ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ጥበብ ምግንዛብ: ክልተ ቀንዲ ትርጉማት

ሞሪስ ባሳሊ
መጽሓፍ ቅዱሳዊ ጥበብ ምግንዛብ: ክልተ ቀንዲ ትርጉማት
30 ነሓ 2024
12 ዝተሓተ ንባብ

ክልተ ትርጉማት ጥበብ

ጥበብ: ቀንዲ ቴማ ምሳሌታት: ክልተ ትርጉማት ኣለዋ። ቀዳማይ: ንሱ ጥራይ ናይ ፍልጠት ኣይኮነን: የግዳስ ብመለኮታዊ ዝተነጸረ ናይ ጽቡቕን ክፉእን ምግንዛብ እዩ። ጥበብ ኣብ ምሳሌታት ምስ ምጽብባቑ: ሞራላዊን መንፈሳዊን ከም ዝሕሰብ የርኢ። ኣብ መብዛሕትኡ : ጥበብ ንጥራይ ክእለት ወይ ቅኑዕ ፍርዲ የርኢ። ምሳሌታት ንጥበብ ሞራላዊ ይውስኸሉ: እዚ ጥራይ ንብልህነት ዋጋ ዘለዎ ይገብሮ።

ኣብ ምሳሌታት: ከም «ጥበብ:» «ፍልጠት» ከምኡ’ውን «ምግንዛብ» ዝኣመሰሉ ቃላት ብሓደ ይጥቀም: ንልቢ እቲ ንኣምላኽ ብሓቂ ዝፈልጥ ሰብ ንምግላጽ። እቲ «ዓሻ» ዝብል (ኣብ ምሳሌታት 18 ዝረአ) ንኣእምሮኣዊ ድኻም ዘርኢ ኣይኮነን: የግዳስ ነቲ ንኣምላኽ ሓሳባቱን ትልማቱን ዘውጽእ: ከምኡ’ውን ባህሪኡ ንእኡ የሐጕሶ ወይ ኣየሕጕሶን ዘይግድሶ ሰብ የርኢ። ብኣንጻሩ: እቶም «ጥበበኛታት» እቶም ብሉጽ ትምህርቲ ዝረኸቡ ኣይኮኑን: የግዳስ እቶም ንኣምላኽ ኣብ ህይወቶም ቀዳማይ ንምግባር ዝደልዩ እዮም። ንኣምላኽ ይኣምኑን ብጽድቁ ይኽደኑን። እቶም ጥበበኛታት (ኣመንቲ) ከምኡ’ውን እቶም ዓያሹ (ዘይኣመንቲ) እዮም ቀንዲ ቴማ መብዛሕትኡ ምሳሌታት።

ካልኣይ ትርጉም ድማ ጥበብ ነገራት ምፍላጥን ነገራት ኣምላኽ ኣረኣእያ ምጥማትን እዩ። ጥበብ ብሕታዊ ተመክሮኣዊ ፍልጠት እግዚኣብሔር እዩ። ጥበብ ንኣምላኽ ዝፈትዎ ምፍቃር እዩ – ቅድስና – ከምኡ’ውን ንኣምላኽ ዝጸልኦ ምጽላእ እዩ – ሓጢኣት።

መሰረታዊ መርሆታት ንምሳሌታት ንምትርጓም

ንምሳሌታት ንምትርጓም ሰለስተ ኣገደስቲ መርሆታት ኣለዉ። ቀዳማይ: እቲ ምሳሌታት እግዚኣብሔር ዝመጹ መምርሒታት እዮም: ጥራይ ዓለማዊ ምሳሌታት ኣይኮኑን። ስም እግዚኣብሔር ኣብ ምሳሌታት 86 ምግላጹ ብኣጋጣሚ ኣይኮነን። ካልኣይ: እቲ «ጥበብ» ዝብል ከም ጽድቂ ወይ ቅድስና ክትርጎም ይኽእል: እዚ ድማ ንልቢ እቲ ንኣምላኽ ብሓቂ ዝፈልጥ ሰብ ይገልጽ። እቲ «ዓሻ» ዝብል ከም ክፋእ እቶም ዘይድሓኑ ክትርጎም ይኽእል። ሳልሳይ: ኣብ ገለ እዋናት ጥበብ ከም ሰብ ይግለጽ። ንኣብነት: ኣብ ምሳሌ 8: ጥበብ መለኮታዊ ሰብ: ጐይታና እዩ።

መጀመርታ ጥበብ

« እግዚኣብሔር መጀመርታ ፍልጠት እዩ ... እግዚኣብሔር መጀመርታ ጥበብ እዩ» (; NKJV)።

እዞም ፍቕድታት እዚኦም ንብምሉኡ እቲ ቀንዲ መልእኽቲ እዮም: እግዚኣብሔር ጥበብ እዩ። እቲ «» ዝብል ኣኽብሮት ማለት እዩ: ኣብ ምሳሌታት 14 ተጠቒሱ ኣሎ። ሎሚ ብሓዘን ዝጎደለ ናይ ህጻናት ኣኽብሮት: መጀመርታ ፍልጠት እዩ። እግዚኣብሔር ሓቀኛ ፍልጠት የለን። ንእኡ : ምምላኽን ምምስጋንን: ብእምነት ንራእዩ ምግዛእን ኩሉ ንላዕሊ ምግባሩን ማለት እዩ። ዓያሹ ንጥበብን መምርሒን ይንዕቁ: ንፍልስፍናታት እዛ ዓለም እዚኣ ይስዕቡ።

ጥበብ: ቀንዲ ነገር

«ጥበብ ቀንዲ ነገር እያ: ስለዚ ጥበብ ረኸብ። ኣብ ኩሉ ምረኻኻ ድማ ምግንዛብ ረኸብ» ()።

ንወዱ: ነቲ ኣንባቢ: ንመምርሒ እታ ሰብ ጥበብ () ክሰምዕ: እታ ዝኾነት: ከምኡ’ውን ብመንገዲ ጥበብ: እዚ ድማ ቅድስና እዩ: ክኸይድ ደጋጊሙ ይምዕድ። እዚ ምሕጽንታ እዚ ኣብቶም ቀዳሞት ትሽዓተ ምዕራፋት ምሳሌታት ይደጋገም: እዚኦም ድማ ብቐንዱ መን እዩ እቲ ጥበበኛ ሰብ ይገልጹ – እቲ ንኣምላኽ ዝፈርህ: ናይ ክርስትያን። ምኽንያት እዚ ምድግጋም? ብጥበብ ይፈልጥ: ምዕዶታት ብዛዕባ ዕለታዊ ንልቡ ምስ ኣምላኽ ቅኑዕ ንዘይኮነ ሰብ ትርጉም የብሉን። ስለዚ: ንትምህርታዊ ኣተሓሳስባ ዝገብሮ ዘይተቋርጽ ምሕጽንታ ብኸም «ስምዓ:» «ተቐበል:» «ድለ:» «ኣይትረስዕ» ከምኡ’ውን «ኣተኩር» ዝኣመሰሉ ቃላት ይሕበር።

ጥበብ ናይ ኣምላኽ ኣገባብ ኣብ ነበረት።

«እግዚኣብሔር ብጥበብ መሰረ: ብምግንዛብ ሰማያት ኣጽንዐ: ብፍልጠቱ መዓሙቝ ተሰባበረ: ደበናታት ድማ ኣውሊ ይዘንብ» ()።

ናይ ኣምላኽ ስራሕ ኣዝዩ ጽቡቕ ነበረ ()። ህልውና ጥበብ ንኹሉ ይቕድም። ጥበብ ከም ናጻ ሓይሊ ይረአ: እዚ ድማ መሰረን ሰማያት ኣጽንዐን። እዚ ብርግጽ ንጐይታና የሱስ ዘርኢ እዩ።

ዋጋ ጥበብ

ምሳሌታት ጥበብ ዋጋ ዘይብሉ ምዃኑ ይምህር። እዚ ድማ ብፍቕድታት ይረጋገጽ: እዚኦም ድማ ጥበብ : ብሩርን ክቡር ኣእማንን ዝበለጸት ምዃና ይምህሩ።

«ከም ብሩር እንተ ደለኻያ: ከም ሕቡእ መዝገራት እንተ ፈተሽካያ: ሽዑ እግዚኣብሔር ክትፈልጥ: ፍልጠት ኣምላኽ ድማ ክትረክብ ኢኻ» ()። «ምኽንያቱ እቲ ካብኣ ዝርከብ ረብሓ ብሩር ይበልጽ: ረብሓኣ ድማ ። ዕንቊ ዝበለጸት እያ: ኩሉ እቲ ክትምነዮ እትኽእል ድማ ምስኣ ኣይወዳደርን» ()።

ናይዛ ዓለም እዚኣ ጽቡቕ ክኸውን ይኽእል: ግና ንሰብ ወይ ኣብ ዘለኣለም ትርጉም ክህቦ ኣይኽእልን። ጥበብ ክትህብ ትኽእል: ከምኡ’ውን ሃብትን ክብርን። መንገዳታታ መንገዲ እዩ: እዚ ድማ ንህይወት ናይ ኣምላኽ ምትካል ዝኸውን ዝለዓለ ዓስቢ እዩ (ፊልጲ )።

«ምኽንያቱ ጥበብ ዕንቊ ትበልጽ: ኩሉ እቲ ሰብ ክምነዮ ዝኽእል ድማ ምስኣ ኣይወዳደርን ... ፍረይ ይበልጽ: እወ: : ኣታዊየይ ድማ ዝተመርጸ ብሩር» ()። «ጥበብ ምረኻ ክንደይ ዝበለጸ እዩ! ምግንዛብ ምረኻ ድማ ብሩር ዝበለጸ እዩ» ()። «ጥበብ ዝረክብ ንነፍሱ ይፈቱ: ምግንዛብ ዝሕሉ ድማ ጽቡቕ ክረክብ እዩ» ()።

ኣብ ምዕራፍ : ሰለስተ ስእልታት ጥበብ ንዘይወዳደር ዋጋኣ ንምግላጽ ይቐርቡ። ቀዳማይ:

«ጥበብ ዝረክብ ሰብ: ምግንዛብ ዝረክብ ሰብ ድማ ብጹእ እዩ: ምኽንያቱ እቲ ካብኣ ዝርከብ ረብሓ ብሩር ይበልጽ: ረብሓኣ ድማ ። ዕንቊ ዝበለጸት እያ» ()።

ጥበብ ዝረክብ ሰብ ክንደይ ብጹእ እዩ! ኩነታቱ ካብቲ ብሩር: ወይ ዕንቊ ዝረክብ ሰብ ኣዝዩ ይበልጽ። ካልኣይ:

«ንውሓት መዓልታት ኣብ የማና እዩ: ኣብ ጸጋማ ድማ ሃብትን ክብርን» ()።

ንውሓት : ሃብትን ክብርን ዓስቢ ናይቲ ዋጋ ዘይብሉ ጥበብ እዮም ()። ሳልሳይ:

«ንእኣ ንዝሕዝዋ ኦም እያ: ኩሎም እቶም ዝሕዝዋ ድማ ብጹኣን እዮም» ()።

ኦም ኣብ ከምኡ’ውን ተጠቒሳ ኣላ: ኣብቲ ናይ ሰብ ዓወት ኣብቲ ቀዳማይ ፈተና ድማ ዕላማኣ ምወደአት። ህልውናኣ ኣምላኽ ንጽቡቕ ሰብ እኹል ከም ዝገበረ የርኢ። ኣብ ቅዱስ ክሳዕ ; ኣይተጠቕሰትን: ኣብኡ ድማ ንነበርቲ ፍረ ክትፈሪ እያ።

ትሽዓተ ዓስቢ ጥበብ

ጥበብ ብዙሕ ክብሪ ትህብ።

«ወደይ: ንመምርሒ ኣቦኻ ስምዓ: ንሕጊ ኣዴኻ ድማ ኣይትሕደግ: ምኽንያቱ ንሳቶም ንርእስኻ ጸጋ ዝመልኦ ስልማት: ንኽሳድካ ድማ ክኾኑኻ እዮም» ()። «ኣዕብያ: ንሳ ድማ ... ክብሪ ክትህበካ እያ። ንርእስኻ ስልማት ጸጋ ክትገብረልካ እያ: ኣኽሊል ክብሪ ድማ ክትህበካ እያ» ()።

ጥበብ ኣብዚኣቶም ብዛዕባኣ ከም ሰብ ትግለጽ: «ጥበብ ረኸብ! ምግንዛብ ረኸብ!» (); «ኣይትሕደጋ ... ፍተዋ» (); «ኣዕብያ ... ሕቐፋ» ()።

ጥበብ ምግንዛብ ትህብን ስነ- ዘይብሉ ትሕሉን።

«ጥበብ ናብ ልብኻ ምስ ኣተወት: ፍልጠት ድማ ንነፍስኻ ባህ ምስ ኣበላ: ክሕልወካ እዩ: ምግንዛብ ድማ ክሕልወካ እዩ: መንገዲ : ካብቲ ጠማዕቲ ነገራት ዝዛረብ ሰብ ንምድሓን ... ካብታ ስነ- ዘይብላ ሰበይቲ: ካብታ ብቓላታ እተታልል ሰበይቲ ንምድሓን» ()።

ጥበብ ናብ ሰብ ምስ ኣተወት: ንጽድቂ: ፍትሒ: ቅንዕና: ከምኡ’ውን ንኹሉ ጽቡቕ መንገዲ ይርድኦ። እዚ ድማ ጥበብ ናብ ኣእምሮኡ ስለ ዝኣተወት: ኣብ ነፍሱ ድማ ስለ ዝተቐበላ እዩ። እዚ ሰብ እዚ ብጥንቃቐን ምግንዛብን ይሕሎ። ካብቶም ዘጣውዩ ሰባት ዝከላኸል እዩ። ድማ ንሰብ ጾታዊ ሓጢኣት ክሕልዎ እዩ: እታ ሰበይቲ እታ ብቓላት እተታልል ስነ- ዘይብላ ሰበይቲ እያ።

ጥበብ ትመርሕ

(), ብኣሉታዊ:

« መንገዲ ንምድሓን» (),

ከምኡ’ውን ብኣወንታዊ:

«ስለዚ ብመንገዲ ጽቡቕ ክትከይድ ትኽእል» ()።

ንልቡ ብጥበብ ዝመልአን ነፍሱ ፍልጠት ዝፈቱ () ሰብ: ክኸውን እዩ: ምግንዛብ ድማ ተከላኻሊ ()። ምድሓን ጠማዕቲ ሰባት () ከምኡ’ውን ኣታልልቲ ኣንስቲ () እዩ።

ጥበብ ምሕዳስ: ጥዕናን ህይወትን ትህብ።

«ንስጋኻ : ንኣዕጽምትኻ ድማ ሓይሊ ክኸውን እዩ» ()።

ጥበብ ንውሓት : ሃብቲ: ክብሪ: ባህታን ሰላምን ትህብ።

«ንውሓት መዓልታት ኣብ የማና እዩ: ኣብ ጸጋማ ድማ ሃብትን ክብርን። መንገዳታታ መንገዲ ባህታ እዩ: ኩሉ መገዳታታ ድማ እዩ» (; )።

ጥበብ ብልጽግና ትመጽእ

(), እዚ ድማ ብዙሕ ቅርጺ ይወስድ: ንውሓት (), ሞገስን ጽቡቕ ስምን (), ቅኑዕ መንገዲ (), ጥዕናን ሓይልን (), ሃብትን ምድላዋትን ()። እዚኦም ብሓቂን ብምሳሌያዊን ክትርጎሙ ይኽእሉ። ዝረኸብካዮ መጠን ዝመጽእ ጥበብ (ጽድቂ) ምስ ተሓልወት ጥራይ እዩ።

«ንእግዚኣብሔር ብንብረትካ ኣኽብሮ: ብቐዳማይ ፍረ ኩሉ ኣታዊኻ ድማ: ሽዑ መኽዘናትካ ብብዝሒ ክመልኡ: መጽመቝታትካ ድማ ብሓድሽ ክፈስሱ እዮም» ()።

ጥበብ ድሕነት ትመጽእ።

«ወደይ: ንሳቶም (ጥበብን ጥንቃቐን) ኣዒንትኻ ኣይርሓቑ – ቅኑዕ ጥበብን ጥንቃቐን ሓሉ» ()።

እቶም ዝቕጽሉ ፍቕድታት ንጥበብ ንምሕላው ክንውከሎም እንኽእል ዓይነታት ድሕነት የርእዩ። እቶም ቃላት «ስለዚ:» «ሽዑ:» «ምስ» ከምኡ’ውን «ምኽንያቱ» ገለ ካብቶም መስመራት የቕርቡ።

«ንነፍስኻ : ንኽሳድካ ድማ ጸጋ ክኾኑኻ እዮም። ሽዑ ብመንገድኻ ብድሕንነት ክትከይድ: እግርኻ ድማ ኣይክትዕንቀፍን። ምስ ደቀስካ: ኣይክትፈርህን: እወ: ክትድቅስ ኢኻ: ድቃስካ ድማ ጥዑም ክኸውን እዩ» ()። «ምኽንያቱ እግዚኣብሔር እምነትካ ክኸውን እዩ: ንእግርኻ ድማ ምጥሓል ክሕልዋ እዩ» ()።

ጥበብ ቅኑዕ መንገዲ የርኢ

()።

«ብመንገዲ ጥበብ መሃርኩኻ: ብቅኑዕ መንገዲ መራሕኩኻ። ምስ ከድካ: ስጉምትታትካ ኣይክትዕንቀፍን: ምስ ጐየኻ ድማ: ኣይክትዕንቀፍን» ()።

እቲ ክርስትያን ቅኑዕ መንገዲ ምኻድ ዝዓቢ ድሌት የብሉን: ስለዚ ድማ ኣይክትዕንቀፍን። እቶም ብመንገዲ ክፋእ ዝኸዱ ክዕንቀፉ ምዃኖም የጠንቅቕ ()።

«ግናኸ መንገዲ ጻድቕ ከምቲ ዝበርህ ጸሓይ እዩ: ክሳዕ ፍጹም መዓልቲ እናበርሀ ዝኸይድ» ()።

ጥበብ ሞገስ ኣምላኽ ትመጽእ።

«ምኽንያቱ ንኣይ ዝረክብ ይረክብ: እግዚኣብሔር ድማ ሞገስ ይረክብ» ()።

ምኽሪ ጥበብ ብዛዕባ ጾታዊ ርክብ

()። ምዕራፍ ሓሙሽተ ብኸምዚ ይጅምር:

«ወደይ: ንጥበበይ ኣቕልብ: ንምግንዛበይ ድማ እዝንኻ ኣቕርብ» ()።

ክልተ ክፍሊ ኣለዎ። እቲ ቀዳማይ: ፍቕድታት 1-14: ነቲ ኣንባቢ ካብታ ስነ- ዘይብላ ሰበይትን ሓጢኣተኛ ስምዒታትን ክርሕቕ ይምዕድ። እዚ ንሓቀኛ ምንዝርናን ንዝሰንዮ መንፈሳዊ ምንዝርናን ዘጠንቅቕ እዩ – ምምላኽ የሆዋ ናብ ምምላኽ ጣኦታት ምጥዋር። እቲ መንእሰይ ብዛዕባ መሪር ሳዕቤናት ምስ ስነ- ዘይብላ ሰበይቲ ምትእስሳር ይጠንቀቕ። እቲ ዘሰክፍ ውጽኢት ናይ ሓጢኣተኛ ስምዒት ብንጹር ተገሊጹ ኣሎ:

«ግናኸ ኣብ መወዳእታ ከም መሪር ሓረግ መሪር እያ ... ኣእጋራ ናብ ሞት ይወርዳ: ስጉምትታታ ድማ ንሲኦል ይሕዛ ... ኣብ መወዳእታ ድማ ክትሓዝን ኢኻ: ስጋኻን ኣካልካን ምስ ተወድኡ» ()።

እቲ ካልኣይ ክፋል: ፍቕድታት 15-23: ይገልጽ። ኣብዚ ጣዕሚ ዘለዎ ምሕጽንታን ስእሊ ናይ መርዓዊ ታማኝነትን ሓቀኛ ፍቕሪ ኣብ ስድራቤት ህይወትን ኣሎና። ብንጹር ንሓጐስ ጾታዊ ርክብ ምስ ሰበይቲ ብምግላጽ ንታማኝነት የበረታትዕ።

«ምስ ሰበይቲ ንእስነትካ ተሓጐስ ... ጡባታ ኩሉ የዕግቡኻ: ብፍቕራ ድማ ኩሉ ተሓጐስ» ()።

ኣብ ምሳሌታት ንርእዮዶ?

ቴማ ናይ ቅዱስ እዩ። ምትእስሳር ምሳሌታት ምስ ካብቲ ኣብ ላዕሊ ዝረአ ዝበለጸ እዩ። ንክርስቶስ ይትንብይ:

«ጥበብ ኣብ ብዓውታ ትጽውዕ።»

የሱስ ብተደጋጋሚ ን«ቀላል ሰባት» ይጽውዕ ()። ንሱ እዩ እቲ ዝዛረብ:

«ብርግጽ መንፈሰይ ኣብ ልዕሌኹም ከፍስስ እየ። ምኽንያቱ ጸዊዐኩም ኣቢኹምኒ። ኢደይ ዘርጊሐ: ግናኸ ሓደ እኳ ኣየስተብሃለን» ()።

እቲ «ኣነ» ዝብል ኣብ ሽዱሽተ ዝደጋገም ንክርስቶስን ንኣገልግሎቱን የርኢ። ንሱ እዩ እቲ –

«ምኽንያቱ መድሓኒኦም ሓያል እዩ።»

ግናኸ ንክርስቶስ ንምርኣይ ዝበለጸ ቦታ ኣብ ምሳሌ 8 እዩ: ኣብኡ ድማ ጥበብ ብንጹርን ብግልጽን ንእኡ ንዝፈትውዎ እትፈቱ ሰብ: ከምኡ’ውን ሃብትን ክብርን ዘለዋ ()። ጥበብ መለኮታዊ ሰብ እያ: እዚ ድማ ብእዞም ፍቕድታት ይረጋገጽ:

«ብኣይ ነገስታት ይገዝኡ: ገዛእቲ ድማ ፍትሒ ይእዝዙ። ብኣይ መሳፍንቲ ይገዝኡ: ድማ: ኩሎም ፈረድቲ » ()።

እቲ ልዑል ምግላጽ እዚ ሰብ እዚ ብጹእ ጐይታና ምዃኑ ዘጠራጥር ኣይገብርን። እቲ ኣብዚ ምንባር ዝደጋገም «ኣነ» ንወዲ ኣምላኽ ጥራይ የርኢ:

« ዘለኣለም ተመስሪተ እየ ... ኣኽራናት ከይተሰርዑ: ኣረኣእስቲ ኸይተሰርዑ: ተወሊደ እየ» ()።

እቲ ኣብቲ ሓደ ምንባር ዝደጋገም «ንሱ» ድማ ንኣምላኽ ኣቦ የርኢ:

«ሰማያት ምስ ኣዳለወ: ኣብኡ ነበርኩ ... ደበናታት ኣብ ላዕሊ ምስ ኣጽንዐ: ምንጭታት መዓሙቝ ምስ ኣበርትዐ ... ሽዑ ከም ዋና ኣብ ጥቓኡ ነበርኩ» ()።

ስሙ ድማ ብጹእ ይኹን:

«ባህታኡ ምስ ደቂ ሰብ ነበረ» ()።

ነዚ ብጹእ ሓደ ረኺብካዮዶ? ንሱ ብሕታዊ መድሓኒኻን ጐይታኻን ድዩ? እንተ ረኺብካዮ: ረኺብካ: እግዚኣብሔር ድማ ሞገስ ረኺብካ ()። ግናኸ ገና እንተ ዘይረኺብካዮ: ንነፍስኻ ትጎድእ ኣሎኻ: ከምኡ’ውን

«ሞት ትፈቱ» ()።

እዚ ድማ ዕብዳን እዩ! ልብኻ ኽፈት: ነዚ ብጹእ ሓደ ንምቕባል: እዚ ድማ ህይወትን ሰላምን ክህበካ: ብኽዳን ጽድቂ ድማ ክኽድነካ ይኽእል እዩ። ንሱ ጥራይ እዩ ቍጥዓ ኣምላኽ ክድሕነካ ዝኽእል:

« ንዘለኣለም» ( 13),

ካልኣይ ሞት: ዘለኣለማዊ ሓዘንን ቀላይ ሓዊን።

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia

ፎቶ ብሰርጃን ሚዲሊ ኣብ Unsplash (https://unsplash.com/photos/brown-tree-trunk-in-forest-during-daytime-8eoRM2zHkHc)