ማሕደር ብዛዕባ ክርስቶስ ይዛረብ!
«ኣብ ማእከሎም ክነብር ከኣ መቕደስ ይግበሩለይ።» —ዘጸኣት 25:8 JND
ኣምላኽ ብዛዕባ ፍጥረት ዓለም ክነግረና ክልተ ምዕራፋት (ዘፍጥረት 1-2) ከም ዝወሰደ፡ ብዛዕባ ምህናጽ ማሕደር ድማ ዓሰርተ ሽዱሽተ ምዕራፋት (ዘጸኣት 25-40) ከም ዝወሰደ፡ እዚ ድማ ኣብ ማእከል ደቂ እስራኤል ዝነብረሉ መቕደስ ምዃኑ ብዙሕ ግዜ ተገሊጹ እዩ። እዚ ድማ ኣብ ሓሳባት ኣምላኽ ዘሎ ኣገዳስነት ማሕደር የርእየና።
እቲ ማሕደር ሰለስተ ክፍሊ ነበሮ። ቅድም ብኣፍደገ ዝተዓጽወ ኣጸድ ነበረ። እዚ «ኣጸድ ማሕደር» ተባሂሉ ይጽዋዕ ነበረ። መሰውኢ ምሕራርን መሕጸቢ ናስን ኣብኡ ነበሩ። ድሕሪኡ ኣብ ውሽጢ እቲ ኣጸድ ክልተ ክፍሊ ዘለዎ ድንኳን ዝመስል ህንጻ ነበረ፡ እዚ ድማ ቅዱስ ቦታን ቅድስተ ቅዱሳንን እዩ። ሰሌዳ መባእቲ እንጌራ፡ መብራህትን መሰውኢ ዕጣንን ኣብ ቅዱስ ቦታ ነበሩ። ታቦት ኪዳን ምስ መንበር ምሕረት ድማ ኣብ ቅድስተ ቅዱሳን በይኑ ነበረ። እብራውያን 9:6-7 ካህናት ኩሉ ግዜ ናብ ቅዱስ ቦታ ከም ዝኣትዉ፡ ሊቀ ካህናት ግን ዓመት ሓንሳእ ጥራይ ናብ ቅድስተ ቅዱሳን ከም ዝኣቱ ይነግረና።
እቲ ማሕደር እንታይ የርኢ? ኣብ ማሕደር (እንተወሓደ) ሰለስተ መስመራት ሓቂ ከም እንርኢ ክንጠቕስ ንኽእል ኢና።
ማሕደር ብዛዕባ ክርስቶስ ይዛረብ። እዚ ኣብዛ ጽሕፍቲ ክንሰርሓሉ እንደሊ ገጽ እዩ።
- ማሕደር ብዛዕባ ሰማይ ይዛረብ። እብራውያን 9:23 ማሕደር ንሰማያዊ ነገራት ምሳሌ ከም ዝነበረ ይነግረና፡ ደም ኣባጊዕን ኣጣልን ንምድራዊ ማሕደር ንምጽራይ እኹል ክኸውን ከሎ፡ ሰማያዊ ማሕደር ግን ዝዓበየ መስዋእቲ፡ ማለት ናይ ኣምላኽ ፍቑር ወዲ ይሓትት ነበረ!
- ማሕደር ብዛዕባ ቤተ ክርስቲያን ሎሚ ይዛረብ። ኣብ ኤፌሶን 2:21-22 ንቤተ ክርስቲያን ንምግላጽ ክልተ ምስልታት ተጠቒሞም ኣለዉ። ሓደ ቤተ መቕደስ እዩ፡ ናይ ሰሎሞን ቤተ መቕደስ ድማ ምስሊኡ ነበረ። እቲ ሓደ ድማ «መንበሪ [ወይ መሕደሪ] ኣምላኽ ብመንፈስ» እዩ። ማሕደር ኣብዚ ገጽ እዚ ንቤተ ክርስቲያን ምሳሌ ነበረ።
- ኣቑሑት ብዙሓት ዝተፈላለዩ ኣቑሑት ኣብ ማሕደር ተጠቒሞም ነበሩ።
ዕጨይቲ ጽድያ (ኣካስያ) (ከምኡውን ኣእዋምን ዕጨይትን ብሓፈሻ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት) ብዛዕባ ሰብኣውነት ይዛረብ (ዳኛታት 9:8፤ ማርቆስ 8:24፤ ህዝቅኤል 17 ርአ)። ዕጨይቲ ጽድያ ኣብ በረኻ ካብ ዝበቅል ኦም እዩ፡ እዚ ድማ ኢሳይያስ 53:2 የዘኻኽረና፡ «ከም ጨናፍር ከምኡ ኸኣ ከም ሱር ካብ ንቑጽ ምድሪ ዀይኑ ኣብ ቅድሚኡ ኺበቍል እዩ።» እቲ ናይ ብሉይ ኪዳን ግሪኻዊ ትርጉም «ዘይበስብስ ዕጨይቲ» ይብል፡ እዚ ድማ ንቕዱስ ሰብኣውነት ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ዘይረኸሰን ዘይነቐዘን ከም ዝነበረ የዘኻኽረና። ሓጢኣት ኣይፈልጥን (2 ቈረንቶስ 5:21)፡ ሓጢኣት ኣይገበረን (1 ጴጥሮስ 2:22)፡ ኣብኡ ድማ ሓጢኣት ኣይነበረን (1 ዮሃንስ 3:5)።
- ንጹህ ወርቂ ብዛዕባ ኣምላኽነቱ ይዛረብ። ንሱ «ዓብዪ ኣምላኽናን መድሓኒናን የሱስ ክርስቶስ» እዩ (ቲቶስ 2:13)። «ንሱ እቲ ናይ ሓቂ ኣምላኽን ናይ ዘለኣለም ህይወትን እዩ» (1 ዮሃንስ 5:20)። ንሱ እቲ ቶማስ «ጐይታይን ኣምላኸይን» ኢሉ ዘምለኾ እዩ (ዮሃንስ 20:28)። ኣብ ማሕደር ኣብ መንጎ «ንጹህ ወርቂ»፡ እዚ ድማ ብዛዕባ ኣምላኽነት ክርስቶስ ይዛረብ፡ ከምኡውን «ወርቂ»፡ እዚ ድማ ብሓፈሻ ብዛዕባ መለኮታዊ ነገር፡ ብፍላይ ድማ ብዛዕባ ክብሪ ኣምላኽን ጽድቂ ኣምላኽን ይዛረብ፡ ፍልልይ ዘሎ ይመስል።
- ብሩር ብዛዕባ ምድሓን ዝዛረብ ብረት እዩ፡ ንደቂ እስራኤል ከም «ገንዘብ ምድሓን» ተጠቒሙ (ዘጸኣት 30:11-16 ርአ)። ሎሚ ብዘይበስብስ ነገር ከም ብሩር ወይ ወርቂ ዘይኮነስ፡ ብኽቡር ደም ክርስቶስ ከም ዝደሓንና ንፈልጥ ኢና (1 ጴጥሮስ 1:18-19)።
- ናስ ሙቐት ሓዊ ክጻወር ዝኽእል ነገር እዩ። ሓዊ ኣብ ቃል ኣምላኽ ብዛዕባ ፍርዲ ይዛረብ (ዘሌዋውያን 10:1-2፤ 1 ቈረንቶስ 3:13፤ 2 ጴጥሮስ 3:10 ርአ)። እዚ ድማ ንጐይታና የሱስ ከምቲ ኣብ ክንዳና ንቍጥዓን ፍርድን ኣምላኽ ክጻወር ዝኽእል ዝነበረ የርኢ።
- ታቦትን መንበር ምሕረትን ኣምላኽ ንማሕደር ከመይ ገይሩ ከም ዝገልጾ ምርኣይ ዘገርም እዩ። ብኣፍደገ ጀሚሩ ሰባት ናብቲ ዝነብረሉ ቦታ ከመይ ገይሮም ከም ዝቐርቡ ክገልጽ ይኽእል ነይሩ ኢልና ንሓስብ። ኣብ ክንዲኡ ግን ብ«ታቦት ኪዳን» ዝተባህለ ኣቕሑ ጀመረ፡ እዚ ድማ ኣብ ቅድስተ ቅዱሳን ይቕመጥ ነበረ። «ኣብ ኩሉ ንሱ ቀዳማይ ክኸውን ኣለዎ» (ቈሎሴ 1:18 KJV) ዝብል ቅዱስ ጽሑፍ ክንዝክር ከለና፡ እዚ ታቦት ብዛዕባ ጐይታና የሱስ ባዕሉ ከም ዝዛረብ ምርኣይ ኣየገርመናን። ንዝርዝራት ክንርኢ ክንጅምር ከለና፡ እዚ ይረጋገጽ። ኣምላኽ ኩሉ ግዜ ብክርስቶስ ይጅምር!
እቲ ታቦት ካብ ዕጨይቲ ጽድያ ተሰሪሑ ብንጹህ ወርቂ ተሸፊኑ ነበረ። ከም ዝረኣናዮ ድማ ብዛዕባ ናይ ሓቂ ሰብኣውነትን ናይ ሓቂ ኣምላኽነትን ጐይታና የሱስ ይዛረብ። ንሱ እቲ ስጋ ዝኾነ ዘለኣለማዊ ቃል እዩ (ዮሃንስ 1:1,14)። ንሱ «ኣምላኽ ... ብስጋ ዝተገለጠ» እዩ (1 ጢሞቴዎስ 3:16)። እቲ ክልተ ጽላታት ሕጊ ኣብ ውሽጢ እቲ ታቦት ተቐሚጡ ነበረ፤ ስለዚ ክርስቶስ ብትንቢት ክዛረብ ከሎ፡ «እወ፡ ሕግኻ ኣብ ልበይ እዩ» (መዝሙር 40:8) ክብል ከኣለ።
እቲ መንበር ምሕረት ከም መኽደኒ ኣብ ልዕሊ እቲ ታቦት ነበረ። ብፍላይ ድማ ብዛዕባ ውጽኢት ዕዮኡ ኣብ መስቀል ይዛረብ። ኣብ ሓድሽ ኪዳን እቲ ኣብ እብራውያን 9:5 ንመንበር ምሕረት ንምግላጽ ዝተጠቕመሉ ግሪኻዊ ቃል ኣብ ካልእ ቦታ «ምስዋእቲ» ተባሂሉ ተተርጒሙ ኣሎ። ብዛዕባ ዕዮኡ ከምቲ ንኹሉ ናይ ሓደ ቅዱስን ጻድቕን ኣምላኽ ሕቶታት ዘዕገበ ይዛረብ። ካብ ንጹህ ወርቂ ጥራይ ተሰሪሑ ነበረ፡ እዚ ድማ ኣምላኽነቱ ንዝገበሮ ዕዮ ክሳዕ ክንደይ ኣገዳሲ ከም ዝነበረ የዘኻኽረና። ኣምላኽ እንተ ዘይከውን፡ ንኹሉ ናይ ኣምላኽ ሕቶታት ከመይ ገይሩ ምመለሰ? ይኹን እምበር፡ ዕጨይቲ እቲ ታቦት ድማ ሰብ እንተ ዘይከውን፡ ዕዮኡ ንዓና ዋጋ ኣይመሃለዎን ነይሩ ምዃኑ የዘኻኽረና።
ኣብ ልዕሊ መንበር ምሕረት ክልተ ኪሩቤል ነበሩ። ኪሩቤል ቅድም ኣብ ዘፍጥረት 3፡ ናብ ኦም ህይወት ዝወስድ መገዲ ክሕልዉ ተራእዮም ነበሩ። ንሳቶም ፈጸምቲ መንግስቲ ኣምላኽን ፍርድን እዮም። ገጾም ናብ መንበር ምሕረት ይጥምቱ ነበሩ፡ ኣብኡ ድማ ዓመት ሓንሳእ ሊቀ ካህናት ኣብ መዓልቲ ምምሕሓር ዝፈሰሰ ደም ይንጸግ ነበረ (ዘሌዋውያን 16)። ብምስሊ፡ ኪሩቤል ናብ ደም ይጥምቱ፡ ንኹሉ ናይ ኣምላኽ ጻድቕ ሕቶታት ድማ ተፈጺሙ ይርእዩ። ፍርዲ ኣብ ጐይታና የሱስ ተፈጺሙ እዩ፡ ስለዚ ኣብ ህዝቡ ኣይመጽእን እዩ (ዮሃንስ 10:11)። ኣምላኽ ብውጽኢት ዕዮ ጐይታና የሱስ ረኺቡ እዩ። «ኣብ ክርስቶስ የሱስ ንዘለዉ ... ፍርዲ የልቦን» (ሮሜ 8:1 JND)።
ሰሌዳ መባእቲ እንጌራ ሰሌዳ መባእቲ እንጌራ ድማ ካብ ንጹህ ወርቅን ዕጨይቲ ጽድያን ተሰሪሑ ነበረ። እንደገና ኣምላኽነትን ሰብኣውነትን ጐይታና የሱስ ተነጺሩልና ኣሎ። እቲ ሰሌዳ ብዛዕባ ሕብረትን ምግቢን ሓሳባት ከምጽኣልና እዩ። ናይ ገዛእ ርእስና ሰሌዳታት ምስ ስድራን ኣዕሩኽን ሕብረት እንረኽበሉን ጽቡቕ ምግቢ እንበልዓሉን ቦታታት እዮም። እቲ ሓሳብ ኣብ ቃል ኣምላኽ ድማ ተመሳሳሊ እዩ። ማርታ፡ ማርያምን ኣልኣዛርን ንጐይታ ኣብ ቤትኤል ምሳሕ ምስ ገበሩሉ፡ ኣልኣዛር ምስኡ ኣብ ሰሌዳ ተቐመጠ (ዮሃንስ 12:1-2)። እዚ ድማ ናይ ፍሉይ መሰል ቦታ እዩ፡ ዳዊት ንሜፊቦሼት ከም ሓደ ካብ ደቂ ንጉስ ኣብ ሰሌዳኡ ቦታ ሃቦ (2 ሳሙኤል 9:9-13)።
ይኹን እምበር፡ ምስሊ ሰሌዳ መባእቲ እንጌራ ንዓና ምስ ጐይታ ሕብረት ክህልወናን ካብኡ ምግቢ ክንረክብን እዩ፡ እዚ ድማ ከም ካህናት ንኸነገልግል ንኽንብርትዕ እዩ። ከም ቅዱሳት ካህናት ብመንፈስን ብሓቅን ነምልኽ። ከም ንጉሳውያን ካህናት ድማ ብዛዕባ ዝገበሮ ክርስቶስን ከመይ ገይሩ ካብ ጸልማት ናብ ግሩም ብርሃኑ ከም ዘውጸኣናን ንኻልኦት ምስክርነት ነቕርብ (1 ጴጥሮስ 2:5,9፤ ዮሃንስ 4:23-24)።
መብራህቲ እቲ መብራህቲ ብምሉኡ ካብ ንጹህ ወርቂ ተሰሪሑ ነበረ። ንሱ ድማ ብዛዕባ ክርስቶስ ከም ወሃቢ ብርሃን ይዛረብ ኢልና ንኣምን። ቅድም ንጹህ ወርቂ፡ እዚ ድማ ብዛዕባ ኣምላኽነቱ ይዛረብ፡ ምስ ዕጨይቲ ጽድያ፡ እዚ ድማ ንቕዱስ ሰብኣውነቱ የርኢ፡ ተዋሃሂዱ ርኢና። ኣብዚ ስለምንታይ ዕጨይቲ ጽድያ ዘየሎ? ሓሳብና ኣብዛ ብሓሳባትን ኣረኣእያታትን ሰብ ዝመልአት ጸልማት ዓለም፡ ብኣንጻሩ፡ መለኮታዊ ብርሃን ከም ዘድልየና እዩ፡ ማለት ብርሃን ኣምላኽ ናብ ልብና ክበርህ። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ሓሳባትን ኣረኣእያታትን ኣምላኽ ክቐርበልና ኣለዎ፡ ንምድሓን ይኹን፡ ከም ክርስትያናት ንምእካብ ይኹን፡ ንክርስትያናዊ ህይወት ይኹን ወይ ንኣገልግሎት። ስለዚ፡ ትኹረት ኣብ ወርቂ እዩ።
እዚ ብርሃን እዚ ናባና ዘምጸአ መን እዩ? ኩሎም ነዛ ጽሕፍቲ ዘንብቡ ዘለዉ ሰባት ጐይታና የሱስ ዝበሎ ይፈልጥዎ ይኾኑ፡ «ኣነ ብርሃን ዓለም እየ» (ዮሃንስ 8:12)። ይኹን እምበር፡ ኣብዚ ኣብ መብራህቲ፡ ብዛዕባ ብርሃን ናብዛ ጸልማት ዓለም ብምስክርነት ምምጻእ ዘይኮነስ፡ ብርሃን ንመቕደስ፡ ማለት መሕደሪ ኣምላኽን ንካህናቱን እዩ። ክርስቶስ ንህዝቡ ብርሃን ይህብ (ኤፌሶን 5:14)። እዚ ሎሚ ንዓና ከመይ ገይርና ክንጥቀመሉ ንኽእል? ኣብ ብሉይ ኪዳን ኣሳፍ ኣብ መዝሙር 73 ብዛዕባ ብዓወት ረሲኣን ከመይ ገይሩ ከም ዝተጨነቐ ጸሓፈ። ከምዚ ድማ ጸሓፈ፡ «ኣነ ግና፡ እግሪ ኣይተረፈንን፡ ስጕምትታተይ ከኣ ሓንሳእ ከይተንቀጥቀጣ ኣይተረፋን። ንረሲኣን ብሰላም ክርእዮም ከሎኹ፡ ብዕሽሾም ቀናእኩ ... ክሳዕ ናብ መቕደስ ኣምላኽ ዝኣቱ፡ ሽዑ መወዳእታኦም ፈለጥኩ» (ቁ.2-3,17)። ኣሳፍ ሓገዝ ኣበይ ረኸበ? ናብ «መቕደስ ኣምላኽ» ብምእታው። ኣብኡ ድማ ብልጽግና ረሲኣን ንሓጺር ግዜ ጥራይ ከም ዝኾነ ተረድአ። ፍርዲ ኣምላኽ ብርግጽ ክረኽቦም እዩ፡ ቅድሚ ሞት እንተ ዘይኮይኑ ድሕሪኡ።
ምስሊ መብራህቲ ተጠቒምና፡ ብርሃን ሓቂ ኣምላኽ ኣብ መቕደስ ይበርህ ነበረ፡ ንኣሳፍ ድማ ቅኑዕ ኣረኣእያ ሃቦ። ከም ኣሳፍ፡ ንሓሳባትና ንምምዕርራይን ምስ ሓሳባት ኣምላኽን ኣቦናን ንምስምማዕን እዚ ብርሃን እዚ የድልየና። ብዝኾነ ይኹን ጸገም እንታይ ይኹን እንታይ፡ ኣብ መቕደስ ሓገዝ ክንረክብ ንኽእል ኢና! ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ምስ መጽሓፍ ቅዱስና በይንና ኣብ ቅድሚ ጐይታና የሱስን ኣምላኽን ኣቦናን ክንከውን ኣለና፡ ብርሃን ናብ ነፍስና ክበርህ ድማ ክንፈቕድ ኣለና። ምስ ካልኦት ምእመናን ክንእከብ ከለና ድማ እዚ ብርሃን እዚ የድልየና። ሓንሳእ ብርሃን ናብ ልብና ንምድሓንና በሪሁ (2 ቈረንቶስ 4:6)። ሎሚ ድማ እዚ ብርሃን እዚ ከም ህዝቢ ኣምላኽ ንህዝባዊ ኣኼባታትናን ንዕለታዊ ኣካይዳናን ንኣገልግሎትናን ኣብዛ ዓለም የድልየና።
መሰውኢ ናስ መሰውኢ ናስ [ናስ ወይ ነሓስ] ብዛዕባ ጐይታና የሱስን ዕዮኡ ኣብ መስቀልን ይዛረብ። እንደገና ዕጨይቲ ጽድያ፡ እዚ ድማ ብዛዕባ ፍጹም፡ ሓጢኣት ዘይብሉ ሰብኣውነቱ ይዛረብ፡ ኣሎና፡ ሕጂ ግን ናስ ኣሎና፡ እዚ ድማ ንሓዊ ክጻወር ይኽእል። ንሱ ኣብ ክንዳና ንሓዊ ፍርዲ ኣምላኽ ተጻወረ። እቲ ኣምላኽ ዝኾነ፡ ንነፍስና ንምድሓን ናብ መስቀል ንምኻድ ሰብ ምዃኑ ክሳዕ ክንደይ ከቢድ ሓሳብ እዩ! ከም ዝገለጽናዮ፡ ካልእ መን እዩ ንሓዊ ቍጥዓ ኣምላኽ ክጻወር ዝኽእል (እብራውያን 12:29)? ካልእ ድማ ኩሎም መስዋእቲ እንስሳታት ብሉይ ኪዳን ብሓዊ ተበሊዖም. ግን መስዋእትና ንሓዊ በሊዑዎ ናይ ፍርዲ ኣብ ክንዳና። ኩሉ ክብሪ ንስሙ ይኹን! ንዘለኣለም ክንውድሶን ክነምልኾን ኢና!
እቲ ናይ ናስ መጻወድያ ኣብ ማእከል እቲ መሰውኢ ነበረ። ኣብኡ እቲ እንስሳ ይቕመጥን ሓዊ ይነድድን ነበረ። ኣብ ልዕሊ እቲ መሰውኢ ወይ ኣብ ታሕቲ እቲ መሰውኢ ዘይኮነስ፡ ብቐጥታ ኣብ ማእከል እቲ መሰውኢ ነበረ። ኢሳይያስ 53:10 «ነፍሱ ንሓጢኣት መስዋእቲ ኾነት» ይነግረና። ስቓዩ ብቐሊሉ ኣብ ላዕሊ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብ ነፍሱ፡ ኣብ ዓሚቝ ህላዌኡ ነበረ። ፍቑር ምእመን፡ ንሱ ኣብ ክንዳይን ክንዳኻን ክጻወሮ ዝነበሮ ኩሉ ብምሉኡ ተሰምዖን ኣተዎ። «ርኣዩን ተመልከቱን፡ ከምቲ ንዓይ ዝገበሩለይ፡ እግዚኣብሔር ብመዓልቲ ጽንዕቲ ቍጥዓኡ ዘሳቐየኒ፡ ከም ስቓየይ ዝበለ ስቓይ እንተሎ» (ሰቆቃው ኤርምያስ 1:12)።
ድሕሪ ገለጻ መሰውኢ ናስ፡ ነቲ ማሕደር ዝኸበበ ኣጸድን ጽቡቕ ኣፍደገን ኣሎ። ክርስቶስ ንኣምላኽ ኣብ መስቀል ስለ ዘኽበረ፡ ንዓኻን ንዓይን ናብ ቅድሚኡ መገዲ ኣሎ! ጐይታና የሱስ ባዕሉ ኣነ ማዕጾ እየ (ዮሃንስ 10:9) ከምኡውን ናብ ኣቦ ዝወስድ መገዲ እየ (14:6) በለ።
መሰውኢ ዕጣን ኣብ መሰውኢ ዕጣን እንደገና ንክርስቶስ ንርኢ፡ ሕጂ ድማ ከም መሰረት ኩሉ ኣምልኾና። ዕጨይቲ ጽድያን ንጹህ ወርቅን እንደገና ንሓጢኣት ዘይብሉ ሰብኣውነቱን ንሓቂ ኣምላኽነቱን የዘኻኽረና፡ ኣምላኽን ሰብን ኣብ ሓደ ብሩኽ ሰብ። እዚ ክልተ ሓቅታት ደጋጊሙ ምትኳሩ ክሳዕ ክንደይ ኣገዳሲ ከም ዝኾኑ የርእየና!
ጥዑም ዕጣን ኣብዚ መሰውኢ ይቐርብ ነበረ። እቲ ዝተፈላለየ ኣካላት እዚ ዕጣን ኩሉ ብዛዕባ ፍጽምና ክርስቶስ፡ ንኣቦ እንታይ ከም ዝነበረ ይዛረብ ኢልና ንኣምን። ትምህርቲ ክንመሃር ንኽእል፡ ብመንፈስን ብሓቅን ከነምልኽ እንተደሊና (ዮሃንስ 4:23-24)፡ ሽዑ ንክርስቶስ ናብ ኣምላኽ ከነምጽእ ኣለና። ሎሚ ብዙሓት ነገራት ኣምልኾ ተባሂሎም ይጽውዑ፡ እዚ ግን ብመሰረት ቃል ኣምላኽ ከምኡ ኣይኮነን። ብርግጽ ንኣቦን ንወድን ነምልኽ። እዚ ድማ ብምስልን ዕዮን ክርስቶስ ብምጥባቕን ብዛዕባ እዚኦም እናተዛረብና ንኣቦን ንወድን ብምዝራብን ይኸውን።
መሕጸቢ ናስ መሕጸቢ ናስ ብምሉኡ ካብ ናስ ተሰሪሑ ነበረ። እዚ ድማ ምስ መሰውኢ ናስ ዝመሳሰል ይመስል፡ በዚ ፍልልይ እዚ፡ መሰውኢ ናስ ብዛዕባ ክርስቶስ ንፍርዲ ኣምላኽ ምጽዋሩ ክዛረብ ከሎ፡ መሕጸቢ ናስ ግን ብዛዕባ ናይ ገዛእ ርእስና ፍርዲ ክንሓጥእ ከለና ይዛረብ። ቅዱስ ጽሑፍ ንገዛእ ርእስና ክንፈርህ እንተ ኣቢና፡ ኣብ ትሕቲ ተግሳጽ ጐይታ ከም እንመጽእ ይነግረና (1 ቈረንቶስ 11:31-32)።
እቲ መሰውኢ ካብ መስትያት እተን ናብ ማሕደር ዝመጻ ኣንስቲ ከም ዝተሰርሐ ኣስተብህል። መስትያት፡ ንገዛእ ርእስና ምርኣይ፡ ነዚ ሓሳብ ናይ ገዛእ ርእስና ፍርዲ የጕልሕ። ይኹን እምበር፡ መሰረት ናይ ገዛእ ርእስና ፍርዲ እንታይ እዩ? ናይ ገዛእ ርእስና ሓሳባት ከምኡውን ጌጋ ክኾኑ ይኽእሉ እዮም። ካህናት ኣብ ማሕጸቢ ብማይ ክሕጸቡ ከም ዝነበሮም ኣስተብህል። ከምቲ ካልእ ብሓገዝ ዝበሎ፡ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት፡ ማይ ንምስታይ ብዛዕባ መንፈስ ቅዱስ ይዛረብ። ማይ ንምጽራይ ብዛዕባ ቃል ኣምላኽ ይዛረብ። ኣብዚ ድማ ኩሉ ግዜ ቃል ኣምላኽ ከነንብብ ዘድልየና ካልእ ምኽንያት ኣሎ። ንሱ የንጽሓናን ኣብ ህይወትና ወይ ኣብ ኣገልግሎትና ምስ ክርስቶስን ዕዮኡ ኣብ መስቀልን ዘይሰማማዕ ነገር እንተሎ ክንርኢ ይሕግዘና።
ምህናጽን ምዕባይን ብዛዕባ ገለ ካብቶም ኣብ ዘጸኣት 25-30 ዝተገለጹ ኣቑሑት ማሕደር ብሓጺሩ ርኢና ኢና። ኣብ ምዕራፋት 35-39 ደቂ እስራኤል ኣብ ምህናጽ እቶም ዝተፈላለዩ ኣቑሑት ከም ዝነበሩ ኣስተብህል። «ብጸጋን ብፍልጠት ጐይታናን መድሓኒናን የሱስ ክርስቶስን» (2 ጴጥሮስ 3:18) እናዓበና ከለና፡ ነፍስ ወከፍና ንሃንጽ ኣሎና ኢልና ንሓስብ። ነፍስ ወከፍና ኩሉ ግዜ ብዛዕባኡ ብዙሕ ክንመሃር፡ ብዛዕባኡ ብዙሕ ክንዛረብ፡ ከምኡውን ኣብ ኣገልግሎትና ንኣምላኽ፡ ንኻልኦት ምእመናንን ንዛ ዓለምን ብዙሕ ክርስቶስ ክንነብር ኣለና። ጐይታና የሱስ ክሳዕ ዝመጽእ ክንጽበ ከለና፡ እቲ ኣብ ቃል ኣምላኽ ዝርከብ ሃብታም መዝገብ ከም ኣምለኽትን ኣገልገልትን የባራብረና።
