ዓብዪ ባእስ ወይ ዓብዪ ኣገልግሎት?
«ኣባታቶም ከኣ፡ ኣየናዮም እዩ ዝዓቢ፡ ኢሎም ተባኣሱ። ንሱ ኸኣ በሎም፡ ነገስታት ኣህዛብ ይገዝእዎም፡ እቶም ስልጣን ዚገብሩሎም ከኣ ለጋሳት ይብሃሉ እዮም። ንስኻትኩም ግና ከምኡ ኣይትኹኑ። እቲ ኣባኻትኩም ዝዓበየ ግና፡ ከምቲ ንእሽቶ ይኹን። እቲ ሓላቓ ኸኣ፡ ከምቲ ዜገልግል ይኹን። እቲ ኣብ መኣዲ ተቐሚጡ ዘሎዶ ወይስ እቲ ዜገልግል፡ ኣየናዮም እዩ ዝዓቢ? እቲ ኣብ መኣዲ ተቐሚጡ ዘሎዶ ኣይኮነን? ኣነ ግና ከምቲ ዜገልግል ኣብ ማእከልኩም እየ።» —ሉቃስ 22:24-27 KJV
ዕቤት ብቓል
ትዕቢት ኣብ ልብና ዘርእዩ ብዙሓት ዝርርባት ኣለዉ። እቲ ኣብ ላዕለዋይ ፍቕድታት ዘሎ ዝርርብ፡ ጐይታ የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ ንዕኡ ዚዝክርሉ መገዲ ምስ ሃቦም እዩ ተፈጺሙ። ግናኸ፡ ከምቲ ንሕና ሓድሓደ ግዜ እንገብሮ፡ ኣብ ቅድሚኡ ከም ዝነበሩ ረሲዖምዎ ነበሩ – ስለዚ እቲ ዝርርብ ናብ ኣየናዮም እዩ ዝዓቢ ዝብል ተቐይሩ። ንሓድሕድና እናነጻጸርና፡ ኣብ ሓደ ማዕድና ኮፍ ኢልና ክንከራኸር ከለና፡ ክንደይ ግዜ ኢና ከምዚ ዝኣመሰለ ዝርርብ ክንገብር ጸኒሕና።
ብዛዕባ ሓደ ጉጅለ ሰባት ዝተገምገሙን እቲ ማእከላይ ሰብ ኣብ መዓልቲ 27 ዝርርባት ከም ዝገብር ዝተረኽበን ጽሑፍ ቀሪበ ኣንቢበ። ካብቶም ዝርርባት፡ 43% ትርጉም ዘይብሎም ከም ዝኾኑ ተረኺቡ። እቲ ናይ ደቀ መዛሙርቲ ዝርርብ እውን፡ ጐይታ የሱስ ናብኡ ኣትዩ ናይ ዕቤት ቅኑዕ መለክዒ እንተ ዘይሃበ፡ ትርጉም ዘይብሉ ምኾነ። ቀዳማይ፡ «ከምቲ ንእሽቶ» ክኸውን፡ ካልኣይ ከኣ፡ «ከምቲ ዜገልግል [ገላቢ]» ክኸውን። እቲ ጐይታ ከምቲ ዜገልግል ኣብ ማእከሎም ነበረ። ንሕና ድማ ንዕኡ ክንመስል ክንደሊ ይግባእ! በዚ ዚስዕብ ቃል ንዝክር፡ «> ... ንርእሱ ግና ኣሕሰረ [እቲ ንእሽቶ]፡ መልክዕ ባርያ ኸኣ ወሰደ» (ፊልጲ 2:7)። ኣብ ፊልጲ 2:5 ከኣ፡ «እዚ ኣተሓሳስባ እዚ ኸኣ ኣባኻትኩም ይኹን፡ እዚ ኣብ ክርስቶስ የሱስ እውን ዝነበረ እዩ» ተባሂልና ኣሎና። ጐይታ የሱስ ሕጂ ኣብ ክብርን ንሓሳባት ናይቶም ናቱ ዝኾኑን ዚሓሊ ኣገልጋሊ እዩ፡ ንዕኡ ክንስዕብ ግና ኣብዚ ሓዲጉና ኣሎ፡ እንተላይ ብዛዕባ እንዛረቦ ዘበለ። እቲ እንብሎ ንዕኡ ትርጉም ዘለዎ ኣገልግሎት ይኹን።
ዕቤት ብግብሪ
ክሳዕ ሞት መስቀል ዝወረደ፡ እቲ ዝዓበየ ትሕትና ዝኾነ፡ ጐይታ የሱስ ክንደይ ዓብዪ ሰብ እዩ። እቲ ግብሪ ምስ ተፈጸመ፡ ሕጂ ብኽብርን ብኽብርን ተቐቢኡ ኣሎ። ግናኸ፡ ብዛዕባ ዕበቱ ኽንሓስበሉ እንኽእል ካልእ ነገራት ኣለዉ።
ቀዳማይ፡ «> ብዕቤት ልዕልናኻ ንዚተንስኡኻ ኣጥፋእካዮም፡ ንዅሎም ከም ጭድያ ዝበልዖም ቍጥዓኻ ሰደድካ» (ዘጸኣት 15:7)። ደቂ እስራኤል ብሓይሊ ኣምላኽ ድሕሪ ምድሓኖም – ብግብሪ ኣምላኽ ብዛዕባኦም ካብ ሓይልታት ግብጺ ድሒኖም ነበሩ፡ እዚ ድማ እስራኤላውያን ኵሎም ክምስክሩሉ ዝኽእሉ ነበረ። እቲ መዝሙሮም ቀዳማይ ኣምላኽ ዝገበሮ ይገልጽ፡ ድሕሪኡ ድማ ንሳቶም እንታይ ከም ዝኾነ ይነግር። እቲ ኣብዚ ዝተራእየ ዕቤት ፍቕርን ሓይልን ክንደይ ክቡር እዩ – ኣምላኽ ነዞም ድኻታት ዝርዕዱ ሰባት ንርእሱ ክወስዶም። በዚ፡ ልዕልና ኣምላኽ ኣብቲ ዓብዪ ዓወት ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብ ባህርዩ እውን ይረአ። ሳሙኤል ሜድሊ (1738-1799) ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፡ «ክንደይ ሃብታም እዩ እቲ ዝጸውሮ ባህርይ፡ እቲ ኣብ ዝፋን ዝዓበየ መልክዕ ፍቕሪ ኸኣ ይለብስ።» ካልእ ከምኡ ዝበለ ልዑል የልቦን። ጐይታ የሱስ ናብዛ ዓለም እዚኣ ምስ መጸ፡ ልዕልናኡ ብፍጹም ኣገባብ ኣርኣየ። ስለዚ፡ ኣብኡ እቲ ዝዓበየ ኣብነት፡ እቲ ዝዓበየ ትሕትና፡ እቲ ዝዓበየ ኣገልግሎትን እቲ ዝዓበየ ባህርይን ኣሎና። እቲ መዝሙራዊ ብቕኑዕ ከምዚ ኢሉ፡ «> ዕበቱ ዘይርመርመር እዩ» (መዝሙር 145:3)።
ዕበቱ ኣብ ግብርና ኽርአ ኸሎ ክንደይ ግሩም እዩ። «> ቃል ይኹን ግብሪ ዅሉ እትገብርዎ ዘበለ፡ ብስም ጐይታ የሱስ ግበርዎ፡ ብእኡ ኸኣ ንኣምላኽ ኣቦ ኣመስግንዎ» (ቈሎሴ 3:17)። ምናልባት ኣብ ማዕድና ተቐሚጥና ኸለና፡ ሓደ ሰብ ሓገዝ ከም ዜድልዮ ንረክብ፡ ንሕና ድማ ንምሕጋዝ ሓይሊ ከም ዘሎና ንፈልጥ። ካልእ ሰብ ነቲ ዕዮ ክገብሮ ንጽበዶ ወይስ ካብ ድራር ተንሲእና ንሕግዝ? ጐይታ የሱስ ኣብ ዮሃንስ 13 ካብ ድራር ከም ዝተንስአ፡ ክዳውንቱ ከም ዘንበረ፡ ብመሓረብ ከም ዝተዓጥቀ፡ ንኣእጋር ደቀ መዛሙርቱ ኸኣ ከም ዘሐጸበ ትዝክሩዶ? ዕቤት ግብሩ ብኽብሪ ተመሊሱ እዩ፡ እዚ ድማ ከም ሰብ ኣብ ሰማይ «> ኣብ የማን ግርማ ኣብ ላዕሊ» (እብራውያን 1:3) ዘለዎ እዩ።
ዕቤት ብዋጋ
ካልእ ክፍል ንመርምር፡ «> እቲ ልዑልን ልዕል ዝበለን፡ ኣብ ዘለኣለም ዚነብር፡ ስሙ ኸኣ ቅዱስ ዝኾነ፡ ከምዚ ይብል፡ ኣነ ኣብቲ ልዑልን ቅዱስን ቦታ እነብር፡ ምስቲ ዝተሰብረን ትሑትን መንፈስ ዘለዎ እውን እነብር፡ መንፈስ ትሑታት ከም ዝሕወን፡ ልቢ እቶም ዝተሰብሩ ኸኣ ከም ዝሕወን።» (ኢሳይያስ 57:15)። ኣብ ስድራ ቤት ባእሲ ምስ ሰማዕኩ፡ እዚ ፍቕዲ እዚ ይዝከረኒ፡ እቶም ዝተፈላለዩ ኣባላት ንሓድሕዶም ንርእሶም ልዕሊ ካልኦት ከቕምጡ ይደልዩ። ኣብ ክንድኡ፡ ንጐይታ የሱስ ብምጥማት ንርእስና ኽንሕጥን ይግባእ – እቲ ንዘለኣለም ዚነብር ክንደይ ዓብዪ እዩ! ንሕና ኣብዛ ምድሪ እዚኣ ንሓጺር ግዜ ኢና ዘሎና፡ ንሱ ግና ንሓንቲ ቅጽበት እውን ካብ ዘለኣለም ኣይጠፍእን። ከምዚ ዝኣመሰለ ባህርያቱ ብዙሕ ግዜ ካብ ሓሳባትናን ዝርርባትናን ዝጠፍእ ይመስል።
ፍሉይ ዝኾነ ልብኻ ዚትንክፍ ነገር፡ እቲ ኣምላኽ ኣብ ልቢ እቶም ትሑታትን ዝተሰብሩን ዚነብርሉ ዕቤት ጸጋ እዩ። እቲ ፍጹምነት ቅዱሳት ጽሑፋት ዘይበጽሕ መዝሙር ኣሎ፡ ግናኸ ነጥቢ ኣለዎ፡ «ኣምላኽ ክንደይ ዓብዪ እዩ? ክንደይ ዓብዪን ሰፊሕን እዩ እቲ ሰፊሕ ግዝኣቱ? ንምግላጹ እዚ ከናፍር ጥራይ እዮም ዚጅምሩ። ንሱ ንዓብዪ ዩኒቨርስ ንምግዛእ ዝኣክል ዓብዪ እዩ፡ ግናኸ ኣብ ልበይ ንምምባር ዝኣክል ንእሽቶ እዩ።» ካልእ ዝዝከረኒ መዝሙር፡ ብዛዕባ እቲ ግሩም መድሓኒና ዚዛረብ፡ «ብዛዕባ ዕበቱ ዘይተወሰነ ዕቤት ዘምሩ፡ ብዛዕባ ጽቡቕነቱ መዓልቲ መዓልቲ ዘምሩ፡ ካብ ክፉእ ዚሕሉ፡ ካብ ሓደጋ ዚከላኸል፡ ናብ ቅድሚት ዚመርሓና፡ መገዲ ዚፍንው። ንዕኡ ኽንሰግድ ኢና፡ ክንእከብን ክንውድሶን ኢና፡ ድምጽታት ብሓባር ብሓጎስ ይዋሃዱ! መንግስቲ፡ ሓይልን ክብሪን ናቱ ይኹን፡ ሕጂን ንዘለኣለምን፡ ዓለም ከይተወድአት!» ጐይታ የሱስ ዝርርባትና ትርጉም ዘለዎ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንዕኡ ንዝፈተወናን ንርእሱ ንኣና ዝሃበናን እውን ብቑዕ ክኸውን ይሃበና። ዘለኣለማዊ ዕበቱ ሕሰብ።
ዕቤት ብልቢ
ኣብ መወዳእታ፡ ነቲ ቃል ዳዊት ኣብ 1 ዜና መዋእል 17:19-20 ንሓስብ፡ «> ዎ ጐይታ፡ ምእንቲ ባርያኻ፡ ከም ልብኻ ኸኣ፡ እዚ ዅሉ ዕቤት እዚ ገበርካ፡ ነዚ ዅሉ ዓብዪ ነገር እዚ ብምግላጽ። ዎ ጐይታ፡ ከምኡ ዝበለ የልቦን፡ ከምቲ ብእዝንና ዝሰማዕናዮ ኸኣ ካባኻ ሓሊፉ ካልእ ኣምላኽ የልቦን።» ንዳዊት እዚ ቓላት እዚ ክቡር ነበረ፡ ኣምላኽ ብዛዕባ መጻኢ ቤቱ ምስ ተዛረበ። ኣምላኽ ብዛዕባ ቤተሰብና ኸምኡ እንተ ዝዛረብ፡ ንዕበቱ ልቡ እናሓሰብና ብኣምልኾ እንተ ንምልስ ክንደይ ግሩም ምኾነ። ሓደ ሰብ ነቲ ቃል ጳውሎስ ከይዘከረ ክተርፍ ኣይክእልን፡ «> ኣምላኽ ግና፡ ብፍቕሩ ሃብታም ስለ ዝኾነ፡ ብዓብዪ ፍቕሩ ኸኣ ንኣና ዝፈተወና ...» (ኤፌሶን 2:4)።
ኣምላኽ ንቤት ዳዊት ዝገበሮ፡ ሕጂ ብዕቤት ፍቕሩ ንቤት እምነት ዝገበሮ ይበልጾ። ፍቕሩ ንነፍሲ ወከፍናን ንቤተሰብናን ክንሓስብ ክንደይ ግሩም እዩ። ሓደ እኳ ምስኡ ኽወዳደር ኣይክእልን! ንሱ ኣምልኾ ልብና ይግብኦ፡ ኣብ ዘለኣለም ጥራይ ዘይኮነስ፡ ሕጂ እውን ኣብ ኣባይትና። ምስ ስድራን ኣዕሩኽን ሓቢርና ኸለና፡ ብዛዕባኡ ጥራይ ንምዝራብ ግዜ ንምድብዶ? ጐይታ የሱስ፡ ብመንፈስ ኣምላኽ ኣብ ኣመንቲ ዚነብር፡ ብዛዕባ ቓላቱ፡ ግብሩን ዋግኡን ክንዛረብ፡ ከምኡ እውን ብኣምልኾ ኽንዛረቦ ኺሕግዘና ይኽእል እዩ። ኣብዛ ንዕኡ ዝነጸገቶ ዓለም እዚኣ ኸለና፡ ንጐይታ የሱስ ብሓጎስ ብቓልን ብግብርን ነገልግል። ሕጂ ኣብ ዝኾነ እዋን፡ ጐይታ ንናቱ ምስ መጸ፡ ኣገልግሎትና ንዕኡ ኣብዛ ምድሪ እዚኣ ኺውዳእ እዩ። ክሳዕ ሽዑ፡ ብዕቤት ሰብነቱ ኽንነቓነቕ ንኽእል ኢና።
እቲ ዝዓበየ እቲ ኣብ መንጎ ደቀ መዛሙርቲ፡ ኣየናዮም እዩ ዝዓቢ ዝብል ክርክር ንሉቃስ ፍሉይ እዩ። ግናኸ፡ ምግላጽ ከምዚ ዝኣመሰለ መንፈስ ብተፈጥሮኡ ኣብ ካልእ ኣጋጣሚታት ተራእዩ እዩ፡ እዚ መንፈስ እዚ ድማ ብዘሎ ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ክንደይ ብኸቢድ ተራእዩ እዩ። እዚ መጠንቀቕታ እዚ ኣብ ሉቃስ ከም ዝተዋህበ ኽንርእዮ ከም ዘሎና ንጹር እዩ፡ ንጹር፡ ግልጺ ተቓውሞ ንመንፈስ እቲ ሕጂ ብንጹር ናብ ዝተሓተ ደረጃ ትሕትናኡ ዝወርድ ዝነበረ – እቲ ኻብ ኵሉ ንላዕሊ፡ ኣድላይነትናን ፍቕሩን ሓቢሮም ናብኡ ዘምጽእዎ። እቶም ደቀ መዛሙርቲ፡ ንርእስኻ ከም ንእሽቶ ቘልዓ ምሕታት ኣብ ግብሩ ናይ ዕቤት መገዲ ምዃኑ ኣይተረድኦምን። ከምቲ ቅድሚ ሕጂ ዝገበሮ፡ እቲ ጐይታ ነቲ ኣብ መንጎ ዝወደቑ ሰባትን እቲ መለኮታዊ ፍቕሪ ዝገዝኦን ዘሎ ፍልልይ ኣዘኻኸሮም – እቲ ዝዓበየ ከምቲ ንእሽቶ፡ እቲ መራሒ ኸኣ ከምቲ ቦታ ኣገልጋሊ። ኣብ ሓሳባት ሰባት ኣየናዮም እዩ ዝዓበየ፡ እቲ ኣብ ማዕድ ዝነበረዶ ወይስ እቲ ኣብኡ ዘገልገለ? ኣብኡ እንታይ ረኣዩ? እቲ ዝዓበየ ንዅሎም ዘገልገለ እዩ ነይሩ! —ኤፍ. ደብልዩ. ግራንት (ዝተሰማምዐ)፡ እቲ ቁጽራዊ መጽሓፍ ቅዱስ።
