ንዕኡ ምግላጽ
ትሕዝቶ መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ እዩ፧
ጐይታ የሱስ ነዚ ሕቶ እዚ መሊሱሉ እዩ፣ «ጽሑፋት ምረምሩ፣ ከመይሲ ኣብኡ ዘለኣለማዊ ህይወት ከም ዘሎኩም ትሓስቡ፣ እዚኣቶም ድማ ብዛዕባይ ዝምስክሩ እዮም» (ዮሃንስ 5:39 NKJV)። «ሽዑ ድማ፣ ‘እንሆ፣ መጻእኩ – ኣብ መጽሓፍ ብዛዕባይ ተጻሒፉ ኣሎ – ፍቓድካ ክገብር፣ ኣቱም ኣምላኽ’» (እብራውያን 10:7)።
ጐይታ የሱስ ቃል ኣምላኽ እዩ፡ «ኣብ መጀመርታ ቃል ነበረ፣ እቲ ቃል ድማ ምስ ኣምላኽ ነበረ፣ እቲ ቃል ድማ ኣምላኽ ነበረ ... እቲ ቃል ድማ ስጋ ኮይኑ ኣብ ማእከልና ሓደረ፣ ክብሩ ድማ ረኤና፣ ከም ናይ ሓደ ወዲ ካብ ኣቦ፣ ብጸጋን ሓቅን ምሉእ። ዮሃንስ ብዛዕባኡ መስከረን ጨደረን፣ ከም ዝበለ ድማ፣ ‘እዚ እዩ እቲ ብዛዕባኡ ዝበልኩ፣ «ድሕረይ ዝመጽእ ቅድመይ ይቐድም፣ ከመይሲ ንሱ ቅድመይ ነበረ።»’ ካብ ምልኣቱ ድማ ኩላትና ተቐቢልና፣ ጸጋ ንጸጋ። ከመይሲ ሕጊ ብሙሴ ተዋህበ፣ ጸጋን ሓቅን ግና ብየሱስ ክርስቶስ መጸ። ሓደ እኳ ንኣምላኽ ኣብ ዝኾነ እዋን ኣይረኣዮን። እቲ ሓደ ወዲ፣ ኣብ ሕቕፊ ኣቦ ዘሎ፣ ንሱ ገሊጽዎ» (ዮሃንስ 1:1,14-18)። «ብደም ዝነከረ ክዳን ተኸዲኑ ነበረ፣ ስሙ ድማ ቃል ኣምላኽ ይብሃል» (ራእይ 19:13)። እብራውያን 4:12 መጽሓፍ ቅዱስ እውን ቃል ኣምላኽ ከም ዝብሃል ይነግረና፡ «ከመይሲ ቃል ኣምላኽ ህያው እዩን ሓያል እዩን፣ ካብ ዝኾነ ክልተ ዝኣፉ ሰይፊ ዝበለጸ እዩን፣ ክሳብ ምፍልላይ ነፍስን መንፈስን፣ መሓውርን ኣንጕዕን እውን ዘሕልፍ እዩን፣ ሓሳባትን ትርጉማትን ልቢ ዝምርምር እዩን።»
ኣብዚኣቶም ፍቕድታት ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ቃል ምዃኑ ንረክብ ስጋ ዝለበሰ [ብኣካላዊ መልክዕ]፣ መጽሓፍ ቅዱስ ድማ ቃል እዩ ዝተጻሕፈ። ንሱ ትሕዝቶ ናይ ኩሉ መጽሓፍ ቅዱስ እዩ። ኣብ ብሉይ ኪዳን እውን ንሱ ማእከላይ ገጸ ባህሪ እዩ። ኣብ መጽሓፍ ኩሉ፣ «ምስክር የሱስ መንፈስ ትንቢት እዩ» (ራእይ 19:10)።
ኣብ ንግሆ ትንሳኤኡ ጐይታ የሱስ ኣብ መገዲ ኤማሁስ ምስ ክልተ ኣዝዮም ተስፋ ዝቖረጹ ደቀ መዛሙርቲ ተራኸበ። ንልቦም ንምትንሳእ ጐይታ የሱስ «በሎም፣ ‘ኣቱም ዓያሱ፣ ንኹሉ እቲ ነብያት ዝተዛረብዎ ንምእማን ድማ ልቢ ዝደንጐየ! ክርስቶስ ነዚ ነገር እዚ ክሳቐን ናብ ክብሩ ክኣቱን ኣይነበሮንዶ፧’ ካብ ሙሴን ካብ ኩሎም ነብያትን ጀሚሩ ድማ፣ ኣብ ኩሎም ጽሑፋት ብዛዕባኡ ዘሎ ነገር ገለጸሎም» (ሉቃስ 24:25-27)። ብተመሳሳሊ 1 ጴጥሮስ 1:10-11 ስቓይ ክርስቶስን እቲ ዝስዕብ ክብርን ትሕዝቶ ናይቶም ጸሓፍቲ ብሉይ ኪዳን ምዃኑ ይገልጽ። ንኣእምሮ ደቀ መዛሙርቱ ንምኽፋት ንጽሑፋት ንምርዳእ፣ ጐይታ የሱስ መሃረ፣ «እዚኣቶም እዮም እቶም ገና ምሳኹም ከለኹ ዝነገርኩኹም ቃላት፣ ኩሉ እቲ ኣብ ሕጊ ሙሴን ነብያትን መዝሙራትን ብዛዕባይ ዝተጻሕፈ ክፍጸም ኣለዎ» (ሉቃስ 24:44)።
ኣብ መዝሙራት
ብዛዕባ ሰብን ዕዮን ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ዝዛረቡ ብዙሓት መዝሙራት ኣለዉ። ንሳቶም «መዝሙራት መሲሕ» ተባሂሎም ይጽውዑን ሓደ ኣጠቃላሊ መምርሒ ይስዕቡን፡ እቲ መዝሙር ንመሲሕ የረክብን ኣብ ሓዲስ ኪዳን ድማ ንክርስቶስ ተጠቒሱ ይውዕልን። ንሱ ምሉእ መዝሙር ከጠቓልል ይኽእል እዩ፣ ከም መዝሙር 22፣ ወይ ድማ ሒደት ፍቕድታት ጥራይ፣ ከምቲ ኣብ መዝሙር 40:6-10 እንረኽቦ።
ገሊኦም መዝሙራት መሲሕ ብምሉኦም ብሓሳባትን ስምዒታትን ጐይታ ዝተዋሕጡ እዮም፣ ካልኦት ድማ ብቐንዱ ንተመክሮ እቲ መዝሙራዊ የረክቡን ሒደት ጥራይ ንመሲሕ የረክቡን። እዚ ኣብ መዝሙር 69 ንርእዮ፣ ዳዊት ከም ዝተናዘዘ፣ «ኣቱም ኣምላኽ፣ ንዕሽነተይ ትፈልጥ ኢኻ፣ ሓጢኣተይ ድማ ካባኻ ኣይተኸወለን» (ፍ.5)። ዳዊት ንርእሱ ከም ዝረክብ ጥርጥር የብሉን። ግናኸ፣ «መዓር ድማ ንምግበይ ሃቡኒ፣ ኣብ ጽምኣተይ ድማ ሓምጺ ንምስታይ ሃቡኒ» (69:21) ምስ በለ፣ መንፈስ ኣምላኽ ነዚ ሓሳባት እዚ ንጐይታ የሱስ የውዕሎ (ማቴዎስ 27:34,48)።
ሰለስተ መዝሙራት መሲሕ ኣብ ሓዲስ ኪዳን ኣይተጠቕሱን፡
- መዝሙር 24 ብዛዕባ ንጉስ ክብሪ ዝዛረብ፣
- መዝሙር 72 ንግስና ክርስቶስ ኣብ ሽሕ ዓመት ዝገልጽ፣ ከምኡ’ውን
- መዝሙር 89 ብዛዕባ ኪዳን ዳዊት ብወዲ ዳዊት፣ መሲሕ፣ ዝተፈጸመ ዝገልጽ።
ብምሉኦም መዝሙራት መሲሕ
እዚኣቶም ብፍላይ ንየሱስ ክርስቶስ ዝምልከቱን ንዕኡ ጥራይ ዝውዕሉን መዝሙራት እዮም። ኣርእስቲ ናይ መዝሙር 22፣ ንኣብነት፣ ንዳዊት ከም ጸሓፊ የረክብ፣ ግናኸ ኣብ ህይወት ዳዊት ምስቲ ኣብ መዝሙር ዝተጠቕሰ ተመክሮ ዝመሳሰል የብሉን። ኣእዳውን ኣእጋርን ዳዊት ፈጺሙ ኣይተወግኡን፣ ጸላእቱ ድማ ክዳኑ ኣይተማቐሉን ወይ ድማ ኣብ ልዕሊ ክዳኑ ዕጣ ኣይደርበዩን። ኣብኡ ብዛዕባ እቲ ዝሳቐ ዘሎ ካብ ስቓዩን ምጥፋኡን ዝዓቢ፣ ስቓዩ ንኣህዛብ ምድሪ ናብ ኣምላኽ ከምጽኦም ምዃኑ ዝሕጐስ ንረክብ። ከምዚ ዝበለ ውጽኢት ካብ ስደት ዳዊት ፈጺሙ ኣይመጸን። ስለዚ እዚ መዝሙር እዚ ብዛዕባ ሰብ ስቓይ (ኢሳይያስ 53:3) ጥራይ ክዛረብ ይኽእል እዩ። ንስቓይ መሲሕን እቲ ዝስዕብ ክብርን ብንጹር ይገልጽ።
እቲ ሓሳብ ንጎልጎታ ብንጹርን ብልክዕን ከምቲ ኣብ ወንጌላት ዘሎ መዝገብ ይገልጾ – ጐይታ የሱስ ብንዕቀት ዝመልኡ ጸላእቲ ተኸቢቡ፣ ንዕኡ ኣብ ስቓዩ ነቀፌታታት [ጽኑዕ ነቀፌታ፣ ውርደት] ኣዕዘዙን ንዕቀት [ጸርፊ፣ ዘይምኽባር] ኣፍሰሱሉን። መዝሙር 22 ንመስቀል ብዘይጥርጥር ዝርዝር ይገልጾ፡ እቲ ዝነድድ ጽምኢ ንልሳን ናብ መንጋጋ ከም ዝለግብ ዝገብር፣ ሓይሊ ዝነጸፈ፣ ኣዕጽምቲ ዝወጸኣ፣ ክቑጸራ ዝኽእላ፣ እቲ ዝጥምት ህዝቢ፣ ምውጋእ ኣእዳውን ኣእጋርን፣ ምምቕቓል ክዳውንቲ ብዕጣ ኣብ ማእከል እቶም ፈጸምቲ። ጐይታ የሱስ ኣብ ትሕቲ ጾር ሓጢኣት ዓለም ክሳቐ ከሎ ነቲ ናይ መኽፈቲ ቃላት ናይዚ መዝሙር እዚ፣ ቅድሚ መስቀሉ ልዕሊ ሽሕ ዓመት ዝተጻሕፈ፣ «ኣምላኸይ፣ ኣምላኸይ፣ ስለምንታይ ሓደግካኒ፧» ኢሉ ጨደረ፣ በዚ ድማ ንዘለኣለም ናቱ ምዃኖም ኣወጀ።
ከምቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ካብ ዝኾነ ካልእ ዝበዝሐ ዝተጠቕሰ መዝሙር፣ መዝሙር 110 ብሓረግ «ጐይታ በለ» ይጅምር። ትንቢታዊ ባህሪኡ ኣብ ክልተ ብዛዕባ እቲ ዝተመባጽዐ መሲሕ ዝተነግሩ ሓቂታት ንርኢ፡ ናብ የማን ኣምላኽ ምዕራጉን ዘለኣለማዊን ንጉሳዊን ክህነቱ። ፈሪሳውያን ንኣዋጅ መድሓኒና ብዛዕባ ወዲ ዳዊት ጐይታ ዳዊት ምዃኑ (ማቴዎስ 22:41-46) ክምልሱ ዘይምኽኣሎም እቶም ናይ ሽዑ ኣይሁድ እዚ መዝሙር እዚ ብዛዕባ መሲሕ ከም ዝዛረብ ከም ዝተረድኡ የረጋግጽ። ዳዊት፣ ብዘይጥርጥር ጸሓፊ ዝነበረ፣ ብዛዕባ ርእሱ «ጐይታይ» (ፍ.1) ኢሉ ክጽሕፍ ኣይከኣለን ነይሩ፣ ኣብ ኩሎም ጽሑፋት ድማ ምድራዊ ንጉስ ኣብ የማን ጐይታ (የሆዋ) ከም መሓዛኡ ኮፍ ክብል ኣይተዓደመን። ዳዊት ብኢዱ መስዋእቲ ኣቕሪቡ ይኹን ኣይኹን፣ ኣብ ከምዚ ዝበለ ትርጉም ክህነት ፈጺሙ ኣይነበረን፡ «ንስኻ ንዘለኣለም ካህን ኢኻ ብመሰረት ስርዓት መልከጼዴቅ» – ቅድሚኡ ዝነበረ ወይ ድማ ድሕሪኡ ዝመጽእ ዘይብሉ ካህን፣ ክህነቱ ንዘለኣለም ዝኾነን ብጽኑዕ መሓላ የሆዋ ባዕሉ ዝተረጋገጸሉን። እዚ ንኻልእ ዘይኮነስ ንዓቢ ሊቀ ካህናት፣ ናብ ሰማያት ዝሓለፈ (ፍ.4፣ እብራውያን 6:20-7:3፣ 4:14 እውን ተመልከት)፣ የረክብ።
መዝሙራት ብዓይነት መሲሕ
ኣብ መዝሙራት ብዙሓት ሓሳባት ንረክብ፣ እዚኣቶም ብቐንዱ ንዳዊትን ንግስናኡን ተረኪቦም ዝተጻሕፉ እኳ እንተኾኑ፣ ብመንፈስ ቅዱስ ግና ንኣእምሮና ናብ ሰብን ንግስናን ወዲን ጐይታን፣ ዳዊት ንዕኡ ዓይነት [ስእሊ፣ ኣብነት] ዝነበረ፣ ንምጥዋር ዝተሓሰቡ እዮም። እቶም ቃላት «ንህይወት ንጉስ ከተናውሓሉ ኢኻ፣ ዓመታቱ ከም ብዙሓት ወለዶታት። ንሱ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ንዘለኣለም ክነብር እዩ» ናይ መዝሙር 61:6-7 ከምኡ’ውን «ህይወት ካባኻ ሓተተ፣ ንስኻ ድማ ሃብካዮ – ንዘለኣለምን ንዘለኣለምን መዓልታት» ኣብ መዝሙር 21:4 ብዛዕባ ንጉስ ዝተገብሩ እዮም። ንዳዊት ዝምልከቱ እኳ እንተኾኑ፣ ብምሉእ ትርጉሞም ግና ንንጉስ፣ ኣብ ላዕሊ ዝነገሰ፣ ጥራይ ክውዕሉ ይኽእሉ እዮም።
ሓደ ዝተነጽገ እምኒ፣ ብመጨረሻ ከምቲ ናይ መኣዝን እምኒ ናይ ክብር ቦታ ዝተዋህቦ ኣብ መዝሙር 118 ፣ ነቲ «ብሰብ ዝተናዕቀን ዝተነጽገን» (ኢሳይያስ 53:3) ዝነበረን ኣብቲ ግሩም ትልሚ ኣምላኽ ናብ ላዕለዋይ ቦታ ዝዓረገን የረክብ። «እቲ ብገበራት ዝተነጽገ እምኒ፣ እቲ ቀንዲ መኣዝን እምኒ ኮይኑ ኣሎ» (ፍ.22)። ጴጥሮስ ኣብ ቅድሚ ሳንሄድሪን ኣብ ዝገበሮ መደረ፣ ነቲ ናይዚ ቃላት እዚ ናይ መወዳእታ ትርጉም የረጋግጽ፣ ብዛዕባ ክርስቶስ ከም ዝበለ፣ «እዚ [ንሱ] እዩ እቲ ‘ብኣኻትኩም ገበራት ዝተነጽገ እምኒ፣ እቲ ቀንዲ መኣዝን እምኒ ዝኾነ’» (ግብሪ ሃዋርያት 4:11)።
ኣብ መዝሙር 72 ንግስና ሰሎሞን ብንጹር ኣብ ኣእምሮ ኣሎ፣ ከም ዓይነት ናይቲ ዝሰፍሐ ንግስና ናይቲ ዝዓበየ ወዲ ንጉስ ዳዊት። እቲ መዝሙር እናገስገሰ ከም ዝኸደ፣ ሓሳባትና ካብቲ ንእሽቶ ንጉስ ርሒቑ ናብ ካልእ ወዲ ዳዊት ከም ዝኸድ ንረክብ፣ ግዝኣቱ ክሳብ «ወሰን ምድሪ» (ፍ.8) ክሰፍሕ እዩ። «ስሙ ንዘለኣለም ክጸንዕ እዩ፣ ስሙ ድማ ክሳብ ጸሓይ ክቕጽል እዩ። ሰባት ድማ ብእኡ ክባረኹ እዮም፣ ኩሎም ኣህዛብ ድማ ክቡር ክብልዎ እዮም» (ፍ.17)። እቲ ዓይነት እናገስገሰ ከም ዝኸደ ብቑሩብ ይቕንስ፣ ክሳብ ሓሳባትና ብምሉኡ ኣብቲ ክብሪ ዝመልኦ ልኡል ሰላም ዝተሓርመ።
መዝሙር 8, 16, 40, 45, 69, 89 ከምኡ’ውን 109 እውን ክንምርምር ንኽእል ኢና – ሒደት ንምጥቃስ ጥራይ።
ናይ መሲሕ ዝቐረቡ ባህርያት
መዝሙራት ንክርስቶስ ኣብ ኣገልግሎታቱ እውን የቕርቡ። ከም ነብዪ፣ ካብ ኣምላኽ ናብ ሰብ መራኸቢ፣ ኣብ መዝሙር 22፣ «ስምካ ንኣሕዋተይ ክነግር እየ» (ፍ.22) ይብል፣ ኣብ መዝሙር 40 ድማ፣ «ብስራት ጽድቂ ኣብ ዓቢ ጉባኤ ኣዊጀ ... እምነትካን ምድሓንካን ገሊጸ» (ፍ.9-10)። ብዛዕባ ክህነታዊ ኣገልግሎቱ፣ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ብስም ሰብ ምምልላስ፣ ጐይታ ንዕኡ፣ «ንስኻ ንዘለኣለም ካህን ኢኻ ብመሰረት ስርዓት መልከጼዴቅ» (መዝሙር 110:4) ይብሎ። ንጉሳዊ ኣገልግሎቱ ኣብ መዝሙር 2 ተገሊጹ ኣሎ፣ «ግናኸ ንጉሰይ ኣብ ቅዱስ ከረን ጽዮን ኣንቢረዮ ኣሎኹ» (ፍ.6)፣ ኣብ መዝሙር 45 ድማ፣ «ዝፋንካ፣ ኣቱም ኣምላኽ፣ ንዘለኣለምን ንዘለኣለምን እዩ፣ በትሪ ጽድቂ ድማ በትሪ ንግስናኻ እዩ» (ፍ.6)። እዚኣቶም ሒደት ጥራይ ካብቶም ንሰለስተ ዕዮታት መድሓኒና ዝምልከቱ እዮም።
መጽሓፍ መዝሙራት ንሰብ ክርስቶስ እውን ብምሉኡ የቕርብ። ካብዚ መጽሓፍ እዚ ናይ የሱስ ታሪኽ ህይወት ክንእክብ ከም እንኽእል ተጠቒሱ ኣሎ። ዘለኣለማዊ ወድነቱ ኣብ መዝሙር 2 ንርኢ፡ «ጐይታ ንኣይ፣ ‘ንስኻ ወደይ ኢኻ፣ ሎሚ ወሊደካ’ ኢሉኒ ኣሎ» (ፍ.7)። ስጋ ምልባሱ ኣብ መዝሙር 40 ከምቲ ኣብ እብራውያን 10:5 ዝተዋሕደ ተነጊሩ ኣሎ፣ እዚ ድማ፣ «መስዋእትን ምቕራብን ኣይደለኻን፣ ግናኸ ስጋ ንኣይ ኣዳልየልካ» ይብል፣ ኣብ መዝሙር 22 ድማ ንረክብ፡ «ካብ ማሕጸን ኣደይ ንስኻ ኣምላኸይ ኢኻ» (ፍ.10)። እቶም ፍቕድታት ንልዕለ-ተፈጥሮኣዊ ልደት የሱስ የረክቡ – ብተደጋጋሚን ብፍቕሪን ብዛዕባ ሰብኣዊት ኣደ ዝዛረቡ እኳ እንተኾኑ፣ ብዛዕባ ሰብኣዊ ኣቦ ሓንቲ ቃል እኳ የብሉን። ስሙ «ወዲ ሰብ» ካብ መዝሙር 8 ከምኡ’ውን ካብ መጽሓፍ ዳንኤል ዝተወስደ እዩ። ኣብ መዝሙር 2 ድማ ከም ወዲ ኣምላኽ ተቐሪቡ ኣሎን «ቅቡእ» (ፍ.2) ተባሂሉ ኣሎን፣ ማለት፣ «ክርስቶስ»። መዝሙር 23 ብንጹር ምንጪ ናይ «ጽቡቕ ጓሳ» እዩ። ኩሎም እቶም ኣብ ሓዲስ ኪዳን ንዕኡ ዝውዕሉ ስማት ኣብ መዝሙራት ተዋሂቦም ኣለዉ፣ ስም «የሱስ» ጥራይ ይተርፍ። ኣብ ኣምላኽ ዘለዎ እምነትን ንዕኡ ዘለዎ ምእዛዝን ኣብ መዝሙር 18 ብጽቡቕ ተቐሪቡ ኣሎ። ኣብ መዝሙር 45 ድማ ንሞራላዊ ውበቱን ቅብኣት መንፈስ ቅዱስን ንርኢ፡ «ካብ ደቂ ሰብ ዝበለጽካ ኢኻ፣ ጸጋ ኣብ ከናፍርካ ፈሲሱ ኣሎ» (ፍ.2)። ንመዝሙር 69:9 ብምጥቃስ፣ ዮሃንስ ብዛዕባ ንኣገልግሎት ኣምላኽ ዘለዎ ፍቕሪ ጽሒፉ፣ «ቕንኣት ቤትካ በሊዑኒ ኣሎ» (ዮሃንስ 2:17)፣ ጳውሎስ ድማ ብዛዕባ ህይወት ክርስቶስ ናይ ርእሰ-መስዋእቲ ተዛሪቡ፣ «ክርስቶስ ንርእሱ ኣየሐጐሰን፣ ግናኸ፣ ከምቲ ዝተጻሕፈ፣ ‘ነቀፌታ ናይቶም ዝነቐፉኻ ኣብ ልዕለይ ወደቐ’» (ሮሜ 15:3)። ንጐይታ የሱስ እውን ብምጥቃስ፣ መዝሙር 22:22 ኣብ እብራውያን 2:12 ተጠቒሱ ኣሎ፡ «ስምካ ንኣሕዋተይ ክነግር እየ።»
ምርሓቑ ኣብ ፍቕድታት 4ን 8ን ናይ መዝሙር 69 ተጠቒሱ ኣሎ፡ «ብዘይ ምኽንያት ዝጸልኡኒ ካብ ጸጕሪ ርእሰይ ይበዝሑ ... ንኣሕዋተይ በጻሒ ኮይነ፣ ንደቂ ኣደይ ድማ ወጻኢ።» ቅድሚ ምሕራቑ፣ ናይ ክርስቶስ ዓወት ዝመልኦ ናብ የሩሳሌም ምእታው ኣብ መዝሙር 8:2 ተነጊሩ ነይሩ፣ እዚ ድማ፣ «ካብ ኣፍ ህጻናትን ጡብ ዝጠቡን ሓይሊ ኣዘዝካ» ይብል፣ ኣብ መዝሙር 118:26 ድማ፣ «ብሽም ጐይታ ዝመጽእ ብሩኽ እዩ!» ይብል። ምትእምማር ጸላእቱ ንዕኡ ኣብ መዝሙር 31 ንርኢ፡ «ብሓባር ንኣይ ይመኽሩ፣ ንህይወተይ ንምውሳድ ይሓስቡ» (ፍ.13)። መዝሙር 41:9፣ «ናተይ ዝኾነ ፈታዊ ... እንጌራይ ዝበልዐ፣ ንኣይ ኣንጻሩ ሰቒሉ ኣሎ»፣ ብዛዕባ ብሓደ ካብቶም ዓሰርተው ክልተ ምትላል ይዛረብ፣ ከምቲ ጐይታ ባዕሉ ኣብ ዮሃንስ 13:21-26 ዝጠቐሶ። ኣገባብ ሞቱ ኣብ መዝሙር 22 ተነጊሩ ኣሎ፡ «ኣእዳወይን ኣእጋረይን ወግኡ» (ፍ.16)። እንታይ ከም ዝኾነ ንኽዳኑ እውን ተጠቒሱ ኣሎ፣ «ክዳነይ ኣብ ማእከሎም ይማቕሉ፣ ንኽዳነይ ድማ ዕጣ ይደርብዩ» (ፍ.18)። ናይ ምጥፋእ ጩኸቱ ኣብ መኽፈቲ ፍቕዲ ናይዚ መዝሙር እዚ ብሓደ ኣዝዩ ትክክለኛ መግለጺ ናይ ምሉእ፣ ዘሕዝን መስቀል ይስዕብ። መዝሙር 69:21 ሓንቲ ካልእ መስመር ናብቲ ጸሊም ስእሊ ይውስኽ፡ «መዓር ድማ ንምግበይ ሃቡኒ፣ ንጽምኣተይ ድማ ሓምጺ ንምስታይ ሃቡኒ።» ኣዕጽምቱ ከምቶም ኣብ ክልቲኡ ጐድኑ ዝተሰቕሉ ከይተሰብሩ፣ ከምቲ ኣብ ወንጌል ዮሃንስ ዝተዋሕደ፣ ኣብ መዝሙር 34:20 ተነጊሩ ነይሩ፣ እዚ ድማ፣ «ኩሎም ኣዕጽምቱ ይሕሉ፣ ሓንቲ እኳ ካብኣቶም ኣይትሰብርን» ይብል። ናይ ሞቱ ቃላት፣ «ኣብ ኢድካ መንፈሰይ ኣረክብ» (ሉቃስ 23:46) ካብ መዝሙር 31:5 ዝነበሩ እዮም። ትንሳኤኡ ኣብ መዝሙር 16:10 ተነጊሩ ኣሎ፣ ጴጥሮስ ድማ ነቲ ፍቕዲ ኣብ ጴንጠቆስጠ ጠቒሱ፣ «ነፍሰይ ኣብ ሲኦል [እብራይስጢ፡ ሲኦል] ኣይትሓድጋን፣ ቅዱስካ ድማ ጥፍኣት ክርኢ ኣይትፈቅድን» (ግብሪ ሃዋርያት 2:27)።
ምዕራጉ እውን ተጠቒሱ ኣሎ፡ «ናብ ላዕሊ ዓሪግካ ኢኻ» (መዝሙር 68:18) ከምኡ’ውን «ኣምላኽ ብጩኸት ዓሪጉ ኣሎ፣ ጐይታ ብድምጺ መለኸት» (መዝሙር 47:5)። ንግስና ክርስቶስን ናይ መወዳእታ ዓወቱን ኣብ መዝሙር 72 ተገሊጹ ኣሎ። ምምጽኡ ንፍርዲ ኣብ መዝሙር 50ን መዝሙር 98ን ንረክብ፡ «ኣምላኽና ክመጽእ እዩ፣ ድምጹ ድማ ኣይሕብእን ... ካብ ላዕሊ ናብ ሰማያት ክጽውዕ እዩ፣ ናብ ምድሪ ድማ፣ ህዝቡ ንምፍራድ» (መዝሙር 50:3-4)። «ከመይሲ ንምድሪ ንምፍራድ ይመጽእ ኣሎ። ብጽድቂ ንዓለም ክፈርድ እዩ፣ ንህዝብታት ድማ ብቕንዕና» (መዝሙር 98:9)።
መደምደምታ
መዝሙራት ብብዙሓት ካልኦት ጽቡቓት ስእልታት ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ምሉኣት እዮም! ሒደት ጥራይ ጠቒስና ኣሎና። ግናኸ መዝሙራትን ኩሎም ጽሑፋትን ክንከፍት ከለና ከምቶም ኣብ መገዲ ኤማሁስ ዝነበሩ ክንብል ንኽእልዶ፧ «ልብና ኣብ ውሽጥና ኣይነደደንዶ ... ንጽሑፋት ክገልጸልና ከሎ፧» (ሉቃስ 24:32)። ንክርስቶስ ኣብ መዝሙራት ብምርኣይ፣ ንሱ ንምርዳእና ብዝበለጸ መገዲ ክኸፍተልና ይቕጽል!
