ግብሪ ስጋን ፍረይ መንፈስን ኣብ ገላትያ

ቅድሚ ናብ ዝርዝር መጽናዕቲ እዞም ፍልይ ዝበሉ ባህርያት ምእታውና፡ ገለ ፍልልያት ንመልከት። እቶም ኣብ ፍቕዲ 19-21 ተጠቒሶም ዘለዉ ባህርያት “ግብሪ” ተባሂሎም ተጸዊዖም ኣለዉ እሞ እቲ ቃል ብዙሕነት ዘለዎ እዩ። እዚ ድማ ካብ ሓጢኣተኛ ባህርይ ሰብ ዝነቅሉ ብዙሓት ተግባራት ከም ዘለዉ የርኢ። እቲ ዘስካሕክሕ ዝርዝር “ከምዚኦም ዝበሉ ነገራት” ብምባል ይዛዘም፣ እዚ ድማ እዚ ዝርዝር እዚ ናይ ስጋ ተግባራት ምሉእ ዝርዝር ከም ዘይኮነ የርኢ፣ የግዳስ ወኪል ዝኾነ ዝርዝር እዩ። ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ካልኦት ከምዚኦም ዝበሉ ዝርዝራት ኣለዉ (ንኣብነት ማቴዎስ 15:19፤ ሮሜ 1:29 ተመልከት)።

እቶም ብመንፈስ ኣብ ህይወት ኣማኒ ዝፍጠሩ ባህርያት (ፍቕዲ 22-23) “ፍረ” ተባሂሎም ተጸዊዖም ኣለዉ። እዞም ነገራት እዚኦም ተግባራት ጥራይ ዘይኮኑስ፡ ኣብ ልብናን ህይወትናን “ዝዓብዩ” ኣተሓሳስባታት እዮም እሞ ንኹሉ ተግባራትና ይጸልዉ። እቲ “ፍረ” ዝብል ቃል ነጠላ እዩ – ብሓቂ ድማ ሓደ ፍረ፡ ብሓጺሩ ትሽዓተ ዓይነት ፍረ እዩ። መንፈስ ኣብ ህይወትና ሓደ ወይ ክልተ ካብዚኦም ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኩሎም ብሓንሳብ “ፍረ መንፈስ” ክኾኑ ይደሊ። ንሓንቲ ጽብቕቲ ዕንባባ ክምሰል ይኽእል፡ ሓደ ወይ ክልተ ቖጽሊ እንተተመንጠለ፡ ውበት እታ ዕንባባ ይጠፍእ።

ግብሪ ስጋ

እቲ ዝርዝር ግብሪ ስጋ ጸሊም ስእሊ እዩ እሞ፡ ሓደ ሰብ ናብ ካልኦት ዝያዳ ባህ ዘብሉ መጽናዕቲታት ምምላስ ይደሊ። ግናኸ ኣምላኽ ነዚ ነገራት እዚ ኣብ ቃሉ ዘንበሮ፡ ንሕና ኽንርስዖም ኢሉ ኣይኮነን። እዚ ነገራት እዚ ንምጥንቃቕና ተጻሒፉ እዩ፡ እቲ ዘስካሕክሕ ውጽኢት ናይቲ “ትምኒት ስጋ ዝፍጽም” ህይወት የርእየና።

እቲ ወካሊ ዝርዝር ኣብ ገለ ጉጅለታት ክምቀል ይኽእል፡ እቶም ቀዳሞት ሰለስተ (ምንዝርና፡ ርኽሰት፡ ዕብዳን) ጾታዊ ሓጢኣት እዮም፡ እቶም ዝቕጽሉ ክልተ (ጣኦት ኣምልኾ፡ ጥንቆላ) ሃይማኖታዊ ሓጢኣት ኣህዛብ እዮም። እዚ ድማ ብነዊሕ ዝርዝር ናይ ሓጢኣት ኣብ ልዕሊ ጎረቤተይ ይስዕብ እሞ፡ ብኽልተ ሓጢኣት ናይ ስእነት ልክዕነት (ስኽራን፡ ምብልላዕ) ይዛዘም።

ምንዝርና

እዚ ኣብ መብዛሕትኡ ናይ ፍቓደኛ ምዕራባዊ ሕብረተሰብና፡ ብሰባት ብሓፈሻ ሓጢኣት ተባሂሉ ዘይቑጸር ነገር እዩ። ግናኸ ናይ ኣምላኽ ስነ-ምግባራዊ ደረጃታት ዘይቅየር እዩ እሞ፡ ክርስትያን ብናይ ኣምላኽ ደረጃታት ክነብር እዩ፡ ህይወቱ ካብቶም ኣብ ከባቢኡ ዘለዉ ሰባት እንተተፈልየ እኳ። ናይ ኣምላኽ ደረጃታት ናብ ዘላቒ ሓጎስ ዝወስድ ርግጽን እንኮን መገዲ ምዃኑ ይፈልጥ። ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ፡ ምስቲ መርዓዊ ወይ መርዓዊት ዘይኮነ ዝኾነ ሰብ ዝፍጸም ጾታዊ ርክብ ኩሉ ምንዝርና እዩ። ኣምላኽ ንሓዳርን ሰበይትን ንምጥቃም ዝሃቦ ነገር፡ ካብቲ ኣምላኽ ዝሃቦ ኣውድኡ እንተወጸ ሓጢኣት ይኸውን፡ እሞ ድማ – መራኸቢ ብዙሓን ዝነግረካ ይንገር – ኣብ መወዳእታ ሓዘን እምበር ሓጎስ ኣየምጽእን።

ርኽሰት

እዚ ቃል እዚ ምስ ጾታዊ ሓጢኣት ከም ዝተኣሳሰረ፡ ካብ ራእይ 17:4 ክርአ ይኽእል፡ ኣብኡ እዞም ክልተ ቃላት ተኣሳሲሮም ኣለዉ፡ “ኣብ ኢዳ ጽዋእ ወርቂ ነበራ፡ ብርኹስ ነገር ምንዝርናኣ ምሉእ።” ብዘይካ እቲ ናይ ምንዝርና ተግባር፡ ብዙሕ ስነ-ምግባራዊ ርኽሰት ኣሎ፡ ስጋና ክዋስኣሉ ዝፈቱ። መራኸቢ ብዙሓን፡ ሕትመትን ካልእን፡ ብኸምዚኦም ዝበሉ ነገራት ምሉእ እዩ። ኣብ ኩሉ እንገብሮን እንሓስቦን ንጹሃት ክንከውን፡ ንእግዚኣብሔር ሓገዙ ንለምኖ።

መንእሰይ (ወይ መንእሰይ ጓል) መገዱ ብምንታይ የንጽህ? ንቓልካ ብምጥንቃቕ (መዝሙር 119:9)።

ዕብዳን

ኣብ ቅደም ተኸተል እዞም ሰለስተ ቃላት ፍሉይ ዝኾነ ምዕባለ ኣሎ፡ ፈለማ ፍሉይ ሓጢኣት (ምንዝርና)፡ ድሕሪኡ ሓፈሻዊ ርኽሰት ኣእምሮ (ርኽሰት)፡ ኣብ መወዳእታ ድማ ንጽህና ብዕብዳን ምጥላም (ዕብዳን)። እዞም ሰለስተ ቃላት እዚኦም ኣብ 2 ቈረንቶስ 12:21 ብሓንሳብ ይርከቡ።

ጣኦት ኣምልኾ

ጣኦት ኣምልኾ እቲ መብዛሕትኦም ኣመንቲ ገላትያ ዝድሓኑሉ ተግባር እዩ ነይሩ። ስለዚ ጳውሎስ ካብ ምልዋጦም ቅድሚ ዝነበሮም ልምድታትን ባህልታትን ከይተመልሱ የጠንቅቖም። እዞም ጣኦታዊ ተግባራትን ሃይማኖታትን ንሕብረተሰብና ብዝያዳ ይወርርዎ ኣለዉ። ብሓፈሻ ድማ፡ ምኽሪ ሃዋርያ ዮሃንስ ንኹሉ ኣማኒ ኣዝዩ የድሊ፡

ደቂ፡ ንርእስኹም ካብ ጣኦታት ሓልዉ (1 ዮሃንስ 5:21)።

ጥንቆላ

እቲ ግሪኻዊ ቃል ፋርማኪያ እዩ፡ ካብኡ ድማ እቲ እንግሊዛዊ ቃል ‘ፋርማሲ’ ዝተረኽበ። ኣብ ኣህዛብ፡ ገለ መድሃኒታት ምጥቃም ብሓፈሻ ምስ ምጥቃም ሓይልታት ጥንቆላ ይኸይድ። ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ከምዚኦም ዝበሉ ጥንቆላታት ተረኺቦም ኣለዉ፡ ኣብ ዘጸ 7:11 (ግብጺ)፤ ኢሳይያስ 47:9-12 (ባቢሎን)፤ ግብሪ ሃዋርያት 19:19 (ኤፌሶን)። እቲ ኣብ ዘመናዊት ኣፍሪቃ ዝፍጸም ‘መድሃኒት’፡ መንፈሳውነት፡ ከምኡ’ውን ብዙሕ ‘ብድራኺ’ ዝበሃል መድሃኒት ኣብ ስልጡናት ሃገራትና ካብኡ ብዙሕ ፍልይ ዝበለ ኣይኮነን። እቶም ዳሕረዎት ክልተ ቃላት ኣብ ሃይማኖታዊ መዳይ ዘለዉ ሓጢኣት ይገልጹ። እቲ ቀዳማይ (ጣኦት ኣምልኾ) ምናልባት ብግልጺ ዝፍጸም፡ እቲ ካልኣይ (ጥንቆላ) ድማ ብሕቡእ። ክሳብ ሕጂ ዝተጠቕሱ ኩሎም ግብሪ ስጋ ምስ ኣህዛባዊ ሃይማኖታዊ ኣምልኾታት ዝተኣሳሰሩ እዮም። እቶም ኣብዚ ነገራት እዚ ዝነብሩ መወዳእታኦም ካልኣይ ሞት እዩ፡ ራእይ 21:8።

ጽልኢ

(ጸላእነት) እዚ ምስ ፍቕሪ ተጻራሪ ዝኾነ ባህርይ ይገልጽ። ወይ ብዝምድና ምስ ኣምላኽ

ምኽንያቱ ሓሳብ ስጋ ንኣምላኽ ጸላእነት እዩ። ሮሜ 8:7

ወይ ብዝምድና ምስ ሰብ

ጲላጦስን ሄሮድስን ድማ በታ መዓልቲ እቲኣ ብጻይ ንሓድሕዶም ኰኑ፡ ቅድሚኡ ንሓድሕዶም ጸላእነት ነበሮም። ሉቃስ 23:12

ኣብዚ ሃዋርያ ንሓድሕዳዊ ጸላእነት ሰባት ኣብ ኣእምሮኡ ኣለዎ፡ ጳውሎስ ኣብ መልእኽቱ ናብ ቲቶስ ብኸምዚ ይገልጾ፡

ጽሉኣትን ንሓድሕዶም ዝጸልኡን። (ቲቶስ 3:3)

ባእሲ

ቅንኢ

ካብቲ ግሪኻዊ ዜሎስ ዝብል ቃል፡ ከም ‘ቅንኣት’ ወይ ‘ቅንኣተኛ’ ዝበሉ ቃላት ተረኺቦም። እቲ ቃል ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ብኣወንታውን ብኣሉታውን ይጥቀመሉ። ኣወንታዊ ኣብነታት፡ ዮሃንስ 2:17 (ቅንኣት ጐይታ) ወይ 2 ቈረንቶስ 11:2 (ቅንኣት ጳውሎስ)። ግናኸ ኣብዚ እቲ ቃል ብፍጹም ሕማቕ ትርጉም ተጠቒሙ ኣሎ። ምንጪ እዚ ቅንኢ እዚ ፍቕሪ ዘይኮነስ ጽልኢ እዩ። ብኸመይ ብቐሊሉ ንሓደ ሰብ ብዝረኸቦ ወይ ብዝገበሮ ነገር (ንብረት፡ ክእለት፡ ዓወት) ንቐንኦ። መንፈሳዊ ቅንኢ እውን ኣሎ፡ እዚ ድማ ዝኸፍአ እዩ፡ ጐይታ ንሓው ወይ ሓብቲ ዝሃቦ ነገር ክቐንኣሉ ከለኹ።

ቍጥዓ

(መዓት፡ ሕርቃን) ኣብ ራእይ ንመዓት ኣምላኽ ሸውዓተ ግዜ ተጠቒሙ፡ ግናኸ ኣብ ካልእ ቦታታት ድማ ኩሉ ግዜ ብሕማቕ ትርጉም ይጥቀመሉ። ኣብ ልብና ዘሎ ቅንኢ እንተዘይፈረድናዮ፡ ኣብ መወዳእታ ብቍጥዓ ወይ መዓት ክወጽእ እዩ።

ምብኣስ

ምፍልላይ፡ ጉጅለ ምፍጣር። እዚ ንመራሕቲ ጉጅለታት ምድጋፍ ወይ ምቅዋም ማለት እዩ። ኣብ ያእቆብ 3:14-16 ምስ ቅንኢ ተኣሳሲሩ ኣሎ። ቅንኢ እቲ ምንጪ እዩ፡ ቍጥዓን ምብኣስን ድማ እቲ ፍረ እዩ ክንብል ንኽእል ኢና።

ክርክር

ምፍልላይ። ጉጅለ ምፍጣር ናብ ምፍልላይ ከምርሕ ግድን እዩ። ኣማኒ ምፍልላይ ምፍጣር ጥራይ ዘይኮነስ፡ ካብቶም ምፍልላይ ዝፈጥሩ ክጥንቀቕን ካብኦም ክርሕቕን ይግባእ።

ግናኸ ኣሕዋተይ፡ ነቶም ምፍልላይን ዕንቅፋትን ዝፈጥሩ፡ ካብቲ ዝመሃርኩምዎ ትምህርቲ ተጻሪ ዝኾነ፡ ክትጥንቀቑን ካብኦም ክትርሕቑን እልምነኩም ኣሎኹ። ሮሜ 16:17

ኣብያተ ትምህርቲ ሓሳባት

መናፍቕቲ፡ ኣባላት። ምፍልላይ ናይ ሓደ ኣባል መጀመርታ እዩ፡ ኣባል ድማ ዝበሰለን ዝተመስረተን ኩነታት እዩ። ኣባላውነት ካብ ጽልኢ ዝነቀለ ምዕባለ ዝመጸ ፍጻሜ እዩ። ኣብዚኦም ሸውዓተ ቃላት ዘሎ ምዕባለ ብቐሊሉ ክርአ ይኽእል እዩ።

ምቕናእ

ምቕናእ ምስ ቅንኢ ኣዝዩ ቀረባ እዩ። እቲ ፍልልይ ብኸምዚ ክግለጽ ይኽእል፡ ምቕናእ ንኻልእ ዘለዎ ክምንዝዖ ይደሊ፡ ቅንኢ ድማ ንርእሱ እውን ከምኡ ክህልዎ ይደሊ። ምቕናእ

ከም ምብልሻው ኣዕጽምቲ እዩ (ምሳሌ 14:30)።

ስኽራን

ብዝሒ ምጥቃም መስተ

ምብልላዕ

ሓደ ናይ ስኽራን ውጽኢት እዩ፡ ኣብ 1 ጴጥሮስ 4:3 እውን ብሓንሳብ ተጠቒሱ ኣሎ።

“ከምዚ ዝገብሩ ድማ መንግስቲ ኣምላኽ ኣይወርስዋን” (ፍቕዲ 31)። ከምዚ ዝገብሩ ማለት፡ ብኸምዚኦም ዝነብሩ፡ ብኸምዚኦም ዝፍለጡ ማለት እዩ። ጳውሎስ ኣብ ቈሎሴ 3:7 ተመሳሳሊ ኣገላልጻ ይጥቀም፡ “ኣብኡ ድማ ንስኻትኩም እውን ቅድሚ ሕጂ ትመላለሱ ነይርኩም፡ ኣብዚ ነገራት እዚ ትነብሩ ከለኹም።” ንቕዱሳን ቈሎሴ እዚ ዝሓለፈ እዩ ነይሩ፤ “ሓንሳብ” ኣብዚኦም ነይሮም፡ ግናኸ ሕጂ ለውጢ ተፈጺሙ፡ ከምቲ ኣብ ህይወት ኣመንቲ ቈረንቶስ ዝተፈጸመ፡ “ገሊኣቶም ካባኻትኩም ድማ ከምዚኦም ነይርኩም፤ ግናኸ ተሓጺብኩም፡ ተቐዲስኩም፡ ብስም ጐይታና የሱስ ክርስቶስን ብመንፈስ ኣምላኽናን ጸዲቕኩም ኢኹም” (1 ቈረንቶስ 6:11)።

ፍረ መንፈስ

ስጋ ብግብሪ ከም ዝግለጽ፡ መንፈስ ድማ ብፍረኡ ይግለጽ። “ግብሪ” ንሓሳብ ተግባር የጕልሕ፤ “ፍረ” ድማ ኣብ ውሽጢ ዝሰርሕ ሓይሊ ይገልጽ – ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ኣማኒ ዝሰርሕ።

ከምቲ ኣብ መጀመርታ እዚ ጽሑፍ ዝተጠቕሰ፡ እቲ ነጠላ ቅርጺ “ፍረ” ሓድነትን ስምምዕን የርኢ። ሓድነትን ስምምዕን ኣብ ጐይታ የሱስ ብፍጹም ዝተራእየ፡ እሞ ድማ ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ኣብቶም ናቱ ክድገም ዝግባእ። ፍረ መንፈስ – ኣብ ክርስቶስ ብሓቂ፡ ኣብ ክርስትያን ብተስፋ – ስምምዓዊ ፍረ እዩ፡ እቶም ዝተፈላለዩ ኣባላት ንሓድሕዶም ዝሰማምዑ እዮም።

ዘይፍረያዊ

እቲ ተጻራሪ ናይ ፍረ ምፍራይ እውን ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ተጠቒሱ ኣሎ፡ ዘይፍረያዊ ምዃን። ንዝርዝር ውልቃዊ መጽናዕቲ እዞም ዝተፈላለዩ ክፍሊ ጽሑፋት ጥራይ ንጠቅስ፡

• “እሞ ዘይፍረያዊ ይኸውን” (ማቴዎስ 13:22 – እቲ ኣብ እሾኽ ዝተዘርአ)
• “ስንፍናን ዘይፍረያዊን ከይትኾኑ” (2 ጴጥሮስ 1:8 – እቶም ኣብ ዝሓለፉ ፍቕድታት ዝተጠቕሱ ነገራት እንተዘይሃልዮም)
• “ፍረ ዘይብሎም” (ይሁዳ 12 – እቶም ዘይኣምኑ)
• “ዘይፍረያዊ ግብሪ ጸልማት” (ኤፌሶን 5:11)
• “ዘይፍረያዊ ከይኾኑ” (ቲቶስ 3:14 – እቶም ኣመንቲ)
• “ምስትውዓለይ ዘይፍረያዊ እዩ” (1 ቈረንቶስ 14:14 – መንፈስን ልሳንን ኣብ ጸሎት ንጡፋት እንተኾኑ እኳ፡ ምስትውዓል እንተዘይተዋፊሩ ዘይፍረያዊ ወይ ዘይጥቅም እዩ)።

ፍቕሪ፡ ሓጎስ፡ ሰላም

እቶም ቀዳሞት ሰለስተ ባህርያት ፍረ መንፈስ ሓደ ኣዝዩ ጽቡቕ ዝኾነ ነገር ኣለዎም። ጐይታ ኩሎም ይጥቅሶም እሞ “ናተይ....” ይብሎም።

• “ኣብ ፍቕረይጽንዑ” (ዮሃንስ 15:9)
• “ ሓጎሰይ ኣባኻትኩም ምእንቲ ኪኸውን” (ዮሃንስ 15:11)
• “ሰላመይ እህበኩም ኣሎኹ” (ዮሃንስ 14:27)

ኩሎም እቶም ትሽዓተ ባህርያት ክፋል ፍረ መንፈስ ስለዝኾኑ፡ ምንጮም ድማ ካብ ግብሪ መንፈስ ኣምላኽ እዩ፡ ፍቕርን ሓጎስን ድማ ኣብ ካልእ ክፍሊ ቅዱሳት ጽሑፋት ምስ መንፈስ ኣምላኽ ተኣሳሲሮም ኣለዉ።

• “ግናኸ ኣሕዋተይ፡ ብጐይታና የሱስ ክርስቶስን ብ ፍቕሪ መንፈስን፡ ምእንታይ ናብ ኣምላኽ ብጸሎት ምሳይ ክትጋደሉ እልምነኩም ኣሎኹ” (ሮሜ 15:30)
• “ደቀ መዛሙርቲ ድማ ብ ሓጎስን መንፈስ ቅዱስንመልኡ” (ግብሪ ሃዋርያት 13:52)

ትዕግስቲ

እዚ ኣብ ኩሉ ዝተፈላለየ ሽግራትናን ጾርናን ናይ ክርስትያን ህይወት ብዘይ ምጕርምራም ዝጸንዕ መንፈሳዊን ነፍሳዊን ባህርይ እዩ።

ሕያውነት

(ልእመት)፡ እዚ “ሕያውነት ብግብሪ” ተባሂሉ ተጸዊዑ ኣሎ፡ ሕያውነት ብግብሪ ጸጋ፡ ምሕረትን ልእመትን ዝግለጽ። ኣምላኽ ብሕያውነት ሃብታም ምዃኑ ተነጊሩ ኣሎ (ሮሜ 2:4)፤ እዚ ሕያውነት እዚ ድማ ብምሃብ ወዱ ተገሊጹ (ቲቶስ 3:4)።

ሕያውነት

እዚ ናይቲ ዝሓለፈ ቃል መተካእታ እዩ። ተመሳሳሊ ትርጉም ኣለዎ፡ ግናኸ ብልክዕ ሓደ ኣይኮነን። እቲ ፍልልይ እንታይ እዩ? ገሊኦም እዚ ቃል እዚ ነቲ ዝያዳ ጽኑዕ ባህርያት ሕያውነት ከም ዝሓውስ ሓሳብ ኣቕሪቦም ኣለዉ፡ ማለት፡ ንኻልኦት ጽቡቕ ምግባር፡ ግናኸ ብልእመት ኣገባብ ክኸውን ኣይግድን። ኣብ መጽሓፍ ትሬንች ብዛዕባ መተካእታ ቃላት፡ ጐይታ ነቶም ሸየጥትን ገዛእትን ካብ ቤተ መቕደስ ምውጻኡ ከም ኣብነት ይጥቀም።

እምነት

(እምነት፡ እሙንነት)፡ ኣብ ሓደ ሰብ ክንደይ ጽቡቕ ባህርይ እዩ – እሙንነት። ባሮት ንጐይተኦም “ኩሉ ጽቡቕ እምነት” ከርእዩ ክተባብዑ ይግባእ፡ በዚ ድማ ንትምህርቲ መድሓኒና ኣምላኽ የጽብቑ (ቲቶስ 2:10)። እዚ ድማ ኣብ ኣምላኽ ባዕሉ ዝርከብ ነገር እዩ (ሮሜ 3:3)።

ገርህነት

ኣብ መዓልታዊ ቛንቋ ገርህነት ምስ ድኻም ክመሳሰል ይኽእል እዩ። ኣብ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ኣጠቓቕማ ግና ከምኡ ኣይኮነን! እቲ ሓፈሻዊ ሓሳብ፡ ሓደ ሰብ ገርሂ እንተኾነ፡ ንርእሱ ክሕግዝ ኣይክእልን እዩ። ምስ ጐይታና ክንደይ ፍልልይ ኣሎ፡ ንሱ “ገርሂ ልቢ” ነይሩ (ማቴዎስ 11:20-30)። ንሱ ገርሂ ነይሩ እሞ ኩሉ ዘይተወሰነ ሃብቲ ኣምላኽ ኣብ ትእዛዙ ነይሩ። ኣማኒ ነዚ ባህርይ እዚ ኣብ ህይወቱ ብፍላይ ድማ ኣብ ኣገልግሎቱ ከዕብዮ ይግባእ (1 ቈረንቶስ 4:21፡ 2 ጢሞቴዎስ 2:25)።

ርእሰ-ምቁጽጻር

(ልከኝነት)፡ ኣብቲ ሰብ ተጻራሪ ዝምሃረሉ ዓለም፡ ርእሰ-ምቁጽጻር ክንደይ ኣገዳሲ እዩ። ብምሉእ ርእስኻ ተቖጻጺርካ ኣብዛ ዓለም ምምልላስ፡ ካልኦት ዝወድቁሉ ንስኻ ክትዕወት የኽእለካ። ሓደ ሰብ ከም ዝበሎ፡ ርእሰ-ምቁጽጻር ዓወት ማለት እዩ።

“ንኸምዚኦም ዝበሉ ሕጊ የልቦን” – ዝኾነ ሕጊ ነዚ ፍረ መንፈስ ኣብ ህይወትካ ምግላጽ ኣይክልክልን እዩ። ብኣንጻሩ፡ ንስኻን ኣነን ብኸምዚኦም ባህርያት እንተተፈልጥና፡ ጐይታና ክኸብር እዩ።

መጽሓፍ ቅዱስካን መዝገበ ቃላትካን ኣልዒልካ፡ ኣብዚኦም ትሽዓተ ኣገደስቲ ባህርያት መጽናዕቲ ቃል ክትጅምር ስለምንታይ ዘይትፍትን። ብርግጽ ክትክሓስ ኢኻ።