ምምላስ ናብ ጽሑፋት

መጽሓፍ ቅዱሳዊ መምርሒ ንተምሃሮ ኣብ ትምህርቲ እምነት ንምምራሕ

ሪቻርድ ባርኔት
28 ግን 2023
10 ዝተሓተ ንባብ

ምኽሪ ንመንእሰያት

ቅዱስ «ፍልጠት ክዓቢ እዩ» () ኢሉ ተነቢዩ። እዚ እዚ ብብዝሒ ናይ ኮለጃት፣ ዩኒቨርሲቲታትን ካልኦት ትካላት ትምህርትን ከምኡ’ውን ብሚልዮናት ዝቑጸሩ መንእሰያትን ዓበይትን ተማሃሮ ኣብ ዝተፈላለዩ መደባት ትምህርቲ ብዝምዝገቡሉ ዘለዉ ብሩህ እዩ።

እንተደኣ ንኻልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ወይ ድሕሪ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ንምምሃር ትዳሎ ኮይንካ፣ እንኳዕ ሓጎሰካ። ብፍላይ ኣብዚ ብርቱዕ ዘለዎ ናይ ስራሕ ዓለም፣ ብሉጻት ስራሕቲ ንብሉጻት ዝወሃቡሉ እዋን፣ ጽቡቕ ትምህርቲ ዘለዎ ዋጋ ክሳብ ክንደይ ከም ዝዓበየ ክገልጾ ኣይክእልን። ናብ ኮለጅ ወይ ዩኒቨርሲቲ ንምኻድ ዝገበርካዮ ብወለድኻ ተደሪኹ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ንሳቶም ድማ ብኣካዳሚያዊ መዳይ ክትበልጽ ይደልዩኻ፣ ወይ ድማ ንዓኻ ንዝገበርካዮ ሸቶ ዝተኣሳሰረ ክኸውን ይኽእል እዩ። ክእለታት ይድለዩ እዮም፣ እቶም ብሉጽ ዲፕሎማ ኮለጅ ዘለዎም ድማ ኣታዊኦም ብዓብዪ ደረጃ ከም ዝዓቢ ክጽበዩ ይኽእሉ እዮም። ይኹን እምበር፣ ኣብ ሰለስተ መዳያት ክትጥንቀቕ ይግባእ፣ ኣብ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ፣ ኣብ ሞያዊ ቤት ትምህርቲ፣ ኣብ ኮለጅ ወይ ዩኒቨርሲቲ እንተሃሊኻ።

«ንስኻ ግና ነቲ ዝመሃርካዮን ዝተረጋገጽካዮን ጸኒዕካ ሓዝ።» —2

ብዙሓት ኣብ ክርስትያናዊ ገዛውቲ ዝዓበዩን ናብ ቤት ትምህርትን ኣኼባታት ቤተ ክርስትያንን ዝኸዱን ተማሃሮ ኮለጅ ምስ ምእመናን ምእካብ ይገድፉ። ገሊኦም ከኣ ንክርስትያናዊ እምነቶም ይሓድጉ። እዚ ዘስግእ እዚ ብኣምላኽ ዘይኣምኑን ፍልስፍናውያን ትምህርቲ ናይ ገሊኦም ፕሮፌሰራት ዝመጸ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ እዚ ድማ ብጽኑዕ ኣብ ክርስትያናዊ ብምጽናዕ ጥራይ ክቃወም ይከኣል። ምጥፋእ ሓደ ሰብ ድማ ብምስ ተማሃሮኡ ተቐባልነት ንምርካብ ዝመጸ ጸቕጢ ወይ ድማ ንወለዱ ንምቅዋም ዝተገብረ ተግባር ክኸውን ይኽእል እዩ።

ብኻልእ ወገን፣ ክርስትያናዊ ምዕባይ ንብዙሓት ተማሃሮ ትምህርቶም እናቐጸሉ እምነቶም ንምሕላው ሓጊዝዎም እዩ። የሱስ ዝነበረ ብሉጽ ሰብ እዩ፣ ንዓኻ ከም መንእሰይ ወዲ ወይ ዝሃበካ ምኽሪ ድማ እዚ እዩ፦ «ምዕዶ ኣቦኻ ስማዕ፣ ሕጊ ኣዴኻ ድማ ኣይትሕደግ» ()። መንእሰይ ብኣዲኡን ዓባዩን ቅዱሳት ጽሑፋት ተማሂሩ ነይሩ (2 , )። ብዙሓት ይርሕቁ ኣብ ዝነበሩሉ እዋን፣ ጸኒዑ ክሕዝን ነቲ ዝተማህሮን ዝሰምዖን ክቕጽል ኣተባብዖ።

፣ ሃገሩ፣ ገዝኡን ስድራቤቱን ብሓይሊ ዝተወስደ መንእሰይ፣ ቋንቋ ክመሃርን ኣብ ብልሹው ናይ ስርዓት ክምሃርን ነይርዎ። ከም ካልኦት ክመኽር ይኽእል ነይሩ፣ «ስለምንታይ ብምዕባየይ ክጥንቀቕ ዘሎኒ? ከመይሲ፣ ኣብ ሓዳስ ሃገር እየ ዘለኹ፣ ኣብዚ ድማ ሓደ እኳ ኣይፈልጠንን። ምስ ባህሊ እንተተሰማሚዐን ነቲ ኣምላኽ ዘይብሉ ትምህርቶም እንተተቐቢለ፣ ህይወተይ ዝያዳ ቀሊል ክኸውን እዩ።» ይኹን እምበር፣ እዚ ኣብ ከባቢኡ ዝመረጾ መገዲ ኣይነበረን። ብሓቂ፣ «ንርእሱ ብምግቢ ወይ ድማ ብወይኒ ከየርክስ ኣብ ልቡ ወሰነ» ()። ምግቢ ንጉስን ንጉስን እዚ ዓለም እዚ ክህቦ ዝኽእል ብሉጽ ነገር ይውክል፣ ግናኸ «ሰብ ንብዘሎ ዓለም ረቢሑ ንነፍሱ እንተኣጥፍኣ እንታይ ይጠቕሞ?» ()። ኣብዚ ዓለም እዚ ብክርስቶስ ኣቢሉ ኣምላኽ ዝሃበና በረኸት ዝወዳደር የልቦን። ኣብ ኣምላኽ ዘይኣምን ከባቢ ንኣምላኽ ደው በለ፣ ኣምላኽ ድማ በረኸቶ። ብተወሳኺ፣ ንጣኦታት እታ ሃገር ክግዛእ ኣበየ፣ ንጐይታ መዓልታዊ ሰለስተ ብምጽላይ ዝነበሮ ዝኾነ ልማድ ቀጸለ።

ብዙሓት ጣኦታት ከም ስልጣን፣ ንብረትን ደስታን ሎሚ ኣለዉ፣ ንጐይታ ዘሎካ ፍቕሪ ከይወስዱኻ ድማ ክትጥንቀቕ ይግባእ። ስለዚ፣ ኣብ ኣምላኽ ዝተማሃርካዮ ብምሕዳግ ከይትደራደር እላብየካ። ኣብ ክንዲኡስ፣ እቲ ምዕዶ ትምህርትኻ ክኸውን ፍቐደሉ፣ ኣምላኽ ድማ በረኸት ክህበካ እዩ።

ጾታዊነት

« ስጋዊ ትምኒት መንእሰያት ድማ ህደም።» —2

ኣብ ኮለጅ ካምፓሳት ብዛዕባ ጾታዊ ምጥቃዕን ዓመጽን ምስማዕ ዘይተለመደ ኣይኮነን። ምጥቃም ኣልኮል፣ ማሪዋናን ካልኦት ኣደንዛዝዝን ብዙሕ ምስዞም ፍጻሜታት ከምኡ’ውን ምስ ካልኦት ዘይስነ-ምግባራውያን ውሳነታት ኣብ መንጎ መንእሰያት ብቐጥታ ዝተኣሳሰር እዩ። እዚ ምትእስሳር እዚ ዘገርም ኣይኮነን፣ ከመይሲ እቲ ብሉጽን ዘመናዊን ኣምላኽ ነዊሕ ቅድሚ ምትእስሳር ስኽራንን ጾታዊ ርክብን ኣርእዩ እዩ፦ «መን እዩ ዘለዎ? መን እዩ ጓሂ ዘለዎ? መን እዩ ባእሲ ዘለዎ? መን እዩ ዘይጥዑይ ዘረባ ዘለዎ? መን እዩ ብዘይ ምኽንያት ቁስሊ ዘለዎ? መን እዩ ዓይኒ ዘለዎ? እቶም ኣብ ነዊሕ ዝጸንሑ፣ እቶም ዝተሓዋወሰ ዝደልዩ። ንወይኒ ቐይሕ ምስ ኾነ፣ ኣብ ጽዋእ ከኣ ሕብሩ ምስ ሃበ፣ ቅኑዕ ኮይኑ ምስ ተንቀሳቐሰ ኣይትመልከቶ። ኣብ መወዳእታ ከም ተመን ይነክስ፣ ከም ድማ ይነድፍ። ኣዒንትኻ ንግዳማውያን ኣንስቲ ክርእያ እየን፣ ልብኻ ድማ ጠማዕቲ ነገራት ክዛረብ እዩ» (፣ ንምጥንኻር ብስያፍ ፊደላት ተጻሒፉ)።

ስለዚ፣ ነቲ ኣምላኽ ብነጻ ዝህቦ ብሉጽ ምኽሪ ክትቕበል ኣተባብዓካ፣ ማለት፦ «ወደይ፣ ንጥበበይ ኣቕልብ ... ከመይሲ ከናፍር ጓና ሰበይቲ ከም ይንጠብጥባ፣ ኣፋ ድማ ዘይቲ ዝልስልስ እዩ፣ ግናኸ መወዳእታኣ ከም መሪር ዕምባባ፣ ከም ክልተ ዝኣፉ ድማ ክሳብ ክንደይ ክትከውን እያ ... መገድኻ ካብኣ ኣርሕቕ፣ ናብ ማዕጾ ገዛኣ ድማ ኣይትቕረብ። ክብርኻ ንኻልኦት ከይትህብ፣ ዓመታትካ ድማ ንጨካናት፣ ገንዘብካ ብግዳማውያን ከይመልእ፣ ዕዮኻ ድማ ኣብ ገዛ ጓና ከይከውን፣ ኣብ መወዳእታ ድማ ስጋኻን ሰውነትካን ምስ ተወድአ፣ ክትሓዝን ኢኻ፣ ከምኡ ድማ ክትብል ኢኻ፣ ምዕዶ ክሳብ ክንደይ ጸሊአ፣ ልበይ ድማ ንተግሳጽ ንዒቑ፣ ድምጺ መምህራተይ ኣይሰማዕኩን፣ እዝነይ ድማ ናብቶም ዝመሃሩኒ ኣየቕናዕኩን!» ()።

ከም ኣልኮል፣ ፖርኖግራፊ ብርቱዕ ሱስ እዩ፣ ናብ ጌጋ ኣረኣእያ ጾታዊ ርክብ ድማ ይመርሕ፣ ናብ ኩሉ ዓይነት ሓጢኣታዊ ትምኒት ድማ ይወስድ። ስለዚ፣ ብጽኑዕ ክርሓቕን ክእለይን ይግባእ። ንቃል ኣምላኽ ዘይምእዛዝ ናብ ኩሉ ዓይነት ሽግር የእትወና፣ ግና ሽግር ይሕልወና።

ኣብ መወዳእታ ግና፣ ጾታዊ ዝመሓላለፉ ፣ ንኣብነት ኤችኣይቪ/ኤድስ፣ ብዙሕ ጋብቻ ዝግበር ጾታዊ ንጥፈታት ሳዕቤን እዩ። «ስጋኻን ሰውነትካን ምስ ተወድአ» (ቁ.11) ኤችኣይቪ/ኤድስ ንሰውነት ዝገብሮ ዘስካሕክሕ ግናኸ ቅኑዕ መግለጺ እዩ፣ ኣብ መወዳእታ ድማ ናብ ሞት ይመርሕ። «ቅዱስ ጾታዊ ርክብ» ብዝበሃሉ ክኢላታት ይምሃር፣ ግናኸ ኣምላኽ ዝሓሸ ነገር ይምህር፦ ድንግልና!

ብጻይነት

«ምስ ለባማት ዝኸይድ ለባም ይኸውን፣ ዓያሱ ግና ይጠፍእ።» —

ብብርሃን እቲ ቅድሚ ዝተጠቕሰ ጾታዊነት ዝብል ፣ ጽቡቕ ብጻይነት ምድላይ ዘለዎ ዋጋ ምርኣይ ኣጸጋሚ ኣይኮነን። ንኣብነት እንደገና ንርአ። ኣብ ሰለስተ ብሉጻት ኣዕሩኽ ነይሮምዎ፦ ሃናንያ፣ ሚሳኤልን ኣዛርያን። ንሳቶም ብጻዩ ነበሩ፣ ከመይሲ ሓደ እምነትን ሓደ ስነ-ምግባራዊ ዋጋታትን ይካፈሉ ነበሩ። ብተወሳኺ፣ ንኣምላኽ ናይ ስለ ዝገበረ፣ ንኣሽፐናዝ፣ « ሓሻውቲ» ዝነበረ ባቢሎናዊ፣ ኣምላኽ ሞገስ ኣምጽኣሉ። እዚ ሰብ እዚ፣ ንንጉስ ከም ዝፈርህ እንተተኣመነ እኳ፣ ንዳንኤል ብምግቢ ከየረክስ ዝገበሮ ሕቶ ፈቐደሉ፣ ኣብ ክንዲኡስ ጥረታት ወይ ዝተደቕሰ ክበልዕን ማይ ጥራይ ክሰትን ፈቐደሉ። ብሓደ መገዲ እቲ ጥረታትን ማይን ብዛዕባ ይዛረብ፣ ንሱ ድማ «ኣነ እየ፣ ናባይ ዝመጽእ ከቶ ኣይጠሚእን፣ ብኣይ ዝኣምን ድማ ከቶ ኣይጸምእን» () በለ። ንኹሉ ዝርዝራት ንምርካብ 1 ኣንብብ።

ዳንኤልን ኣዕሩኹን ንኣምላኽ እሙንነቱ ኣረጋገጹ፣ ንሱ ድማ ቅድሚ ሚእቲታት ዓመታት «ንኣይ ዘኽብሩኒ ከኽብሮም እየ፣ ንኣይ ዝንዕቁኒ ድማ ክንዕቆም እዮም» (1 ሳሙኤል ) ኢሉ ነይሩ። ኣብ 2 ብተወሳኺ ሽግር ምስ ኣጋጠሞም፣ «ሽዑ ናብ ገዝኡ ከደ፣ ነቲ ነገር ድማ ንሃናንያ፣ ሚሳኤልን ኣዛርያን ኣፍለጠ፣ ብጻዩ፦ ኣምላኽ ክሓቱ» ()። ነቲ ዘስግእ ጉዳይ ብጸሎት ናብ ኣምላኽ ኣቕረብዎ፣ ኣምላኽ ድማ ሕቶኦም ፈጸመ። ምስ ክርስትያን ኣዕሩኽካ ኣብ ካምፓስ ተራኺብካ ንጐይታ ኣብ ትምህርትኻን ቃልስኻን ብርግጽ ዓብዪ ዓስቢ ዝረኽበሉ ነገር እዩ።

ድማ ምስቶም ሓደ ኣተሓሳስባ ዘለዎም ሰባት ምኻድ ክሳብ ክንደይ ኣገዳሲ ምዃኑ ዝተገንዘበ ካልእ እዩ። ንሱ ድማ «ኣነ ኩሎም ንዓኻ ዝፈርሁ፣ ትእዛዛትካ ድማ ዝሕልዉ እየ» (መዝሙር ) ከምኡ’ውን «ብምኽሪ ረሲኣን ዘይመላለስ፣ ኣብ መገዲ ሓጥኣን ዘይቁም፣ ኣብ ወንበር መላገጽቲ ዘይቕመጥ ሰብ ብጹእ እዩ» (መዝሙር ) በለ። ምስ ረሲኣን ምሕዋስ ብዙሕ ብቑሩብ ዝኸይድ ሂደት እዩ፦ «ምምልላስ፣» «ምቁም» ኣብ መወዳእታ ድማ «ምቕማጥ።» ምስኦም ምስ ተሓዋወስካ፣ ንሳቶም ክትምስክርሎም ዝነበረካ ስነ-ምግባራዊ ሓይልኻ ኣጥፊእካዮ ማለት እዩ።

ሓደ ተወሳኺ ጥቅሲ ሃዋርያ ኣስተንትኑ፦ «ኣይትታለሉ፦ ሕማቕ ምትእስሳር [ብጻይነት] ጽቡቕ ስነ- የብልሽ።» (1 )። ፣ ዳዊትን ጳውሎስን እንታይ እዩ ዝመሳሰሎም? ንሳቶም ብልሹው ጽልዋ ናይ ሕማቕ ብጻይነት ይፈልጡ ነበሩ፣ ካብኡ ድማ ክርሕቁ ቈሪጾም ነበሩ። ብኻልእ ወገን፣ ኣብ ብጻይነት ናይቶም ንጐይታ ዝፈትዉን ከሐጕስዎ ዝደልዩን ሓይልን ምትብባዕን ኣሎ።

መደምደምታ

እቲ ዝከኣል ብሉጽ ምኽሪ ክህበኩም ፈቲነ እየ፣ እዚ ድማ ኣምላኽ ጥራይ ክመጽእ ይኽእል እዩ። ንዓኻትኩም ድማ ሓቂነቱ ንምርግጋጽ እዩ። ኣምላኽ ንዝኾነ ፈተና ክጻወር ይኽእል እዩ፣ ኣምላኽ ባዕሉ ድማ ንቓሉ እሙን ክኸውን እዩ።

ወጥሪ ሓጢኣት ክሕግዘኩም ይኽእል እዩ። ንቓሉ ብዘይምእዛዝ ትመላለሱ ከም ዝነበርኩም እንተረኺብኩም፣ ኣንፈት ንምቕያር ኣይዘግየን። «ሓጢኣትና እንተተናዘዝና፣ ንሱ እሙንን ጻድቕን እዩ፣ ሓጢኣትና ንምሕረት፣ ኩሉ ዓመጻ ድማ ንምጽራይ» (1 )። ኣብ ትምህርትኹም ክሳብ ምዝዛሙ ይባርኽኩም፣ ከመይሲ «ዝተፈጸመ ትምኒት ንነፍሲ ጥዑም እዩ» ()። ድሕሪኡ ናብ ስራሕ ቦታ ኺዱ፣ ኣምላኽ ክትኾኑ ዝደልየኩም ብሉጻት ኩኑ።

ኣብ መወዳእታ፣ ገና ክርስትያን እንተዘይኮይንኩም፣ ሓጢኣትኩም ክትንስሑ፣ ማዕጾ ልብኹም ክትከፍቱን ንጐይታ የሱስ ክኣቱን ከድሕነኩምን ክትሓትቱን ይግባእ። ግበርዎ።

ኣምላኽ ክሳብ ክንደይ ይፈትወኩም፣ ወዱ የሱስ፣ ንሓጢኣትኩም መቕጻዕቲ ንምውሳድ ሞተ፦ «ኣምላኽ ንዓለም ክሳዕ ክንደይ ስለ ዝፈተዋ፣ ንሓደ ወዱ በጃ ሃበ፣ ብእኡ ዝኣምን ኩሉ ከይጠፍእ፣ የግዳስ ናይ ዘለኣለም ክረክብ» ()። ናብ ንምኻድ ክትረብሑሉ ዝኽእሉ መገዲ የልቦን። ብሉጽ ዝገበርኩምዎ ምፍታንኩም ኣይኣክልን። የሱስ ንሓጢኣትኩም ከም ዝሞተ ክትኣምኑ ይግባእ። ኣምላኽ ጥራይ እዩ ሓጢኣትኩም ይቕረ ክብል ዝኽእል። እዚ ንዓኻትኩም ዝሃበኩም ናይ ፍቕሪ ህያቡ እዩ። «ብእምነት ብጸጋ ድሒንኩም ኢኹም፣ እዚ ድማ ካባኻትኩም ኣይኮነን፣ ህያብ ኣምላኽ እዩ፣ ብግብሪ ኣይኮነን» ()። ንሰማይ ክትዳለዉ ትደልዩዶ? እንተኾይኑ፣ ንኣምላኽ ከምዚ ኢልኩም ተዛረብዎ፦ «ፍቑር የሱስ፣ ሓጥእ ምዃነይ እፈልጥ እየ፣ ንሓጢኣተይ ንምውሳድ ከም ዝሞትካ ድማ እፈልጥ እየ። ንሓጢኣተይ ይቕረ ንምባልን ንሰማይ ንምድላውን ብኣኻ ኣለኒ። ንዓኻ ንምምላኽ ከም እትሕግዘኒ እፈልጥ እየ። የቐንየለይ!» —ኤል. ኣበርክሮምቢ

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia