«ኣብ መጀመርታ ቃል ነበረ፡ እቲ ቃል ድማ ምስ ኣምላኽ ነበረ፡ እቲ ቃል ድማ ኣምላኽ ነበረ።» ዮሃንስ 1:1 NKJV
ቋንቋ ዘገርም እዩ! ብመሰረት መዝገበ-ቃላት ዌብስተር “ሓሳባትን ስምዒታትን ብምጥቃም ብስርዓት ንምርካብ ዝሕግዝ ስርዓት እዩ፡ ብምልክታት፡ ድምጽታት፡ ምንቅስቓሳትን ምልክታትን ዝተረድኡ ትርጉማት ዘለዎም። እቲ ኣብ ሰለስቲኡ ክፍሊ ዮሃንስ 1:1 ዘሎ ቃላት ብመንፈስ ቅዱስ ዝተመርጹ እዮም፡ ኣምላኽ መን ምዃኑ ንምግላጽ። ኣብ ቀዳማይ ዓንቀጽ ወንጌሉ፡ ዮሃንስ ኣምላኽ ንርእሱ ብ«ቃል» ገይሩ ንምግላጽ ከም ዝመረጸ ይገልጽ።
«ኣብ መጀመርታ ቃል ነበረ»
እቲ ብግሪኽ «ቃል» ዝብል ሎጎስእዩ፡ ካብ «ምምራጽ ወይ ምምራጽ» ዝብል ግሲ ዝተረኽበ እዩ። ንሓሳባት ንምግላጽ ቃላት ምምራጽን እቶም ቃላት ዝገልጽዎ ጽንሰ-ሓሳብን የጠቓልል። ዮሃንስ ንየሱስ ከም ሎጎስ ክጠቅስ ከሎ፡ የሱስ ምሉእ ጽንሰ-ሓሳብ ኣምላኽ ምዃኑ ክንርዳእ ኣሎና። መለኮት ብወዲ ኣምላኽ ይዛረብ፡ ከም ኣብ ዓንቀጽ ቃላት ዘይኮነስ፡ ብሰብኣዊ ህይወት መለኮታዊ ሰብ።1 «እቲ ቃል» ካብ ዘለኣለማዊ ዝሓለፈ ክሳዕ ዘለኣለማዊ ዝመጽእ ንኣምላኽ ብንጹር ናይ ምግላጽ ሓላፍነት ኣለዎ። የሱስ ናብ ዓለም ምስ መጸ ቃል ጥራይ ኣይነበረን፡ ቅድሚ ዝኾነ ይኹን ነገር ምፍጣሩ ድማ መግለጺ ኣምላኽ ነበረ (ዮሃንስ 1:2-3)።2 «እቲ» ቅድሚ «ቃል» ከም ዝመጸ ኣስተብህል። የሱስ ካብ ብዙሓት ጽንሰ-ሓሳባት ኣምላኽ ሓደ ጥራይ ኣይኮነን፡ እንታይ ደኣ ንሱ እቲ ጽንሰ-ሓሳብ ኣምላኽ፡ «እቲ ሓደ ጥራይ» (ዮሃንስ 1:18 NIV) ወይ «እቲ ሓደ ወዲ» (ዮሃንስ 1:18) እዩ።
«ዝተወልደ» ናብ ፍሉይነት እቲ ቃል ካልእ ግንዛበ ይውስኽ። እቲ «ዝተወልደ» ተባሂሉ ዝተተርጎመ ቃል ንየሱስ ጥራይ እዩ ዝጥቀመሉ። ንሱ ሓደ ወዲ ኣምላኽ ጥራይ ኣይኮነን፡ እንታይ ደኣ ከም ኣምላኽ ወዲ፡ ንሱ ፍሉይ ዓይነት፡ ፍሉይ፡ ምስ ኣቦ ኣብ መለኮት ዘለኣለማዊ ሓድነት ዘለዎ እዩ። የሱስ ክርስቶስ ብዘለኣለማዊ ወለዶ ካብ ኣቦ ከም ወዲ ይወጽእ፡ ዘለኣለማዊ ስለ ዝኾነ ድማ ልደት ፈጺሙ ኣይተፈጸመን። የሱስ ፈጺሙ ሓደ ወዲ ኣምላኽ ክኸውን ኣይጀመረን – ንሱ ኩሉ ግዜ ምስኡ ብዘለኣለማዊ ህላዌ ወዱ ነበረ (ዮሃንስ 1:2)።3
«እቲ ቃል ድማ ምስ (እቲ) ኣምላኽ ነበረ»
እቲ ናይ ግሪኽ ቃል «ምስ» ዝብል መሰረታዊ ትርጉሙ «ቀረባ፡ ገጽ ንገጽ» እዩ። ምስ ሰባት ክጥቀመሉ ከሎ፡ ቅርበት ቦታ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ዕጹብ ሓድነት፡ ምሕዝነትን ናይ ውሽጢ ቅርበትን እውን የጠቓልል። ብተወሳኺ፡ «እቲ» ቅድሚ «ኣምላኽ» ዝብል ቃል ብግሪኽ ይርአ፡ እዚ ድማ ምስ ኣቦ ዘሎ ሓድነት የመልክት። ከምቲ «ዝተወልደ» ዝብል ቅጽል እቲ ዝዓመቐ ፍቕራዊ ዝምድና ዝሕብር (ዮሃንስ 1:18)፡ ከምኡ ድማ እቲ መስተዋድድ «ምስ» ኣብ መንጎ ኣምላኽ ቃልን ኣምላኽ ኣቦን ዘሎ ዝዓመቐ ዝምድና የመልክት። ካብ ወዱ፡ እቲ ዘለኣለማዊ ቃል፡ ንኣቦ ዝበለጸ መን ክገልጾ ይኽእል? 4
«እቲ ቃል ድማ ኣምላኽ ነበረ»
ኣብዚ እቲ «ኣምላኽ» ዝብል ቃል ብግሪኽ ብ«እቲ» ኣይቅድሞን። እዚ ኣገባብ ዓንቀጽ ንጥራት ወይ ባህሪ የጕልሕ። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ዮሃንስ እቲ ቃል ከም ኣምላኽ ኣቦ ዝኣመሰለ ባህሪ ከም ዘለዎ ይምህረና። የሱስ ናዝሬታዊ፡ እቲ ጸራቢ፡ እቲ መምህር፡ ብባህርያቱን ባህርያቱን ምስ ኣምላኽ ኣቦ ሓደ እዩ – ንሱ ብሓቂ ኣምላኽ እዩ።5 ኣምላኽ ንርእሱ ንሰብ ንምግላጽ ዝመረጾ ቋንቋ ኣብ ሰብነት ሓደ ወዱ፡ ቃል ኣምላኽ፡ ይርከብ። ኣምላኽ ንርእሱ ንምግላጽ ነዊሕ፡ ዝርዝርን ንጹርን መለኮታዊ ፍልስፍናዊ መግለጺታት ዘይምጥቃሙ ክንደይ ጸጋ እዩ፡ ኣብ ክንድኡ ግን መን ምዃኑ ብሓደ ቃል – ብዘለኣለማዊ ህይወት ወዱ የሱስ ክርስቶስ – ይገልጽ። «እቲ ቃል ስጋ ኮይኑ ኣብ ማእከልና ሰፈረ፡ ክብረቱ ድማ ርኤና፡ ከም ክብሪ ሓደ ወዲ ኣቦ፡ ምሉእ ጸጋን ሓቅን» (ዮሃንስ 1:14)።
መወዳእታ ማስታወሻታት
- ኬኔት ዌስት፡ ወርቃዊ ፍርቂ፡ Eerdmans Publishing, Grand Rapids, Michigan, 1940, ገጽ 50።
- ጄ. ኤን. ዳርቢ፡ ዝተኣከቡ ጽሑፋት፡ Caps Printing, London, England, 1962, ጥራዝ 21, ገጽ 95።
- ዌስት፡ ገጽ 85።
- ዌስት፡ ገጽ 51።
- ዌስት፡ ገጽ 52።
