ኣብ ወርሒ ጥሪ 1886 ዓ.ም. ብዛዕባ እቲ ብሮበርት ሉዊስ ስቲቨንሰን ዝተጻሕፈ ልብ ወለድ “ዶክተር ጀኪልን ሚስተር ሃይድን” ብምሕታሙ ኣብ ዓለም ስነ-ጽሑፍ ዓብዪ ህውከት ተፈጢሩ ነይሩ። እዚ ሓኪም እዚ፡ ብፍጥረት ጽቡቕ ሰብ ኮይኑ፡ ቅድሚ ሕጂ ብዘይተፈልጠ መድሃኒት መርመራ ከካይድ ከሎ የርኢ። እዚ ድማ፡ ንሱ ተስፋ ከም ዝገብር፡ ሓደ ሰብ ብባህርዩ፡ ብኣነባብራኡን ብከባቢኡን ዝዕብኡ ዝነበሩ ስውር ሓይልታትን ዝንባሌታትን ብምውጻእ፡ ባህርይ ሰብ ክቕይር እዩ። እዚ መርመራ እዚ ብሕቡእ ይፍጽሞ። ነቲ መድሃኒት ኣብ ርእሱ ይፍተኖ። ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ዝደልዮ ዝመስል ሕዋስ ይረክብ። ፈለማ፡ በቲ ዘደንቕ ውጽኢት ይሕጎስ። ብሓቂ ድማ፡ ኣብ ባህርዩ ዝፍጠሩ ለውጥታት ብምርኣዩ ኣዝዩ ይሕጎስ።
እቲ ጸሊም ጐድኒ ናይዛ ዛንታ እዚ እዩ። ፈለማ፡ እቲ ሓኪም ንሱ ባዕሉ ብምሉኡ ተቖጻጻሪ ምዃኑ ይሓስብ። መርመራኡ ነቲ መድሃኒት ኣፍሪዑ። ንሱ ባዕሉ ነቲ መድሃኒት ይወስዶ። መዓስ ከም ዝወስዶ ይመርጽ። ኣብ መንጎ እቲ ጽቡቕ ዶክተር ጀኪልን እቲ ሕማቕ ሚስተር ሃይድን ክቕያየር ብምኽኣሉ ይሕጎስ። ብፍላይ ድማ፡ ክልተ ህይወት ይነብር ምህላዉ፡ ነፍሲ ወከፍ ክፋል ካብቲ ሓደ ፍጹም ዝተፈላለየ ምዃኑ ብምሕባኡ ይሕጎስ። ይኹን እምበር፡ ድሕሪ ገለ ግዜ፡ ነቲ መድሃኒት ክምህር ምጅማሩ ብምርኣዩ ይፈርህ። ንሱ ብሓቂ እቲ ሕማቕ ሚስተር ሃይድ ምዃኑ ይሕጎስ፡ ነቲ ዝቕጽል ሕማቕ ግዜኡ ድማ ይጽበ። ካብዚ ዝኸፍአ ድማ፡ ድሕሪ ገለ ግዜ፡ መድሃኒት ከይወሰደ እኳ፡ እቲ ሕማቕ ጐድኒ ናይ ባህርዩ ይወስዶ፡ ንሱ ክፈትሖ ኣብ ዝመርጸሉ ግዜ ዘይኮነስ፡ ኣብቲ ዘይተጸበዮን ዘይግባእን ግዜያት ምዃኑ ብምርኣዩ ኣዝዩ ይፈርህ። ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ብምሉኡ ይወስዶ። ሕጂ ብሓይሊ ካብኡ ዝበዝሕ ሓይሊ ምሉእ ብምሉኡ ተቖጺሩ ምህላዉ ይርኢ። ብዛዕባ እቲ ኣብ ውሽጡ ዘሎ ጸሊም ሓይልታት ኣዝዩ ይሓፍር። ኣብ ክንዲ ንሳቶም ዝቆጻጸሮም፡ ከምኡ’ውን ኣብ ዝመረጸሉ ግዜ ክፈትሖም ምሕጓስ፡ ንሱ ባዕሉ ብሳቶም ተቖጺሩ ይርከብ። ክዕብቶም ፍጹም ከም ዘይክእል ይርኢ፡ ክሳዕ ክንደይ ከም ዝፍትን እኳ እንተኾነ።
ገሊኦም፡ ብሓቂ ብዙሓት፡ እቲ ደራሲ ንዶክተር ጀኪል ከም ስኪዞፍረኒክ ገይሩ ከም ዝገልጾ ይሓስቡ። ኣነ ግን፡ ብሕልናይ፡ ዝበዝሑ ጸሊማት፡ ዝበዝሑ መሰረታውያን፡ ብሓቂ መንፈሳውያን ጉዳያት ከም ዝሓቖፉ ይስምዓኒ። ሕጂ፡ ሮበርት ሉዊስ ስቲቨንሰን ክሳዕ ክንደይ፡ እንተኾነ፡ ምስ ምዕራፍ 7 ናይ መልእኽቲ ሮሜ ከም ዝተፋለጠ ኣይፈልጥን። እዚ ግን እፈልጥ እየ፡ እቲ ኣብ መንጎ እቲ ጽቡቕ ዶክተር ጀኪልን እቲ ሕማቕ ሚስተር ሃይድን ዘሎ ግጭት፡ ኣብ ሮሜ 7 ዝተገልጸ ስነ-ምግባራዊን መንፈሳዊን ቃልሲ ምድግጋም እዩ። እዚ ኩሉ ብዛዕባ እንታይ እዩ?
መንፈሳዊ ቃልሲ ኣብ ሮሜ 7
መልእኽቲ ናብ ሮሜ ንክርስትያናት፡ ንዝኣመኑ ብጐይታና የሱስ ክርስቶስ እዩ ዝተጻሕፈ። ንወንጌል ንምስባኽ ከም መሰረት ኮይኑ ብዙሕ ግዜ ይጥቀመሉ። ይኹን እምበር፡ ባዕሉ ንሓጥእ ወንጌል ምምስባኽ ዘይኮነስ፡ ንክርስትያን ወንጌል ምምሃር እዩ። ናብ ምዕራፍ 7 ክንበጽሕ ከለና፡ ንምድሓን ብነፍሲ ወከፍ ሓላፊ ሰብ ኣብ ዓለም ዘሎ ኣድላይነት ግልጺ ኮይኑ ኣሎ። ንንስሓ ዝኣተወ ሓጥእ ምሕረት ሓጢኣት ንምሃብ ዘሎ ጽድቂ መሰረት ተገሊጹ ኣሎ። ንኹሉ ይርከብ፡ ግን ኣብቶም ብወንጌል ክርስትና ዝኣምኑ ጥራይ እዩ ዝሰርሕ። ከምቲ ኣብ 3:22 እንብቦ፡ በረኸት ኣምላኽ፡ ብተስፋ፡ ንኹሉ ይርከብ፡ ግን ኣብቶም ብየሱስ ዝኣምኑ ጥራይ እዩ ዝሰርሕ። እቶም ክርስቶስ ምእንትኦም ከም ዝሞተ፡ ከምቲ ቅዱሳት ጽሑፋት ዝብሎ፡ ከምኡ’ውን ከም ዝተቐብረ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ሳልሰይቲ መዓልቲ ከም ዝተንስአ ዝኣምኑ፡ ፍጹም ምትእምማን ምድሓን ኣብ ዝቕጽሉ ምዕራፋት ይጕልሕ። እቲ ንፍጹም ሓድሽ ዓይነት ህይወት ዘሎ ተስፋን ሓይልን ይግለጽ። ክሳዕ ሕጂ፡ ጽቡቕ!
ድሕሪኡ ምዕራፍ 7 ይመጽእ። ንሓቀኛ ምእመን፡ ብሓቂ ናብ ክርስቶስ ዝተለወጠ ሰብ ይርኢ። ንሱ ቅኑዕ ድሌታት ኣለዎ። ንጐይታኡን መድሓኒኡን ከሐጕስ ብሓቂ ይደሊ። ንሱ ነቲ ዘድሓኖ ኣምላኽ ምስጋናኡ ንምርኣይ ጽሩይ፡ ንኣምላኽ ዘኽብር ህይወት ክነብር ብሓቂ ይሓስብ። ንኹሉ ዝፈልጦ ሰብ፡ ክርስቶስ ከም መድሓኒኡ ካብ ዝኣምን ንነጀው ኣብኡ ዝተፈጠረ ዘደንቕ ለውጢ ክርኢ ይምነ።
ድሕሪኡ እቲ ዕንቅፋት ይመጽእ። ዓብዪ ዕንቅፋት! ንሱ ቅኑዕ ምዃኑ ዝፈልጦ ክገብር ዝበዝሐ ክጽዕር እንከሎ፡ ብዘይፍላጥ፡ ንኣምላኽ ዘየኽብር ምዃኑ ዝፈልጦ ክገብር ከሎ ይረክብ። ምዕራፍ 7 ናይ ሮሜ ሓደ ዓይነት ሶሊሎኩይ እዩ። እቲ ጸሓፊ ምስ ባዕሉ ይዛረብ። “እንታይ እዩ ዝኸይድ ዘሎ?” ይብል ንባዕሉ። “ቅኑዕ ነገር ክገብር ክፍትን ከለኹ፡ ክገብሮ ዘይክእል ኮይነ ይረክብ። በቲ ሓደ ሸነኽ ድማ፡ ክሳዕ ክንደይ ክጽዕር እኳ እንተኾነ፡ ንባዕለይ ካብቲ ጌጋ ምዃኑ ዝፈልጦ ክገብር ኣይክእልን፡ እኳ ደኣ፡ ወይ ብፍላይ፡ ክገብሮ ኣብ ዘይደልየሉ ግዜ።” ከም ዶክተር ጀኪል፡ መድሃኒቱ ምስ ሓዞ፡ ዝመስል እዩ ዝመስለኒ! እዚ ናይቲ ጸሓፊ፡ ሃዋርያ ጳውሎስ፡ ናይ ግል ዝኾነ ተመክሮ እንተኾነ ወይ እንተዘይኮነ፡ ኣይተነግረናን። ሓደ ነገር ግን እርግጸኛ እዩ። ንብዙሓት ሓቀኛታት ምእመናን ብጐይታ የሱስ ክርስቶስ ሓቀኛ ጸገም ኮይኑ ጸኒሑን ይቕጽልን ኣሎ። ብዘይፍላጥና፡ ናብ ጐይታ ምስ ተመለስና፡ ሓጢኣትና ምስ ተሓደገልና፡ ናብ ሰማይ ኣብ ዝኸድናሉ ግዜ፡ ህይወት ቀጥታን ቀሊልን ክኸውን እዩ ኢልና ንሓስብ ንኸውን። ፈጺሙ ኣይኮነን! መጽሓፍ ቅዱስ ብዙሕ ነገር ይነግረና። ክርስትያናዊ ህይወት ጽቡቕ ክኸውን እዩ ፈጺሙ ኣይነግረናን። ፈጺሙ ኣይኮነን!
እሞ እቲ ጸገም እንታይ እዩ? ኣብቲ ዝተሓተ ደረጃ፡ እቲ መሰረታዊ ምኽንያት እንታይ እዩ? ኣብቲ ፍቕድታት ናይ ሮሜ 7 ኣዒንትኻ ኣንብብ። እቲ ጸገም ግልጺ ኣይኮነን?
ኣነ፡ ንዓይ፡ ናተይ፡ ናተይ! ኣብዚ ሓጺር ምዕራፍ እዚ ብጠቕላላ 51 ግዜ! እቲ ሰብ ኣብቲ ሸለቕለቕ ናይ ተስፋ ምቑራጽ ምጥሓሉ ዘገርም ኣይኮነን፡ እዚ ምስሊ ካብ Pilgrim’s Progress እንተወሰድና። ካብ መጀመርታ ክሳዕ መወዳእታ ብዛዕባ ባዕሉ እዩ። ከምኡ’ውን ብዛዕባ መንፈስ ቅዱስ ፈጺሙ ኣይተጠቕሰን! ኣብ ባዕልኻ ምድሓን የለን፡ እዚ እርግጸኛ እዩ። ኣብ ባልዲ ደው ኢልካ፡ ክልቲኡ እግርኻ፡ ንባዕልኻ ካብ ምድሪ ከተልዕል ፈቲንካ ትፈልጥዶ? ፈጺሙ ዘይከኣል እዩ!
መወዳእታ ናይቲ ብሉይ ህይወት
ሃዋርያ ጳውሎስ ነቲ ጸገም፡ ቅድሚ ኩሉ፡ ብምምስሳል መርዓ ይጅምሮ። መርዓ፡ ከምቲ ንሱ ብቕንዕና ዝብሎ፡ ሓላፍነት ከምኡ’ውን መሰላት የምጽእ። ይኹን እምበር፡ ሓንቲ ሰበይቲ እንተተመርዓወት፡ ሰብኣያ እንተሞተ ድማ፡ እቲ መርዓ ይውዳእ፡ ሓላፍነታ ድማ ኣብቲ መርዓ ይውዳእ። ድሕሪኡ እንተተመርዓወት፡ ናብ ሓድሽ ዝምድና ትኣቱ፡ እዚ ድማ ሓድሽ ዕድላት፡ መሰላትን ሓላፍነታትን የምጽእ። ናብቲ ኣብ ቅድሚት መርዓኣ ዝነበረ ኩነታት እንተተመልሰት ኣዝያ ዘይጥበባዊት እያ። ወዲኡ። ሓድሽ ህይወት ጀሚራ። እቶም ነቲ ደብዳበ ዝተቐበሉ ነቲ ስርዓት ካብ ዕለታዊ ህይወቶም ክርድእዎ እዮም። እሞ፡ ጳውሎስ ይብል፡ እቲ ምምስሳል ኣብ ክርስትና’ውን ቅኑዕ ኣተገባብራ ኣለዎ።
ኣብኡ ደው ንበል። ኣብ ብዙሕ ቦታታት ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ምናልባት ብፍላይ ኣብ መልእኽቲ ናብ ሮሜ፡ ቆሮንቶስን ገላትያን፡ ጳውሎስ ኣብ ሓደ ፍሉይ ነጥቢ ኣዝዩ ሓያል እዩ። እዚ እዩ። ካብ ኣነ፡ ሓሳባተይ፡ ተግባራተይ ዝብገስ ንዝኾነ ነገር ሓደ መወዳእታ፡ ሓደ መወዳእታ ነጥቢ ጥራይ ኣሎ። እቲ መወዳእታ እንታይ እዩ? ብቕዱስ ኣምላኽ ዝወሃብ ፍርዲ! ስለምንታይ እዩ እዚ? ምኽንያቱ ካብ ኣዳም፡ ርእሲ ወለዶ ሰብ፡ ሓጢኣተኛ ባህርይ ወሪሰ እየ። እቲ ባህርይ ኣብ ዝኾነ ግዜን ኣብ ዝኾነ ቦታን ዕድል ኣብ ዝሃብክዎ ይግለጽ። ነቲ ሓጢኣተኛ ባህርይ ብምሓዘይ ንኣምላኽ ሓላፊ ኣይኮንኩን። ነቲ ሓጢኣተኛ ባህርይ ኣብ ሓጢኣተኛ ሓሳባት፡ ቃላት ወይ ተግባራት ንኽግለጽ ብምፍቃደይ ንኣምላኽ ሓላፊ እየ።
ብሓጐስ፡ ብሞቱ ንሓጢኣተይ ከም ዝሞተ፡ ንጽድቀይ ድማ ከም ዝተንስአ ብምእማን፡ ኣብ ክርስቶስ ተኣሚነ እየ። ብሞት ክርስቶስ፡ እቲ ብሉይ ሓጢኣተኛ ህይወተይ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ከም ዝተወድአ ተቐቢለ እየ። ወዲኡ። ተደምሲሱ። ሓሊፉ። ክርስቶስ ንነፍሲ ወከፍ ብኣይ ዝተፈጸመ ሓጢኣት ንኣምላኽ መልሲ ሂቡ እዩ። ጳውሎስ ይምህር፡ ብሞት ክርስቶስ፡ ኣምላኽ ንብሉይ ህይወተይ ወዲኡ እዩ። ክርስቶስ ንነፍሲ ወከፍ ናይ ኣምላኽ ምኽንያት ኣብ ልዕለይ፡ ብዛዕባ ነፍሲ ወከፍ ኣብቲ ህይወት ዝፈጸምክዎ ሓጢኣት መልሲ ሂቡ እዩ።
ከምታ ዝሞተላን እንደገና ዝተመርዓወት ሰበይቲ፡ እቲ ቅድሚ ሕጂ ዝነበረ ህይወተይ፡ ከምኡ’ውን ኣብቲ ህይወት ዝገበርክዎ፡ ብሞት ክርስቶስ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ከም ዝተወድአ፡ ንሓዋሩ ክቕበል ኣሎኒ። እዚ ጽቡቕ እዩ። ግን፡ እዚ እዩ እቲ ከቢድ ክፋል፡ እቲ ፍርዲ ኣምላኽ፡ ምእንታይ ብክርስቶስ ዝተሰከመ፡ ከም ምትካእ ናተይ ብምሟት፡ ኣድላዪ ምዃኑ ክቕበል ኣሎኒ፡ ምኽንያቱ ኣነ ከም ውልቀሰብ ዝገበርክዎ። እቲ ሓጢኣት ዘበገሰ እቲ ብሉይ ባህርይ ምዃኑ እርግጸኛ እዩ። ግን ከም ሓላፊ ሰብ፡ ንነፍሲ ወከፍ ሓጢኣት ብምፍጻመይ ንኣምላኽ ሓላፊ እየ ነይረ። እዚ ኩሉ ወዲኡ። ከምቲ ነብዪ ኢሳይያስ ዝብሎ፡
ኣምላኽ ደምሲስዎም እዩ። ከምታ ዝሞተላን እንደገና ዝተመርዓወት ሰበይቲ፡ እቲ ብሉይ ህይወት፡ እቲ ንባዕሉ ዝምርኮስ፡ ንባዕሉ ዝምርኮስ ህይወት፡ ብሞት ክርስቶስ ከም ዝተወድአ እንተተቐቢለ ጥበበኛ እየ። ብሓቂ ድማ፡ እቲ ብሉይ ህይወት እዩ ንሞት ክርስቶስ ኣድላዪ ዝገበሮ። እርግጸኛ እየ፡ ነቲ ክርስቶስ ስቓይን ነውርን ሞት መስቀል ጎልጎታ ንኽቕበል ዘድለዮ ኣነባብራ ክቕጽል የብለይን።
ብኣዝዩ ኣወንታዊ መንገዲ፡ ክርስትያናዊ ህይወት ብምሉኡ ክነብር እንተኾይነ፡ ንኣምላኽ ድማ ባህ ዘብል መንገዲ፡ ንሞት ክርስቶስ ከም ፍጹም መግለጺ ናይ ኣምላኽ ግምገማ ናይ ብሉይ ህይወተይ ክቕበል ኣድላዪ እዩ። ኣምላኽ ንወዱ ናብ ዓለም ብምልኣኽ ፍርዱ ገሊጹ እዩ። በዚ ድማ፡ ብሞት ክርስቶስ ምስኡ ንዘሎና ዝምድና ጽድቂ መሰረት ንምምስራት ዘድሊ ነገር ፈጺሙ እዩ። ኣብዚ ግዜ እዚ ድማ፡ ንኣና ዘለዎ ፍቕሪ ዘደንቕ ምዃኑ ገሊጹ እዩ። በዚ መሰረት፡ ናይ ክርስትያን ህይወት፡ ብባዕሉ ዝመልአ፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ፍጹም ዘየድሊ ክኸውን እዩ። ጳውሎስ ድማ፡ እቲ ኣብ ሮሜ 7 ዝተገልጸ ጸገም ዘጋጠሞ ሰብ፡ ምኽንያቱ ብሞት ክርስቶስ ምእንታና ብሓቂ እንታይ ከም ዝሓቖፈ ብምሉኡ ስለ ዘይርድኦ፡ ወይ ከኣ ክትግበር ስለ ዘይደሊ ምዃኑ የጕልሕ። ነቲ ትምህርቲ ንሓዋሩ ንመሃርን ንቕበልን። እዚ ከቢድ ትምህርቲ እዩ፡ ግን ኣድላዪ እዩ።
ሓድሽ ህይወት ከምኡ’ውን ዝቕጽል ግጭት
ግን፡ ብሉይ ህይወትና ብሞት ክርስቶስ ጥራይ ኣይተወድአን። ሓድሽ ህይወት ጀሚሩ እዩ። ኣምላኽ ምስ ክርስቶስ ዘይሞተ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ካብ ምዉታት ዝተንስአ’ውን ኣተሓሒዙና እዩ። ብተወሳኺ ድማ፡ ሓድሽ ባህርይ፡ ንኣምላኽ ከሐጕስ ዝኽእል ባህርይ ሂቡና እዩ። ከምኡ’ውን ነቲ ሓድሽ ህይወት ንምንባር ሓድሽ ሓይሊ ሂቡና እዩ። እቲ ሓይሊ ሓደ ሰብ፡ መንፈስ ቅዱስ፡ ኣብ ውሽጥና ዝነብር እዩ። ኣምላኽ ኣብ ቃሉ ስለ ዝብል እዚ ሓቂ ምዃኑ ንፈልጥ።
እሞ ስለምንታይ እዚ ጸገም እዚ ገና ኣሎ? ስለምንታይ እዚ ዝቕጽል ግጭት እዚ ኣሎ? ስለምንታይ እዚ ዝቕጽል ቃልሲ እዚ ኣሎ? ምኽንያቱ እዚ እዩ። ኣምላኽ ብርግጽ ሓድሽ ባህርይ ሂቡና፡ ኣብ ውሽጥና ኣንቢሩ እዩ። ይኹን እምበር፡ ነቲ ብሉይ ባህርይ’ውን ኣብ ውሽጥና ክገድፎ መሪጹ እዩ። ስለዚ እዩ እቲ ቃልሲ! ስለዚ እዩ እቲ ግጭት! ኦህ፡ ጥበብ ኣምላኽ! ንኽልቲኡ ባህርያት፡ ብሉይን ሓድሽን፡ ገዲፉልና እዩ፡ ስለዚ ነቲ ሓድሽ ክንመርጽ፡ ነቲ ብሉይ ድማ ክንነጽግ ዕድል ኣሎና። ኣብ ዝኾነ ኩነታት፡ ኣብ ዝኾነ መዓልቲ፡ ኣብ ዝኾነ ቅጽበት፡ ነቲ ሓድሽ ባህርይ ክንምልስን ነቲ ብሉይ ከይንምልስን ብምምራጽ ንኣምላኽ ዝበዝሐ ክብሪ ኣሎ፡ ካብቲ ንሓቂ ዝገብር ሮቦት ምዃንና፡ ምኽንያቱ ከምኡ ክንገብር ስለ ዝተመደብና። ብኣጋጣሚ፡ እዚ ዝንብብ ዘሎ ሰብ፡ ብዛዕባ እዚ ዓይነት ውሽጣዊ ግጭት ዝሳቐ ዘሎ እንተኾነ፡ ተባዕ። እቲ ቃልሲ ምህላዉ፡ ኣብ ውሽጥኻ ክልተ ባህርያት ከም ዘለዉኻ ይነግረካ። እንተዘይኮይኑ ቃልሲ ኣይምሃለወን። እቲ ብሉይ ባህርይ ብዘይተቓወመ ይገዝእ ነይሩ።
ምድሓን ብክርስቶስ
ይኹን እምበር፡ ፈጺሙ ቀሊል ኣይኮነን። እቲ መልሲ ኣበይ ክርከብ እዩ? ብሓቂ፡ መልሲ ኣሎዶ? ሓደ ካብቶም ዝፈትዎም ደረስቲ ኣብ ሓደ ካብ መጽሓፋቱ ዘደንቕ ርእይቶ ይህብ። እዚ እዩ ዝብል፡
“መልሲ ንነፍሲ ወከፍ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዝቐርብ ሕቶ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ይርከብ። ይኹን እምበር፡ እቲ መፍትሕ ኩሉ ግዜ ኣብ ኣፍ ደገ ኣይስቀልን።” ብሓጐስ፡ ኣብዚ ጉዳይ እዚ፡ እቲ መልሲ ኣብ ኢድና ኣሎ። ኣብ ፍቕድታት 24-25 ተዋሂቡ ኣሎ። ነቲ ቃላት ስምዑ፡ ድሕሪኡ ብዛዕባ ትርጉሞም ክንሓስብ ኢና፡
ኦህ፡ ኣነ ምስኪን ሰብ! ካብዚ ስጋ ሞት መን ከድሕነኒ እዩ? ብጐይታና የሱስ ክርስቶስ ንኣምላኽ ኤመስግኖ።
እዚ ንምግላጽ ቀሊል ኣይኮነን። ግን፡ እዚ ሕሰብ። ቅድሚ ኩሉ፡ እቲ ጭርሖ ንምድሓን ምዃኑ ኣስተብህል፡ ንምሕረት ዘይኮነስ። ንሱ ድሮ ምሕረት ኣለዎ። ሓጢኣቱ ተሓዲጉ እዩ። ኣብ ክርስቶስ ከም መድሓኒኡ ተኣሚኑ እዩ። ሓጢኣቱ ብኽቡር ደም ክርስቶስ ተሓጺቡ እዩ፡ ከምቲ ኣብ 1 ዮሃንስ 1:7 እንብቦ። ንሱ ካብ ፍርዲ ኣምላኽ ብዛዕባ ሓጢኣት ፍጹም ንጹህ እዩ። ብዛዕባ መዓልቲ ፍርዲ ምንም ስግኣት የብሉን። ኣብ ምድሪ እናነበረ ንሰማይ ድሉው እዩ። ምሕረት እቲ ጉዳይ ኣይኮነን። እቲ ኣብ ሓደጋ ዘሎ፡ ካብ ሓይሊ፡ ወይ ቁጽጽር፡ ሓጢኣት ኣብቲ ኣብ ምድሪ ዝነብሮ ህይወት ምድሓን እዩ። ነቲ ዝሓቖፎ ትምህርቲ ክሳዕ ክንድዚ ተቐቢልዎ እዩ፡ ነቲ ብሉይ ባህርይ፡ ከምኡ’ውን ነቲ ዝፈጥሮ ኣነባብራ፡ ከም ሓደ ዝጨንቕ ሬሳ ይርእዮ። “መን ከድሕነኒ እዩ” ይብል፡ “ካብዚ ዝሞተ ስጋ፡ እዚ ዝጨንቕ፡ ዝጨንቕ ሬሳ፡ ኣብ ዝኸድክዎ ኩሉ ምስኡ ክጸውሮ ዘሎኒ።” ምስ ሬሳ ተኣሲርካ ኣብ ዝኸድካዮ ኩሉ ክትጸውሮ ከም ዘሎካ ሕሰብ! ዘሕምም ሓሳብ!
እቲ ንምድሓን ዝወጽእ ልብ ዝሰብረ ጭርሖ፡ ብመንፈስ ቅዱስ ተበጊሱ፡ ኣብ ነፍሱ ቅጽበታዊ መልሲ የምጽእ። “ንኣምላኽ ኤመስግኖ” ይብል፡ “ብየሱስ ክርስቶስ።” እዚ እዩ! እቲ መልሲ ኣብ ሓደ ሰብ እዩ። ምድሓን ብሓደ ሰብ ይፍጸም! እቲ ሰብ ድማ ጐይታ የሱስ ክርስቶስ፡ ምእንታና ዝሞተን ዝተንስአን እዩ። እቲ ብሉይ ህይወት፡ እቲ ናይ ባዕልኻ ህይወት፡ ኣብ ትሕቲ ፍርዲ ኣምላኽ ኣእትዩኒ። እቲ ሓድሽ ህይወት ክርስቶስ-ማእከል ዝገበረ ህይወት ክኸውን እዩ። ብመንፈስ ቅዱስ ተቖጺሩ ዝነብር ክርስቶስ-ማእከል ዝገበረ ህይወት ጥራይ እዩ ኣብ ምድሪ ንኽብሪ ኣምላኽ ዝነብር ህይወት ክኸውን ዝኽእል።
“ንኣምላኽ ኤመስግኖ።” እዚ ኣዝዩ ግላዊ፡ ውልቃዊ ተመክሮ እዩ። ንሓድሕድና ወይ ኣብ ህዝቢ ክንገብሮ እንኽእል ነገር ኣይኮነን። ኣብ እምነት ነፍሰይ ክበጽሖ ዘሎኒ ፍርዲ ክኸውን ኣለዎ። ግን ጳውሎስ ይቕጽል። ከም ውልቀሰብ ነቲ ተመክሮ ምስ ሓለፈ፡ ነቲ ሓደ ዓይነት ግላዊ፡ ውልቃዊ ተመክሮ ዝነበሮም ካልኦት ሰባት ኣብ ጽቡቕ ማሕበር ይረክብ። እዚ ከመይ ገይረ እፈልጥ? ነቲ ዝቕጽል ዝብሎ ስምዑ። “ብጐይታና የሱስ ክርስቶስ ንኣምላኽ ኤመስግኖ።” ግላዊ፡ ውልቃዊ ተመክሮኡ ናብ ማሕበር ካልኦት፡ ብዛዕባ እዚ ዘደንቕ ምድሓን ሓደ ዓይነት ኣተሓሳስባ ዘለዎም፡ የብጽሖ። ኩሉ ግዜ ከምኡ እዩ። ከም ውልቀሰባት እንሕጎሰሉ ነገር፡ ኣብቶም ነቲ ሓደ ዓይነት ተመክሮ ዝተኻፈሉ ሰባት ስምዒት ይፈጥር፡ እዚ ድማ ናብ ሓባራዊ ምላሽ ምስጋና ናብቲ መደቡ ዝኾነ ኣምላኽ የብጽሕ።
ንክርስቶስ ምንባር
ብዛዕባ ሓቀኛ ተመክሮ ናይ ብዙሓት ቅኑዓት ክርስትያናት ከም እንዛረብ ንባዕልና ነዘኻክር። ንሳቶምን ንሕናን ነቲ ትምህርቲ ክንመሃር ንጸሊ። በዚ ድማ፡ ብሓገዝ ኣምላኽ፡ ነቲ ብሉይ ባህርይ ክንቆጻጸሮ ክንክእል ኢና። ብተወሳኺ ድማ፡ ነቲ ሓድሽ ባህርይ ክንፈቕደሉን ከነተባብዖን ክንክእል ኢና፤ ንባዕልና ዘይኮነስ፡ ንክርስቶስ ክንነብር፡ ከምኡ’ውን ብዝያዳ ብምስሉ ክንነብር። ብርግጽ፡ ኣብዚ ህይወት እዚ ሓጢኣት ዘይብሉ ፍጽምና ፈጺምና ኣይንበጽሕን። ይኹን እምበር፡ ብሓገዝ ኣምላኽ፡ ከምኡ’ውን ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ውሽጥና ዝነብር፡ ዕላማታትናን ህይወትናን’ውን ነቲ ብቴዎ ሞኖድ ዝተገልጸ ጽቡቕ ቃላት ክስዕብ ይኽእል፡ እዚ ድማ ብዛዕባ ሓጐስ ከምዚ ዓይነት ምቕያር ይዛረብ።
ኦህ፡ እቲ መሪር ነውርን ሓዘንን፡ ሓደ ግዜ ክህሉ ይኽእል እዩ፡ መድሓኒ ምሕረቱ ኣብ ዝፈቐድኩሉ ግዜ ብከንቱ ክልምን፡ ብትዕቢት ድማ መለስኩ፡ “ኩሉ ናተይ፡ ካባኻ ምንም የለን!”
ግን ረኸበኒ፤ ረኣኽዎ ኣብቲ ዝተረግመ ኦም ደም እናፈሰሰ፡ “ኣቦ፡ ይቕረ በለሎም!” ኢሉ ክጽሊ ሰማዕክዎ። ልበይ ድማ ብድኻም በለ፡ “ገሊኡ ናተይ፡ ገሊኡ ካባኻ።”
መዓልታዊ ርህራሄኡ፡ ምሕዋይ፡ ምሕጋዝ፡ ምሉእን ነጻን፡ ጥዑምን ሓያልን፡ ኦህ! ክሳዕ ክንድዚ ትዕግስተኛ፡ ኣነ እናሹክሹክኩ፡ ንታሕቲ ኣውረደኒ፡ “ካብ ባዕለይ ንእሽቶ፡ ካባኻ ድማ ዝበዝሕ።”
ካብቲ ዝለዓለ ሰማያት ዝለዓለ፡ ካብቲ ዝጥልቕ ባሕሪ ዝጥልቕ፡ ጐይታ፡ ፍቕርኻ ኣብ መወዳእታ ስዒሩ እዩ፤ ሕጂ ልመናይ ሃበኒ፡ “ካብ ባዕለይ ምንም የለን፡ ኩሉ ካባኻ።”
