ኣብ ምዕራፍ ሓደ ናይ መልእኽቲ ሮሜ ሰለስተ ፍሉያት መግለጺታት ሓይሊ ኣምላኽ ኣሎ።
- ኣብ ጥቕሲ 4፡ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ብትንሳኤ ሙታን ብመንፈስ ቅድስና ብሓይሊ ወዲ ኣምላኽ ከም እተገልጸ ንመሃር።
- ኣብ ጥቕሲ 16 ወንጌል “ሓይሊ ኣምላኽ ንምድሓን ንዝኣመነ ዘበለ ዅሉ” እዩ።
- ኣብ ጥቕሲ 20 ፍጥረት “ዘለኣለማዊ ሓይሉን መለኮቱን” የርኢ፡ ስለዚ ሰብ ከም ፍጡሩ ኣብ ዘለዎ ሓላፍነት “ምኽንያት የብሉን”።
ሓይሊ ኣምላኽ ኣብ ፍጥረት
ፍጥረት ክርአ ከሎ፡ ኣእምሮ ብኹሉ ዝኽእል ሓይሊ ይስሕብ፡ እዚ ሓይሊ እዚ ድማ ነቶም “ዝተቐየዱ ከዋኽብቲ” ኣብቲ ርሑቕ ዓለማት ናይቲ ሰፊሕ ዩኒቨርስ ብመለኮታዊ መገዶም ዝሕሉ እዩ፡ ኣብኡ እዞም ብርቱዓት፡ ዝበርሁ ኣካላት ብዘይእመን ፍጥነት ኣብቲ ዳርጋ ዘይብሉ ውቅያኖሳት ጠፈር ዝተመደቡ መገዶም ይስዕቡ። እቲ ሓይሊ ጸሓይ ኣብ መሓውራ ትዘውርን ነቶም ፕላኔታት ናይቲ ጸሓያዊ ስርዓት ኣብ ከባቢኣ ክዘውሩ ይገብርን።
ኣብ ምድሪ፡ ኣምላኽ ሓይሊ ፍጥረቱ ንሰብ ኣዳልዩ ኣሎ። ዓበይቲ ኣፍላግ ንዓበይቲ ተርባይናት የንቀሳቕሱ እሞ ሓይሎም ናብ ኤሌክትሪካዊ ሓይሊ ይቕይሩ፡ እቶም ኣብ ክምርን ነዳድን ዝተኣከቡ ድብያዊ ምንጭታት ሓይሊ ድማ ነቶም ሰብ ዝሰርሖም ሞተራት ንምስራሕ ተጠቒሞምሎም። ሰባት ብርቱዕ ሓይሊ ኣብ ኣቶማት ነገራት ተዓሺጉ ከም ዘሎ ሓዲሽ ጌሮም ረኺቦምዎ፡ ነዚ ዘገርም መዝገብ ሓይሊ ንምኽፋት ድማ መፍትሕ ረኺቦም ኣለዉ።
እዚ ኹሉ ዝኽእል ሓይሊ ንሰብ ዘምጽኦ መርትዖ ንህልውና ኣምላኽ፡ ንሰብ ምኽንያት የብሉን። ኣምላኽ ከምቲ ኣብ ፍጥረቱ ዝተራእየ ዓብይን ክብረኛን እንተኾይኑ፡ ፍጡር ነቲ ዝግብኦ ምስጋናን ምስጋናን ከቕርበሉ ቅኑዕ እዩ። ግናኸ ሰብ ብባርነት ሓጢኣትን ብሓይሊ ሰይጣንን ስለ እተታሕዘ፡ ንህልውና ኣምላኽ ክነጽግ እዩ፡ እንተ ተቐበለ እውን ኣምላኽ ከም ዘሎ፡ እዚ ግን ነቲ ዝግብኦ ኣምልኾን ክብረትን ንምእባይ ጥራይ እዩ።
ወንጌል፡ ሓይሊ ኣምላኽ ንምድሓን
ኣምላኽ ብዘደንቕ ጸጋኡ፡ ንሰብ ካብ ባርነት ሓጢኣትን ካብ ሓይሊ ሰይጣንን ንምድሓን ሓይሉ ኣውጺኡ። እዚ መለኮታዊ ሓይሊ ኣብ ወንጌል ይርከብ፡ ሚልዮናት ካብቶም ቅድሚ ሕጂ ንኣምላኽ ዘይፈልጡ ዝነበሩ፡ ብሰይጣን ዝዓወሩ፡ ነቲ ናይ ወንጌል ኣምላኽ ናጻ ዝገብር ሓይሊ ፈሊጦምዎ ኣለዉ። ነዚ መለኮታዊ ሓይሊ ንምጥቃም፡ እምነት ብወዲ ኣምላኽ የድሊ፡ ምኽንያቱ ወንጌል ሓይሊ ኣምላኽ ንምድሓን ንዝኣመነ ዘበለ ዅሉ እዩ።
ኣብ ፍጥረት ኢድ ኣምላኽ ምርኣይ ጽቡቕ እዩ፡ ግናኸ እዚ ንነፍሲ ኣይድሕናን እዩ። ሓይሊ ኣምላኽ ንምድሓን ኣብ መልእኽቲ ፍጥረት ኣይኮነን፡ ኣብ ቃል ወንጌል እዩ ዘሎ። ብዙሓት ብኸንቱ፡ ኣብ ፍጥረቱ፡ ኣብ ውበታት ተፈጥሮ፡ ኣብ ክብሪ ሰማያት፡ ከምኡ’ውን ኣብ ካልእ ግብሪ ኣእዳዉ ንኣምላኽ ምፍላጥ ናብ ሰማይ ንምእታው ዝኣክል እዩ ኢሎም ይሓስቡ። ግናኸ ብወንጌል ኣምላኽ ብዛዕባ ወዱ እንተ ዘይኣሚኖም፡ በረኸት ኣምላኽ ክረኽቡ ኣይክእሉን እዮም። ንወንጌል ምሕላፍ ማለት ንጥቕሚ ምድሓን ምሕላፍ፡ ከምኡ’ውን ነቲ ኣምላኽ ብሃብቲ ጸጋኡ ዝገበሮ ምድላው ምጽላእ ማለት እዩ።
ምስክርነት ፍጥረት ንሰብ ምኽንያት የብሉን፡ ግናኸ ንፍልጠት ኣምላኽ ኣየምጽኣሉን እዩ። ሓይሊ ኣምላኽ ኣብ ፍጥረት ይርአ፡ ግናኸ ኣምላኽ ባዕሉ ኣብ ስብእና ወዲ ጥራይ እዩ ዝፍለጥ። ሰብ ሓጥእ እዩ፡ ብሓጢኣት ድማ ካብ ኣምላኽ ርሑቕ እዩ፡ ንኣምላኽ ምምላኽን ምስኡ ብግብሪ ኣእዳዉ ምዝርራብን ምምሳል ንሓጢኣተኛዊ ኩነታት ሰብ፡ ንጥፍኣቱ፡ ከምኡ’ውን ንጥቕሚ ምድሓን ይሓልፎ። ካብ ክርስቶስ ወጻኢ ናይ ሓቂ ኣምልኾ ኣምላኽ ክህሉ ኣይክእልን እዩ። ነፍሲ ድማ ቅድሚ ንኣምላኽ ብኣምልኾ ምቕራባ፡ ብወንጌል ንኣምላኽ ክትፈልጥ ኣለዋ።
እቲ ዝዓበየ መግለጺ፡ ትንሳኤ
ግናኸ እቲ ዝዓበየ መግለጺ ሓይሊ ኣምላኽ ኣብ ፍጥረት ኣይኮነን፡ “እቲ ብዝሒ ዓብዪ ሓይሉ” ብትንሳኤ ወዱ ተገሊጹ እዩ፡ የሱስ ድማ ብትንሳኤ ሙታን ብሓይሊ ወዲ ኣምላኽ ተገሊጹ እዩ። ጐይታ ኣብ ምድሪ ከሎ ንሙታን ኣተንሲኡ። ወዲ መበለት ናይን፡ ጓል ያኢሮስ፡ ከምኡ’ውን ኣልኣዛር ኹሎም ነቲ ኣብ የሱስ ዝተገልጸ ብርቱዕ ሓይሊ ይመስክሩ። ግናኸ ትንሳኤኡ ባዕሉ እቲ ዝዓበየ መግለጺ እዚ መለኮታዊ ሓይሊ እዩ። እቲ ሓይሊ እቲ ጐይታ የሱስ ንፍቑራቱ ካብ መቓብር ከተንስእ ከሎ፡ ከምኡ’ውን ንረሲኣን ሙታን ኣብ ቅድሚ ዓብዪ ጻዕዳ ዝፋን ንፍርዲ ከቕርቦም ከሎ ክርአ እዩ።
ሰይጣን ንጐይታ የሱስ ኣብ ሞት ክሕዞ ምፈተነ፡ ግናኸ ሓይሉ ዓብዪ እኳ እንተኾነ፡ ሓይሊ ወዲ ኣምላኽ ብዘይገደብ ዝዓበየ እዩ። ንሱ ኣብ ምድሪ ነቲ ብርቱዕ ሰብ ዝኣሰረን ንብረቱ ዝዘመተን ብርቱዕ ሰብ እዩ ነይሩ። ሕጂ እውን ሓይልታት ጸልማት ኣብዛ ዓለም ዘሎ ኹሉ ጽቡቕ ብምሉኡ ከጥፍኡ ምፈተኑ፡ ንኹሉ ትርኢት ድማ ምጥፍኡ፡ ግናኸ ጐይታ ዝፈቕደሎም ክሳዕ ዝኾነ ጥራይ ክኸዱ ይኽእሉ፡ ምኽንያቱ ኹሉ ነገር ብእኡ እዩ ዝጸንዕ (ቈሎሴ 1:17)።
መደምደምታ
ክርስቲያን፡ ሓይሊ ኣምላኽ ንምድሓን ብምእማን ወንጌል ዝፈልጥ፡ ብዛዕባ እቲ ናይ ወንጌል ርእሰ ጉዳይ፡ ወዲ ኣምላኽ፡ እቲ ብርቱዕ ሓይሉ ኣብ ትንሳኤኡ ዝተራእየ፡ እቲ ንሱ ነዚ ዓለም ብፍጽምና ቅድስና ንፍቓድ ኣምላኽ ክሓልፍ ዝኸኣለሉ ሓይሊ፡ ከምኡ’ውን እቲ መለኮታዊ ሓይሉ ኣብ ኹሉ ፍጥረት ዝግለጽ፡ ክሓስብ ይሕጐስ። ኢዱ ኣብ ፍጥረት ምርኣይና፡ ጥበቡን ዓብይነቱን እናገለጸ፡ ኣብ ትንሳኤ ኹሎም ጸላእትና ክሰዓር ምርኣይና፡ ከምኡ’ውን ኣብ ወንጌል ዝተገልጸ ልቡ ፍቕሪ ምፍላጥና ንሕጐስ።
