ኣብ ኣታኽልቲ፣ እዚ ናይ ኣደይ ዝፈትዎ መዝሙር እዩ ነይሩ። ናብ ኣታኽልቲ እመጽእ፣ እቲ ኣብ ኣእዛነይ ዝወድቕ ድምጺ እሰምዕ፣ መዝሙር ኣምላኽ ተገሊጹ።
ንሱ ድማ ምሳይ ይኸይድ፣ ምሳይ ይዛረብ፣ ናቱ ምዃነይ ድማ ይነግረኒ። ኣብኡ ኾይና እንካፈል ዘሎና ሓጎስ፣ ካልእ ሰብ ፈጺሙ ኣይፈልጦን። ይዛረብ፣ ድምጹ ድማ ኣዝዩ ጥዑም እዩ፣ ኣዕዋፍ ምዝማር የብቁዓ። እቲ ንሱ ዝሃበኒ ዜማ ኣብ ልበይ ይዝምር ኣሎ። ምሳይ ይኸይድ፣ ምሳይ ይዛረብ፣ ናቱ ምዃነይ ድማ ይነግረኒ። ኣብኡ ኾይና እንካፈል ዘሎና ሓጎስ፣ ካልእ ሰብ ፈጺሙ ኣይፈልጦን።
ምስኡ ኣብ ኣታኽልቲ ምጸናሕኩ፣ እቲ ለይቲ ኣብ ከባቢይ እንተወደቐ እኳ። ንሱ ግን ብድምጺ ጓሂ ክኸይድ ኣዘዘኒ፣ ድምጹ ድማ ይጽውዓኒ ኣሎ። ንሱ ድማ ምሳይ ይኸይድ፣ ምሳይ ይዛረብ፣ ናቱ ምዃነይ ድማ ይነግረኒ። እቲ እንካፈሎ ሓጎስ ድማ ኣብኡ ኾይና። ኣሜን።
ሰናይ ንግሆ። ብጸሎት ናብ እግዚኣብሔር ንመልከትዶ? ኣምላኸይ፣ ሕጂ ኣቦ፣ እንደገና ክብረትና እዩ፣ ናባኻ ምምጻእ፣ ናብ ቃልካ ምምጻእ ክብረትና እዩ። መጽሓፍካ ምኽፋት ሓጎስ እዩ። ናብ ዳዊት እናተጓዓዝና፣ ህይወት ሳኦል እናረኣና ክንቅጽል ከለና ሕጂ ክትሕግዘና እጽሊ። ብስም የሱስ፣ ኣሜን።
ስለዚ ዳዊት ጓሳ ንጉስ ነበረ። ግን ከምቲ ቅድሚ ሕጂ ዝጠቐስናዮ፣ ናብ ዳዊት ቅድሚ ምብጻሕና፣ ታሪኽ ንጉስ ሳኦል ንርኢ ኣሎና። ንጉስ ሳኦል ንመወዳእታ ግዜ ሓጹር ኪዳን፣ ንዙፋን ኣምላኽን ንመገዲኡን ዝውክል፣ ናብ ሰፈሩ ብምምጻእ ስጋዊ ሃይማኖቱ እናኣርኣየ ርኢናዮ። ብሞያዊ መገዲ፣ እዚ ሳኦል ብዛዕባ እቲ ምስ ፍልስጥኤማውያን ዝነበረ ውግእ ንኣምላኽ ኪሓትት ምእንቲ እዩ ነይሩ። ግን ኩሉ ምምሳል ነበረ። ሳኦል ምስቲ ዘይኣማኒ ቄስ ኣህያ ሓጺር ስነስርዓት ብምግባር ሕጉስ ነበረ፣ እዚ ድማ ንዕኡ እኹል ነበረ። ንሱ ወይ ኣህያ ንኣምላኽ ፈጺሞም እንተዘይጸውዑ ወይ ካብኡ እንተዘይሰምዑ እኳ ናብ ውግእ ይኸይድ።
ግን ኣምላኽ መሓሪ እዩ። ኣሜን። ኣምላኽ ንህዝቡ መሓሪ እዩ፣ ብዘይኣመንነት ሳኦል እኳ እንተኾነ፣ ንእስራኤል ዓወት፣ ማለት ኣብ ልዕሊ ፍልስጥኤማውያን ዓወት ይህቦም። ቀዳማይ ሳሙኤል 14:23፣ “ስለዚ እግዚኣብሔር ንእስራኤል በታ መዓልቲ እቲኣ ኣድሓኖም፣ እቲ ውግእ ድማ ናብ ቤት ሃዌን ሓለፈ።” ሕጂ ንኸምዚ ዝኣመሰለ ዓወት ምስጋናን ምስጋናን ንኣምላኽ ክስዕብ ከም ዝግባእ ንጽበ። ግን ኣይፋልን፣ ብኣንጻሩ፣ ቁጽሪ 24 ነንብብ፣ “ሰብ እስራኤል ድማ በታ መዓልቲ እቲኣ ተጨነቑ።”
ነገር ብጽቡቕን ከም ትልሚን ኪኸይድ ርኢኹምዶ ትፈልጡ፣ ግን ድሕሪኡ ንዓወትኩም ዘዕንቅፍ ሓደ ነገር ነበረ? ሰሎሞን ከምዚ በለ፣ “ዝሞቱ ዕንፍሩራት ንቕብኣት እቲ ሓዋዊስቲ ኽትረፍርፍ ይገብሩዋ።” መክብብ 10:1። እቲ ኣብዚ ብሰማይ ዝተዋህበ ዓወት ዝሞተ ዕንፍሩር ንጉስ ሳኦል ባዕሉ እዩ። እዚ ዘይሓስብ ሰብ ዝእዝዞ ስምዑ፣ ቁጽሪ 24፣ “እቲ ጸላእተይ ክበቕሎም ምእንቲ፣ ክሳዕ ምሸት ዝኾነ ይኹን ምግቢ ዝበልዕ ሰብ ኩሉ ይረገም።” ስለዚ ካብቶም ህዝቢ ሓደ እኳ ምግቢ ኣይቀመሰን። ንኣምላኽ ምስጋና የለን፣ ወይ ካብ ንጉስ ሳኦል ንዓወት ምስጋና የለን። ንሰራዊቱ ዘተባብዕ ቃል የለን፣ ኣብ ባዕሉ ዝተመርኮሰ ዘይሓስብ መብጽዓ ጥራይ እዩ፣ “ጸላእተይ ክበቕሎም ምእንቲ።”
እስራኤል ህዝቢ ኣምላኽ እዩ። ሳኦል ንጉስ ህዝቢ ኣምላኽ እዩ። ፍልስጥኤማውያን ጸላእቲ እስራኤል እዮም፣ ስለዚ ድማ ናይ ኣምላኽ ባዕሉ እዮም። ግን ሳኦል መንፈሳዊ ራእይ የብሉን። ንባዕሉ ንምህናጽ ዝተዋፈረሉ ንእሽቶ ክፍሊ ዋንጫ ካብኡ ንላዕሊ ኪርኢ ኣይክእልን። ቁጽሪ 25፣ “ኩሎም ድማ ናብ ዱር መጹ፣ ኣብኡ ድማ መዓር ነበረ። እቶም ህዝቢ ናብ ዱር ምስ መጹ ድማ፣ እንሆ፣ መዓር ይንጠብ ነበረ። ግን ሓደ እኳ ሰብ ኢዱ ናብ ኣፉ ኣየንበበን፣ እቶም ህዝቢ ንመብጽዓ ስለ ዝፈርሑ። ግን ዮናታን ኣቡኡ ንህዝቢ ብመብጽዓ ምስ ኣዘዞም ኣይሰምዐን። ስለዚ ነቲ ኣብ ኢዱ ዝነበረ መውግኢ ኣውጺኡ፣ ኣብ መዓር ኣጥሚቑ፣ ናብ ኣፉ ኣንበበ፣ ኣዒንቱ ድማ በረሃ። ድሕሪኡ ሓደ ካብቶም ህዝቢ መሊሱ ከምዚ በለ፣ ኣቦኻ ንህዝቢ ብመብጽዓ ኣዝዩ ኣዘዞም፣ በለ፣ እቲ በዛ መዓልቲ እዚኣ ዝኾነ ይኹን ምግቢ ዝበልዕ ሰብ ኩሉ ይረገም። እቶም ህዝቢ ድማ ደኸሙ። ድሕሪኡ ዮናታን ከምዚ በለ፣ ኣቦይ ንምድሪ ኣጨነቓ። እንሆ፣ ኣዒንተይ ብኸመይ ከም ዝበርሃ፣ እዚ ንእሽቶ መዓር ስለ ዝቀመስኩ። እቶም ህዝቢ ሎሚ ካብቲ ዝረኸብዎ ምርኮ ጸላእቶም ብነጻ እንተዝበልዑስ ክንደይ ዝበለጸ ምኾነ? ንፍልስጥኤማውያንሲ ሕጂ ብዙሕ ዝዓበየ ቅትለት ኣይመኸደወንዶ?”
ክንደይ ግዜ እዩ እቲ ልሙድ ኣእምሮ ብፍጹም ዝተሓድግ፣ ኣብ ክንዲ እቲ ብዙሕ ግዜ ዝበለጸ ዓሻን ዘይጥቅምን ዕላማታት? ከምዚ ኣብዚ ምስ ሳኦል ከም ዝኾነ፣ ዕላማታት ሓጥኣን ሰብኡትን ኣንስትን ቅድሚ ኩሉ ንባዕሎም ክብሪ እዩ ቀንዲ ዕላማኦም፣ ስለዚ እቲ ዝምስክርዎ ጥበብ ግን ጥበብ ዓሻታት እዩ። ምሳሌ 14:33፣ “ጥበብ ኣብ ልቢ እቲ ኣእምሮ ዘለዎ ሰብ ይቕመጥ፣ እቲ ኣብ ማእከል ዓሻታት ዘሎ ግን ይፍለጥ።” እቲ ውጽኢት ጥበብ ዓሻ ሳኦል ድማ እንታይ እዩ? ቁጽሪ 31፣ “በታ መዓልቲ እቲኣ ድማ ንፍልስጥኤማውያን ካብ ሚክማስ ክሳዕ ኣያሎን ቀተልዎም፣ እቶም ህዝቢ ድማ ኣዝዮም ደኸሙ። እቶም ህዝቢ ድማ ናብ ምርኮ ወረዱ፣ ኣባጊዕን ኣፍራስን ዕያውትን ወሰዱ፣ ኣብ ምድሪ ድማ ሓረድዎም፣ እቶም ህዝቢ ድማ ምስ ደም በልዕዎም።”
ካብ ቃል ኣምላኽ ዝመጸ መርገጺ እዩ፣ እቲ ካብ ስጋ ዝውለድ ስጋ እዩ። ዮሃንስ 3:6። ስጋዊ ትእዛዝ ሳኦል ስጋዊ ውጽኢት ጥራይ የፍሪ። ንጥሜቶም ንምርዋይ፣ እቶም ህዝቢ ስጋ ምስ ደም በልዑ፣ እዚ ድማ ብሕጊ ሙሴ ብጽኑዕ ዝተኸልከለ ነበረ። ስጋ ምስ ደም ምብላዕ ንህይወት ንምብዳህ እዩ፣ እቲ ብኣምላኽ ዝተዋህበ። ዘዳግም 12:23-24፣ “ደም ከም ዘይትበልዕ ጥራይ ተጠንቀቕ፣ ደም ህይወት እዩ እሞ፣ ንህይወት ምስ ስጋ ኽትበልዕ ኣይትኽእልን። ኣይትብልዖን፣ ከም ማይ ኣብ ምድሪ ኸኣ ከተፍስሶ ኢኻ።”
ግን ሳኦል እቶም ህዝቢ ሓጢኣት ከም ዝገብሩ እንተተረድአ እኳ፣ ንባዕሉ ዝነበሮ በደል ኪእመን ኣበየ። ድሕሪ ኩሉ፣ እዚ ናይ ባዕሉ ዓሻ መብጽዓ ዝተረጋገጸ ውጽኢት እዩ። ግን ሰብ ከምዚ እዩ፣ ንስልጣን ይምነ፣ ግን ንሓጥኣት ውሳነታቱ ተሓታቲ ኪኸውን ኣበየ። ግን ስጋዊ ሰብ ንሕማቕ ኩነታት፣ እንተላይ ባዕሉ ዝፈጠሮ፣ ንቦታኡ ንምጽንዓቕ ከም ዝጥቀመሉ ክትተኣማመን ትኽእል ኢኻ። ስለዚ ሳኦል ብሓቂ ዓቢ ባርበኪዩ የዳሉ ኣሎ። ዓቢ እምኒ ኣምጺኡ፣ ንህዝቢ ንእንስሳታቶም ኪቐትሉን ደሞም ቅድሚ ባርበኪዩ ብግቡእ ኬፍስሱን ይእዝዞም። እዚ ኩሉ ድማ ብትሕቲ ምልከታኡ። ዘይቅዱስ ንጉስ ሳኦል ንቅዱስ ሕጊ ሙሴ ብግቡእ ምፍጻም ይከታተል። እዚ ምብዳህ እዩ።
ሳኦል ብሓቂ ንሕጊ ሙሴ ኪስዕብ እንተዝደሊ፣ ንኣምላኽ ዝሃቦ ትእዛዝ ከም ንጉስ ኪእዘዝ ምነበሮ። ዘዳግም 17:18-19፣ “ኣብ ዝፋን መንግስቱ ምስ ተቐመጠ ድማ፣ ካብቲ ኣብ ቅድሚ ኻህናት ሌዋውያን ዘሎ፣ ንባዕሉ ቅዳሕ እዚ ሕጊ እዚ ኣብ መጽሓፍ ኪጽሕፍ እዩ። ምሳኡ ድማ ኪኸውን እዩ፣ ንሱ ድማ ኩሉ መዓልታት ህይወቱ ኺነብቦ እዩ፣ ንእግዚኣብሔር ኣምላኹ ኺፈርህ፣ ኩሉ ቓላት እዚ ሕግን እዚ ስርዓታትን ኪሕሉ፣ ኪገብሮም ምእንቲ።”
ድሕሪኡ ድማ ኣብ ልዕልነት ግብዝናን መንፈሳዊ ዕውርነትን፣ ሳኦል ኣብቲ ኣምላኽ ዝተዋረደሉ ቦታ መሰውኢ ሰርሐ። ቁጽሪ 35፣ “ሳኦል ድማ ንእግዚኣብሔር መሰውኢ ሰርሐ። እዚ ድማ ንእግዚኣብሔር ዝሰርሖ ቀዳማይ መሰውኢ ነበረ።” ግን ኣምላኽ ንዕኡ ዘለዎ ዘይምስጋና የርኢ። ቁጽሪ 37፣ “ሳኦል ድማ ንኣምላኽ መኸረ፣ ናብ ፍልስጥኤማውያን ክወርድዶ? ናብ ኢድ እስራኤል ክትህቦምዶ? ግን ንሱ ኣምላኽ በታ መዓልቲ እቲኣ ኣይመለሰሉን።”
ኣዳምን ሄዋንን ንሓጥኣት ኩነታቶም ብዝተሰፍየ ቆጽሊ በለስ ኪሓብኡ ፈተኑ። ዘፍጥረት 3:7። ዝተሰፍየ ማለት ናይ ሰብ ፍርያት፣ ንሰብ ድማ ንሓፍረቶም ብጽቡቕ ግብሪ ኪሓብኡ ከም ዝደልዩ የርኢ። ሳኦል ድማ ብምምሳል ሃይማኖታዊ ጽድቂ ይስዕብ፣ ንኣምላኽ ድማ መሰውኢ ይሃንጽ። ንመሰውኢኡ ንዘይፍሉጥ ኣምላኽ ኪሰምዮ ምበለጸ፣ ግብሪ ሃዋርያት 17:23፣ እንተወሓደ ንዕኡ ዘይፍሉጥ። ኣምላኽ ንጸሎት ሰብ ምስ ዘይመልስ ኣዝዩ ከቢድ ነገር እዩ። ልቢ ኣምላኽ ካብ ሳኦል ርሑቕ እዩ ማለት ኣይኮነን፣ ግን ኣምላኽ ንናይ ሃይማኖታውያን ሰብኡት ጸወታታት ኣይጻወትን እዩ። ምሳሌ 1:28-30፣ “ሽዑ ኺጽውዑኒ እዮም፣ ኣነ ግን ኣይመልስን። ንፍልጠት ስለ ዝጸልኡ፣ ንፍርሃት እግዚኣብሔር ድማ ስለ ዘይመረጹ። ንምኽረይ ኩሉ ኣይደለዩን። ንኹሉ ተግሳጸይ ድማ ንዓቐ።”
ግን ሓደ ሓጢኣት ዘይብሉ ሰብኣይ ነበረ፣ ጩኸቱ ኣምላኽ ዘይሰምዖ፣ እግዚኣብሔር የሱስ ክርስቶስ። መዝሙር 22:1-2፣ “ኣምላኸይ፣ ኣምላኸይ፣ ስለምንታይ ሓደግካኒ? ስለምንታይ ካብ ምሕጋዘይ ኣዝዩ ርሑቕ ኢኻ፣ ካብ ቃላት ጩኸተይ ድማ? ኣምላኸይ፣ ብመዓልቲ እጩኽ፣ ግን ኣይትሰምዕን። ብለይቲ ድማ፣ ኣይዓርፍን።” ብቓላት ደራሲ መዝሙር፣ “እንሆ እንደገና፣ ጩኸቱ ኣብ ጸልማት ጎቦ ቀራንዮ ይነቕንቕ ኣሎ። ኣምላኸይ፣ ኣምላኸይ፣ ንስኻ ንዘለኣለም ፍቓድካ ዝገበረ ትሓድጎዶ? ኣይፋልን፣ ነፍሰይ፣ ንዓኻ እዩ ነይሩ። እወ፣ ንባዕሉ ንዓይ ሃበኒ፣ ኣብ ቀራንዮ ጥራይ።” ኣብቲ ሰለስተ ሰዓታት ጸልማት ድማ ጸሎት እግዚኣብሔር የሱስ ኣይተሰምዐን። እቲ ናይ ምድሪ ሓደ ጻድቕን ቅዱስን ሰብኣይ ተሓዲጉ። ሓጢኣት ዘይፈልጥ ንዓኻን ንዓይን ሓጢኣት ኾነ። ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ዝነበርኩዎ ኾነ፣ ሓጥእ። ክንደይ መሓሪ ኢኻ፣ ኣምላኽ።
ግን ሓጢኣት ብፍጹም ምስ ተወገዘን ምትዕራቕ ምስ ተገብረን፣ ኣምላኽ ንጩኸት እግዚኣብሔር ሰምዐ። መዝሙር 22:24፣ “ንመከራ እቲ ዝተጨነቐ ኣይነዓቐን ወይ ኣይጸልአን። ገጹ ድማ ካብኡ ኣይሓበአን። ግን ናብኡ ምስ ጸውዐ፣ ሰምዐ።” እቲ ናይ ሓጢኣት ዘስካሕክሕ ዕዳ ምስ ተኸፍለ፣ ሓያል ጩኸት ካብ ቀራንዮ ነቕነቐ፣ “ተፈጺሙ።” ዮሃንስ 19:30። ሽዑ ንጉስ ሳኦል ክንብብ ክንደይ ዘሕዝን እዩ፣ ንብዙሓት ሓጥኣን ሃይማኖታውያን ሰብኡት ዝውክል፣ ንፍርሃት እግዚኣብሔር ዘይመረጹን ንምኽሩ ዘይደለዩን። ምሳሌ 1:25-29። እዞም ሃይማኖታውያን እዮም ኣብ ደገ ምድሓን ተዓጽዩ ደው ዝብሉ፣ ብሽግር ድማ ናብ እግዚኣብሔር ጸሎት ይጩኹ፣ “ክፈቱልና!” ግን ጩኸቶም ብ“ኣይፈልጠኩምን። ካባይ ርሓቑ፣ ኣቱም ዓመጽ ዝገብርኩም” ኪምለስ እዩ። ማቴዎስ 7:23።
ስለዚ ሳኦል ኣብ መሰውኢኡ ንኣምላኽ ይጽውዕ ኣሎ፣ ኣምላኽ ግን ኣይመልሰሉን። ኣምላኽ ድማ ስለ ዘይመልሰሉ፣ ሳኦል ንዝወቅሶ ሰብ ይደሊ። እዚስ ኣይፈልጥንዶ? ቁጽሪ 38፣ “ሳኦል ድማ በለ፣ ናብዚ ቅረቡ፣ ኩሎም ሓላቑ ህዝቢ። እዛ ሓጢኣት እዚኣ ሎሚ ኣብ መን ከም ዝነበረት ድማ ፍለጡን ርኣዩን። እግዚኣብሔር ህያው እዩ እሞ፣ ንእስራኤል ዘድሓነ፣ ኣብ ወደይ ዮናታን እንተኾነ እኳ፣ ንሱ ብርግጽ ኪመውት እዩ። ግን ካብቶም ህዝቢ ኩሉ ሓደ እኳ ሰብ ኣይመለሰሉን።” ሳኦል ክንደይ ዘሕዝን ሰብኣይ እዩ። ተዋሪዱ። ኣምላኽ ኣብቲ ንሱ ዝሰርሖ መሰውኢ እኳ ኣይዛረቦን። ኣብቲ ንእሽቶ ሃይማኖታዊ ኣእምሮኡ ድማ፣ ሓደ ሰብ መብጽዓኡ ኣፍሪሱ ኪኸውን ኣለዎ ኢሉ ይደምድም። ስለዚ ሳኦል ነዛ ናይ ባዕሉ ዝፈጠራ ሃይማኖት ክሳዕ ሞት፣ ሞት ወዱ፣ ኪከላኸል እዩ።
ክንደይ ገዛውቲ እዮም ዘለዉ፣ እቲ ሃይማኖታዊ ቅርጻዊ፣ እምነት ዘይብሉ፣ ገዝኡ ብዓመጸኛ ኣጽዋር ኣብ ፍቕሪ ኣምላኽ ወይ ኣብ ቃሉ ዘይተመስረተ ትእዛዛት ዝገዝእ? እዚ ሰብኣይን ኣቦን ልቡ ምስ ኣምላኽ ቅኑዕ እንተዘይኮነ እኳ፣ ስድራቤቱ ኣብ ኣኼባታት ቤተክርስትያን ብግዜን ብኣከዳድራን ጽቡቕ ክርእዩ ይጽዕር። ግን ንምስጋና ሰብ ጥራይ ይደሊ። ንምስጋናኡ ንደቁ እናኣወደሰ ክትሰምዖ ትኽእል ኢኻ፣ ንምስጋናኡ ኪጭብጭቡሉ ተስፋ እናገበረ። ድምጹ ብቓላት ፈሪሳዊ ይነቕንቕ፣ ሉቃስ 18:11-12፣ “ኣምላኽ፣ ከም ካልኦት ሰብኡት፣ ከም ዘይብዝብዙ፣ ዘይፍትሓውያን፣ ዘመውቲ፣ ወይ ከምዚ ከምዚ ቀራጺ ዘይኮንኩ ስለ ዝኾንኩ፣ የመስግነካ። ኣብ ሰሙን ክልተ ግዜ እጾም፣ ካብ ዘሎኒ ኩሉ ዓስርተ እህብ።” ክንደይ ዓበይቲ ሰብኡት እዮም ዘለዉ፣ ብሰንኪ እቲ ኣብ ንእስነቶም ዝነበረ ናይ ገለ ፈሪሳዊ ኣቦ ዘሰናኽል ኣብነት፣ ምስ ወንጌል ክርስቶስ ዝኾነ ይኹን ነገር ዘይብሎም፣ ኣምላኽ ጥራይ እዩ ዝፈልጥ። ማቴዎስ 23:23፣ “ወዮኹም፣ ጸሓፍትን ፈሪሳውያንን፣ ግቡዛት! ንኣዝሙድን ሓርበብን ከሚንን ዓስርተ እትህቡ ኢኹም፣ ግን ነቲ ዝኸበደ ነገር ሕጊ፣ ፍርዲ፣ ምሕረት፣ እምነት ድማ ሓዲግኩምዎ ኢኹም፣ እዚኣቶም ክትገብሩ ምነበሮኹም፣ ነቲ ሓደ ድማ ከይትሓድጉ።”
ግን ኣምላኽ ሳኦል ንዕብድናኡ ክሳዕ መወዳእታ ኪስዕብ ይፈቕደሉ። ቁጽሪ 40፣ “ድሕሪኡ ድማ ንኹሉ እስራኤል ከምዚ በለ፣ ንስኹም ኣብ ሓደ ወገን ኩኑ፣ ኣነን ወደይ ዮናታንን ድማ ኣብ ካልእ ወገን ክንከውን ኢና። እቶም ህዝቢ ድማ ንሳኦል ከምዚ በልዎ፣ ንዓኻ ዝጥዕመካ ግበር። ስለዚ ሳኦል ንእግዚኣብሔር ኣምላኽ እስራኤል ከምዚ በለ፣ ፍጹም ዕጣ ሃበና። ሳኦልን ዮናታንን ድማ ተወስዱ። ግን እቶም ህዝቢ ሃደሙ። ሳኦል ድማ በለ፣ ኣብ መንጎይን ኣብ መንጎ ወደይ ዮናታንን ዕጣ ኣውድቑ። ዮናታን ድማ ተወስደ። ድሕሪኡ ሳኦል ንዮናታን ከምዚ በለ፣ ዝገበርካዮ ንገረኒ። ዮናታን ድማ ነገሮ፣ ከምዚ ድማ በለ፣ ብመውግኢ ኣብ ኢደይ ዝነበረ ንእሽቶ መዓር ጥራይ ቀመስኩ፣ እንሆ፣ ክመውት ኣለኒ። ሳኦል ድማ መሊሱ ከምዚ በለ፣ ኣምላኽ ከምኡ ይግበርን ካብኡ ንላዕሊ ድማ፣ ንስኻ ብርግጽ ክትመውት ኢኻ፣ ዮናታን።”
ግን እዚ ርእሰ-ጻድቕ ቀናእ ንዮናታን፣ ንጻድቕ ወዱን ኣብ መንጎኦም ብድፍረት ዝኣመነን ሓደ ሰብኣይ ጥራይ፣ ኪቐትል መብጽዓ ምግባሩ ካብ ምሕሳብ ንላዕሊ እዩ። ቁጽሪ 45፣ “እቶም ህዝቢ ድማ ንሳኦል ከምዚ በልዎ፣ ዮናታን፣ እዚ ዓቢ ምድሓን ኣብ እስራኤል ዝገበረ፣ ኪመውትዶ? ኣምላኽ ይከልክል! እግዚኣብሔር ህያው እዩ እሞ፣ ሓንቲ ጸጉሪ ርእሱ እኳ ናብ ምድሪ ኣይትወድቕን። ንሱ ሎሚ ምስ ኣምላኽ ስለ ዝሰርሐ። ስለዚ እቶም ህዝቢ ንዮናታን ኣድሓንዎ፣ ከም ዘይመውት።” እቶም ህዝቢ ደው ኢሎም ንንጉሶም ይቃወሙ። ብምኽንያት እምነት ይምክሩ። ዮናታን ሎሚ ምስ ኣምላኽ ሰርሐ። ኣይመውትን። ንትእዛዝ ሳኦል ምስ ሰምዑ ኣብ ገጾም ዝነበረ ናይ ግራህነት መልክዕ ክትሓስብ ትኽእል ኢኻ። እንታይ ኢኻ ትብል ዘለኻ፣ ሳኦል? እዚ ወድኻ እዩ። ንህይወትና ኣድሓና። ንእስራኤል ዓወት ኣምጸአ። ሕጂ ዘሎ ኣበሃህላ ንምጥቃም፣ ዓሻዶ ኢኻ? ንመሪሕነትና ሎሚ ክንሓስብ ከለና ድማ፣ ነዚ ሓደ ሕቶ ንሓትት።
“ድሕሪኡ ሳኦል ካብ ምፍልስጥኤማውያን ምፍላጥ ደሓረ። ፍልስጥኤማውያን ድማ ናብ ቦታኦም ከዱ።” ክንደይ ዘሕዝን ትርኢት። እቲ ሓዘንተኛ ንጉስ ብቐሊሉ ይምለስን ይኸይድን። ንህዝቢ መምርሒ ኣይህብን፣ ናይ ንስሓ መግለጺ የብሉን፣ ወይ ንወዱ ዘተባብዕ ቃል የብሉን። ንፍልስጥኤማውያን ድማ ኪኸዱ ይፈቕደሎም። ከምቲ ካልእ ዝበሎ፣ ንሓዘንተኛ ሰብኣይ፣ እቲ ስጋዊ ሰብ ዓወት ናብ ስዕረት ይቕይር፣ ብኣምላኽ ዝተዋህበ ስልጣን ናብ ህዝባዊ ውርደት የውርድ፣ ሓጎስ ድማ ናብ ሓዘንን ቍጥዓን ይቕይር።
ሓደ ንጉስ እስራኤል ይዝክረኒ። ንሱ ድማ ስጋዊን ዘይበሰለን ሰብኣይ ነበረ። ቀዳማይ ነገስት 21:2-4፣ “ንጉስ ኣሓብ ድማ ንናቦት ከምዚ በሎ፣ ወይንኻ ሃበኒ፣ ንኣታኽልቲ ክጥቀመሉ፣ ኣብ ጥቓ ቤተይ እዩ እሞ። ካብኡ ዝበለጸ ወይኒ ድማ ክህበካ እየ። ወይ ድማ፣ ንዓኻ ዝጥዕመካ እንተኾነ፣ ዋጋኡ ብገንዘብ ክህበካ እየ። ናቦት ድማ ንኣሓብ ከምዚ በሎ፣ እግዚኣብሔር ይከልከለኒ፣ ንርስቲ ኣቦታተይ ክህበካ። ኣሓብ ድማ ብሰንኪ እቲ ናቦት እቲ የዝራኤላዊ ዝበሎ ቃል ሓዚኑን ተቖጢዑን ናብ ቤቱ መጸ። ንሱ ድማ፣ ንርስቲ ኣቦታተይ ኣይህበካን እየ ኢሉ ነበረ። ንጉስ ኣሓብ ድማ ኣብ ዓራቱ ደቀሰ፣ ገጹ ድማ ኣምለሰ፣ እንጌራ ድማ ኣይበልዐን።” ንጉስ እስራኤል፣ ግን ኣብ ዓራቱ ተቖጢዑ ደቂሱ ኣሎ፣ ዝደለዮ ስለ ዘይረኸበ። ናቦት ናይ መርገጺ ሰብኣይ ነበረ፣ እዚ ድማ ንኣሓብን ሳኦልን ዝኣመሰሉ ሰብኡት ፍጹም ዘይፈልጥዎ ነገር እዩ።
ሰብኡትን ኣንስትን ንዝሓዝዎም ዓበይቲ ቦታታት ክንደይ ዘይበቕዑ ክኾኑ ከም ዝኽእሉ ዘገርም እዩ፣ ኣብ ንግዲ ይኹን ኣብ ፖለቲካ፣ ወይ ብሓዘን፣ ኣብ ቤት ኣምላኽ እኳ። ጽቡቕ መራሒ ንምዃን ጥበብ፣ ብስለት፣ ትሕትና፣ ልቢ ድማ የድሊ። ኣምላኽ ንነፍሲ ወከፍና፣ ቅድሚ ኩሉ ንባዕለይ፣ ኣምላኽ ንዝበቕዓናሉ ቦታ ንምፍላጥን ንምቕባልን ትሕትና ልቢ ይሃበና። ኣሜን።
ስለዚ ምዕራፍ 14 ይዛዘም፣ ቁጽሪ 52፣ “ኣብ ኩሉ መዓልታት ሳኦል ድማ ምስ ፍልስጥኤማውያን ጽኑዕ ውግእ ነበረ። ሳኦል ድማ ዝኾነ ሓያል ሰብ ወይ ጅግና ሰብ ምስ ረኣየ፣ ናብኡ ይወስዶ ነበረ።” ሳኦል ኣብ ንግስናኡ ንፍልስጥኤማውያን ከም ዘይስዕሮ ምፍላጥ ዘገርም ኣይኮነን፣ ኣምላኽ ንዕኡ ንዚ ዕዮ እዚ እንተጸውዖን እንተሓገዞን እኳ። ግን ኣብ ክንዲኡ፣ እቲ ስጋዊ ሰብ ኣብ ክንዲ ህያው ኣምላኽ፣ ከም ወዱ ዮናታን ዝገበሮ፣ ኣብ ስጋዊ ሓይሊ ንውግእ ይምርኮስ።
ሕጂ ቀዳማይ ሳሙኤል ምዕራፍ 15 ንመወዳእታ ዘይኣመንነት ሳኦል ይገልጽ። ቁጽሪ 1፣ “ሳሙኤል ድማ ንሳኦል ከምዚ በሎ፣ እግዚኣብሔር ንህዝቡ፣ ንእስራኤል፣ ንጉስ ክትከውን ኪቐብኣካ ለኣኸኒ። ሕጂ ድማ ንድምጺ ቓላት እግዚኣብሔር ስማዕ። እግዚኣብሔር ጐይታ ሰራዊት ከምዚ ይብል፣ ኣማሌቅ ንእስራኤል ዝገበሮ፣ ካብ ግብጺ ምስ ወጸ ኣብ መገዲ ብኸመይ ከም ዝጸበዮ፣ እዝክር ኣሎኹ። ሕጂ ኸይድካ ንኣማሌቅ ቅተሎ፣ ዘለዎም ኩሉ ድማ ብፍጹም ኣጥፍኦ፣ ኣይትሓድጎም ድማ። ሰብኡትን ኣንስትን፣ ህጻናትን ዚጠብዉን፣ ኣፍራስን ኣባጊዕን ገመላትን ኣድግን ድማ ቅተል።”
ኣማሌቅ ካብ ወለዶ ኤሳው ነበረ፣ ካልእ ስጋዊ ሰብኣይ፣ ንሓጺር ግዜ ዝረኸቦ ምቾት ኣብ ልዕሊ እቲ ናይ በዅሪ ቦታ ዝመረጸ ሰብኣይ። ዘፍጥረት 25:34። ክንደይ ሰብኡትን ኣንስትን ሎሚ ንንኣሽቱ ነገራት ዘለኣለማዊ ዋጋ ይኸፍሉ ኣለዉ? ኤሳው ድማ ንንስሓ ኣብ ልቡ ቦታ ኣይረኸበን። እብራውያን 12:17። ሃብቱ ናይዛ ዓለም እዚኣ ጥራይ ነበረ። ኣምላኽ ኣማሌቃውያን፣ ማለት ወለዶ ኤሳው፣ ካብ ግብጺ ምስ ወጹ ንህዝቡ ከም ዝወረርዎ ኣይረሰዐን፣ ንሳቶም ከም ዘጥፍእዎም ድማ ንእስራኤል ከም ዘዘዞም ኣይረሰዐን። ዘዳግም 25:19፣ “ንዝኽሪ ኣማሌቅ ካብ ትሕቲ ሰማይ ክትድምስሶ ኢኻ። ኣይትረስዖ።”
እቲ ናይ ኣማሌቅ ክፉእ ኣብ ልዕሊ እስራኤል ልዕሊ 400 ዓመታት ቅድሚኡ ተፈጺሙ ነበረ። ኣምላኽ ክንደይ ትዕግስትን ነዊሕ ትዕግስትን እዩ? ግን ኣማሌቅ ዝኣመሰሉ ሰብኡት ንነዊሕ ትዕግስቲ ኣምላኽ ንሓጢኣት ንምቕጻል ይጥቀሙሉ። መክብብ 8:11፣ “ፍርዲ ኣብ ልዕሊ ክፉእ ግብሪ ብቕልጡፍ ስለ ዘይፍጸም፣ ስለዚ ልቢ ደቂ ሰብ ንክፉእ ንምግባር ብፍጹም ተሰሪዑ ኣሎ።” ግን ፍርድታት ኣምላኽ ርግጽ እዩ። ዓለም ንወዲ ኣምላኽ ካብ ዝሰቐለቶ ክልተ ሽሕ ዓመታት ሓሊፉ፣ ግን ኣምላኽ ብዛዕባ መብጽዓኡ ኣይዘንገዐን፣ ብቕልጡፍ ድማ ኪመጽእ እዩ። ምምጻኡ ከም ሰራቒ ብለይቲ ኪኸውን እዩ፣ እቲ ዘይተጠራጠረ ዓለም ሰላምን ድሕነትን እናበለ ኪጩኽ ከሎ። ቀዳማይ ተሰሎንቄ 5:3፣ “ሰላምን ድሕነትን ምስ በሉ ድማ፣ ሽዑ ድንገታዊ ጥፍኣት ኪመጽኦም እዩ፣ ከምቲ ንሓርሲ ዝቐረበት ሰበይቲ ዝመጽኣ፣ ኣይሃድሙን ድማ።”
ዘይኣማኑ ሰብኡት ኩሉ ነገር ካብ መጀመርታ ከም ዝነበረ ይቕጽል ይብሉ፣ ግን ኣምላኽ ቅድሚ ሕጂ ንዓለም ብማይ ኣይሂ ከም ዝፈረደ ብፍቓዶም ዘይፈልጡ እዮም። ካልኣይ ጴጥሮስ 3:4፣ ማቴዎስ 24:37-39፣ “ከምቲ መዓልታት ኖህ ዝነበራ፣ ከምኡ ድማ ምምጻእ ወዲ ሰብ ኪኸውን እዩ። ቅድሚ ማይ ኣይሂ ኣብ ዝነበራ መዓልታት ይበልዑን ይሰትዩን፣ ይምርዓዉን ይምርዓዉን ነበሩ፣ ክሳዕ እታ ኖህ ናብ መርከብ ዝኣተወላ መዓልቲ። ማይ ኣይሂ ድማ ክሳዕ ዝመጸን ኩሎም ክሳዕ ዝወሰዶምን ኣይፈለጡን። ከምኡ ድማ ምምጻእ ወዲ ሰብ ኪኸውን እዩ።”
ስለዚ ትሰምዑ እንተኾንኩም፣ ብዘይ ክርስቶስ ድማ እንተኾንኩም፣ ሓጢኣትኩም ሕጂ ኣብ ልዕሌኹም ከም ዘሎ ሕሰቡ፣ ብዙሕ ሓጢኣት ጥራይ ዘይኮነ፣ ነፍሲ ወከፍ ሓጢኣት ህይወትኩም፣ ኩሉ ሓጢኣት ህይወትኩም ናብ ዝፋን ፍርዲ ኣምላኽ ኪስዕበኩም እዩ። ሓደ እኳ ኣይሕለፍን፣ ሓደ እኳ ኣይርሳዕን። ካብ ሓጢኣትኩም ኣይትነስሑንዶ? ስም የሱስ ኣይትጽውዑንዶ? መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ሮሜ 10:9, 12-13 ከምዚ ይብል፣ “ብኣፍካ ንእግዚኣብሔር የሱስ እንተተኣመንካ፣ ኣምላኽ ድማ ካብ ምዉታት ከም ዘተንስኦ ኣብ ልብኻ እንተኣመንካ፣ ክትድሕን ኢኻ። ኣብ መንጎ ኣይሁድን ግሪኻዊን ፍልልይ የለን እሞ። እቲ ሓደ ጐይታ ንኹሎም ዝጽውዕዎ ሃብታም እዩ እሞ። ስም እግዚኣብሔር ዝጽውዕ ኩሉ ኺድሕን እዩ።”
ስለዚ ሳኦል ብኣምላኽ ብሳሙኤል ኣቢሉ ንኣማሌቃውያን ኬጥፍእ ተመዘዘ። ቁጽሪ 3፣ “ሕጂ ኸይድካ ንኣማሌቅ ቅተሎ፣ ዘለዎም ኩሉ ድማ ብፍጹም ኣጥፍኦ፣ ኣይትሓድጎም ድማ። ሰብኡትን ኣንስትን፣ ህጻናትን ዚጠብዉን፣ ኣፍራስን ኣባጊዕን ገመላትን ኣድግን ድማ ቅተል።” ኣምላኽ ንኣማሌቅ ስለምንታይ ከም ዝፈረዶ፣ ኣማሌቅ ንእስራኤል ዝገበሮ ድማ 400 ዓመታት ቅድሚኡ ከም ዝነበረ ድሮ ርኢና ኢና። እዚ ወለዶ ኣማሌቃውያን ብርግጽ ናይቲ ኣብ እስራኤል ዝነበረ መጥቃዕቲ ኣካል ኣይነበሩን። ኣምላኽ ስለምንታይ ተሓተትዎም? ንምምላስ ንማቴዎስ 23 ቁጽሪ 29 ንመልከት፣ ንጽኑዕ ቃላት እግዚኣብሔር የሱስ ድማ ናብ ፈሪሳውያን ንስማዕ። “ወዮኹም፣ ጸሓፍትን ፈሪሳውያንን፣ ግቡዛት! መቓብር ነብያት ስለ እትሃንጹ፣ ንመቓብር ጻድቃን ድማ ስለ እተሰልሙ። እንተ ኣብ መዓልታት ኣቦታትና ምነበርና፣ ኣብ ደም ነብያት ኣይመተኻፈልናን ምበልኩም ኢኹም። ስለዚ ንባዕልኹም ምስክር ኢኹም፣ ንስኹም ደቂ እቶም ንነብያት ዝቐተሉ ምዃንኩም። ሽዑ ንመጠን ኣቦታትኩም ምልእዎ።”
እዞም ፈሪሳውያን ካብ ኣቦታቶም፣ ንነብያት ዝቐተሉ፣ ዝበለጸ ጽድቂ ይምስክሩ ነበሩ፣ ግን ወለዶኦም ንቓላት ነብያት ከምቲ ኣቦታቶም ዝገበሩዎ ኣእዛኖም ዓጽዮም ነበሩ። ስለዚ ዘይኣመንነቶም ደቂ ኣቦታቶም ምዃኖም ምስክር እዩ። ንቓል ኣምላኽ ብዮሃንስ መጥምቕ ኣቢሎም ድሮ ነጺጎምዎ ነበሩ፣ ሕጂ ድማ ካብ ዮሃንስን ካብ ኩሎም ነብያትን ዝዓበየ ኣብ መንጎኦም ነበረ፣ ንህይወቱ ድማ ይደልዩ። እዚ ድማ ኩሉ ግዜ መርገጺ ኣምላኽ እዩ፣ ዘይኣመንነት፣ ቅድስና ንሓጥኣን ሰብኡትን ኣንስትን ምስ ኩሎም ካልኦት ዝወደቑ ሰብኡትን ኣንስትን ዘይብተኽ መራኸቢ እዩ። እዚ ድማ እቲ ዘይኣማኒ ዓለም ሎሚ ብደም ክርስቶስ ዝበደለሉ ምኽንያት እዩ። እቲ ንእግዚኣብሔር የሱስ ሎሚ ዝነጽግ ዘይኣመንነት ከምቲ ናይ ክልተ ሽሕ ዓመታት ቅድሚኡ ዝነበረ ዘይኣመንነት እዩ።
ድሕሪኡ ድማ ካልእ ሕቶ ኣሎ፣ ኣምላኽ ንሳኦል ንህጻናትን ዚጠብዉን ብፍጹም ኬጥፍእ ስለምንታይ ኣዘዞ? ኣብ ፈለማ እንተዘይተራእየ እኳ፣ እዚ ምሕረት ኣምላኽ እዩ። ክንደይ ኣማሌቃውያን ህጻናትን ዚጠብዉን ኣብ ዝሓለፉ 400 ዓመታት ዘይኣማኑ ዓበይቲ ጣኦታውያን ኪኾኑ ከም ዝተወልዱን ከም ዝዓበዩን ሕሰቡ። ኣምላኽ ቅድሚ ዕድመ ተሓታትነት ህጻናት ብሞት ክርስቶስ ንምድሓን ከም ዝሽፈኑ ይፈልጥ። እዚ ኩሉ ንጹር ይገብር። ብምሕረቱ፣ ኣምላኽ ብዙሕ ግዜ ንህጻናት ካብ ዘይኣማኑ ገዛውቲ ናብ ባዕሉ ይወስዶም፣ ቅድሚ ንሓጢኣቶም ተሓተትቲ ምዃኖምን ቅድሚ ብክፉእ ወለዶም ምምሃሮምን። ነፍሲ ወከፍ ህጻን ናይ ጣኦታውያን ህዝቢ ከነኣን፣ ብሰይፊ እስራኤል ዝተቐትሉ፣ ብምሕረት ኣምላኽ ንሰማይ ንምምላእ ተቐትሉ። ድምጺ እቶም ህጻናት ሕጂ ኣብ ሰማይ ዘለዉ ንኣምላኽ ከም ዘይወቅሱ፣ ግን ንምስጋናኡ ጥራይ ከም ዘወድሱ ድማ ክትተኣማመን ትኽእል ኢኻ። ንሕና ድማ ከምኡ ንግበር። ኣሜን።
ኣምላኽና፣ ንስኻ ዓቢ ኣምላኽ ኢኻ። ጥበብካ ካብ ምስትውዓል ንላዕሊ እዩ። ኣብ ኩሉ እትገብሮን ኣብ ኩሉ ዝበልካዮን ንኣኻ ንኣምን። ኣብዚ እዋን እዚ ብህይወትና ንኣኻ ክንኣምን ንደሊ። ከም ሳኦል፣ ሃይማኖታዊ ምምሳልን ሽፋን ዘለዎም ሰብኡትን ኣንስትን ክንከውን ኣይንደልን። ብእምነት፣ ብሓቀኛ እምነት፣ ምስቲ ዝተንስአ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ደው ክንብል ሓግዘና። ኣምላኽ፣ ንዕኡ ኸነኽብሮ ሓግዘና። ብስም የሱስ ንሓትት። ኣሜን። ኣሜን።
