ሕቶ፦ እባ ነዚ ዝስዕብ ሕግታት ኣብ ሓድሽ ኪዳን ንኽርድኦም ሓግዙኒ፦ ሕጊ ሓርነት (ያእቆብ 1:25)፤ ከምኡ’ውን ሕጊ መንፈስ፡ ሕጊ ሓጢኣትን ሕጊ ሞትን (ሮሜ 8:2)።
መልሲ፦ ቅድም ብዛዕባ ሕጊ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ክንዛረብ ከለና እንታይ ከም እንሓስብ ንርአ። ብኡብኡ ብዛዕባ ዓሰርተ ትእዛዛት (ዘጸኣት 20:2-17) ንሓስብ፡ እዚ ድማ ብንጹር «ክትገብር ኢኻ» ወይ «ኣይክትገብርን ኢኻ» ይብል። ምስዚ ድማ ኣምላኽ ንህዝቡ፡ ንእስራኤላውያን፡ ብዛዕባ መስዋእቲ፡ በዓላት፡ ከምኡ’ውን ካልኦት ሃይማኖታዊ ጉዳያት ዝሃቦም ደንብታት፡ ከምኡ’ውን ኣብ መዓልታዊ ህይወቶም ንዝምድናኦም ዝምልከት ዝርዝር መምርሒታት ተወሰኸ። በዚ ኣምላኽ ንዝመረጾ ህዝቡ ንዕኡ ንምሕጓስ ህይወቶም ከመይ ከም ዝነብሩ ገለጸ። «እዚ ግበር እሞ ክትነብር ኢኻ» (ሉቃስ 10:28 NKJV)፡ ብሓቂ «ኣብ ምድሪ ነዊሕ ክትነብር ኢኻ» ማለት እዩ።
ብፍላይ «ሕጊ ሙሴ» እንብሎ ርኢና ኣለና። ኣምላኽ ነዚ ሕጊ እዚ ንእስራኤል ካብ ባርነት ግብጺ ድሕሪ ምድሓኖም ኣብ ምድረበዳ ኣብ ዝገበሩዎ ጉዕዞ ሃቦም፤ እዚ ኣብ ዘጸኣት፡ ዘሌዋውያን፡ ዘሁልቍን ዘዳግምን ተመዝጊቡ ኣሎ። ነዚ ሕጊ እዚ ብምርኣይ፡ ያእቆብ 2:10 ከምዚ ይብል፡ «ሓደ እኳ ንብምሉኡ ሕጊ እንተሓለዎ፡ ብሓንቲ ነጥቢ እንተተሰናኸለ ግና፡ ንኹሉ በደለኛ እዩ።» ሓንቲ ትእዛዝ ምጥሓስ ሕጊ ጠሓሲ፡ ገበነኛ ይገብር። ምስዚ ድማ፡ ጐይታ የሱስ ኣብ ማቴዎስ 5 ከም ዝጠቐሶ፡ ኣብ ሓሳባትና እውን ክንሓጥእ ንኽእል ኢና። ያእቆብ 4:17 ከምዚ ይነግረና፡ «ስለዚ ጽቡቕ ክገብር እናፈለጠ ዘይገብር፡ ንዕኡ ሓጢኣት እዩ።» ብሓቂ፡ ካብቲ ብጹዕ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ፡ ወዲ ኣምላኽ፡ ምእንታና ክመውት ኢሉ ሰብ ዝኾነ፡ ካልእ ሓደ እኳ ሕጊ ብፍጹም ኣይሓለዎን።
ብምሉኡ ብሉይ ኪዳን፡ ግናኸ፡ ካብዚ ንላዕሊ ይነግረና፦ «እታ እትሓጥእ ነፍሲ ክትመውት እያ» (ህዝቅኤል 18:4,20)። «እትሓጥእ» ዝብል ኣስተብህሉ። ምሕጣእ ካብ ሕጊ ምጥሓስ ንላዕሊ እዩ፡ ከመይሲ ደቂ ሰብ ሕጊ ቅድሚ ምሃቡ ነዊሕ ቅድሚ ሕጂ ሓጢኦም – ክሳዕ ክንድዚ ኣምላኽ ንብልሹዋት፡ ዓመጽቲ፡ ክፉኣት ደቂ ሰብ ካብ ገጽ ምድሪ ንምጥፋእ ማይ ኣይሂ ለኣኸ (ዘፍጥረት 6–8)። ብምሉኡ ብሉይ ኪዳን ብንጹር ከምዚ ይብል፡ «እታ እትሓጥእ ነፍሲ ክትመውት እያ።» ሮሜ 3:22-23 ንኣስታት 4,000 ዓመታት ናይ ሰብ ታሪኽ ብሓጺር ዓንቀጽ ይጠቃልል፡ «ምኽንያቱ ፍልልይ የልቦን፤ ኩሎም ሓጢኦም ክብሪ ኣምላኽ’ውን ስኢኖም እዮም።» ምዕራፍ 6:23 ከምዚ ይውስኽ፡ «ምኽንያቱ ደሞዝ ሓጢኣት ሞት እዩ።» እዚ እዩ ሕጊ ሓጢኣትን ሞትን: እቲ መርገጺ ሓጢኣት ክንገብር ከለና – ከም ሓጥኣን ድማ ባህርይና ምሕጣእ እዩ – ውጽኢቱ ብዘይጥርጥር ሞት እዩ። ብገዛእ ርእስና እዚ ክንቅይሮ ሓይሊ የብልናን እንተደለና እውን።
እዚ ሞት እዚ ቅድም መንፈሳዊ ሞት እዩ። ኣምላኽ ንኣዳም ከምዚ በሎ፡ «ካብታ እትበልዓላ መዓልቲ ብርግጽ ክትመውት ኢኻ» (ዘፍጥረት 2:17)። እቶም ቀዳሞት ወለድና ካብታ እተኸልከለት ፍረ ምስ በልዑ፡ ብኡብኡ ብኣካላዊ ሞት ኣይሞቱን። ይኹን እምበር፡ ድምጺ ኣምላኽ ኣብ ገነት ምስ ሰምዑ ፈሪሆም ካብኡ ክሕብኡ ፈተኑ። ቅድሚ ምድሓንና ብበደላትን ሓጢኣትን ምዉታት ኔርና፡ ኤፌሶን 2:1 ይነግረና፡ ግን ፍቕድታት 2-3 ብዛዕባ እቲ ሓንሳብ ኣብዚ ሓጢኣት እዚ ከመይ ከም ዝኸድና ይገልጽ። እዚ ኣምላኽ ብጸጋኡ ቅድሚ ምድሓኑና እዩ፡ «ምስ ክርስቶስ ህያዋን ገበረና» (ፍ.5)። ናይ ሰብ ህይወት ብሓጢኣት ምኻድ ቀልጢፉ ወይ ጸኒሑ ብኣካላዊ ሞት ይዛዘም። እቲ ንምእመናን ዘደንቕ ፍሉይ ነገር ምምጻእ ጐይታ እዩ፡ ጐይታ ብሃንደበት ንኹሎም ናብኡ ዝወስደሉ እዋን (1 ተሰሎንቄ 4:13-18 ተመልከት)።
እቲ ዝኣመነ ሰብ ብጐይታ ኣብ ክርስቶስ የሱስ እዩ፡ ንዕኡ ድማ ሕጂ ፍርዲ የልቦን (ሮሜ 8:1)። ንሱ «ካብ ሞት ናብ ህይወት ተሰጋጊሩ»፡ ብመሰረት ዮሃንስ 5:24። «ሕጊ መንፈስ ህይወት ብክርስቶስ የሱስ ካብ ሕጊ ሓጢኣትን ሞትን ሓራ ገይርዎ እዩ» (ሮሜ 8:2)። መንፈስ ቅዱስ ኣብኡ ይነብር፡ ሓርነት፡ ሓጎስን ምስትውዓልን ይህቦ፡ ንኣምላኽ ንምሕጓስ የኽእሎ። ንሱ ድሌት ጥራይ ዘይኮነስ፡ ሕጂ ነዚ ሓድሽ ሓይሊ ንኣምላኽ ንምሕጓስ ኣለዎ። መንፈስ ኣምላኽ ኣብ ህይወቱ ንዚ ዕላማ እዚ ብቐጻሊ ይዓዪ።
ሓደ ምእመን ገና ነቲ ኣረጊት ባህሪኡ፡ «ስጋ» ዝበሃል፡ ኣብ ውሽጡ ከም ዘለዎ፡ ንመንፈስ ከም ዝቃወም ሓቂ እዩ። ግን መንፈስ ንስጋ ይቃወም፡ ንምእመን ብቕኑዕ መገዲ ክመርሖ ይደሊ፡ እዚ ድማ ንጐይታ የሐጕስ። ሕጂ ንመን ክትህብ ኢኻ?
ሕጊ ሓርነት ኣብ ያእቆብ 1:25 ዝተጠቕሰ እዚ የረጋግጽ። ገና ዝጠፍአ ሓጥእ ከለኹ፡ ነቲ ንርእሱ ዘሐጕስ ኣረጊት ባህሪ ጥራይ ነይሩኒ፡ ከመይሲ እቶም ኣብ ስጋ ዘለዉ ንኣምላኽ ከሐጕሱ ኣይኽእሉን እዮም። እንተላይ እቲ ሓደ ዘይኣምን ዝገብሮ ጽቡቕ ነገራት ንሰብ ዘደንቕ እኳ እንተኾነ፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ምዉት ግብሪ እዩ። ኢሳይያስ 64:6 ብንጹር ከምዚ ይእውጅ፡ «ኩሉ ጽድቅና ኸም ርኹስ ክዳን እዩ።» ንቕዱስ ኣምላኽ ንምቕባል ንምቕራብ ብርግጽ ኣይበቅዕን። ይኹን እምበር፡ ሕጊ ሓርነት ንኣምላኽ ንምሕጓስ፡ ኣብ ቃሉ ኣምላኽ ኣብ ቅድሜና ዘንብሮ ክንገብር ምርጫ ይህበኒ። ንኣምላኽ ምስጋና ይኹኖ፡ ሓደ ምእመን ድሕሪ ሕጂ ባርያ ሓጢኣት ኣይኮነን፡ ግን ብመንፈስ ኣምላኽ ንዕኡ ዘሐጕሱ ነገራት ክገብር ክመርጽ ይኽእል እዩ! ንሕና ምእመናን ነዚ ሕጊ ሓርነት እዚ ንበረኸት ክንጥቀመሉ ንምነ!
