ብ: ደብልዩ. ጄ. ሆኪንግ
ብዛዕባ ንባብ ቅዱሳት ጽሑፋት
ኣቱም ፍቑራት መንእሰያት ኣዕሩኽተይ፡ ብዛዕባ ቅዱሳት ጽሑፋት ምብራህ ጥራይ ኣይኣክልን እዩ፡ ንቕዱሳት ጽሑፋት ባዕልኹም ከተንብቡ ኣሎኩም። ንመጽሓፍ ቅዱሱ ዘይፈልጥ ክርስትያን፡ ንመጥቃዕቲ ዓለምን ስጋን ሰይጣንን ብተግባር መከላኸሊ የብሉን። ንሱ መንፈሳዊ ጻዕዳ እዩ፡ ምኽንያቱ ብንጹህ ጸባ ቃል (1 ጴጥሮስ 2:2) ከይዓበየ ክተርፍ ኣይክእልን እዩ። ንሱ ብእኩይ ይስዓር፡ ምኽንያቱ ሰይፊ መንፈስ፡ ቃል ኣምላኽ (ኤፌሶን 6:17) ክጥቀም ኣይክእልን እዩ። ንሱ ናብ መፈንጠራን መዓሙቝን ይወድቕ፡ ናብ ጐደናታት ድማ ይጥፍእ፡ ምኽንያቱ ነቶም ቃል ኣምላኽ ንዝምኽርዎ ዘቕርቦ መብራህቲ እግሪን ብርሃን መገዲን የብሉን (መዝሙር 119:105)።
ቃል ኣምላኽ ኩሉ መዓልቲ ምንባብ ልሙድ ልምዲ ምግባር ዓብዪ ሓገዝ ከም ዝኾነኩም ክትረኽብዎ ኢኹም። እቶም ኣብ ቤርያ ዝነበሩ፡ ንቕዱሳት ጽሑፋት “ኩሉ መዓልቲ” ስለ ዝምርምርዎ ፍሉይ ምስጋና ከም ዝረኸቡ ንርኢ (ግብሪ ሃዋርያት 17:11)። ነዚ ሕጊ እዚ ብቕንዕና ንምሕላው ብዙሕ ዕንቅፋታት ከተሰንፉ ኣሎኩም። እንተኾነ ግን፡ ብሓቂ ክግበር ዝግባእ ዝኾነ ነገር ብዘይጻዕሪን ብዘይራስኻ ምኽሓድን ብግቡእ ኣይግበርን። ምናልባት ድማ፡ ናይ መዓልቲ ግደኹም ክትስእኑ ዘይትደልዩ እንተኾንኩም፡ ቀደም ክትትንስኡ ወይ ድማ ገለ ዓይነት መዘናግዒ ራስኹም ክትክሕዱ ኣሎኩም። እንተኾነ ግን፡ ብዚ ኣገባብ እዚ ዝኾነ ነገር እንተተሓዲግኩም፡ ብርግጽ ኣይክትስእኑን ኢኹም።
እቶም ኣብ ቤርያ ዝነበሩ ንቕዱሳት ጽሑፋት ከም ዝምርምርዎ ክትርእዩ ኢኹም። እዚ ድማ ንዝንበብ ነገር ንምርዳእ ዘለዎም ቅንዕናን ሓያል ጻዕሪን የመልክት። ብኣምላኽ ዝምሃር ድማ ፍቓደኛ ልቢ እዩ። እቲ ዘይተገዳሲ ኣንባቢ ድማ ባህታን ረብሓን ኣይረክብን። ክርስቶስ መፍትሕ ቅዱሳት ጽሑፋት ምዃኑ ኣይትረስዑ። እቲ ሓምሳ-ሳልሰይቲ ምዕራፍ ኢሳይያስ ንኢትዮጵያዊ ጃንደረባ ምስጢር ነይሩዎ፡ ምኽንያቱ ንክርስቶስ ኣይፈልጦን ነይሩ። እንተኾነ ግን ፊልጶስ “ንየሱስ ሰበኸሉ”፡ ነፍሱ ብመለኮታዊ ብርሃን መልአት። እዚ ብዛዕባ ቅዱሳት ጽሑፋት ናይ እግዚአብሔር ባዕሉ ቃል እዩ።
ንሳቶም ብዛዕባይ ይመስክሩ (ዮሃንስ 5:39)። ኣይሁድ ንክርስቶስ ኣይኣመኑን፡ ስለዚ ድማ ሕግን ነብያትን መዝሙራትን ኣይተረድኦምን።
መጽሓፍ ቅዱስኩም ብዘይጥርጥር እምነት ኣንብቡ። ኩሉ ቃል ካብ ኣምላኽ ባዕሉ ከም ዝመጸ ተቐበሉ። ሓደ ጥቕሲ ምስ ካልእ ብምቅራብ ዕንቅፋታት ኣይትፍጠሩ፡ እንተኾነ ግን ክልቲኡ ሓቂ ምዃኑ እመኑ። ምኽንያቱ እዚ እዩ።
ብእምነት ንርዳእ (እብራውያን 11:3)። ኣብ ጽሑፋት ሰባት፡ ቅድሚ ምእማን ንምርዳእ ምፍታን ጽቡቕ እዩ። እንተኾነ ግን መጽሓፍ ቅዱስ ብስልጣን ኣምላኽ ናባና ይመጽእ፡ ካባና ዝድለ ድማ ብዘይሕቶ እምነት ናይ ንኣሽቱ ቈልዑ ምቕባል እዩ።
እንተኾነ ግን፡ መጽሓፍ ቅዱስኩም ብስሩዕ ምንባብ ዘለዎ ኣድላይነት ኣብ ልብኹም ኣንብሩ። ክትክተልዎ ዝከኣል ዝኾነ ፍሉይ መደብ ምሓዝ ክሕግዘኩም እዩ። ገሊኦም ሓደ ኣገባብ ይረኽቡ፡ ገሊኦም ድማ ካልእ።
ነዚ ዕድመ እዚ ምላሽ ክረክብ ተስፋ ንገብር፡ ምኽንያቱ ብዙሓት ኣብቲ ንሳቶም ብተግባር ዝረኽብዎ ዕንቅፋት ክሕግዞም ከም ዝኽእል ንኣምን። ንዕንቅፋት ገሊኦም ኣብ ፍሉይ ግዜ ብስሩዕ ምንባብ ዝረኽብዎ ንምጥቃስ ኢና።
ገሊኦም ገዝኦም ኣዝዩ ቀደም ክሓድጉ ይግደዱ። ገሊኦም ድማ ኣብ ምሉእ መዓልቲ ሒደት ወይ ድማ ዝኾነ ትርፍ ግዜ የብሎምን። ካልኦት ድማ ለይቲ ደንጕዮም ናብ ገዝኦም ይመለሱ፡ ብስጋ ድማ ኣዝዮም ይድኽሙ። ገሊኦም ድማ ብሕታዊ ግዜ ንመጽሓፍ ቅዱስ ንምንባብ ክረኽቡ ዘይክእሉ ይመስሉ። እዚኦም ኩነታት ብሓሳብ እኩይ ንዓበይቲ ዕንቅፋታት ይዓብዩ፡ ንኸቢድ ምዝንጋዕ ቅዱሳት ጽሑፋት ድማ መመኽነይቲ ይኾኑ።
ስለዚ፡ ገሊኦም ተራኸብትና ንኻልኦት ነዚኦም ንኣሽቱ ዕንቅፋታት ንምስዓርን ቃል ኣምላኽ ኩሉ መዓልቲ ምንባብ ልምዲ ንምግባርን ዝሕግዙ ጠቓሚ ፍንጭታት ክህቡ ከም ዝኽእሉ ተስፋ ንገብር።
እንተኾነ ግን፡ ዝኾነ ይኹን መደብ እንተተተግበረ፡ ክሕግዝ ዝኽእል እኳ እንተኾነ፡ ቅዱሳት ጽሑፋት ብግቡእ ኣተሓሳስባን ኣተሓሕዛ ነፍስን እንተዘይተነቢቡ፡ እቲ ቀንዲ ነጥቢ ክስሓት እዩ። ነቲ ቅዱስ መጽሓፍ ብኣኽብሮት ሓዝዎ። ገጻቱ ብቕዱስ ፍርሃት ገልብጥዎ። ቃላቱ ብትሕትናን ድሉውነት ኣእምሮን ተቐበሉ። ትምህርታቱ ኣብ ልብኹም ኣቐምጥዎ። ብቕንዕና ናብኡ ቅረቡ፡ ብጸጸት ድማ ሓድግዎ። ኩሉ ፍቕዲ ብጥንቃቐ ኣስተንትኑ። ነዊሕ ግዜ ኣስተንትኑ፡ እንተኾነ ግን ብዘይ ምቁራጽ ጸልዩ።
ቃል ኣምላኽ ንመንፈሳዊ ምስትውዓል ንምምዕባል ከምኡ ድማ ንስምዒታት ልቢ ንምፍጣር ከም ዝተዳለወ ካብ ኩሉ ንላዕሊ ዘክር። ፍቕሪ ኣምላኽ ብዝተፈላለዩ ኣገባባት ከም ዝተገልጸ ምፍላጥ ጥራይ ኣይኣክልን እዩ፡ እቲ ፍልጠት እቲ ንውሽጣዊ ሕልናኹም ክነቅንቖ ኣለዎ። ንሓይሊ ነፍስኹም ናብ ሓያል ፍቕሪ ኣምላኽ ከምኡ ድማ ናብቶም ናቱ ዝኾኑ፡ ብሓቂ ድማ ናብ ኩሎም ሰባት ከነቅንቖ ኣለዎ። ብዛዕባ ቅዱስ ሓቂ ንጹር ኣረኣእያ ምሓዝ ጽቡቕ እዩ። እዚ ድማ ናይ ልብና ድሌት ክኸውን ኣለዎ። እንተኾነ ግን፡ ኣብ እግሪ ጐይታ ብህድኣት ምምላጥን በረኸት ቃላቱ ናብ ነፍሲ ክወርድን ንስምዒታት ናብኡ ከነቅንቖን ከምኡ ድማ ከነቃጽሎን ክንፈቕድን ክንደይ ኣድላዪ እዩ! ስለዚ፡ ርእሲ ብወገን ልቢ ከይዓቢ ተጠንቀቑ።
እዚ ድማ ንሱ ፍቓዱ ምዃኑ ዝሕብረና ዘበለ ኩሉ ብጥንቃቐ ብምግባር ክከላኸል ይከኣል። ፍቓዱ ንምግባር ዝደሊ ልቢ እዩ ብእኡ ዝምሃር (ዮሃንስ 7:17)። እዚ ድማ እንደገና ናብ ኣድላይነት መዓልታዊ ንባብ መጽሓፍ ቅዱስ ይመልሰና። ምኽንያቱ ኣምላኽ ቃሉ “ኣብዚ ሒደት፡ ኣብኡ ሒደት” ከም ዝድለየና ይሕብረና። ከምኡ ድማ፡ ኣምላኽ መዓልታዊ ዕዮና ክሰርዕልና እዩ፡ ንቃሉ ብትሕትናን ብኣኽብሮትን እንተቐረብናዮን ንዝብሎ ዘበለ ብጥንቃቐ እንተሰማዕናዮን።
ብኣኽብሮት ዝግበር ልሙድ ጸሎት
ቅድሚ ሒደት ግዜ ብዛዕባ ኣድላይነት ስሩዕ ንባብ ቃል ኣምላኽ ጽሒፈልኩም ነይረ፡ ሕጂ ድማ ብዛዕባ ጸሎት ገለ ተግባራዊ ሓሳባት ክህብ እደሊ። ቀዳማይ ድማ፡ ኣብ ጸሎት ንኣምላኽ ከም እትዛረቡ ምዝካር ኣዝዩ ኣድላዪ ምዃኑ ክገልጽ ይግደድ። እቲ መዝሙራዊ ከምዚ በለ፡
ናባኻ ክጽሊ እየ። ድምጸይ ንግሆ ክትሰምዕ ኢኻ፡ ዎ እግዚኦ፡ ንግሆ ጸሎተይ ናባኻ ክሰድ፡ ናብ ላዕሊ ድማ ክጥምት እየ (መዝሙር 5:2–3)። ጸሎት ንዝድለ በረኸት ብቕንዕና ዝግበር ናይ ልቢ ናብ ኣምላኽ ዝግበር ተግባር እዩ።
ነዚ መሰረታዊ ሓቂ እዚ ከምኡ ድማ ከማይ ከም እትፈልጥዎ እኳ እንተኣመንኩ፡ እንተኾነ ግን፡ ነቲ እትጽልይዎ ዘለኹም ቅዱስን ልዑልን ባህሪ ዘይምርሳዕ ዓብዪ ሓደጋ ከም ዘሎኩም ብምግማት ኣይተጋገኹን ዝብል እምነት ኣሎኒ። ሕጂ ኣምላኽ ኣቦና ምዃኑን ምስኡ ዘሎና ርክብ ድማ ኣዝዩ ቀረባን ፍቑርን ምዃኑ ኣይዘንገዕኩን። እንተኾነ ግን፡ ብተመሳሳሊ ግዜ፡ ንሱ ኣምላኽ እዩ ከምኡ ድማ ኣቦ እዩ፡ ስለዚ ድማ መንፈስ ኣኽብሮት ይግባኣና፡ ብሓቂ ድማ ካብ ኩሉ ሓቀኛ ጸሎት ዘይፈላለ እዩ። ናይ ጸጋ መሰላት ናይ ፍጥረት ሓላፍነታት ከም ዘየወግዱ ወይ ከም ዘየጥፍኡ ክንርስዕ የብልናን።
በዚ ምኽንያት እዚ፡ ኣብ ቅዱስ መን ከም ዘለኹም ንምፍላጥ ፈትኑ። ልብኹም ኣብ ቅድሚኡ ኣድንንሑ። ንሱ ኩሉ ዝፈልጥ ከምኡ ድማ ኩሉ ዝኽእል ምዃኑ ኣብ ነፍስኹም ኣስፍርዎ—ንሱ ንውሽጣዊ ሓሳባትኩም ካብ ንሕና መጽሓፍ ከነንብብ ንኽእል ንላዕሊ ብቐሊሉ ከም ዘንብብ።
ኣብቲ ቅዱስ ግዜ ንእግዚአብሔር ክትዛረቡ ከለኹም፡ ብሕልናኹም ይኹን ብድምጺ፡ ልብኹም ናብ ካልኦት ዘይግባእ ርእስታት ናይ ምጥፋእ ዝንባለ ከም ዘለዎ ብርግጽ ክትኣምኑ ኢኹም። ብቛንቋ ቅዱሳት ጽሑፋት፡ ከናፍርኩም ይቐርቡ፡ ልብኹም ግን ርሑቕ እዩ። እዚ ድማ ካብ ዘይምስትውዓል ወይ ድማ ነዚ ቅዱስ ዕዮ እዚን ነቲ ዘይግለጽ ቅዱስ መንበር እትኣትውዎ ዘለኹምን ሓቀኛ ባህሪ ምዝንጋዕ ዝመጽእ እዩ።
ኣብ ልሙድ ጸሎትኩም፡ ንኣብነት ንግሆን ምሸትን፡ ናብዚ መፈንጠራ እዚ ብብዝሒ ከም እትወድቁ ትረኽቡ ኢኹም፡ እዚ ድማ ክትብልዎ እደሊ። ብድንገት ንቡር ጸሎታት ብሜካኒካዊ ኣገባብ ከም እተቕርቡ ትፈልጡ፡ ብተመሳሳሊ ግዜ ድማ ሓሳባትኩም ናብ ኩሉ ኣንፈት ይጓዓዙ። እዚ ስሕተት እዚ፡ እንተዘይተገቲኡ፡ ጸሎትኩም “ከንቱ ምድግጋም” ክኸውን፡ ንኣምላኽ ድማ ጽሉእ፡ ንራስኹም ድማ ካብ ረብሓ ንላዕሊ ጉድኣት ክኸውን እዩ።
ነዚ ስሕተት እዚ ንምክልኻል ዘሎና እንኮ መከላኸሊ፡ ቅድሚ ምጽላይኩም፡ ንኣምላኽ ከም እትዛረቡ፡ ንእኡ ድማ ክትጻወትዎ ከም ዘይትደፍሩ፡ ኣብ ኣእምሮኹም ጽቡቕ ገይርኩም ምሓዝ እዩ። ነፍሲ እቲ ኣማኒ ድማ ብተፈጥሮኣዊ ኣገባብ ናይ “ኣኽብሮትን ፍርሃት ኣምላኽን” ግቡእ ኣተሓሕዛ ክትወስድ እያ።
እንተኾነ ግን፡ ሕጂ ብዛዕባ ልምዲ ልሙድ ጸሎት ጠቒሰ ነይረ። እዚ ኣገዳሲ ነጥቢ እዩ፡ ሓደ ወይ ክልተ ቃል ድማ ይሓትት። ንኹሉኹም ሓቂ ምዃኑ ተስፋ እገብር፡ ምኽንያቱ ጸሎት፡ ብዘይጥርጥር፡ ምስጢራዊ ምንጪ መንፈሳዊ ሓይሊ እዩ። ከምቲ ተፈጥሮኣዊ ኣካል ስሩዕ ኣየርን ምግቢን ዝሓትት፡ ከምኡ ድማ ነፍሲ ንቐጻሊ ለውጢ ናይ መዓልታዊ ህይወት ንምምላእ ስሩዕ ሰማያዊ ጸጋ ኩሉ ግዜ የድልያ። ስለዚ፡ መዓልታዊ እንተወሓደ ክልተ ግዜ ንጸሎት ዝተመደበ ግዜ ንምጥፋእ ኣዝዩ ጥብቂ ሕጊ ክትገብሩ ኣሎኩም።
ነዚኦም ግዜያት እዚኦም ብመሰረት ናይ ገዛእ ርእስኹም ፍሉይ ኩነታት ክትሰርዕዎም ኣሎኩም፡ እንተኾነ ግን ንግሆን ምሸትን ብርግጽ ዝበለጹ ግዜያት እዮም። “መዓልታዊ ክልተ ግዜ” ብምባል ግን፡ ዝተሓተ መጠን ጥራይ እዩ ዝጠቅስ። ኩሉ ግዜ ከምኡ ድማ ኣብ ኩሉ ቦታ ንምጽላይ ቅዱስ ጽሑፍ ከም ዘሎ ብርግጽ ክትዝክሩ ኢኹም። ስለዚ፡ ኣብዚ ረብሓ እዚ ዝኾነ ይኹን ዕድላት እንተሃለወኩም፡ ብምሉእ ክትጥቀሙሉ ፍቑድ እዩ።
ገሊኦም “ሕጊ” ንምግባር ይፈርሑ፡ እንተኾነ ግን፡ ሕጊ ምስ ተገብረ ንምፍራሱ ዝያዳ ምኽንያት ከም ዘለዎም እሓስብ። ካባኹም ሓደ እኳ ብዘይጸሎት ምሉእ መዓልቲ ንምሕላፍ፡ ንሕጊ ባርያ ክኸውን ዘይደሊ ብምባል፡ ራስኹም ክትመኽንዩ ከም ዘይትደልዩ ተስፋ እገብር። ንዓይ ድማ፡ ጽቡቕ ልምድታት ክህልዉ ጽቡቕ ነገራት ምዃኖም፡ ሕማቕ ልምድታት ድማ ንምሓዝ ኣዝዩ ሕማቕ ነገራት፡ ንምጥፋእ ድማ ዝኸፍአ ነገራት ምዃኖም ብምባል፡ ገለ ንቡር ምዃነይ ናይ ምውቀስ ሓደጋ ክወስድ ኣሎኒ፡ ኣብ ክንዲኡ ድማ ንሕማቕ ልምድታት ብምሉኡ ንምውጋድ ዝበለጸ መገዲ ጽቡቕ ልምድታት ምጥራይ እዩ። ስለዚ፡ እንተድኣ ኣድላዪ ኮይኑ፡ ስሩዕ ክርስትያን ንምዃን ብዙሕ ጻዕሪ ንምግባር ራስኹም ኣቕንዑ። ኣብ ነፍሲ መንፈሳዊ ስርዓት ክህሉ ከም ዘይክእል ድማ ዘክር፡ እንተዘይኮይኑ ናብ ኣምላኽ ብግቡእ ኣተሓሕዛ እንተዘይኮይኑ። መጽሓፍ ቅዱስኩም ክፈቱ፡ ኣምላኽ ድማ ይዛረበኩም፡ ኣብ ኣጕልባብኩም ውደቑ፡ ንልማኖኹም ድማ ናብ ኣምላኽ ኣውጽኡ።
እቲ ክርስትያን ከምቲ ኣብ ታሕቲ ባሕሪ ዘሎ ጠላቒ እዩ፡ ህይወቱ ድማ ኣብቲ ምስ ላዕሊ ዘሎ ርክብ ይምርኮስ። ኣብ ከባቢኡ ንህይወት ዝድግፍ ዝኾነ ነገር የብሉን፡ ብኣንጻሩ እዩ ዘሎ። ሓደ ንእሽቶ ቱቦ ንትንፋስ ኣየር የቕርበሉ፡ ኣብ ኢዱ ድማ ኣብ ግዜ ሓደጋ ካብ ላዕሊ ሓገዝ ንምጽዋዕ ዝሕግዝ መሳርሒ ይሕዝ። እንተኾነ ግን፡ እዚ ርክብ እዚ ብቐጻሊ ክሕሎ ኣለዎ። ከምኡ ድማ እቲ ኣማኒ ብቐጻሊ፡ ዘይተቋርጽ፡ ምስቲ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ሓይሊ ርክብ ክህልዎ ኣለዎ። እዚ ድማ ብስሩዕ ልምድታት ጸሎት ክግበር ኣለዎ።
መዓልቲ ብጸሎት እንተጀሚርኩም፡ ነቲ ኣብ ገጽኩም ዝጸርፈኩም ሰብ ብስምዒት መልሲ ቅድሚ ምሃብኩም ክትጽልዩ ናይ ምዝንጋዕ ዕድልኩም ኣዝዩ ትሑት እዩ። “ብዘይ ምቁራጽ ጸልዩ።” እግዚአብሔር እንተፈቒዱ፡ ናብዚ ርእሲ እዚ ንምምላስ ተስፋ እገብር።
ካብ ደብዳበታት ናብ መንእሰያት ኣመንቲ
