ትንሳኤ የሱስ ክርስቶስ፡ መሰረት እምነት

” ...እግዚኣብሔር ብሓቂ ተንሲኡ እዩ...” ሉቃስ 24:34 እቲ ኣቦ ብስብእና ወዲ ከም እተገልጸ፡ ኣብ ምድሪ መለኮታዊ ሰብኣይ፡ መንፈስ ቅዱስ ከም ዘሎ፡ ኣብ ሰማይ ድማ ሰብኣይ፡ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ከም ዘሎ፡ እዚ እዩ ሓቂ ክርስትና።

ኩሉ በረኸት ንክርስትያን ኣብቲ ጐይታ የሱስ ኣብ መስቀል ዝፈጸሞ ዓብዪ ዕዮ ምድሓን ዝምርኮስ እዩ፣ ግናኸ ነቲ ብሞት የሱስ ዝረኸብናዮ መለኮታዊ በረኸት ካብ ምዉታት ብዘይትንሳኤኡ ክንቅበሎ ኣይምኸኣልናን።

ሓደ ካብ ዓበይቲ ሓቅታት ክርስትና፡ ኩሎም ዝሞቱ ትንሳኤ ምዉታት ከም ዝህሉ እዩ። እቶም ኣብ ኣይሁድ ዝነበሩ መሰረታውያን ብትንሳኤ ምዉታት ይኣምኑ ነበሩ፣ ግናኸ ወዲ ኣምላኽ ናብ ዓለም ክሳዕ ዝመጽእ፡ እቶም ምስ ትንሳኤ ዝተሓሓዙ ሓቅታት ኣይተገልጹን።

ትንቢታት ትንሳኤ ክርስቶስ

ኣብ ብሉይ ኪዳን ብዙሓት ዓይነታት፡ ምስልታትን ትንቢታትን ሞትን ትንሳኤን ክርስቶስ ዘቕርቡልና ኣለዉ፦ ኣዳም ሓጋዚቱ ከይረኸበ ዓሚቕ ድቃስ ተደቂሱ፤ ይስሃቅ ከም ብትንሳኤ ተመሊሱ ከይተዋህበ ኣብ መሰውኢ ተነቢሩ፤ ዮሴፍ ናብ ጕድጓድን ናብ ቤት ማእሰርትን ኣትዩ ናይ ዓለም መድሓኒ ክኸውን ከይወጸ፤ ዳዊት ናብ ሸለል ኤላ ወሪዱ ነቲ ገዚፍ ሰብኣይ ስዒሩ ርእሱን ሰይፉን መሊሱ፤ በናያ ብበረድ ዝመልኣ መዓልቲ ናብ ጕድጓድ ወሪዱ ኣንበሳ ቀቲሉ ብዓወት ወጺኡ፤ ኤልያስ ዮርዳኖስ ሰጊሩ ናብ ሰማይ ደይቡ፤ ኤልሳዕ ምስኡ ሰጊሩ፡ ድሕሪኡ ናብ ምድሪ ተመሊሱ ዓበይቲ ግብርታቱ ፈጺሙ፤ ዮናስ ድማ ኣብ ከብዲ ዓብዪ ዓሳ ሰለስተ መዓልትን ሰለስተ ለይትን ጸኒሑ ዕዮኡ ፈጺሙ። እዚኣቶም ከምኡ’ውን ካብ ብሉይ ጽሑፋት ብዙሓት ካልኦት ስእልታት ነዚ ዓብዪ ሓቂ እዚ የቕርቡልና።

ኣብ መዓልቲ ጰንጠቆስጠ፡ ጴጥሮስ ብዛዕባ ትንሳኤ ክርስቶስ ኣብ መዝሙር 16 ዝነበረ ትንቢት ኣዘከረ፦

“ነፍሰይ ኣብ ሲኦል ኣይትሓድጋን ኢኻ፣ ቅዱስካ ድማ ጥፍኣት ከርኢ ኣይትፈቅድን ኢኻ። መገዲ ህይወት ኣፍሊጥካኒ ኢኻ” (ግብሪ ሃዋርያት 2:27, 28)።

መዝሙር 110፡ ኢሳይያስ 52ን 53ን፡ ምስ ብዙሓት ካልኦት ቅዱሳት ጽሑፋት፡ ሓሳባትና ናብ ትንሳኤ ወዲ ኣምላኽ የቕንዑ።

ክርስቶስ እንተዘይተንስአ ብዙሓት ትንቢታት ብሉይ ኪዳን ክፍጸሙ ኣይከኣሉን። ኩሎም እቶም ክብሪ ዝመልኦም ትንቢታት መሲሕ ኣብ ክርስቶስ ካብ ምዉታት ምትንሳኡ ዝተመርኮሱ እዮም።

ጐይታ ኣብ ምድሪ ከሎ፡ ብንጹር ብዛዕባ ትንሳኤኡ ተነበየ፡ ነቲ ዮናስ ኣብ ከብዲ ዓብዪ ዓሳ ዝገበሮ ሰለስተ መዓልቲ ኣዘኪሩ፡ ንሰማዕቱ ድማ ሰለስተ መዓልትን ሰለስተ ለይትን ኣብ ልቢ ምድሪ ከም ዝኸውን ነገሮም።

ብዛዕባኡ ኣብ መዝሙር 110 ዝተነግረ ድማ ኣዘከረ፦

“ጸላእትኻ መርገጽ እግርኻ ክሳዕ ዝገብሮም፡ ኣብ የማነይ ተቐመጥ”

ንኣይሁድ ድማ ምልክት ምስ ሓተትዎ፡

“ነዚ ቤተ መቕደስ እዚ ኣፍርስዎ፡ ኣነ ድማ ብሰለስተ መዓልቲ ኸተንስኦ እየ” (ዮሃንስ 2:19) በሎም።

ንደቀ መዛሙርቱ ብተደጋጋሚ ከም ዝስቀልን ብሳልሰይቲ መዓልቲ ድማ ከም ዝትንስእን ነገሮም (ማቴዎስ 16:21፤ ማቴዎስ 17:23፤ ማቴዎስ 20:19)።

ሓንሳብ እኳ ጸላእቲ ጐይታ ብዛዕባ ምትንሳኡ ዝበሎ ኣዘከሩ (ማቴዎስ 27:63)።

ምስክርነት ትንሳኤ

እቲ ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብ መጀመርታ 1 ቈረንቶስ 15 ዘቕረቦ መርትዖታት ትንሳኤ ክንደይ ዘይተደፍሩ እዮም።

ካብ ሃዋርያት ወጻኢ፡

“ሓሙሽተ ሚእቲ ኣሕዋት ብሓንሳብ” ንጐይታ ርእዮምዎ ነበሩ፡ መብዛሕትኦም እቲ ሃዋርያ ኣብ ዝጸሓፈሉ እዋን ህያዋን ነበሩ።

ብዛዕባ ምግላጽ የሱስ ብትንሳኤ ንሃዋርያት፡ ሉቃስ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፦

“ድሕሪ ስቓዩ ድማ ብብዙሕ ዘየጠራጥር መርትዖታት ህያው ኮይኑ ገዛእ ርእሱ ኣርኣዮም፡ ኣርባዓ መዓልቲ ድማ ይርእይዎ ነበሩ” (ግብሪ ሃዋርያት 1:3)።

ካብቶም ንጐይታ ህያው ኮይኑ ዝርኣዩ ሃዋርያት ማቴዎስን ዮሃንስን ነበሩ፡ ንሳቶም ድማ ብዛዕባ ትንሳኤ ኣብቲ ብስሞም ዝጽዋዕ ወንጌላት ጽሒፎም።

ስምኦን ጴጥሮስ እውን ኣብ ቀዳማይ መልእኽቱ ብዛዕባ፡

“ትንሳኤ የሱስ ክርስቶስ፡ ናብ ሰማይ ዝዓረገ፡ ኣብ የማን ኣምላኽ ዘሎ” (1 ጴጥሮስ 3:21, 22) ጽሒፉ።

ጳውሎስ ንጐይታ ኣብ ምድሪ ኣይፈልጦን ነበረ፡ ግናኸ ካብ ምዉታት ተንሲኡ ኣብ ሰማይ ተቐሚጡ ርእይዎ፡ ከምቲ ዝጸሓፎ ድማ፦

“ኣብ መወዳእታ ድማ ንኣይ እውን ከም ዘይግቡእ ዝተወልደ ርእይዎ” (1 ቈረንቶስ 15:8)።

እቲ ዝተንስአ ክርስቶስ ንዝተመርጹ መሰኻኽር ጥራይ ተገሊጹ፡ ግናኸ ንኹሉ ህዝቢ ገና ክግለጽ እዩ። ጳውሎስ ነታ መዓልቲ እቲኣ ይጽበያ ነበረ፡ ንሱ እውን ምስክር ናይቲ ዝተንስአ ክርስቶስ ክኸውን ተመሪጹ ነበረ።

መለኮታዊ ሓይሊ ብትንሳኤ ተገሊጹ

መለኮታዊ ስልጣን ኣብ ወዲ ሰብ ፍርዲ ከም ዝተዋህቦ ይረአ፤ ግናኸ መለኮታዊ ሓይሊ ብትንሳኤ ይግለጽ፡ እንተ ኣብ ክርስቶስ ንምዉታት ኣብ ምድሪ ምትንሳኡ፡ እንተ ኣብ ትንሳኤኡ፡ ወይ ድማ ኣብ ቀዳማይን ናይ መወዳእታን ግብርታት ምትንሳኤ ምዉታት።

ጳውሎስ የሱስ ከም ዝኾነ ይነግረና፡