እቲ ዓሰርተ ሾብዓተ መዝሙር “ጸሎት ዳዊት” ተባሂሉ ተሰይሙ ኣሎ፡ ኣብኡ ድማ ንጥዕና ዘለዎ ሰብ ኣብ ማእከል እኩያት ዘሎ ልምምድ ንረክብ። ዳዊት ብዛዕባ ንጽህናኡ ንየሆዋ ይዛረብ፡ ከም ፍረ ዓይኑ ኸኣ ካብቶም ዚኸብብዎ እኩያት ኪሕልዎ ይደሊ። እቶም ንጥዕና ዘለዎም ዚጭቁኑ ድማ፡
እቶም ኣብዛ ህይወት እዚኣ ግደኦም ዘለዎም ሰባት ዓለም እዮም፡ ከብዶም ድማ ብሕቡእ መዝገብካ ትመልኦ፡ ብዙሓት ውሉዳት ኣለዎም እሞ ንዝተረፈ ንብረቶም ንህጻናቶም ይሓድጉ (መዝሙር 17:14)።
ሰብ ብዘይ ኣምላኽ ከምዚ እዩ። ብዛዕባ እዚ ሕጂ ዘሎ ነገር ጥራይ እዩ ዚሓስብ፡ ብዛዕባ ኣምላኽን ድሕሪ መቓብር ዘላ ዘለኣለማዊ ህይወትን ከይሓሰበ፡ ኣብቲ ዚሓልፍ ዘሎ ይነብር።
ትርጓሜ መዝሙር 17:15
“ኣነ ግና”
ብኣንጻር ሰባት ዓለም፡ እቲ መዝሙራዊ ንኣምላኽ ብዛዕባ እምነቱ ይነግሮ። ኣብዛ ህይወት እዚኣ ብዛዕባ እቲ ኣብቲ ዚመጽእ ህይወት ዚኸውን ግደኡ ይጽሎ። እዚ ብሓፈሻ ናይ ግልሰብ ጉዳይ እዩ። ኣብዚ ንኻልኦት ኪዛረብ ኣይክእልን፡ እዚ ንነፍሱ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ዚጸሉ እዩ፡ ግናኸ ካልኦት ንልምምዱ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ኪርድኡ ይደሊ። ነፍሱ ኸተዕርፈሉ ዝኽእል ብሩህ ራእይ ክርስትና ኣይነበረን፡ ግናኸ ንዳዊት ብዛዕባ መጻኢ ብርሃን ካብ ኣምላኽ ነበሮ፡ እምነቱ ኸኣ ነቲ ኣምላኽ ዝገለጾ ሓዘቶ፡ መንፈስ ኣምላኽ ድማ ብዳዊት ገይሩ፡ ኣብዚ ክፍሊ እዚ ኻብ ግዜኡ ንላዕሊ ብርሃን ዝሃበ ይመስል።
“ገጽካ ኽርኢ እየ”
ኣምላኽ ንኣበው፡ ንሙሴን ንኻልኦትን ተገሊጹ ነይሩ፡ ንሙሴ ኸኣ፡ “ኣነ ኣምላኽ ኣቦኻ፡ ኣምላኽ ኣብርሃም፡ ኣምላኽ ይስሃቅ፡ ኣምላኽ ያእቆብ እየ” ኢሉዎ ነይሩ፡ ትርጓሜ እግዚኣብሔር ድማ ኣብዚ፡
ኣምላኽ ኣምላኽ ምዉታት ዘይኮነስ፡ ናይ ህያዋን እዩ (ዘጸኣት 3:6፤ ማቴዎስ 22:29–32)።
እዚ ጽሑፍ እዚ ቅዱሳን ኣምላኽ ካብ ምዉታት ከም ዚትንስኡ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ሰማይ ኣብ ቅድሚ ገጽ ኣምላኽ ከም ዚነብሩ የፍልጥ። ብሓቂ፡ ኣብ ወንጌል ሉቃስ፡ እግዚኣብሔር ኣብርሃም ኣብኡ ህያው ምዃኑ የርእየና (ሉቃስ 16:22–31)፡ ከምኡ’ውን ሙሴ ህያው ምዃኑ፡ ምስ ኤልያስ ኣብ ከረን ክብሪ ምስ የሱስ ተራእዩ እዩ።
ዳዊት ነቲ ኣምላኽ ንሙሴ ኣብ ዘጸኣት 3:6 ዝሃቦ መልእኽቲ እንተ ተረዲኡዎ፡ ነፍሱ ብእምነት ነቲ ገጽ የሆዋ ምርኣይ ዝብል ተስፋ ብኸመይ ከም ዝሓዘቶ ኽንርዳእ ንኽእል። እዚ ከምኡ ይኹን ኣይኹን፡ መንፈስ ኣምላኽ ነዚ ዓሚቕ እምነት እዚ ሃቦ፡ እዚ ድማ ብኸምዚ ዝኣመነ ስምዒት ኪብል ኣኽኣሎ፡
“ኣነ ግና ገጽካ ኽርኢ እየ።”
ዳዊት ብዛዕባ እቲ ድሕሪ ሞት ዘሎ ነገር ይሓስብ ከም ዝነበረ ንሓንቲ ቅጽበት እኳ ኽንጠራጠር ኣይንኽእልን፡ ከመይሲ ብዛዕባ እቶም ኣብዛ ህይወት እዚኣ ግደኦም ዘለዎም ሰባት ዓለም ይዛረብ ነይሩ። ብንጹር ብዛዕባ እቲ ዚመጽእ ህይወት ይሓስብ ነይሩ።
ምስ ክርስትያን፡ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እዚ ጸሊም ብርሃን ብሉይ ኪዳን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብሩህ ብርሃን ሓድሽ ኪዳን፡ ብቓላት እግዚኣብሔር የሱስ ባዕሉን ብቓላት መንፈስ ቅዱስ ካብ ሰማይ ዝወረደን ኣሎ። ነዚ ብርሃን እዚ ብምሓዝ፡ እቲ ክርስትያን ከም ዳዊት ብተመሳሳሊ እምነት፡ ከምኡ’ውን ብቓልን ተስፋን ኣምላኽ እምነትን ተስፋን ከም ዘለዎ ኺዛረብ ይኽእል።
እቲ ክርስትያን ኣብ ቅድሚ ገጽ ኣምላኽ ምምጻእ፡ ብክርስቶስ ምቕባል እንታይ ምዃኑ ይፈልጥ፡ ከምቲ ናብ እብራውያን ዝጸሓፈ ጸሓፊ ኸኣ ኪብል ይኽእል፡
“ንየሱስ ንርኢ … ብኽብርን ብኽብረትን ተቐሊዑ”
ከምኡ’ውን ኪብል ይኽእል፡
“ንሕና ኩላትና፡ ብዘይ መጋረጃ ገጽ ንኽብሪ እግዚኣብሔር እናጠመትና” (2 ቈረንቶስ 3:18)፡
ሕጂ ድማ እቲ መሰልና እዩ፡
“ፍልጠት ክብሪ ኣምላኽ ኣብ ገጽ የሱስ ክርስቶስ” (2 ቈረንቶስ 4:6)።
ብእምነትን ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስን፡ እቲ ክርስትያን ምስቲ መዝሙራዊ ገጹ ኸም እንርኢ ኺብል መሰሉ እዩ።
እግዚኣብሔር ንቤተ ክርስቲያኑ ቕድሚ ምምጽኡ ንዓና ናብ ባዕሉ ኺወስደና እንተ ደልዩ፡ ምስቲ መዝሙራዊ “ገጽካ ኽርኢ እየ” ኽንብል ንኽእል። ነቲ ዚመውት ዝነበረ ሰራቒ፡ “ጐይታይ፡ ናብ መንግስትኻ ምስ መጻእካ ዘክረኒ” ምስ በለ፡ ንሱ ኸኣ መለሰሉ፡
ብሓቂ እብለካ ኣሎኹ፡ ሎሚ ምሳይ ኣብ ገነት ክትከውን ኢኻ (ሉቃስ 23:42–43)።
ቅዱሳን ኣምላኽ ካብቲ መሬታዊ ኣቕሓ ምስ ተፈትሑ፡ ናብ ሕቕፊ ኣብርሃም ዘይኮነስ፡ ናብ እግዚኣብሔር ባዕሉ ኣብ ሰማያዊት ገነት እዮም ዚኸዱ።
ብሃዋርያ ጳውሎስ ገይሩ፡ መንፈስ ቅዱስ ቃላት እግዚኣብሔር የረጋግጸልና። ጳውሎስ ናብ ገነት ተወስደ ነይሩ፡ ኣብኡ ዘሎ ዘይነገር ሓጐስ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ተማሂሩ ነይሩ፡ ስለዚ ኸኣ ኪብል ከኣለ፡
ኣብ መንጎ ክልተ ተጸጊዐ ኣሎኹ፡ ክኸይድ ምስ ክርስቶስ ክኸውን ድማ እደሊ፡ እዚ ድማ ኣዝዩ ይሓይሽ (ፊልጲ 1:23)።
ብዛዕባ ባዕሉ ጥራይ እንተ ሓሲቡ ነይሩ፡ ጭንቀት ኣይምሃለዎን፡ ነቲ ዝሓሸ ግደ ጥራይ ምደለየ ነይሩ፡ ግናኸ ብዛዕባ እቶም ኣብኡ ዝምርኮሱን ርሕሩሕ ክንክኑ ዜድልዮምን ምስ ሓሰበ፡ ንሳቶም ኢሉ ኣብ መገዲ ፈተናን መከራን ኪቕጽል ፍቓደኛ ነበረ። መንፈስ ኣምላኽ ድማ ብጳውሎስ ገይሩ ኣብ 2 ቈረንቶስ 5:8 ከምዚ ይነግረና፡
ንሕና ብእምነት ኢና፡ ካብ ስጋ ርሒቕና ምስ እግዚኣብሔር ክንከውን ድማ ንደሊ።
ኣብቲ ኣብ 2 ቈረንቶስ 5 ተጠቒሱ ዘሎ ዘይተኸድነ ኩነታት ገጽ እግዚኣብሔር ምርኣይ ክቡር እኳ እንተኾነ፡ ኩሎም ቅዱሳን ናብ ቤት ምስ ተኣከቡ፡ ገጽ የሱስ ምርኣይ ዝያዳ ክቡር ኪኸውን እዩ፡ ከምቲ ኣብ ራእይ 22:3–4 እንነብቦ፡
ኣገልገልቱ ኸኣ ኬገልግልዎ እዮም፡ ገጹ ኸኣ ኪርእዩ እዮም፡ ስሙ ኸኣ ኣብ ግምባሮም ኪኸውን እዩ።
ስለዚ ቅዱሳን እዚ ሕጂ ዘሎ ግዜ፡ ሕጂ ዘይተኸድነ ገጽ የሱስ ምርኣይ እንታይ ምዃኑ ይፈልጡ፡ ብሞት ኪሓልፉ እንተ ተጸውዑ፡ ንእኡ ምርኣይን ምስኡ ምዃንን ተስፋ ኣለዎም፡ ከምኡ’ውን ኣብ መዓልቲ እቲ ዚመጽእ ክብሪ ገጹ ኺርእዩ እዮም።
እቲ ጸሓፊ መዝሙር 49 ኣብ ሃብቶም ዝተኣማመኑ ሰባት ዓለም መወዳእታኦም ሓሰበ፡ ከምዚ ድማ በለ፡
ከም ኣባጊዕ ኣብ መቓብር ይቕመጡ … ጽባቐኦም ድማ ኣብ መቓብር ኪጠፍእ እዩ (ፍቕዲ 14)።
ምስቶም ጥዕና ዘለዎም ተስፋ ነበረ፡ ከምቲ እቲ መዝሙራዊ ዚጽሕፍ፡
“ኣምላኽ ግና ንነፍሰይ ካብ ሓይሊ መቓብር ኬድሕና እዩ፡ ከመይሲ ኺቕበለኒ እዩ።”
እዚ ድሕሪ መቓብር ናብ ኣምላኽ ኪቕበል ዝሓሰበ እምነት ክንደይ ክቡር እዩ።
“ብጽድቂ”
ዳዊት ገጽ የሆዋ ኺርኢ እንተኾይኑ፡ ብጽድቂ ኸም ዚኸውን ተረዲኡ ነይሩ፡ ከመይሲ ኣምላኽ ኩሉ ሳዕ ምስ ቅዱስ ባህርዩ ብምስምማዕ ኪገብር ኣለዎ፡ ምስቲ ብዛዕባ ሓጢኣት ዘሎ ናይ ዝፋኑ ሕቶታት ብፍጹም ተፈጺሙ። ክርስቶስ ስለ ዝሞተ፡ ኣብ ሞቱ ድማ ኩሉ ሕቶታት እቲ መለኮታዊ ዝፋን ብዛዕባ በደልና ስለ ዝፈጸመ፡ ገጹ ብጽድቂ ብኸመይ ክንርኢ ኸም እንኽእል ብንጹር ንርኢ። ኣብርሃም ብእምነት ብኣምላኽ ጻድቕ ተቖጺሩ ነይሩ፡ ንሕና እውን ጽድቂ ተቖጺሩልና ኣሎ፡
ንእኡ፡ ንጐይታና የሱስ ካብ ምዉታት ዘተንስኤ እንተ ኣሚንና፡ ንሱ ንበደልና ተዋሂቡ፡ ንጽድቅና ድማ ተንስአ (ሮሜ 4:22–25)።
ብተወሳኺ፡ ኣብ ክርስቶስ ብምዃን፡ ከምኡ’ውን ናይቲ ጻድቕ ዝኾንናሉ ህይወት ብምሓዝ፡ ኣምላኽ ከምዚ ይብለና፡
“ጻድቕ ተገይርና” (ሮሜ 5:19)፡
እዚ ድማ ናይ ኩሎም እቶም ብሓቂ ኣብ ትሕቲ ርእስነት ክርስቶስ፡ እቲ ዳሕረዋይ ኣዳም፡ ዚመጹ ግደ እዩ። ከምቲ እቲ ጠፋኢ ወዲ ብዝበለጸ ክዳን፡ ሕጂ እውን ኣብ ክርስቶስ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ተቐቢልና ኢና፡ ከምቲ ተጻሒፉ ዘሎ፡
ንሱ ሓጢኣት ዘይፈልጥ ንሱ፡ ንሕና ጽድቂ ኣምላኽ ብእኡ ምእንቲ ኽንከውን፡ ንሱ ንሓጢኣት ገበሮ (2 ቈረንቶስ 5:21)።
ሕጂ ጽድቂ ኣምላኽ ኣብ ክርስቶስ ኢና፡ ኣብ መዓልቲ ክብሩ ድማ ጽድቂ ኣምላኽ ኣብ ክርስቶስ ኴንና ኽንርአ ኢና።
“ክጸግብ እየ”
ሕጂ እውን፡ ነቲ
“ህያው ማይ” (ዮሃንስ 4:14)፡
እቲ ክርስትያን ብክርስቶስ ምጽጋብ እንታይ ምዃኑ ይፈልጥ። ክርስቶስ ነፍሲ ወከፍ ትምኒት እቲ ጸጋ ኣብ ውሽጥና ዝፈጠሮ ልቢ ንምጽጋብ እኹል እዩ። እቲ ኣማኒ ብሞት ኪሓልፍ እንተ ተጸውዑ፡ ምስ ክርስቶስ ኣብ ሰማያዊት ገነት “ዝሓሸ” ግደ እንተ ኣለዎ፡ እቲ መንፈስ ኣብ ክርስቶስ ኣብቲ ክቡር ቦታ ምጽጋብ ኪረክብ እዩ። ግናኸ ኣብዚ እቲ መዝሙራዊ ዝያዳ ንቕድሚት ይጥምት ኣሎ፡ ከምቲ እቲ ክርስትያን እውን ዚገብሮ፡ ኩሉ ትምኒት ብፍጹም ዚጸግብሉ ግዜ፡ እዚ ድማ ንዘለኣለም እዩ።
“ምስ ንቕሕ”
ኣብ ምድሪ ኸሎ፡ እግዚኣብሔር የሱስ ከምዚ በለ፡
ዓርክና ኣልኣዛር ደቒሱ ኣሎ፡ ግናኸ ካብ ድቃሱ ኸተንስኦ እኸይድ ኣሎኹ (ዮሃንስ 11:11)።
ሞት ናብ ክርስትያን ምስ መጸ፡ ድቃስ ጥራይ እዩ፡ ንስጋ ድቃስ ክሳዕ እግዚኣብሔር ኣብ ምምጽኡ ዜተንስኦ። ስለዚ ድማ ብዛዕባ እስጢፋኖስ ከምዚ ተጻሒፉ ኣሎ፡
እዚ ምስ በለ ድማ ደቀሰ (ግብሪ ሃዋርያት 7:60)።
ጳውሎስ ብመንፈስ ቅዱስ፡ ብዛዕባ እቶም ዚሞቱ ቅዱሳን ከም ደቀሱ ይዛረብ (1 ተሰሎንቄ 4:13–15፤ 5:10፤ 1 ቈረንቶስ 15:20, 51)፡ ከምኡ’ውን ብዛዕባ ዳዊት ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 13:36 ተጻሒፉ ኣሎ።
እታ ንህጻና ዜድቅስ ኣደ፡ ንምትንሳኡ ኢላ እያ እትገብሮ። ከምኡ ድማ ምስቲ ኣማኒ፡ ናይ ብሉይ ኪዳን ይኹን ናይ ድሕሪኡ ዘመን፡ እቶም ብየሱስ ዝደቀሱ ብየሱስ ኪትንስኡ እዮም። እዚ ናይ ዳዊት እምነትን ተስፋን ነበረ፡ ናትና እውን እዩ። ትንሳኤ ናይ ቅዱሳን ጥንቲ ተስፋ ነበረ፡ ከምቲ ኣብ ቃላት ዳዊትን እዮብን ዚርአ (እዮብ 19:26, 27)። ሓድሽ ኪዳን ብዚ ብዙሕ ክቡር ሓቂ ተመሊኡ ኣሎ። እግዚኣብሔር ብዛዕባ፡
ትንሳኤ ህይወት፡ ከምኡ’ውን … ትንሳኤ ፍርዲ (ዮሃንስ 5:29)፡
ጳውሎስ ድማ ኣብ ቅድሚ ፌሊክስ ብዛዕባ፡
ትንሳኤ ምዉታት፡ ናይ ጻድቃንን ናይ ሓጥኣንን (ግብሪ ሃዋርያት 24:15)፡
ተዛረበ፡ ካልኦት ጽሑፋት ድማ ኣብ መንጎኦም ሽሕ ዓመት ዘለዎም ክልተ ፍሉያት ትንሳኤታት ከም ዘለዉ የርእዩ።
“ብምስልኻ”
ሰብ ብምስሊ ኣምላኽ ተገይሩ ነይሩ፡ ግናኸ ወዮ፡ ብቕልጡፍ ነዚ ሰኣኖ፡ ግናኸ እዚ ኣብዚ ብሞራላዊ ምስሊ የሱስ ምውጻእ ናይ ክርስትያን መሰል እዩ (2 ቈረንቶስ 3:18)። ዳዊት ብመንፈስ ቅዱስ፡ ብምስሊ የሆዋ ካብ ምዉታት ከም ዚትንስእ ይኣምን፡ ግናኸ ሓድሽ ኪዳን ብዛዕባ እዚ ክቡር ዛዕባ ንክርስትያን ብዙሕ ብርሃን ይህብ።
ብሓቂ ከም የሱስ ክንከውን ኢና፡ ካብ ሞት ንውጻእ፡ ወይ እውን ኣብ ምምጽእ እግዚኣብሔር ህያዋን እንተኾንና፡ እቲ መዋቲ ስጋና ይቕየር፡ ከመይሲ ሃዋርያ ዮሃንስ ከምዚ ይብል፡
ከምኡ ኽንከውን ኢና፡ ከመይሲ ከም ዘሎ ኽንርእዮ ኢና (1 ዮሃንስ 3:2)።
ጳውሎስ ምስ ዮሃንስ ኣብዚ ሓጐስ ዝመልኦ ዛዕባ ይሓብር፡ ከምዚ ድማ ይጽሕፍ፡
ንሕና ኸኣ ነቲ ርኹስ ስጋና ኺልውጦ እዩ፡ ከምቲ ንኹሉ ነገር ንባዕሉ ኺገዝእ ዚኽእለሉ ስራሕ፡ ከምቲ ናይ ክብሩ ስጋኡ ኺገብሮ እዩ (ፊልጲ 3:21)።
እቲ መዝሙራዊ “ብምስልኻ” ምስ ንቕሕ ምጽጋቡ ኺዛረብ ይግባእ። ሽዑ ነዚ ክቡር ሓቂ ኸምቲ ሕጂ እንፈልጦ ኺርድኦ ኣይከኣለን፡ ግናኸ እምነት ሓዘቶ፡ ብጸሊም መገዲ እኳ እንተ ተፈልጠ። ዳዊት ብሓቂ ከም የሱስ ኪኸውን እዩ፡ ምስና፡ ከም ስጋ የሱስ ዝኾነ ስጋ ክብሪ ኺህልዎ እዩ፡ እዚ ድማ ነቲ ሰማያዊ ቦታ ዚሰማማዕ ስጋ እዩ፡ ኣብኡ ድማ እቶም ሰማያውያን ቅዱሳን፡ ብፍሉያት ስድራቤቶም፡ ኣብ ቅድሚ ገጽ እግዚኣብሔር፡ ኣብ ቤት ኣቦ ንዘለኣለም ኪነብሩ እዮም።
ሽዑ ኩሉ ትምኒትና ብፍጹም ኪጸግብ እዩ፡ ከመይሲ ኩሉ እቲ ኣምላኽ ዝተስፈወልና ሽዑ ኺረክብ እዩ፡ ምስ የሱስ ምስ እንኸውንን ከምኡ ምስ እንኸውንን፡ ኣብ ቅድሚ ገጽ ኣቦ ቦታኡ ምስ እንካፈል፡ ፍቕሪ ኣቦ ኣብኡ ኸም ዝዓርፍ ኣብ ልዕሌና ኸም ዝዓርፍ እናፈለጥና፡ ምስ ኣቦ ብተመሳሳሊ ርክብ እናሃለና፡ ኣብኡ ንሱ በዅሪ ኣብ ብዙሓት ኣሕዋት እዩ፡ ቤተ ክርስቲያን ድማ ስጋን መርዓትን ክርስቶስ ኴና፡ ፍቕሩ ኣብኣ ኺፈስስ፡ ከምኡ’ውን ንዘለኣለማዊ ምግላጽ ክብሪ ኣምላኽ ኣቕሓ ኴና።
