እቲ ሕቶ ኣብ ኣእምሮ ህዝቢ ጐይታ፡ ብፍላይ ኣብቶም ብእምነት ንኣሽቱ ዝኾኑ፡ ብዙሕ ግዜ ይለዓል፡ “ድሕሪ ምድሓንና ሓጢኣት እንተ ገበርና እንታይ ክንገብር ኣለና?” ብዙሕ ወዲ ኣምላኽ፡ “ኣነ ብክርስቶስ ከም ዝኣመንኩ እፈልጥ እየ፡ ሓጢኣተይ ድማ ብደሙ ከም ዝተኣልየ እርኢ እየ፤ ግን ዘጨንቐኒ ሕጂ ዝገብሮ ሓጢኣት እዩ፡ ብእኡኸ እንታይ ክገብር ኣለኒ?” ኢሉ ኣሎ።
እቲ ንእዚ ሕቶ እዚ ቀጥታዊ መልሲ ኣብ 1 ዮሃንስ 2:1, 2 ይርከብ፡ “ኣቱም ደቀይ፡ ሓጢኣት ከይትገብሩ ኢለ እየ እዚ ዝጽሕፈልኩም ዘሎኹ። ሓደ እኳ ሓጢኣት እንተ ገበረ ድማ፡ ኣብ ኣቦ ሓደ ዓቃቢ ኣሎና፡ የሱስ ክርስቶስ ጻድቕ፡ ንሱ ድማ መተዓረቒ ሓጢኣትና እዩ።” እዚ ብንጹር ንኣመንቲ እዩ እተጻሕፈ፡ ከመይሲ እቲ ሃዋርያ “ደቀይ” ኢሉ ይዛረቦም ኣሎ፤ ማለት፡ እቶም ካብ ኣምላኽ እተወልዱ። ከምኡ ድማ፡ “ኣብ ኣቦ ሓደ ዓቃቢ ኣሎና”፡ ከመይሲ እቶም ዳግማይ እተወልዱ ጥራይ እዮም ንኣምላኽ ኣቦኦም ክብልዎ ዝኽእሉ።
ምሉእነት መስዋእቲ ክርስቶስ
እቲ ቀዳማይ ክንርእዮ ዘለና ነገር፡ ከም ኣመንቲ ብጐይታ የሱስ፡ ኩሉ ሓጢኣትና ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ብሓንቲ መስዋእቲ ኣብ መስቀል ከም እተኣልየ እዩ፡ ከምቲ ኣብ መልእኽቲ ናብ እብራውያን ብምሉኡ እተገልጸ፤ ከመይሲ እዚ ክሳዕ ዘይተረእየ፡ ኣብ ኣእምሮ ኩሉ ሳዕ ምብልብል ክህሉ ኣለዎ፡ ፍልጠት ምሕረት ሓጢኣትና ምስቲ ስራሕ ክርስቶስ፡ ኩሉ ሓጢኣትና ኣብ መጻኢ ዝነበረሉ እዋን ዘኣልየ፡ እናደባለቕና። ኣብ እብራውያን 10:11, 12, 14፡ “ኩሉ ኻህን ድማ ኩሉ መዓልቲ ደው ኢሉ የገልግልን ደጋጊሙ ነቲ ሓደ መስዋእቲ የቕርብን፡ እዚ ድማ ሓጢኣት ፈጺሙ ከርሕቕ ኣይክእልን እዩ፡ ግን እዚ ሰብኣይ [ክርስቶስ]፡ ሓንቲ መስዋእቲ ንሓጢኣት ምስ ኣቕረበ፡ ንዘለኣለም ኣብ የማን ኣምላኽ ተቐመጠ… ከመይሲ ብሓንቲ መስዋእቲ ንዘለኣለም ነቶም ዝተቐደሱ ፍጹማት ገበሮም።” እቶም ካህናት፡ ብሕጊ፡ ደው ኢሎም “ደጋጊሞም ነቲ ሓደ መስዋእቲ የቕርቡ ነበሩ፡ እዚ ድማ ሓጢኣት ፈጺሙ ከርሕቕ ኣይክእልን ነበረ”፡ ስለዚ ስራሖም ፈጺሙ ኣይተወድአን ነበረ፤ ግን እዚ ሰብኣይ (ክርስቶስ) ሓንቲ መስዋእቲ ኣቕረበ፡ “ንዘለኣለም ድማ ኣብ የማን ኣምላኽ ተቐመጠ።” ኣንባቢ፡ ንሓጢኣት ሓንቲ መስዋእቲ ጥራይ ከም ዘላ፡ ካልእ ድማ ፈጺሙ ከም ዘይህሉ ትርኢ ዲኻ? ስለዚ ኩሉ ሓጢኣትካ ሽዑ እንተ ዘይተኣልየ፡ ፈጺሙ ክኸውን ኣይክእልን እዩ፡ ከመይሲ ክርስቶስ ዳግማይ ክመውት ኣይከይድን እዩ።
ሰባት ብዙሕ ግዜ፡ “ሓጢኣተይ ክሳዕ ምልዋጠይ ከም እተኣልየ እፈልጥ እየ” ይብሉ። ግን ቅዱሳት ጽሑፋት ከምኡ ኣይዛረብን እዩ። ክርስቶስ ሓጢኣትካ መዓስ ጾረ? ኣብ መስቀል እዩ። ገለ ኻብ ሓጢኣትካ ጾረዶ፡ ወይ ክሳዕ መዓልቲ ምልዋጥካ ኣኣልዮ? ኣይፋሉን፤ ሓደ እንተ ጾረ፡ ኩሉ ኣብ መጻኢ ዝነበረ፡ ንስኻ ሓደ እኳ ዘይገበርካዮ፡ ጾሮ፤ ከመይሲ፡ ስሙ ይባረኽ፡ “ሓንቲ መስዋእቲ ንሓጢኣት” ኣቕረበ፡ ድሕሪኡ ድማ “ንዘለኣለም ኣብ የማን ኣምላኽ ተቐመጠ።” እዚ “ንዘለኣለም” ዝብል ቃል ንዘለኣለማዊ ኣይጥቀምን እዩ፡ ግን ብቐጻሊ፡ ብዘይ ምቁራጽ፡ ካልእ መስዋእቲ ንምቕራብ ወይ ስራሕ ንምውዳእ ፈጺሙ ከይትስእ፡ ዝብል ትርጉም ኣለዎ፤ እቲ ኣብ የማን ኣምላኽ ከምኡ ኮይኑ ዝቕመጥሉ ምኽንያት ድማ፡ “ብሓንቲ መስዋእቲ ንዘለኣለም [ተመሳሳሊ ቃል] ነቶም ዝተቐደሱ ፍጹማት ገበሮም” እዩ። ንኣና ንዘለኣለም ፍጹማት ገይሩና እዩ፡ ስለዚ ንዘለኣለም ተቐሚጡ ኣሎ። ዋጋ ናይቲ ሓንቲ መስዋእቱ፡ እዚ ድማ ኩሉ ሓጢኣትና ዘኣልየ፡ ንዘለኣለም እዩ፤ ስለዚ፡ ብዛዕባ ምእላይ ሓጢኣት እቶም ብስሙ ዝኣምኑ፡ ኣብ ምሉእ ዘለኣለም ዝገብሮ ካልእ የብሉን። ብርግጽ፡ ሓንቲ ነፍሲ ብመንፈስ ቅዱስ ንመጀመርታ ግዜ ምስ ተበራበረት፡ ናብ ፍልጠታ ዝመጽእ ዝሓለፈ ሓጢኣት ጥራይ እዩ ዝኸውን፡ ከም ዝተሓድገላ ድማ ትፈልጥ፤ ግን ድሕሪኡ፡ ፍልጠት ምሕረት ምስ ንረክብ፡ እቲ ሓጢኣትና ዘኣልየ ስራሕ ኩሉ ኣብ መጻኢ ዝነበረሉ እዋን ከም እተፈጸመ ንርኢ፡ ዋጋ ናይቲ ሓንቲ መስዋእቲ ድማ ክሳዕ መዓልቲ ምልዋጥና ጥራይ ኣይነበረን። ሕጂ ነቲ ስራሕ ዝገበረ “ንዘለኣለም ኣብ የማን ኣምላኽ ተቐመጠ” ንርኢ፡ ከመይሲ ብሓንቲ መስዋእቲ ንኣና ንዘለኣለም ፍጹማት ገይሩና እዩ፤ ኣምላኽ ድማ፡ “ሓጢኣቶምን ዓመጻኦምን ድማ ደጊም ኣይዝክሮምን” ይብል (እብራውያን 10:17)። ምሕረት ሓጢኣት ናይ ኩሎም ክርስትያናት ሓባራዊ ክፍል እዩ፡ ከምቲ ኣብ 1 ዮሃንስ 2:12 እንነብብ፡ “ኣቱም ንኣሽቱ ደቀይ፡ ሓጢኣትኩም ብምኽንያት ስሙ ስለ እተሓድገልኩም እጽሕፈልኩም ኣሎኹ።” ንዝመጽእ ሓጢኣትና ከም እተሓድገ ክንብል ትርጉም የብሉን፡ ከመይሲ ኣይገበርናዮን ኢና፡ ኣብ መጻኢ ሓጢኣት ምግባር ድማ ክንሓስብ የብልናን፤ ግን ኩሉ ሳዕ፡ ከም ክርስትያናት፡ ከምቲ ኣብ ቈሎሴ 1:14 ዘሎ፡ “ብእኡ ብደሙ ምድሓን፡ ማለት ምሕረት ሓጢኣት ኣሎና” ክብል ንኽእል ኢና።
ክልተ ትርጉም ምሕረት
ግን ብዙሓት፡ “ምሕረት ሓጢኣት እንተ ኣሎና፡ ስለምንታይ ኣብ 1 ዮሃንስ 1:9፡ ‘ሓጢኣትና እንተ ተናዘዝና፡ ንሱ እሙንን ጻድቕን እዩ፡ ሓጢኣትና ኺሓድገልና’ ኢልና ንነብብ?” ኢሎም ሓሲቦም። ቅዱሳት ጽሑፋት ብኻልእ ትርጉም ምሕረት ይዛረብ፡ ሓደ ወዲ ኣምላኽ ሓጢኣት ምስ ገበረ፡ ምትእስሳሩ ምስ ተቛረጸ፡ ሓጢኣቱ ምስ ተናዘዘ፡ ምሕረት ይረክብ፡ ብዘይ ምቑጻር ሓጢኣት ከምቲ ኣብ ሮሜ 4:7, 8 ዘሎ ኣይኮነን፡ ግን ምትእስሳርን ሓጎስን ምምላስ እዩ፡ እዚ ድማ ብሓጢኣት እዩ ተቛሪጹ። እቲ ላዕለዋይ ጥቕሲ (1 ዮሃንስ 1:9) ሓፈሻዊ መግለጺ እዩ፡ ንሓደ ሓጥእ ንመጀመርታ ግዜ ናብ ኣምላኽ ዝመጽእ፡ ሓጢኣቱ ዝናዘዝ፡ ከምኡ ድማ ብምኽንያት ሞት ክርስቶስ ንሓንሳብን ንሓዋሩን ምሕረት ዝረክብ፡ ወይ ድማ ንሓደ ወዲ ኣምላኽ ሓጢኣት ዝገበረን ዝናዘዘን፡ ከም ወዲ ድማ ብኣቦ ምሕረት ዝረክብ። እቲ ሓደ ንሓጥእ ምጽድቕ ምሕረት ክበሃል ይኽእል፤ እቲ ኻልእ ድማ ንቅዱስ ኣቦኣዊ ወይ መንግስታዊ ምሕረት ክበሃል ይኽእል፤ ኣብ መንጎ እዚ ክልተ ምፍልላይ ምግባር ድማ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።
