ከዋክብቲ ኸም ዝኾንካ ንዘለኣለም ከመይ ጌርካ ተንጸባርቕ

ፍሉይ ትሕዝቶ 3– ጥሪ 2016 –መጽሔት ጸጋን ሓቅን

ከዋክብቲ ኸም ዝኾንካ ንዘለኣለም ከመይ ጌርካ ተንጸባርቕ

መጽሓፍ ቅዱስ ካብ ካልእ መጽሓፍ ፍሉይ እዩ።ብተወሳኺ ምዕዶታት፡ ኣብ ህይወት እቶም ኣብ ገጻቱ እንረኽቦም ውልቀሰባት ተግባራዊ ኣብነታት ተዋሂቡ ኣሎ። ንሰባት ክሰርሕዎ ዝግባእ ስነ-ምግባራዊ ትምህርቲ ዝሓዘ ሃይማኖታዊ መምርሒ ጥራይ ኣይኮነን፤ ንህይወት ባዕሉ መርኣያ እዩ። ንኣብነት፡ እቲ “ንኣምላኽ ፍራህን ትእዛዛቱ ሐሉን” (መክ. 12:13 KJV ) ዝብል መምርሒ ክርድኣና ይኽእል እዩ፡ ግናኸ ንኣምላኽ ብተግባራዊ መንገዲ ከመይ ጌርና ከም እንፈርህን ከም እንእዘዝን ክንሓስብ ንኽእል ኢና። ንርእስና ነገራት ክንሰርሕ፡ ስነ-ምግባራዊ መምርሒታት ክንሕሉ ክንፍትን ኣይተረፍናን። ህይወቶም ብእምነትን ምእዛዝን ዝተመሓየሹ ኣምላኻውያን ባህርያት፡ ኣብ ጎይታ ምስ እንመላለስ ንኽሕግዙና ከም መብርሂ ቀሪቦም ኣለዉ። ነቶም ንጎይታ ዘሐጎሱን ጽቡቕ ዝወድኡን ምፍላጥ፡ ብሓገዝ መንፈስ ቅዱስ፡ ከምኦም ክንከውን ከነተባብዓና ይኽእል እዩ።

ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት፡ ብዙሕ ነገር ኣብ ውሑዳት ቃላት ክጸቕጥ ይኽእል እዩ። ሓደ ኣዝዩ ኣገዳሲ ቃል ኣብ መወዳእታ ናይ ዳንኤል ቀዳማይ ምዕራፍ ይርከብ፡ ኣብኡ ድማ “ዳንኤል ቀጸለ” (ዳን. 1:21) ኢልና ነንብብ። ክንደይ ጽቡቕ ምስክርነት እዩ እዚ! ንሱ ኣብ ሰማይ ዝበርሀ እሞ ድሕሪኡ ናብ ጸልማት ዝጠፍአ ኮሜት ኣይነበረን። እቲ ኣብ ቀዳማይ ህይወት ዳንኤል ዝበርሀ ብርሃን ብብሩህ ክነድድ ቀጸለ። ብዙሓት ኣብ ዘመና ጽቡቕ ይጅምሩ እሞ ብዓብዪ ቅንኣትን ተወፋይነትን ከገልግሉ ይጅምሩ። ብዙሕ ይውዕሉ፡ እሞ እቲ ዓቕሞም ይፍለጥ። ይኹን እምበር፡ ቀልጢፉ እቲ ብርሃን ይደብዝዝ፡ ምናልባት ብምጕሂ ወይ ብዘይተፈጸመ ዕላማ። ልዑልነት ብማእከላይነት ይትካእ፡ እሞ ዓበይቲ ነገራት ድሕሪ ሕጂ ኣይፍጸሙን። እቲ ብርሃን ጠፊኡ፡ ካልኦት ድማ ኣብ ህይወቶም “እንታይ ክኸውን ይኽእል ነይሩ” ኢሎም ከንጸባርቑ ይተርፉ።

ዳንኤል ከምኡ ኣይነበረን። ከምቶም ኣብ መድረኽ ዓለም ዝርከቡ እሞ ድሕሪኡ ዝጠፍኡ “ከዋክብቲ” ዘይኮነስ፡ ንኣምላኽ ዝፈትዉን ዝፈርሁን ሰብኡትን ኣንስትን ንዘለኣለም ክበርሁ ይኽእሉ እዮም። “እቶም ለባማት ከም ብርሃን ሰማይ ኪበርሁ እዮም፡ እቶም ንብዙሓት ናብ ጽድቂ ዚመልሱ ኸኣ ከም ከዋኽብቲ ንዘለኣለም” (12:3)። ሓቂ ናይዚ ቃል ኣብ ህይወት ዳንኤል ተራእዩ እዩ። ከምቲ ለባም ዝነበረን ንብዙሓት ናብ ጽድቂ ዝመለሰን፡ ብርሃን ህይወቱ ኣይደብዘዘን። ከም ከዋኽብቲ ሰማይ ንዘለኣለም ኣብ ቅድሚ ኣምላኹ ይበርህ (ዳን. 12:3)። ህይወት ምድራዊ ዋጋ ንሓደ እዋን ዘደንቕ ክኸውን ይኽእል እዩ፡ ግናኸ ኣብ መለኮታዊ ሚዛን ምስ ተመዘነ ውሑድ ዋጋ ኣለዎ። ጎይታ ነቶም ናቱ ዝኾኑ ዝሓሸ ነገራት ክረኽቡ ይደሊ። ህይወትና ንእኡ ክንውፊ ይደልየና፡ ከምቲ ዳንኤል ዝገበሮ ክንቅጽል እሞ ጽቡቕ ክንውድእ።

ዳንኤል ምስ ጣኦታት ዝቐረበ መግቢ ብምብላዕ ንርእሱ ከየረክስ ምስ ኣበየን “ኣብ ልቡ ድማ ወሰነ” ንኣምላኽ ከሐጕስ (1:8) ብተስፋ ጀመረ። ክንደይ ፈታኒ ቃል እዩ እዚ! እዚ፡ ብሓቂ፡ ኣብቲ ብስሙ ዝተሰየመ መጽሓፍ ብዛዕባ ዳንኤል ባዕሉ ዝተገብረ ቀዳማይ ቃል እዩ፡ እሞ ንኣብነታዊ ባህርዩ ንምርዳእ መፍትሕ ይህብ። ዳንኤል ከምዚ ዝበለ ፍሉይ ሰብ ኣምላኽ እንታይ ከም ዝገበሮ ንምርካብ፡ ነቲ ድሕረ ባይታ ብዝርዝር ክንርእዮ ኣሎና።

ናብ ባቢሎን ተሰዲዱ
ኣብ ወጻኢ ሃገርን ኣረማዊ ባህልን ብዘይፍለጥ መጻኢ ተጋጢምዎ፡ ዳንኤል ንኣምላኹ እሙን ኮይኑ ክቕጽል ወሰነ። ምስ ካልኦት ብልህነት ዝነበሮም መንእሰያት እስራኤላውያን፡ ዳንኤል (ምናልባት ሽዑ 16 ወይ 17 ዓመት ዝዕድመኡ) ናብ ባቢሎን ተሰዲዱ ነበረ። ቀዳማይ ደረጃ ትምህርቲ ተሓሲቡ ነበረ፡ እሞ ዝበለጸ መግቢ ተዳልዩ ነበረ። ዳንኤል ኣብ ባቢሎናዊ ዩኒቨርሲቲ ዕዉት ተማሃራይ ንምዃን ዓለም ክትህቦ እትኽእል ኩሉ ዕድላት ነበሮ። ካብ ዝሓለፈ ህይወቱ ንምፍላይን ኣብቲ ሽዑ ዝነበረ ቀንዲ ሃገር ተቐባልነት ንምሃብን ስሙ ተቐይሩ ነበረ። ይኹን እምበር፡ እዚ መንእሰይ እዚ ንኣምላኹ እሙን ኮይኑ ንምቕጻል ጽኑዕ ወይ ቈራጽ ኮይኑ ንረኽቦ።

ከምቲ ድሕሪ ብዙሕ ዓመታት ዝመጸ ጢሞቴዎስ፡ ዳንኤል ካብ ንእስነቱ ጀሚሩ ቅዱሳት ጽሑፋት ይፈልጥ ነይሩ ክኸውን ኣለዎ (2 ጢሞ. 3:15)። ኣምላኽ ካብኡ እንታይ ከም ዝጽበዮ ይፈልጥ ነይሩ፡ እሞ ካብ መጀመርታ ጀሚሩ ንመርሆታቱ ክጸንዕን ንእኡ ከኽብርን ወሰነ – ኣብ ባቢሎን ንዝነበሮ ተስፋታት መወዳእታ እንተኾነ እውን። ገለ ገለ ባህርያት ናይቲ ወጻኢ ባህሊ “ከረክስዎ” ከም ዝኽእሉ ስለ ዝፈለጥ፡ ዳንኤል “ኣብ ልቡ ወሰነ” ንጎይታን ንቓሉን እሙን ኮይኑ ክቕጽል።

ብዛዕባ እቲ እዚ መንእሰይ ዝወሰዶ ደፋር ኣቋም ክንሓስብ ከለና፡ ወለዱ ንቕኑዕን ጌጋን ንምፍላይ ኣብ ምልምማዱ ጽቡቕ ስራሕ ከም ዝሰርሑ ንጹር እዩ። ኣብ ባቢሎን ብዘይ ምህላዎምን ደገፎምን፡ ንሱ ባዕሉ ደው ክብልን ንእምነታቱ እሙን ኮይኑ ክቕጽልን ክኢሉ እዩ፡ እዚ ድማ ካብ ፍቕሪ ጎይታኡ ዝተወልደ እዩ። እዚ እዩ እቲ ድሕሪ ግዜ “ኣዝዩ ፍቑር ሰብ” ተባሂሉ ዝተጸውዐ መንእሰይ (ዳን. 10:11)።

እቲ ቀዳማይ ክፋል ናይ ህይወት ዳንኤል ኣዝዩ ፈታኒ ነበረ። ሎሚ ብመራኸቢ ብዙሓንን ምስ ማዕበል ዓለም ዝኸዱ ክርስትያናትን “ፖለቲካዊ ቅኑዕ” ክንከውንን ንኻልኦት ኣረኣእያታት ተጻዋርነት ክንህልወናን ንተባብዕ ኣሎና። “ተጻዋርነት” ኣብ መዝገበ ቃላት ዳንኤል ኣይነበረን! ልቡ ንጎይታ ንምሕጓስ ተሰሪዑ ነበረ – እሞ ናትና እውን ከምኡ ክኸውን ኣለዎ። ዳንኤል ብዘይ ምትዕብባይን ብዘይ ምሕርቃንን፡ ብኣኽብሮትን ብጽንዓትን ንእምነታቱ ኣፍለጠ፡ እሞ ብዘየገድስ ሳዕቤናቱ ጸኒዑ ደው በለ። ኣብቲ ህይወትን ትምኒታትን – እንተላይ ሙዚቃን ኣምልኾን – ንዘይተለወጠ ዓለም ዝመስል ህቡብን ቀሊልን ዓይነት ክርስትያናዊ ህይወት ምጥሓል ኣዝዩ ቀሊል እዩ። ንኣምላኽ ቃል ብንጹር ትምህርቲ ዝጻረር ካብ ዝኾነ ነገራት ክፈልዩ ኣብ ልቦም ክውስኑ ንኣመንቲ፡ ከም ዳንኤል፡ ግዜኡ እዩ።ይታ– እሞ ናትና እውን ከምኡ ክኸውን ኣለዎ። ብዘይ ምትዕብባይን ብዘይ ምሕርቃንን፡ ዳንኤል ብኣኽብሮትን ብጽንዓትን ንእምነታቱ ኣፍለጠ፡ እሞ ብዘየገድስ ሳዕቤናቱ ጸኒዑ ደው በለ። ኣብቲ ህይወትን ትምኒታትን – እንተላይ ሙዚቃን ኣምልኾን – ንዘይተለወጠ ዓለም ዝመስል ህቡብን ቀሊልን ዓይነት ክርስትያናዊ ህይወት ምጥሓል ኣዝዩ ቀሊል እዩ። ንኣምላኽ ቃል ብንጹር ትምህርቲ ዝጻረር ካብ ዝኾነ ነገራት ክፈልዩ ኣብ ልቦም ክወስኑ ንኣመንቲ፡ ከም ዳንኤል፡ ግዜኡ እዩ።

ጎ ይታ ንኣቋም ዳንኤል ኣኽበሮ፡ እሞ ንእኡን ንሰለስተ ኣዕሩኹን ካብቶም ብዕድመኦም ዝዓበዩ ዝበልጽ ጥበብን ምስትውዓልን ሃቦም (1:20)። ትምህርቲ ዩኒቨርሲቲኡ ምስ ወድአ፡ ዳንኤል ንጎይታ ንምምባር ኣብ ዝነበሮ ቁርጸኝነት “ቀጸለ”።

ዘይተሓለለ
ጽቡቕ ምጅማር ሓደ ነገር እዩ፡ ግናኸ ጽቡቕ ምውዳእ ካልእ ነገር እዩ። ካብ ገዛኡ ርሒቑ፡ ሓደ መንእሰይ ክርስትያን ኣብ ኮሌጅ ወይ ዩኒቨርሲቲ ንጎይታ ብምስጋና ከኽብሮ ይኽእል እዩ። ድሕሪ ግዜ፡ ይኹን እምበር፡ ድሕሪ ምረቓን ህይወት ብንብረት ዝያዳ ምቹእ ምስ ኮነትን፡ ብመንፈሳዊ መገዲ ምዝሕሓል ይከኣል እዩ። ዳንኤል ግና ኣይኮነን! ንሱ ክሳዕ ቂሮስ ፋርስ ንዙፋን ዝወጸ “ቀጸለ” – እሞ ካብኡ እውን ንላዕሊ ቀጸለ። ንልዕሊ 70 ዓመታት እዚ ሰብ ኣምላኽ ክሳዕ 90 ዓመት ዝዕድመኡ “ቀጸለ” – እዚ እዩ እቲ ጥራት ህይወቱ!

ኣምላኽ ንሱ ንሕልሚ ናቡከደነጻር ንኽትርጕምን ንበልሻጻር እቲ ኣብ መንደቕ ዝነበረ ጽሕፈት ንኽትርጕምን ተጠቐመሉ። ኣምላኽ ከምኡ እውን ብዛዕባ ኣገደስቲ ናይ መጻኢ ፍጻሜታት ብሕታዊ መግለጺታት ሃቦ። ዳንኤል፡ ኩሉ ግዜ ንኣምላኹ እሙን ዝነበረ፡ ካብ ጉድጓድ ኣናብስ ምስ ደሓነ፡ እምነት ኣምላኽ ኣረጋገጸ። ኣብ መወዳእታ ናይ ነዊሕ ህይወት ናብ ዕረፍቲ ኣተወ፡ “ኣብ መወዳእታ መዓልታት” ኣብ ዝተመደበሉ ቦታ ደው ከም ዝብል ተኣሚኑ (12:13)።

ውርሻ ዳንኤል
ከም ዳንኤል ከመይ ጌርና ክንከውን ንኽእል? ጳውሎስ፡ ንጢሞቴዎስ ክጽሕፍ ከሎ፡ መልሲ ሃበና፡ “ግናኸ ንስኻ እቲ ዝመሃርካዮን ዝኣመንካዮን ጸኒዕካ ሐዞ” (2 ጢሞ. 3:14)። እዚ እዩ እቲ ምስጢር። ብዙሓት ሎሚ፡ ብፍቓዶም ወይ ብዘይፍላጥ፡ ንሓድሽ ሓሳባትን ተግባራትን ይምለሱ ኣለዉ፡ እዚ ድማ ንትምህርቲ ናይ ዘይቅየር ቃል ኣምላኽ ብንጹር ይጻረር እዩ። ኣምላኽ ሓሳቡ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ገሊጹ እዩ፡ እሞ ንኣምላኽ እሙናት ክንከውን እንተደኣ ደሊና፡ ኣብኦም “ክንቅጽል” ኣሎና። በርናባስ ነቶም ኣብ ኣንጾኪያ ዝነበሩ ኣመንቲ “ብምሉእ ልቦም ንጎይታ ክጸንዑ” ኣተባብዖም (ግብ. 11:23)። ዳንኤል እዚ ዕላማ ነበሮ።

እቲ መዝሙር ደራሲ ፊሊፕ ፒ. ብሊስ እዞም ፈታኒ ቃላት ጽሒፉ:

ዳንኤል ክትከውን ደፍር! በይንኻ ደው ክብል ደፍር! ጽኑዕ ዕላማ ክህልወካ ደፍር! ክትገልጾ ደፍር!

ፍሉያት ክንከውን ክንደፍር ኢና?

ጎይታ ንዓና ዕላማ ዘለዎም ሰባት ክንከውን ይጽውዓና ኣሎ – ብጸጋ፡ ክሳዕ ዝመጽእ ወይ ዝጽውዓና “ዝቕጽሉ” ሰባት። “ፍርሃት እግዚኣብሄር መጀመርታ ጥበብ እዩ” (ምሳ. 9:10)። እቶም ለባማት ንእኡ ክፈርህዎ እዮም፡ እሞ ንሳቶም እዮም “ከም ብርሃን ሰማይ ዝበርሁ” (ዳን. 12:3)። ምስክርነት ከምዚኦም ዝበሉ ሰባት ሓያል እዩ። ንብዙሓት ካልኦት ናብ ጽድቅን ናብ ጎይታን ብምምላስ፡ ንሳቶም ከም ከዋኽብቲ ንዘለኣለም ክበርሁ እዮም። ኣብ መድረኽ እዛ ዓለም “ኮኾብ” ክትከውን ኣይትድለ! ክብሪ እዛ ዓለም ሓላፊ እዩ፡ ግናኸ “ፍቓድ ኣምላኽ ዚገብር ግና ንዘለኣለም ይነብር” (1 ዮሃ. 2:17)። እቶም ህይወቶም ንኣምላኽ ዝቖጸረ እዮም ንዘለኣለም ዝበርሁ።

ብማርቲን ጂራርድ፤ ብፍቓድ ካብ መልእኽቲ ሰማይ።

ጸሓይ ንመላእ ምድሪ ዓብዪን ልዑልን ምንጪ ብርሃን እያ። ጸሓይ ምስ ዘይትህሉ ከዋኽብቲ የድልዩ፡ እሞ እቲ ንሳቶም ዝህብዎ ንእሽቶ ብርሃን ከም ብርሃን ጸሓይ ተመሳሳሊ ባህርይን ባህርይን ኣለዎ። ብሕታዊ ዘይምህላው ክርስቶስ፡ ፍጽምና ምስክርነት ቤተ ክርስቲያን ከም ክርስቶስ ኣብ ሰማያዊ ክብሪ ተመሳሳሊ ባህሪ ብርሃን ምሃብ እዩ – ብጥራት ተመሳሳሊ፡ እኳ ደኣ ብብዝሒ ኣዝዩ ዝረሓቐ እዩ።—ሃሚልተን ስሚዝ፡ “መልእኽቲ ናብተን ሾብዓተ ኣብያተ ክርስትያን”