶም ብዙሓት ሃይማኖታት ዝበሃሉ ኣብ ዓለም፣ ክርስትና ጥራይ እዩ ኣብ ዝተንስአ መድሓኒ ዝምድና ዝተመስረተ! ነዚ ኣብ ኣእምሮና ብምሓዝ፣ ሉቃስ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 1:1-3 ዝመዝገቦ ንርአ። እቲ ጽሑፍ ከምዚ ይብል (NKJV)፣ “ኦ ቴዎፍሎስ፣ የሱስ ኪገብሮን ኪምህሮን ዝጀመሮ ዅሉ ኽሳዕ እታ ብመንፈስ ቅዱስ ኣቢሉ ንዝሐረዮም ሃዋርያት ትእዛዝ ዝሃበሎም መዓልቲ፣ ናብ ላዕሊ እተወስደላ መዓልቲ፣ እቲ ቐዳማይ ጽሑፍ ገይረ ነይረ። ድሕሪ ስቅያቱ ድማ ብብዙሕ ዘየጠራጥር መርትዖታት ህያው ኮይኑ ርእሱ ኣርኣዮም፣ ኣርባዓ መዓልቲ ድማ ይርእይዎ ነበሩ፣ ብዛዕባ መንግስቲ ኣምላኽ ድማ ይዛረቦም ነበረ።” ኣብ ቁጽሪ 3 ዘሎ ሓረግ ርአ፡ “ድሕሪ ስቅያቱ ድማ ህያው ኮይኑ ርእሱ ኣርኣዮም።” ኣብ ኣእምሮኻ እዚ ሓሳብ እዚ ሰረዝ፡ “ርእሱ ኣርኣየ!”
ኣብ ዮሃንስ 10:18 ጐይታ የሱስ ብዛዕባ ህይወቱ ከምዚ በለ፡ “ሓደ እኳ ኻባይ ኣይወስዳን እዩ፣ ኣነ ግና ብፍቓደይ እሰድዳ። ንምስዳዳ ስልጣን ኣሎኒ፣ ንምውሳዳ ድማ ስልጣን ኣሎኒ። እዚ ትእዛዝ እዚ ኻብ ኣቦይ ተቐቢለዮ።” ጐይታ ህይወቱ እንደገና ንምውሳድ ስልጣን ከም ዝነበሮ ኣስተብሂልካዶ?
ናብ 1 ቈረንቶስ 15 ምስ በጻሕና ብዛዕባ ትንሳኤ ብዙሕ ነንብብ። ኣብ መጀመርታ እቲ ምዕራፍ ንክርስትና ኣዝዩ ኣገዳሲ ዝኾነ ነገር ንርኢ፡ “እቲ ኣነ እተቐበልክዎ ኸኣ ቅድሚ ዅሉ ንኣኻትኩም ሃብኩኹም፡ ክርስቶስ ከምቲ ጽሑፋት ንሓጢኣትና ምእንቲ ኺመውት፡ ከምኡ ድማ ኸምቲ ጽሑፋት ኣብ ሳልሰይቲ መዓልቲ ኸም ዝተንስአ፡ ከምኡ ድማ ኸምቲ ጽሑፋት ከም ዝተቐብረ።” (ቁ.3-4)። ብዘይ ትንሳኤ፣ ዕዮ ምድሓን ኣይተፈጸመን። ወንጌል እንተሰበኽናን ክርስቶስ ኣብ መስቀል እንተገደፍናዮን፣ ወንጌል ኣይተፈጸመን! ወንጌል እንተሰበኽናን ክርስቶስ ኣብ መቓብር እንተገደፍናዮን፣ ወንጌል ኣይተፈጸመን! “ክርስቶስ ከምቲ ጽሑፋት ንሓጢኣትና ምእንቲ ኺመውት፡ ከምኡ ድማ ኸምቲ ጽሑፋት ኣብ ሳልሰይቲ መዓልቲ ኸም ዝተንስአ፡ ከምኡ ድማ ኸምቲ ጽሑፋት ከም ዝተቐብረ።” ንሱ እቲ ዝተንስአ ክርስቶስ እዩ!
ሽዑ እንታይ ዓይነት ክርስቶስ ከም ዘሎና ንሓስብ ንኸውን፤ እዚ ዝተንስአ እንታይ ይመስል? ደቀ መዛሙርቲ ነዚ ብሩኽ ሰብኣይ ካብ ምዉታት ብዓወት ድሕሪ ምትንስኡ ከመይ ከም ዝረኣይዎ ንርአ።
እቲ ህያው ክርስቶስ!
ኣብ ራእይ 1:18 ሃዋርያ ዮሃንስ ጐይታ ዝበሎ መዝገበ፡ “ኣነ እቲ ህያው እየ፣ ሞይተ ድማ ነይረ፣ እንሆ ድማ ንዘለኣለም ህያው እየ። ኣሜን። መፍትሕ ሲኦልን ሞትን ድማ ኣሎኒ።” ኣብ መስቀል ኣይሳቐን እዩ፣ ኣብ መቓብር ድማ የለን። እቲ ብእሾኽ ኣኽሊል ዝተጎድአን ዝተወቕዐን ርእሱ ሕጂ ብኽብሪ ሰብነቱ የንጸባርቕ፣ ብዘይመውት ህይወት ድማ የንጸባርቕ። ከም ሰዓብቲ የሱስ ክርስቶስ፣ ህያው ክርስቶስ ኣሎና!
እቲ ዓዋቲ ክርስቶስ!
ኣብ መስቀል፣ ሰይጣን ዝኸፍአ ነገር ገይሩ ነበረ። ሰብ ኣብ መቓብር ንምእሳሩ ዝኽእሎ ገይሩ ነበረ። ግናኸ፣ ሮበርት ሎውሪ (1826–1899) ኣብ መዝሙሩ ከም ዝጸሓፎ፣ ኣብ መቓብር ተቐቢሩ ነበረ፡
ካብ መቓብር ተንስአ፣ ንጸላእቱ ብዓወት ሰዓሮም፤ ካብ ጸልማት ግዝኣት ዓዋቲ ኮይኑ ተንስአ፣ ንዘለኣለም ድማ ምስ ቅዱሳኑ ንምግዛእ ይነብር። ተንስአ! ተንስአ! ሃሌሉያ! ክርስቶስ ተንስአ!”
ጐይታ የሱስ ነቲ ዓቢ እምኒ ከይገለበጦ ካብ መቓብር ወጸ፣ ግናኸ ኣብኡ ከም ዘየለ ንምርግጋጽ እቲ እምኒ ተገሊበ ነበረ። ደቀ መዛሙርቱ ባዶ መቓብር ረኸቡ። ተንሲኡ እዩ! ሕጂ ድማ ይጽበ፡ “እዚ ሰብኣይ እዚ ንሓጢኣት ሓንቲ መስዋእቲ ድሕሪ ምቕራቡ ንዘለኣለም፣ ኣብ የማን ኣምላኽ ተቐመጠ፣ ካብ ሽዑ ጀሚሩ ጸላእቱ መርገጽ እግሩ ኽሳዕ ዝኾኑ ይጽበ ኣሎ” (እብራውያን 10:12-13)። ንሱ እቲ ዓዋቲ ክርስቶስ እዩ!
እቲ ፈቃር ክርስቶስ!
ጐይታ የሱስ ኣብ ዮሃንስ 20 ንማርያም መግደላዊት ተራእያ። ልባ ተሰቢሩ ነበረ። ብመላእኽቲ “ስለምንታይ ትበኽዪ?” ምስ ተሓተተት፣ “ጐይታይ ወሲዶምዎ፣ ኣበይ ከም ዘንበሩዎ ድማ ኣይፈልጥን እየ” (ቁ.13) ኢላ መለሰት። ሽዑ ድማ ገጻ ኣዙራ ንጐይታ ረኣየቶ፣ ግናኸ ኣትክልተኛ መስላቶ። ንሕቶኡ ስለምንታይ ከም ትበኪ ምስ መለሰት፣ ፍቕሪ ልባ ግሉጽ ነበረ፣ “ጐይታይ፣ ንስኻ እንተ ወሲድካዮ፣ ኣበይ ከም ዘንበርካዮ ንገረኒ፣ ኣነ ድማ ክወስዶ” (ቁ.15)። ብርህሩህን ፈቃርን ድምጺ፣ ጐይታና “ማርያም!” (ቁ.16) ኢሉ መለሰ። እቲ ጽቡቕ ጓሳ ንኣባጊዑ ብስሞም ይጽውዖም እዩ (ዮሃንስ 10:2-3)! እዚ ዓይነት ልብኻ ዝትንክፍ ትርኢት እዚ ድሕሪ ትንሳኤኡ ኣብቶም 40 መዓልታት ደጋጊሙ ተፈጺሙ። ኣብ ሉቃስ 24:13-35 ኣብ መገዲ ኤማሁስ ንዝነበሩ ክልተ ሰባት፣ ከምኡ ድማ ኣብ ዮሃንስ 21 ንደቀ መዛሙርቱ ከመይ ከም ዝተራእየ ንሓስብ። ንሱ ንርእሱ ከምቲ ፈቃር ክርስቶስ ገይሩ ኣርኣዮም።
እቲ ብርቱዕ ክርስቶስ!
እቲ “ዅሉ ስልጣን ኣብ ሰማይን ኣብ ምድርን ተዋሂቡኒ ኣሎ” (ማቴዎስ 28:18) ዝበለ፣ ጴጥሮስ ኣብ መዓልቲ ጰንጠቆስጤ ዝተዛረበሉ እዩ፣ ሽዑ “እግዚኣብሔር ነዚ ንስኻትኩም ዝሰቐልኩምዎ የሱስ፣ ጐይታን ክርስቶስን ከም ዝገበሮ፣ ዅሉ ቤት እስራኤል ብርግጽ ይፍለጥ” (ግብሪ ሃዋርያት 2:36) ኢሉ ኣወጀ። ከም ገንሸል፣ መጽሓፍ ፍርዲ ሒዙ ማሕተማቱ ክኸፍት እዩ (ራእይ 5:8)። ብዛዕባ እዚ፣ ጳውሎስ ንቅዱሳን ኤፌሶን ከምዚ በሎም፡ “እምነትኩም ብጐይታ የሱስ ምስ ሰማዕኩ … [ኣነ] ምእንታኹም ምምስጋን ኣየቋርጽን እየ፣ ኣብ ጸሎተይ ድማ እዝክረኩም ኣለኹ፡ ኣምላኽ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ፣ ኣቦ ክብሪ፣ መንፈስ ጥበብን ምግላጽን ኣብ ፍልጠትኡ ይሃብኩም፣ ኣዒንቲ ምስትውዓልኩም ድማ ይበርሃልኩም፤ ንጽውዓቱ ዘለዎ ተስፋ እንታይ ምዃኑ፣ ኣብ ቅዱሳን ዘሎ ሃብቲ ክብሪ ውርሻኡ እንታይ ምዃኑ፣ ንኣና ንዝኣመንና ዘለዎ ዓብዪ ብርታዐ ሓይሉ እንታይ ምዃኑ ምእንቲ ኽትፈልጡ፣ ከምቲ ብርቱዕ ሓይሉ ዝገበሮ፣ ንክርስቶስ ካብ ምዉታት ምስ ኣተንስኦን ኣብ ሰማያዊ ቦታታት ኣብ የማኑ ምስ ኣንበሮን፣ ካብ ዅሉ መጀመርታን ስልጣንን ሓይልን ግዝኣትን፣ ኣብዚ ዘመን ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ዝመጽእ ዘመን ድማ ካብ ዅሉ ስም ዝስመ ዘበለ ልዕል ኢሉ፣ ዅሉ ነገር ድማ ኣብ ትሕቲ እግሩ ኣንበረ፣ ንሱ ድማ ኣብ ዅሉ ነገር ርእሲ ቤተ ክርስቲያን ክኸውን ሃቦ፣ ንሳ ድማ ስጋኡ እያ፣ ምልኣት እቲ ንዅሉ ኣብ ዅሉ ዝመልእ” (ኤፌሶን 1:15-23)። እዚ እቲ ሓደ እዩ “ካብቲ እንሓቶ ወይ እንሓስቦ ዅሉ ብዝበለጸን ብዝበዝሐን ክገብር ዝኽእል፣ ከምቲ ኣብ ውሽጥና ዝዓዪ ሓይሊ፣ ንእኡ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ብክርስቶስ የሱስ ንዅሉ ወለዶታት፣ ንዘለኣለምን ንዘለኣለምን ክብሪ ይኹኖ። ኣሜን” (ኤፌሶን 3:20-21)።
እቲ ፈቃር ክርስቶስ!
ፍቕሩ ኣብ ዮሃንስ 20 ንማርያም ምስ ተራእየ ንርእዮ። ኣብ ዮሃንስ 21 ንዝተመልሰ ጴጥሮስ ከመይ ከም ዝመለሶ ምስ ኣንበብና እንደገና ንርእዮ። ቁጽሪ 15-19 ከምዚ ይብል፡ “ቁርሲ ምስ በልዑ፣ የሱስ ንስምኦን ጴጥሮስ፣ ‘ስምኦን ወዲ ዮና፣ ካብዚኣቶም ንላዕሊ ትፈትወኒዶ?’ በሎ። ንሱ ድማ፣ ‘እወ ጐይታይ፤ ከም ዝፈትወካ ትፈልጥ ኢኻ’ በሎ። ንሱ ድማ፣ ‘ኣባጊዔይ መግብ’ በሎ። እንደገና ንኻልኣይ ግዜ፣ ‘ስምኦን ወዲ ዮና፣ ትፈትወኒዶ?’ በሎ። ንሱ ድማ፣ ‘እወ ጐይታይ፤ ከም ዝፈትወካ ትፈልጥ ኢኻ’ በሎ። ንሱ ድማ፣ ‘ኣባጊዔይ ጓሳ’ በሎ። ንሳልሰይ ግዜ ድማ፣ ‘ስምኦን ወዲ ዮና፣ ትፈትወኒዶ?’ በሎ። ጴጥሮስ ንሳልሰይ ግዜ ‘ትፈትወኒዶ?’ ስለ ዝበሎ ሓዘነ። ንሱ ድማ፣ ‘ጐይታይ፣ ንዅሉ ትፈልጥ ኢኻ፤ ከም ዝፈትወካ ትፈልጥ ኢኻ’ በሎ። የሱስ ድማ፣ ‘ኣባጊዔይ መግብ። ብሓቂ እብለካ ኣለኹ፣ ንእስነትካ ኸሎኻ፣ ንርእስኻ ትዕጠቕ ነይርካ፣ ናብ ዝደለኻዮ ድማ ትኸይድ ነይርካ፤ ግናኸ ምስ ኣረግካ፣ ኣእዳውካ ኽትዝርግሕ ኢኻ፣ ካልእ ድማ ክዕጥቐካን ናብ ዘይትደልዮ ክወስደካን እዩ።’ እዚ ድማ ብኸመይ ሞት ንኣምላኽ ከም ዘኽብር ንምግላጽ ተዛረበ። እዚ ምስ ተዛረበ ድማ፣ ‘ስዓበኒ’ በሎ።” ጐይታ እቲ ፈቃር ክርስቶስ እዩ።
እቲ ስጋዊ ክርስቶስ!
ጐይታ ስጋዊ፣ ዝኸበረ ስጋ ኣለዎ፤ መንፈስ ኣይኮነን። ድሕሪ ምትንስኡ ነቶም ኣብ ላዕለዋይ ክፍሊ ዝነበሩ ደቀ መዛሙርቱ፣ “ኣእዳወይን ኣእጋረይን ርኣዩ፣ ኣነ ባዕለይ እየ። ተንክዩኒ ርኣዩ፣ መንፈስ ስጋን ኣዕጽምትን የብሉን ከምቲ ኣነ ዘሎኒ” (ሉቃስ 24:39) በሎም። “ብሓጎስ ገና ከይኣመኑን ምስ ተገረሙን፣ ‘ኣብዚ ዝበልዕዎ ነገር ኣሎኩምዶ?’ በሎም” (ቁ.41)። ነዚ ቁጽሪ እዚ እናኣንበብና፣ ድሕሪ ጐይታ ንደቀ መዛሙርቱ ቶማስ ኣብ ዘይነበረሉ ግዜ ምስ ተራእየ፣ ኣብ ዮሃንስ 20 ዝተመዝገበ ዘይምእማን ቶማስ ንዝክር፡ “ኣብ ኣእዳዉ ምልክት ችንካር እንተ ዘይርኤ፣ ኣጻብዔይ ድማ ኣብ ምልክት ችንካር እንተ ዘየእቱ፣ ኢደይ ድማ ኣብ ጎድኑ እንተ ዘየእቱ፣ ኣይኣምንን እየ” (ቁ.25)። ድሕሪ ሾሞንተ መዓልቲ፣ ጐይታ ንደቀ መዛሙርቱ ቶማስ ዝርከቦም ተራእየን፣ “ኣጻብዕኻ ናብዚ ኣምጽእ፣ ኣእዳወይ ድማ ርአ፤ ኢድካ ድማ ናብዚ ኣምጽእ፣ ኣብ ጎድነይ ድማ ኣእትዋ። ዘይኣማኒ ኣይትኹን፣ ግናኸ ኣማኒ ኩን” (ቁ.27) በሎ። ንነፍሲ ወከፍና ድማ፣ “እቶም ዘይረኣዩ እሞ ዝኣመኑ ብጹኣን እዮም” (ቁ.29) ኢሉና። ንሱ እቲ ስጋዊ ክርስቶስ እዩ ንሕና ድማ ክንርእዮ ኢና።
እቲ ኩሉ ሳዕ ዘሎ ክርስቶስ!
ኣብቲ ዓብዪ ትእዛዝ ዝበሃል፣ ጐይታ የሱስ ከምዚ በለ፡ “ዅሉ ስልጣን ኣብ ሰማይን ኣብ ምድርን ተዋሂቡኒ ኣሎ። ስለዚ ኺዱ ንዅሎም ኣህዛብ ደቀ መዛሙርቲ ግበሩ፣ ብስም ኣቦን ወድን መንፈስ ቅዱስን ኣጥምቕዎም፣ ዝኣዘዝኩኹም ዅሉ ኽሕልዉ ምሃርዎም፤ እንሆ ድማ፣ ኣነ ዅሉ ሳዕ፣ ክሳዕ መወዳእታ ዘመን፣ ምሳኻትኩም እየ” (ማቴዎስ 28:18-20)። እብራውያን 13:5 ብዛዕባ ምህላዉ የዘኻኽረና፡ “ንሱ ባዕሉ ‘ኣይሓድገካን እየ፣ ኣይጥዕመካን ድማ እየ’ ኢሉ እዩ።” ንሱ፣ እቲ ዝተንስአ፣ ኩሉ ሳዕ ዘሎ ክርስቶስ እዩ።
ኣብኡ ሕሰብ፣ ፍቑራት። ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ምዉት መድሓኒ ኣይኮነን። ንሱ ህያው፣ ዓዋቲ፣ ፈቃር፣ ብርቱዕ፣ ፈቃር፣ ስጋዊን ኩሉ ሳዕ ዘሎን ክርስቶስ እዩ! ንሱ ክርስቶሰይ እዩ፤ ንስኻትኩም ክርስቶስኩም ድዩ? እንተኾይኑ፣ ሽዑ ብሓንሳብ ነቲ ኣብ መዝሙር ዝተደጋገመ ቃላት ክንደግም ንኽእል ኢና፣ ሰብ ሓዘን! እንታይ ስም እዩ፣ ብፊሊፕ ፒ. ብሊስ (1838–1876) ዝተጻሕፈ፡ “ሃሌሉያ! እንታይ መድሓኒ!”
