ሰማይ ወረደ፣ ኦህ፣ ከመይ ዝበለ ግሩም፣ ግሩም መዓልቲ፣ ክርስዓያ ዘይክእል መዓልቲ። ድሕሪ ኣብ ጸልማት ምጥፋአይ፣ የሱስ፣ መድሓናይ፣ ረኸብክዎ። ኦህ፣ ከመይ ዝበለ ለዋህን መሓርን ዓርኪ፣ ንፍላጎት ልበይ ኣማልአ። ጽላሎት እናኣርሓቐ፣ ብሓጎስ እነግረኩም ኣለኹ፣ ንኹሉ ጸልማት ኣርሓቖ።
ሰማይ ወረደ እሞ ክብሪ ንነፍሰይ መልኣ፣ ኣብ መስቀል መድሓኒት ምስ ኣድሓነኒ። ሓጢኣተይ ተሓጽበ እሞ ለይተይ ናብ መዓልቲ ተለወጠ፣ ሰማይ ወረደ እሞ ክብሪ ንነፍሰይ መልኣ።
ብመንፈስ ዝተወለድኩ፣ ካብ ላዕሊ ህይወት ዝረኸብኩ፣ ናብ መለኮታዊ ስድራቤት ኣምላኽ። ብፍቕሪ ጎልጎታ ብምሉኡ ዝጸደቕኩ፣ ኦህ፣ ምግንዛብ ናተይ እዩ። እቲ ምትሕልላፍ ከኣ ብቕልጡፍ ተፈጸመ፣ ከም ሓጥእ ምስ መጻእኩ። ንዕድመ ክርስቶስ ተቐበልኩ፣ ኣድሓነኒ፣ ኦህ፣ ንቕዱስ ስሙ ኣመስግኑ።
ሰማይ ወረደ እሞ ክብሪ ንነፍሰይ መልኣ፣ ኣብ መስቀል መድሓኒት ምስ ኣድሓነኒ። ሓጢኣተይ ተሓጽበ እሞ ለይተይ ናብ መዓልቲ ተለወጠ፣ ሰማይ ወረደ እሞ ክብሪ ንነፍሰይ መልኣ።
ኣሜን። ድሓንኩምዶ። ናብ እግዚኣብሔር ንመልከትዶ?
ኣምላኽና፣ ስለ ፍቕርኻን ጸጋኻን ንዓና ነመስግነካ። ስለ ጐይታ የሱስ፣ እዚ ዓቢ ምድሓን፣ ከምኡ’ውን ከመይ ዝበለ ዓቢ መድሓኒ ምዃኑ ነመስግነካ። ንዕኡ ከነኽብሮ ንደሊ። ብቓልካ ኣቢልካ ምሳና ተዛረብ እሞ ሎሚ ብቓልካ ክንልወጥ። ብስም ክርስቶስ፣ ኣሜን።
ጽልዋ ሙዚቃን ጽልኢ ሳኦልን
ዳዊት፣ እቲ ጓሳ ንጉስ። እዚ “ግዜ ንምህዳም” ዝብል ኣርእስቲ ተዋሂብዎ ኣሎ። ሳኦል ፈጺሙ ዘይዝምሮ ዝነበረ መዝሙር ከም ዝነበረ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣስተውዒልና። ኣብ ዝተዋሕደ ዝፈትዎ ዝነበረ ዝርዝር ሙዚቃዊ ስርሓት ኣብ ታሕቲ ነበረ። ሕጂ፣ ብርግጽ ብዛዕባ እቲ ዜማ ብፍጹም ክንርግጽ ኣይንኽእልን ኢና፣ ግናኸ ብዘይጥርጥር ከምዚ ዝስዕብ ነበረ፣ “ሳኦል ንኣሽሓት ቀተለ፣ ዳዊት ግና ንኣእላፋት።”
ኣብ መጀመርታ 1970ታት፣ ሓደ ፍሉጥ መዝሙር ነበረ እሞ እቲ መደምደምታኡ፣ “ኣዝዩ ትዕቢተኛ ኢኻ፣ እዚ መዝሙር ብዛዕባኻ እዩ ዝብል ትመስለካ ትኸውን።” እወ፣ ሳኦል ብርግጽ ትዕቢተኛ ነበረ፣ ግናኸ እቲ ኣንስቲ እስራኤል ዝዘመርኦ መዝሙር ብዛዕባኡ ምዃኑ ይፈልጥ ነበረ። ስሙ ኣብቲ ግጥሚ ነበረ። እሞ እዚ መዝሙር እዚ እንታይ ጽልዋ ኣብኡ ገበረ? ቁጽሪ 9፡ “ሳኦል ከኣ ካብታ መዓልቲ እቲኣ ንነጀው ንዳዊት ብዓይኒ ጽልኢ ይርእዮ ነበረ።”
ሙዚቃ ኣብ ሰባት ንጽቡቕን ንሕማቕን ክገብሮ ዝኽእል ሓያል ጽልዋ ብጽቡቕ ተመዝጊቡ ኣሎ። እቲ ዝግድስ ቅዲ ሙዚቃ ዘይኮነስ፣ እቲ ሙዚቃ ዘመሓላልፎ መልእኽቲ እዩ። እቲ ሙዚቀኛ ኣብቲ ግጥሚ፣ ኣብቲ ዝሰንዮ ሙዚቃ እንታይ ከም ዘመሓላልፍ እዩ ዝደሊ? ብርግጽ፣ ሙዚቃዊ መሳርሒ ካብ ግጥማዊ መዝሙራት ንኣእምሮ ሰብ ዝውሕድ ወራሪ እዩ።
መጽሓፍ መዝሙራት ሙዚቃዊ ምልክታት እንተሃለዎ እኳ፣ እቲ ዝሰንዮ ሙዚቃ ከም ዘይብልና ምግንዛቡ ኣገዳሲ እዩ። ኣምላኽ ነቲ ሙዚቃዊ ምልክታት ናይ መዝሙራት ከየድሓኖ ርእዩ። እዚ ባዕሉ ኣምላኽ ካብ ሙዚቃ ንግጥሚ ዝያዳ ከም ዝግደስ ዘመልክት ይመስል። ግናኸ ሙዚቃ ቋንቋ ልቢ እዩ ዝዛረብ። ንስምዒታትን ስምዒታትን ንምግላጽ መሳርሒ እዩ። መጽሓፍ መዝሙራት መጽሓፍ ቅዱስ 150 መዝሙራት ይሓዝ። ንሓገዝን ምትብባዕን ህዝቢ ኣምላኽ ብሓያል ስምዒታትን ስምዒታትን ዝመልአ እዩ። ዳዊት እቲ ጣዕሚ ዘለዎ መዝሙራዊ እስራኤል ተባሂሉ ተጸዊዑ፣ 2 ሳሙኤል 23፣ ቁጽሪ 1። ጐይታና የሱስ ባዕሉ ብዝበለጸ ድምጹ ንሰማያዊ መዘምራን ክመርሕ እዩ፣ እብራውያን 2:12፡ “ኣብ ማእከል ማሕበር ክውድሰካ እየ።”
ስለዚ፣ ሓይሊ ሙዚቃ ንነፍሲ ምብጻሕ ስለ ዝኽእል፣ ንዝሰምዖ ሙዚቃ ኣዝዩ ምምርማር ኣለና። ንዝኾነ ሙዚቃ ኣብ ምፍራድ፣ ቅድም ነቲ ግጥሚ ምንባብን መልእኽቲ እቲ ኣቕናባሪ ምፍላጥን ይበልጽ። እንታይ ኣረኣእያ ዓለም እዩ ዝድግፍ ዘሎ? እዚ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ፣ ከመይሲ እቶም ፍሉጣት ሙዚቀኛታት እዛ ዓለም እዚኣ ብሓቂ ወለዶኣዊ ሰበኽቲ እዮም። ሙዚቃ መድረኾም እዩ፣ እቲ ዘይኣምላኻዊ መልእኽቶም ከኣ ኣብ ሙዚቃዊ ምልክታት ተሰሪሑ ኣሎ።
ኣብ ከምዚ ዓይነት እዋን ኢና ንነብር ዘለና፣ እዚኣቶም ድማ ከም መቐጸልታ ኣካላት ሰብ ተቐባልነት ረኺቦም ኣለዉ፣ ብኣኦም ከኣ እቶም ርኹሳት ሰበኽቲ ናይ ሓሶትን ስነ-ምግባር ዘይብሉ ተግባር ጸረ-ክርስቶስ ንኣእምሮ እቶም ዝቃለሱ መንእሰያትና ብቐጻሊ የበላሽውዎ ኣለዉ። ከምቲ መዝሙር ኣንስቲ ኣብ ልቢ ሳኦል ክፉእ ዘለዓዓለ፣ ከምኡ’ውን ሙዚቃ እዛ ዓለም እዚኣ ኣብ ልቢ እቶም ተቓላሲ መንእሰያትና ምድንጋርን ክፉእን የለዓዕል። እቶም ጸገም ዘለዎምን ዝተታለሉን ደረፍቲ ንሓደ ንእሽቶ ወለዶ ሰማዕቲ ናብ ሓሶት መንነት ይመልምሉ፣ እዚ መንነት እዚ ኸኣ ካብ ሰማይ ዘይኮነስ ካብ ሲኦል እዩ፣ እቲ መበገሲኡ ኣብቲ ዘይውዳእ መዓሙቕ ዝርከብን እቲ ደራሲኡ ኸኣ እቲ ዓቢ ኣጥፋኢ፣ ኣጶልዮን እዩ።
መልእኽቶም ሰባት ብምስሊ ኣምላኽ ከም ዝተፈጥሩን ኣምላኽ ብክርስቶስ ኣቢሉ ንህይወትና ግሩም ዕላማ ከም ዘለዎ ዘይኮነስ። ኣይፋል፣ እቲ መርዛማ መልእኽቶም ኣብ ክንድኡ እቲ ንሕና ንርእስና ክንከውን ዝወሰንናዮ ኢና፣ ዕላማና ኸኣ፣ እሞ መን ይፈልጥ? በዚ ዝዝርጋሕ ምድንጋር እዚ፣ ኩሉ ምእመን ኣብ ወንጌላዊ ዕዮ ብንጥፈት ምስታፉ ክንደይ ኣገዳሲ እዩ። ጸላኢ ብሰንኪ ቫይረስ ዕረፍቲ ኣይወስድን እዩ፣ ንሕና’ውን ከምኡ ክንገብር የብልናን። ነፍስወከፍና ብዛዕባ ፍቕሪ ኣምላኽ ብየሱስ ክርስቶስ ነቲ ዝቕጽል ሰብ ክንነግር ኣብ ልብና ብቕጽበት ንወስን። ምናልባት ኣምላኽ ንዓና ብዛዕባ ከመይ ጌርና ናብ እምነት ብክርስቶስ ከም ዝመጻእና ምስክርነትና ንምሃብ ደገ ክኸፍተልና ይኽእል እዩ። ከመይ ዝበለ ፍሉይ መሰል! እሞ እንተደኣ ኣዝዩ ፈራህ ኮይንካ፣ ሓንቲ ወረቐት ክትህብ ፈትን።
ስለዚ እንደገና፣ ብሰንኪ ሓንቲ መዝሙር፣ ሳኦል ካብታ መዓልቲ እቲኣ ንነጀው ንዳዊት ብዓይኒ ጽልኢ ይርእዮ ነበረ። ግናኸ ከምቲ ዘይተፈረደን ዘይተኣልየን ዝኾነ ሓጢኣት፣ ቅንኣት ሳኦል ንዳዊት ናብ ጽልኢ ዓበየ። ቁጽሪ 29፡ “ሳኦል ከኣ ንዳዊት ብቐጻሊ ጸላኢኡ ኾነ።” ቅድም ንዳዊት ብኢድ ፍልስጥኤማውያን ክቐትሎ ሓሰበ፣ ከምኡ’ውን ብምጥባር ምብዓል ደቁ ንዳዊት ናብ ውግእ ፍልስጥኤማውያን ከእትዎ እሞ ክቕተል መደበ። ግናኸ እዚ ምስ ዘይሰርሕ፣ ንዮናታንን ንኣገልገልቱን ንዳዊት ክቐትል ጸውዖም፣ ምዕራፍ 19፣ ቁጽሪ 1። እዚ ምስ ዘይሰርሕ ከኣ፣ ሳኦል ንዳዊት ባዕሉ ብምቕታል ተዋሕጠ፣ ከምቲ ብጽልዋ ኣጋንንቲ ሰለስተ ግዜ ብዂናቱ ክፍትን ዝጸንሐ። ከምኡ ኸኣ ዳዊት ካብ ሳኦል ንሸውዓተ ክሳዕ ዓሰርተ ዓመታት ምህዳም ጀመረ።
ዳዊት፡ ምልክት ክርስቶስ
ዳዊት ቅቡእ ንጉስ እዩ፣ ግናኸ ብሳኦል ተነጺጉ፣ ሳኦል ከኣ ከም ገዛኢ ንጉስ ንህዝቢ ይውክል ነበረ። ኣብዚ ምድሓር እዚ፣ ዳዊት ምልክት ጐይታ የሱስ እዩ፣ ንሱ ብህዝቢ እስራኤል ተነጺጉ፣ እኳ ደኣ ንሱ ቅቡእ ንጉሶም እንተነበረ። ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዝገለጽናዮ፣ እዚ ምድሓር እዚ ብሰይጣን ዝተለዓዓለ ነበረ፣ ራእይ 12:3-4።
ጐይታ የሱስ ወዲ 30 ዓመት ምስ ኮነ፣ ህዝባዊ ኣገልግሎቱ ጀመረ፣ ካብ መጀመርታ ኸኣ ንርእሱ ንህዝቢ ከም መሲሖም ኣቕረበ፣ ካብ መጀመርታ ኸኣ ተነጺጉ። ሉቃስ 4፣ ቁጽሪ 16፡ “ናብ ናዝሬት ድማ መጸ፡ ኣብኣ እተዐበየ ነበረ እሞ፡ ከም ልማዱ ብመዓልቲ ሰንበት ናብ ቤት ጸሎት ኣተወ፡ ኬንብብ ድማ ተንስኤ። መጽሓፍ ነብዪ ኢሳይያስ ከኣ ሃብዎ። እታ መጽሓፍ ምስ ከፈተ፡ እቲ ጽሑፍ ዘሎዋ ስፍራ ረኸበ፡ ‘መንፈስ እግዚኣብሔር ኣብ ልዕለይ እዩ፡ ንነዳያት ወንጌል ክሰብኽ ቅብኣኒ እዩ እሞ፡ ንስቡራት ልቢ ኽፍውስ፡ ንምሩኻት ምድሓን፡ ንዕውራት ምምላስ ራእይ፡ ንእሱራት ሓርነት ክነግር፡ ዓመት ጸጋ እግዚኣብሔር ክሰብኽ ለኣኸኒ።’ እታ መጽሓፍ ከኣ ዓጽዩ፡ ንኣገልጋሊ ሃቦ እሞ ተቐመጠ። ኣዒንቲ ዅሎም ኣብ ቤት ጸሎት ዝነበሩ ኸኣ ናብኡ ተተሓሓዛ። ንሱ ኸኣ፡ ‘ሎሚ እዛ ጽሕፍቲ እዚኣ ኣብ ኣእዛንኩም ተፈጺማ ኣላ’ ኪብሎም ጀመረ። ዅሎም ከኣ መስከሩሉ፡ ብቓላት ጸጋ ኻብ ኣፉ ዝወጸት ድማ ተገረሙ። ‘እዚስ ወዲ ዮሴፍዶ ኣይኮነን?’ በሉ። ንሱ ኸኣ፡ ‘ብርግጽ ነዛ ምሳሌ እዚኣ፡ ‘ሓኪም፡ ንርእስኻ ፈውስ፡ እቲ ኣብ ቅፍርናሆም ከም ዝገበርካዮ ዝሰማዕናዮ ዘበለ፡ ኣብ ሃገርካውን ግበሮ’ ኽትብሉኒ ኢኹም’ በሎም። ንሱ ኸኣ፡ ‘ብሓቂ እብለኩም ኣለኹ፡ ሓደ እኳ ነብዪ ኣብ ሃገሩ ኣይተቐበለን’ በለ።” ድሕሪኡ ተንስኡ እሞ ካብ ገደል ክድርብይዎ ፈተኑ።
ግናኸ ግብሩን ቃላቱን ንሓቅነት ምምሕዳሩ ከም መሲሕ ምዃኑ መስከሩ። ዮሃንስ 10:25፡ “የሱስ ከኣ መለሰሎም፡ ‘ነጊረኩም እየ፡ ግናኸ ኣይትኣምኑን ኢኹም፡ እቲ ብስም ኣቦይ ዝገብሮ ግብሪ፡ ንሱ እዩ ዝምስክረለይ።’” ዮሃንስ 7:45-46፡ “ሽዑ እቶም ኣገልገልቲ ናብ ሊቃውንቲ ካህናትን ፈሪሳውያንን መጹ፡ ንሳቶም ከኣ፡ ‘ስለምንታይ ዘየምጻእኩምዎ?’ በልዎም። እቶም ኣገልገልቲ ኸኣ መለሱ፡ ‘ከምዚ ሰብኣይ እዚ ዝተዛረበ ሰብ ኣይነበረን።’”
ግናኸ ከምቲ ዝወግሕ ጸሓይ ሓድሽ መዓልቲ ነቲ ጸልማት ከባቢ ዘብርህ፣ ከምኡ’ውን ህልውና ጐይታ ነቲ ጸልማት ግብዝና ሃይማኖት ኣይሁድ ኣብርሀን ኣቃልዐን—ሃይማኖቶም ካብ ኣምላኽ ከም ዝተቐበልዎ ዘይኮነስ፣ ሃይማኖት ኣይሁድ ብሰባት ከም ዝተበላሸወ፣ ማቴዎስ 15:8-9። እዚ እዩ ኸኣ እቲ ብመጀመርታ ብሙሴ ኣቢሉ ከም በዓላት የሆዋ ዝተዋህበ በዓላት ኣብ ዘመን ጐይታ የሱስ ናብ በዓላት ኣይሁድ ዝተለወጠሉ ምኽንያት፣ ዮሃንስ 5:1ን 6:4ን፣ ከምቲ ኣምላኽ ስሙ ምስቲ ከንቱ ሃይማኖቶም ከም ዘይተሓባበር ዝብል ዝነበረ።
ስለዚ ንሰለስተ ዓመትን ፈረቓን ኣገልግሎቱ፣ ጐይታ የሱስ ብእስራኤል ብሓዘን ተነጺጉ። ግናኸ ከምቲ ዳዊት ካብ ሳኦል ዝሃደመ፣ ንሱ ካብ መራሕቲ ኣይሁድ እንተዘይሃደመ እኳ፣ ኣገልግሎት ጐይታ የሱስ ብጽልኦም ተጸልዩ። ዮሃንስ 7:1፡ “ድሕሪ እዚ የሱስ ኣብ ገሊላ ይኸይድ ነበረ፡ ኣይሁድ ክቐትልዎ ይደልዩ ስለ ዝነበሩ ኸኣ፡ ኣብ ይሁዳ ኺኸይድ ኣይደለን ነበረ።”
እወ፣ ዳዊት ኣብ ስደት ምልክት ጐይታ የሱስ እዩ። ኣኽሊል እስራኤል ብሳኦል ባዕሉ ንዳዊት ክሓልፍ ነበሮ፣ ከምቲ ወዱ ዮናታን ንዳዊት ዘኽበረን ኩሉ ንዕኡ ዝሃበን። እሞ ጐይታ የሱስ ክንደይ ዝበለ ዝያዳ ብቑዕ ነበረ እሞ እቲ ህዝቢ ንዕኡ ክሰግድ ነበሮ? ብቕልጡፍ ክገብሩ እዮም፣ ኣምላኽ ወሲንዎ እዩ። ሃሌሉያ!
ዳዊት ኣብ ሸለል ኤላ ከም ዓዋቲ ርእሱ ኣርኣየ። ጐይታ የሱስ ኣብ ምድረበዳ ብፈተናታት ንዲያብሎስ ስዒርዎ። ዳዊት ንሳኦል ብኣጋንንቲ ምስ ተጨቆነ ኣገልገሎ። ጐይታ የሱስ ንኹሎም ብዲያብሎስ ዝተጨቆኑ ፈወሰ፣ ግብሪ ሃዋርያት 10:38። ዳዊት ባዕሉ ከም ኣዛዚ ኣረጋጊጹ። ጐይታ የሱስ ንኣሽሓት መላእኽቲ ኣዘዘ፣ ማቴዎስ 8:8-9 ምስ ማቴዎስ 26:53። ዳዊት ብሰንኪ ኣምላኻዊን ፈታዊ ባህሪኡን ኣብ ህዝቢ ፍሉጥ ነበረ። ብዙሓት ህዝቢ ንጐይታ የሱስ ሰዓብዎ፡ “ብዙሓት ህዝቢ ኸኣ ካብ ገሊላን ካብ ደካጶሊስን ካብ የሩሳሌምን ካብ ይሁዳን ካብ ማዕዶ ዮርዳኖስን ሰዓብዎ” ማቴዎስ 4:25።
እሞ ስለምንታይ እዩ ህዝቢ እስራኤል ንጐይታ የሱስ ዝተጻረረን ኣብ መስቀል ከኣ “ንቄሳር እንተዘይኮይኑ ንጉስ የብልናን” ዝበለ፣ ዮሃንስ 19:15? ሓደ ምኽንያት ብሰንኪ ጸጋኡን ፍቕሩን ነበረ። ጸጋን ፍቕርን ኣትራክቲቭ እዮም። ቅድም ኣብ ጐይታኡ፣ ድሕሪኡ ኣብ ሰዓብቱ ይርአ። እቲ ምሳብ ጸጋ እዩ እቲ ብዙሓት ህዝቢ ንጐይታ የሱስ ዝሰዓብሉ ምኽንያት። ግናኸ ጸጋ ስለ ዝኾነ፣ ብፍቺኡ ዘይበቕዕ፣ ኣብቶም ተቐበልቱ መሰል ኣለዎ። ከምቲ ዝኾነ ነጻ ህያብ፣ ምስ ተቐበለ፣ ልቢ ብምስጋናን ክብሪ ንሃቢ ይኸፍት። ግናኸ ሰብ ብባህሪኡ ትዕቢተኛ እዩ፣ እዚ ትዕቢት እዚ ኸኣ ንኽእለትና ንምስጋና የበላሽዎ። ትዕቢትን ዘይምስጋናን ከኣ ናብ ኣረኣእያ መሰል መእተዊ እዩ። ዝኾነ እንረኽቦ ዝበቕዕና ይመስለና። እዚ ስምዒት መሰል እዚ ንሃይማኖት ምስ ዝትንክፍ፣ እዚ ልዕላዊ ኣምላኽ ክብሪ ናብ ከረሜላ ሰብ ይወርድ። ክንደይ ዝበለ ዘሕዝን!
ዮሃንስ 6:26፡ “የሱስ ከኣ መለሰሎም፡ ‘ብሓቂ፡ ብሓቂ እብለኩም ኣለኹ፡ ንስኻትኩም ተኣምራት ስለ ዝረኣኹምኒ ዘይኮነስ፡ ካብቲ እንጌራ ስለ ዝበላዕኩም እሞ ስለ ዝጸገብኩምኒ ኢኹም እትደልዩኒ።’” ብጸጋ ከም ዝደሓንናን ብጸጋ ከም ዝተሓለናን ንዘልኣለም ንዘክር። ከም ኣክሮስቲክ፣ ጸጋ G-R-A-C-E እዩ፡ God's Riches At Christ's Expense (ሃብቲ ኣምላኽ ብዋጋ ክርስቶስ)። ከምቲ ደራሲ መዝሙር ብግሩም ዝገለጾ፡ “ካብ ኩሉ እቲ ፍቕርኻ ዝህቦ ህያባት፣ ኣታ ሃቢ ኩሉ ጽቡቕ፣ ካብ ደም መድሓኒ ዝበለጸ ኣይፈልጥን።” ኣሜን።
ዳዊትን ዮናታንን፡ ግዜ ንምህዳም
ስለዚ፣ ናብቲ ዝሃድም ዝነበረ ዳዊት ንመለስ። ዳዊት ኣብ ራማ፣ ኣብ ቤት ሳሙኤል፣ 1 ሳሙኤል 19:18፣ መዕቆቢን ምጽንናዕን ደልዩ ነበረ። ብዘይጥርጥር ኣብቲ ዝነበሮም ግዜ፣ ብዛዕባ ውድቀት ሳኦል ከም ንጉስን ንኣምላኽ ዝገበሮ ዘይኽብሪን ብዙሕ ሓዘን ተኻፊሎም። ግናኸ ሳኦል፣ ሕጂ ብቕንኣቱ ተዋሒጡ፣ ንዳዊት ኣብ ከተማ ሳሙኤል እኳ ይደልዮ። ይኹን እምበር፣ ኣምላኽ ይገዝእ፣ ዳዊት ከኣ ካብ ራማ ሃዲሙ ናብ የሩሳሌም ተመልሰ እሞ ምስ ዓርኩ ዮናታን ብሕቡእ ተራኸበ፣ 1 ሳሙኤል 20፣ ቁጽሪ 1።
“ዳዊት ከኣ ካብ ናዮት ኣብ ራማ ሃዲሙ መጸ እሞ ኣብ ቅድሚ ዮናታን በለ፡ ‘እንታይ ገበርኩ? እንታይ እዩ በደለይ? ኣብ ቅድሚ ኣቦኻስ እንታይ እዩ ሓጢኣተይ እሞ ንህይወተይ ዝደሊ?’ ንሱ ኸኣ በሎ፡ ‘ኣምላኽ ይከልኣካ፡ ኣይትመውትን ኢኻ፡ እንሆ፡ ኣቦይ ዓብዪ ይኹን ንእሽቶ ይኹን ዝኾነ ነገር ኣይገብርን እዩ፡ እንተዘይኮይኑ ንዓይ ከየፍለጠኒ ኣይተርፍን እዩ፡ እሞ ኣቦይ እዚ ነገር እዚ ስለምንታይ ካባይ ይሓብኦ? ከምኡዶ ኣይኮነን?’ ዳዊት ከኣ መሓለ እሞ በለ፡ ‘ኣቦኻ ብርግጽ ኣብ ቅድሜኻ ጸጋ ከም ዝረኸብኩ ይፈልጥ እዩ፡ ንሱ ኸኣ፡ ‘ዮናታን ከይሓዝን እዚ ኣይፍለጥ’ ይብል ኣሎ፡ ግናኸ ብሓቂ ብህይወት እግዚኣብሔርን ብህይወት ነፍስኻን፡ ኣብ መንጎይን ሞትን ሓንቲ ስጉምቲ ጥራይ እያ ዘላ።’”
ድኻ ዮናታን። እቲ ዝበለጸ ዓርኩ ብሰንኪ ኣቦኡ ስዱድን ሃዳሚን እዩ። ዮናታን ከኣ ኣብ ኣቦኡ ጽልዋ ከም ዘለዎ ገና ይሓስብ። ምስቲ ብኣሽሓት ኣጋንንቲ ዝተዋሕጠ ሰብ ገዳራውያን ክትዛረብ ምፍታን ይበልጽ። ብስርዓት ንዕኡ ምብካይ ከቋርጽ እንተደኣ ሓቲትካዮ ከመይ ከም ዝኸይድ ትሓስብ? ምናልባት ጽቡቕ ኣይከውንን እዩ። ግናኸ ዳዊት ሓቀኛን ሰብ እምነትን እዩ። “ኣብ መንጎይን ሞትን ሓንቲ ስጉምቲ ጥራይ እያ ዘላ” ምዃኑ ይርድኦ። ዳዊት ከኣ ነዚ ዘፍርህ ፍርሂ ንገለ ግዜ ክነብር ኣለዎ። ብቐጻሊ ናብ ድሕሪኡ ክጥምት እዩ፣ ሳኦል ኣብቲ ቅድሚኡ ዘሎ ጽላሎት ተሓቢኡ ይኸውንዶ ኢሉ እናሓሰበ።
እሞ ሎሚ ኸምኡ ዝስምዖም ብዙሓት የለዉንዶ? ኣብ መንጎይን ሞት ቫይረስን ሓንቲ ስጉምቲ ጥራይ። ንሞት ብሓቂ ድሉው ዲኻ ኢልካ ንርእስኻ ምሕታት ኣዝዩ ጽቡቕ ሕቶ እዩ። ኦህ፣ ከም ገለ ሕማቕ ሓሳብ ክትመውት ትደሊ ዘይኮነስ፣ ግናኸ ንሞት ብሓቂ ድሉው ዲኻ? ንሓሳብ ሞት ትፈርህ ዲኻ? ሕጂ፣ ብርግጽ፣ ሓደ እኳ ሓማቕ ሞት ክመውት ኣይደልን እዩ፣ ግናኸ ነዚ ንገለ ግዜ ገዲፍና፣ ብዛዕባ ሞት ባዕሉ እንታይ ትብል? ሞትካ። እዚ ሕቶ እዚ ኣብ ልቢ ጥራት ህይወትካ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ይሃርም። ብቐጻሊ ንሞት ንምምላስ ዝደሊ ህያው እምነት ብክርስቶስ ብርግጽ ኣይኮነን።
ሕጂ ንሓቀኛ ፍርሂ ምእመናን ኣብ ጸላኢ ከባቢታት ዝነብሩ ንሓንቲ ቅጽበት ኣይንንእስን። ብዙሓት እዮም እቲ ጸጥታ ናይ ዝተዓጽወ ደገታትን ናይ ጸጥታ ስርዓታትን ፈጺሞም ዘይረኣዩ፣ ኣብ ግዜ ሓደጋ 9-1-1 ምድዋል እንታይ ምዃኑ ዘይፈልጡ። ካብቶም ሓሶት ሃይማኖት ዝምስክሩን ንቤቶምን ስድራቤቶምን ዝጥቅዑን ጨካናት ሰባት ዝከላኸሉሎም ፖሊስ የብሎምን። እዞም ፍቑራት ኣሕዋትን ኣሓትን ብሓቂ ኣብ መንጎይን ሞትን ሓንቲ ስጉምቲ ጥራይ እያ ዘላ ክብሉ ይኽእሉ እዮም። ንብዙሓት ካብኦም ከኣ፣ እቲ ንገበርቶም ዘለዓዕሎም ምስክርነቶም ብየሱስ ክርስቶስ እዩ። እዞም ፍቑራት ምእመናን ዋጋኡ ሓሲቦም ምስ ሃዋርያ ጳውሎስ፣ ግብሪ ሃዋርያት 21:13፣ ይብሉ፡ “ኣነ ንስም ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ኣብ የሩሳሌም ክእሰር ጥራይ ዘይኮነስ፡ ክመውት እውን ድሉው እየ።” ኣሜን።
ንኩነታት እዞም ፍቑራት ብክርስቶስ ዘለዉ ምስ እንሓስብ፣ ፍርህና ብፍጹም ብኻልእ ብርሃን ክንርእዮ ክገብረና ይግባእ። እቲ ምእመን ክገብሮ ዝኽእል ዝበለጸ ነገር ንክርስቶስ ምንባር እዩ። ሕጂ፣ ከምዚ ዓይነት ህይወት እምነት ኣብ ገለ ዘየመችእ ወይ እውን ሓደገኛ ኩነታት ከእትወካ ይኽእል እዩ፣ ግናኸ ብእምነት ምሟት ካብ ብፍርሂ ምንባር ይበልጽ። ኣምላኽ ንእምነትናን ንውሳነናን የበርትዓልና። ኣሜን።
ናብ ክርስቶስ ምኽታል ዝቐርብ ጻውዒት
ቀጺሉ፣ ዳዊትን ዮናታንን ብሕቡእ ይራኸቡ። ዳዊት ንዮናታን ንኣቦኡ ብስሙ ንምቕራብ ገና ሓንቲ ዕድል ክህቦ ድሉው እዩ፣ እቲ ዮናታን ኣብ ኣቦኡ ዝገበሮ ዘይቅኑዕ እምነት ከኣ ይቕጽል። ቁጽሪ 13፡ “ግናኸ ኣቦይ ክፉእ ክገብረካ እንተደለየ፣ ሽዑ ክነግረካ እየ፣ እሞ ብሰላም ክትከይድ ክሰደካ እየ፡ እግዚኣብሔር ከኣ ከምቲ ምስ ኣቦይ ዝነበረ ምስኻ ይኹን።” ን“እንተ” ናይ ዮናታን ኣስተውዕል። ኣቦኡ ብምሉኡ ንዳዊት ከም ዝጻረር ገና ጥርጣረ ኣለዎ። ድሕሪኡ ኸኣ ንዳዊት ሓደ ዓይነት በረኸት ይህቦ፡ “እግዚኣብሔር ከኣ ከምቲ ምስ ኣቦይ ዝነበረ ምስኻ ይኹን።” ብሓቂ ዮናታን? ከምቲ እግዚኣብሔር ምስ ኣቦኻ ዝነበረ? ዮናታን እዚ ከመይ ገይሩ በረኸት ክኸውን ከም ዝሓሰበ ኣይተረጋገጸን።
እቲ ዮናታን ንባህሪ ኣቦኡ ዝገበሮ ገምጋም ከምቲ ናይ ብዙሓት ክርስትያን ተንተንቲ እዩ፣ ንሳኦል ዝደሓነ ሰብ ከም ዝነበረ ዝኣምኑ። ሳኦል ከም ይሁዳ ኣስቆሮታዊ ዝደሓነ እዩ። ጐይታ ኸኣ ብዛዕባ ከዳዕኡ፣ “እቲ ሰብኣይ እንተዘይተወልደ ምሓሾ ነበረ” በለ። እሞ ዮናታን፣ ንሳኦል፣ ንኣቦኻ፣ ተመስግኖ ኣለኻ? ኣቦኻ ንስኻ ንእሽቶ መዓር ምስ በላዕካ ክቐትለካ ዝደለየ፣ ንሱ ጾም ምስ ኣዘዘ፣ 1 ሳሙኤል 14:44። ዮናታን፣ ብዝኾነ ይኹን ኩነታት፣ እዚ ምስ ሓድሽ ወርሒ ዝተተሓሓዘ ሃይማኖታዊ በዓልን ስድራቤታዊ ምትእኽኻብን ክኸውን ዝነበሮ ምዃኑ ክትዝክር ኣለካ።
ሳኦል ንዮናታን ብፍጹም ንዳዊት ምድጋፍ ንጥዕናኻ ጽቡቕ ከም ዘይኮነ ኣረጋገጸሉ። ቁጽሪ 30፡ “ሽዑ ቊጥዓ ሳኦል ኣብ ልዕሊ ዮናታን ነደደት፡ ንሱ ኸኣ በሎ፡ ‘ኣታ ወዲ እታ ጠማምን ዓመጸኛን ሰበይቲ፡ ንወዲ እሰይ ንውርደትካን ንውርደት ዕርቃን ኣዴኻን ከም ዝመረጽካዮዶ ኣይፈልጥን እየን? ወዲ እሰይ ኣብ ምድሪ ክሳዕ ዝነብር፡ ንስኻ ኣይክትጸንዕን ኢኻ፡ መንግስትኻውን ኣይክትጸንዕን እያ። ስለዚ ሕጂ ስደድ እሞ ናባይ ኣምጽኦ፡ ብርግጽ ክመውት እዩ።’ ዮናታን ከኣ ንሳኦል ኣቦኡ መለሰሉ፡ ‘ስለምንታይ እዩ ክቕተል? እንታይ ገበረ?’ ሳኦል ከኣ ንዕኡ ክወቅዖ ዂናት ደርበየሉ፡ በዚ ኸኣ ዮናታን ኣቦኡ ንዳዊት ክቐትሎ ከም ዝወሰነ ፈለጠ።”
ቁጽሪ 34፡ “ዮናታን ከኣ ብብርቱዕ ቊጥዓ ካብ ጠረጴዛ ተንስኤ፡ ኣብ ካልኣይ መዓልቲ ወርሒ ኸኣ ስጋ ኣይበልዔን፡ ስለ ዳዊት ሓዚኑ ነበረ እሞ፡ ኣቦኡ ሓፍረት ስለ ዝገበረሉ።” ሕጂ፣ ብዛዕባ ሓደ ሰብ ንኣርባዕተ ዂናት ናብቶም ዝቐረብዎን ዝያዳ እሙናት ዝነበርዎን ዝደርበየ ሰብ ገለ ከቢድ ጥርጣረታት ክህልወና ይኽእል እዩ። ዳዊት ንሰለስተ ዂናት ዒላማ ነበረ፣ ዮናታን ከኣ ንራብዓይ ዒላማ ነበረ። ግናኸ ኣብዚ ጸልማት ድሕረ ባይታ እዚ፣ ፍቕሪ ዮናታን ንዓርኩ ዳዊት ምብራሁ ኣዝዩ ጽቡቕ እዩ። ኣቦ ዮናታን ባዕሉ ንህይወቱ ክወስድ ከም ዝደለየ ሕሰብ፣ ገና ግና ንዕኡ ዝተገብረ ሓፍረት ዘይኮነስ፣ ንዓርኩ ዝተገብረ ሓፍረት እዩ ሓዚኑ።
ሕጂ ዮናታን ንዳዊት ኣብቲ ዝተወሰነ መሮር ረኸቦ እሞ ካብ ኣቦኡ ክሃድም ኣጠንቀቖ። ቁጽሪ 41፡ “እቲ ወዲ ምስ ከደ ኸኣ፡ ዳዊት ካብ ሓደ ናብ ደቡብ ዝቐንዐ ቦታ ተንስኤ እሞ ኣብ ገጹ ናብ ምድሪ ወደቐ፡ ሰለስተ ግዜ ኸኣ ሰገደ፡ ንሓድሕዶም ከኣ ተሳሓሓሙ፡ ዳዊት ክሳዕ ዝበዝሕ ከኣ ንሓድሕዶም በኸዩ። ዮናታን ከኣ ንዳዊት በሎ፡ ‘ብሰላም ኪድ፡ ከመይሲ ንሕና ክልቴና ብስም እግዚኣብሔር መሓልና፡ እግዚኣብሔር ኣብ መንጎይን ኣብ መንጎኻን፡ ኣብ መንጎ ዘርአይን ኣብ መንጎ ዘርእኻን ንዘልኣለም ይኹን።’ ንሱ ኸኣ ተንስኤ እሞ ከደ፡ ዮናታን ከኣ ናብ ከተማ ኣተወ።”
እዚ ዘንቀጥቅጥ ትርኢት እዚ ዳዊትን ዮናታንን ተሰናቢቶም እዮም። ምሰናበቲ ክኸውን ኣይነበሮን፣ ምናልባት ከኣ ምሰናበቲ ክኸውን ኣይነበሮን ክንብል ንኽእል ኢና። ንጹር ንኹን፣ ንዓርኩ ዳዊት ዝገደፎ ዮናታን እዩ፣ ዳዊት ንዮናታን ዝገደፎ ኣይኮነን። ዮናታን ናብቲ ንቅቡእ ንጉስ ኣምላኽ ዝጸልእ ዝነበረ ሰብ ተመልሰ። ምናልባት ዮናታን ካብ ቤተ መንግስቲ ንዳዊት ዝያዳ ክከላኸለሉ ይኽእል እዩ ኢሉ ሓሲቡ ይኸውን። እዚ ቅኑዕ ሓሳብ እዩ፣ ግናኸ ሓሳብ ኣምላኽ ኣይኮነን። ሙሴ ካብ ቤተ መንግስቲ ንእስራኤል ዝያዳ ክገብር ይኽእል እዩ ኢሉ እንተዝውስን፣ ምናልባት እውን ከም ዝቕጽል ፈርኦን ግብጺ? ኣይሁዳዊ መንነቱ ብሕቡእ ክሕሉ ኣይከኣለንዶ? እንደገና፣ እዚ ቅኑዕ ሓሳብ እዩ፣ ግናኸ ሓሳብ ኣምላኽ ኣይኮነን። ኣይፋል፣ ሙሴ ዝገበሮ ብእምነት እዩ ዝገበሮ፣ ከምቲ ኣምላኽ ኣብ ህይወቱ ዝጸውዖ፣ እብራውያን 11:24-25፡ “ሙሴ ብእምነት፡ ምስ ዓበየ፡ ወዲ ጓል ፈርኦን ኪብሃል ኣበየ፡ ካብቲ ንሓጺር ግዜ ዚጸንዕ ሓጢኣት ዚህቦ ባህታስ፡ ምስ ህዝቢ ኣምላኽ መከራ ኺጸግብ ፈተወ።”
እሞ ዮናታን ከምኡ ክገብር ኣይነበሮንዶ? ኣብ መገዲ ምድሓር ንዳዊት ክስዕቦ ኣይነበሮንዶ? እቲ ምርጫ ብቐሊሉ ዝመስል ነበረ፡ ምስ ሓደ ብርኹስ መንፈስ ዝተጨነቐ ዕቡድ ኣብ ቤተ መንግስቲ ምጽናሕ፣ ወይስ ምስ ቅቡእ ኣምላኽ ኣብ ኣኽራናት ምጽንባር። ንዓና ኸኣ ቃላት ጐይታና ናብ ኣእምሮና ይመጽእ፣ ሉቃስ 9:59፡ “ንኻልእ ከኣ፡ ‘ስዓበኒ’ በሎ። ንሱ ግና፡ ‘ጐይታይ፡ ቅድም ከይደ ንኣቦይ ክቐብር ፍቐደለይ’ በለ። የሱስ ከኣ በሎ፡ ‘ምዉታት ንምዉታቶም ይቐብሩ፡ ንስኻ ግና ኪድ እሞ መንግስቲ ኣምላኽ ስበኽ።’” ጻውዒት ጐይታ ንምስዓቡ ካብ ዝኾነ ይኹን ካልእ መሰል ወይ ሓላፍነት ቅድሚት እዩ። ንኩነታትና ብፍጹም ይፈልጥ። ንኣቦ እዚ ሰብኣይ ይፈልጥ ነበረ። ኩሉ ብፍጹም ጥበብ ኣምላኽ ተሓሲቡ ነበረ ቅድሚ ጐይታ ምጽውዑ።
ቀጺሉ፣ ቁጽሪ 61፡ “ኻልእ ከኣ፡ ‘ጐይታይ፡ ክስዕበካ እየ፡ ግናኸ ቅድም ከይደ ንኣብ ቤተይ ዘለዉ ክሰናበቶም ፍቐደለይ’ በለ። የሱስ ከኣ በሎ፡ ‘ሓደ እኳ ኢዱ ኣብ ማሕረስ ኣንቢሩ ናብ ድሕሪት ዝጥምት፡ ንመንግስቲ ኣምላኽ ኣይበቅዕን እዩ።’” ጐይታ የሱስ ገጹ ከም ሓጺን ናብ የሩሳሌም ኣቕነዐ፣ ኢሳይያስ 50፣ ቁጽሪ 7። ዕዮኡ ዕዮ ኣምላኽ ነበረ። ኢዱ ኣብ ማሕረስ ወዲ 12 ዓመት ምስ ኮነ ኣንበረ፡ “ኣብ ዕዮ ኣቦይ ክኸውን ኣለኒ” ሉቃስ 2:49። ፈጺሙ ናብ ድሕሪት ኣይጠመተን፣ ካልእ ምርጫ ኸኣ ኣይነበረን። ንዓና’ውን ከምኡ ክኸውን ይግባእ። ዮናታን ኣብ ቤተ መንግስቲ ሳኦል ምስ ዳዊት ዝኾነ ሓድነት ኣይረኸበን፣ ንሕና’ውን ምስ ጐይታ የሱስ ሓድነት ኣይንረክብን ኢና እንተዘይኮይኑ ካብ ዓለም ብምፍላይን ናብኡ ብምቕራብን። ንጩኸት ጐይታ ብቓላት ሙሴ ስማዕ፡ “መን እዩ ኣብ ወገን እግዚኣብሔር ዘሎ? ናባይ ይምጻእ” ዘጸኣት 32:26። ናብኡ ንምጻእ። ኣሜን።
ኣምላኽና ዝተባረኽካ፣ እንደገና ስለ ቃልካ ነመስግነካ። መልእኽቲ ንነፍስወከፍና እንታይ ምዃኑ ክንሓስብ ንጸሊ፣ ከምኡ’ውን ንዝኾነ ዝጸዋዕካና ክንእዘዝ፣ ጐይታ የሱስ ዝያዳ ህይወትና ንዕኡ ብምሃብ ክኽበር። ብቕዱስ ስሙ ንጸሊ፣ ኣሜን።
