ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ሕብረት፡ ትምህርቲ ሃዋርያትን ምብላዕ እንጌራን

አልፍሬድ ቦውተር
16 ሕዳ 2022
17 ዝተሓተ ንባብ

ብትምህርቲ ሃዋርያትን ብሕብረትን ብምብላዕ እንጌራን ብጸሎትን ጸኒዖም ጸንሑ። — NKJV

ናይ መጀመርታ ዓመታት እምነተይ ጀሚረ፡ ሓደ ሓው ብዛዕባ እታ ቀዳመይቲ ቤተ ክርስቲያን እተጠቕሱ ኣርባዕተ ነገራት ንግቡእ ናይ ኣኼባ ኣዝዮም ኣድለይቲ ወይ ፍጹም ኣገደስቲ ምዃኖም ክዛረብ ከሎ ይዝክሮ። እዞም መሰረታዊ ነገራት እዚኦም ብሓንሳብ ተተሓሒዞም እዮም። እቲ ሓው ምስ ኣርባዕተ ጎማታት መኪና ኣመሳሲልዎም፡ ሓደ ጎማ ምስ ዝጎድል፡ እታ መኪና ኣይትኸድን። እዞም ኣርባዕተ ነገራት ብሓንሳብ እዮም፡ እቲ ትምህርቲ ከምኡ’ውን ምስ ሃዋርያት እተተሓሓዘ፡ ብሓገዝ ኣምላኽ ምስ ዝተተግበር፡ ናብ ኣምላኽን የሱስን ምላሽ ከምጽእ እዩ፡ ከምቲ ብምብላዕ እተገልጸ። ኩሉ ብ ጸሎት ከምኡ’ውን ብሓቀኛ ምትእምማን ብጐይታ ይድገፍ። ብተወሳኺ፡ እቲ ትምህርቲ ሃዋርያት ምስ ኣባላቶም ከምኡ’ውን ምስ እቶም ምእመናን ክፈላ ኣይግባእን።

፡ የሱስ ናብ ምስ ዓረገን መንፈስ ቅዱስ ናብ እቶም ምእመናን ምስ ወረደን፡ ነቲ ፍሰት ፍጻመታት ይገልጽ። ብዛዕባ እቶም ኣብ የሩሳሌም ዝነበሩ ምእመናን፡ መንፈስ ቅዱስ ምስ ተቐበሉ፡ ነዞም ኣገደስቲ ኣካላት ናይቲ ናይ ናይ ከባቢ ጠቕሊሉ ጸሓፈ። እቶም ሓደ መሰረታዊ ነገራት ንዓና ኣድለይቲ እዮም፡ እዋናት እኳ እንተተለወጡ። ድሕሪ ኣስታት 2,000 ዓመታት፡ እቲ ዝጸሓፎ ሎሚ’ውን ኣገዳሲ እዩ።

ከመይ ከም እነንብብ ንጠንቀቕ

ከምቲ መልእኽታት ብስልጣን ትምህርቲ ኣይመሃርን፡ ትምህርቲ ኸኣ ብሉቃስ፡ እቲ ጸሓፊ፡ ብዝጸሓፎ ጥራይ ክንመስርት የብልናን። ይኹን እምበር፡ ምስ ሃዋርያ ብቐረባ ይዓዪ ነበረ፡ ብእኡ ኸኣ ብዙሕ ትምህርቲ ብዛዕባ ማሕበር ኣምላኽ – ቤተ ክርስቲያን ኣምላኽ – ከምኡ’ውን ኣሰራርሓኣ ተቐቢልና ኢና። ስለዚ፡ እቲ ኣብ ዝገለጾ ምስቲ ኣምላኽ ብሃዋርያዊ ጽሑፋት ኣብ ኩሉ መልእኽታት ዝመሰረቶ ትምህርቲ ንምትእስሳር ክንፍትን ኣለና።

ብተወሳኺ፡ 2 ጴጥሮስ ቅዱሳት ጽሑፋት ክንእክቦ እንኽእል ናይ ገዛእ ርእስና ሓሳባት ክንስዕብ ከም ዘይብልና የርኢ፡ ከመይሲ ኣምላኽ ንርእሱ ይትርጉም። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ሰብኣዊ ኣተሓሳስባ፡ ልምድታት ወይ እምነታት ከይሰዓብና፡ ቅዱሳት ጽሑፋት ብዛዕባ ርእሱ ዝብሎ ክንስዕብ ኣለና – እዚኦም ባዕላቶም ክሳዕ ክንደይ ጽቡቓት እንተኾኑ። እቶም ብቅዱሳት ጽሑፋት ዝኸዱ ምእመናን እኳ፡ እቲ ዝገለጾ ነገራት ብዘይካ ብቅዱሳት ጽሑፋት ብሓቂ ዝምህርዎ ብምምርማር፡ ናይ ገዛእ ርእሶም ሓሳባት ብምምራጽን ብምምራጽን ናይ ምኽታል ሓደጋ ኣለዎም።

ሓደ ይኣክል፡ ማለት ብዛዕባ እቶም ብፊሊጶስ፡ ፡ እተጠምቁ ምእመናን ሳምራውያን። ንሳቶም መንፈስ ቅዱስ ዝተቐበሉ ሃዋርያት ጴጥሮስን ዮሃንስን የሩሳሌም መጺኦም ኢዶም ምስ ኣንበሩሎም ጥራይ እዩ ()። ገሊኦም ነዚ፡ ከምኡ’ውን የገድድዎ፡ ከም ስርዓት ይወስድዎ፡ ሓደስቲ ምእመናን መንፈስ ቅዱስ ብዚኣቶም ኣገባብ ጥራይ ከም ዝቕበሉ – ብምውናይ ኢድ – እዚ ፍሉይ ኩነታት ምዃኑ ከይተረድኡ። ስለምንታይ እዚ ብዚኣቶም ኣገባብ ተገብረ? ምኽንያቱ እቶም ሓደስቲ ምእመናን ኣብ ሳምራ ብዘይካ ሃዋርያት ገለ ናይ ገዛእ ርእሶም ክጅምሩ ዝነበረ ሓደጋ እዩ። ድሕሪኡ፡ መንፈስ ቅዱስ ብዘይካ ዝኾነ ሰብኣዊ ጣልቃ ምትእትታው ብቕጽበት ናብ ሓደስቲ ምእመናን መጸ (, )። ንጠንቀቕን እቲ ዝጸሓፎ ብግቡእ ኣገባብ ከነንብብን ቅድሚ ዝተሓስቡ ሓሳባት፡ ልምድታት ወይ ትምኒታት ከይንስዕብን።

ኣብ ኣተኩር

ከም «ክልተ ሰባት ኣብ ሓንቲ መርከብ» ተገሊጹ ኣሎ፡ እዚ ኸኣ ይህብ። እታ «fellowship» እትብል ናይ koinoniaእትብል እንግሊዝኛ ትርጉም እያ፡ እዚ ኸኣ ሓደ ነገር ብሓንሳብ ምህላው ዝገልጽ ጽንሰ- እዩ። 2፡ ኣምላኽ ብጸጋኡ ንሓደስቲ ምእመናን ኣብ የሩሳሌም መንፈስ ቅዱስ ከመይ ከም ዝሃቦም ይገልጽ፡ ድሕሪ እቲ ብዘሎ ህዝቢ ንመሲሖም ምስ ነጸጉን ምስ ሰቐልዎን ብዙሕ ከይጸንሐ። ይኹን እምበር፡ ኣምላኽ ነዚ ክቡር ህያብ ምስ እቶም ምእመናን ዝተኻፈሎም ካብቲ በደለኛ ህዝቢ፡ እቲ ሽዑ ኣብ ትሕቲ ፍርዲ ኣምላኽ ዝነበረ፡ ምስ ተፈልዩ ጥራይ እዩ (ቁጽሪ 38)። እቲ ኣምላኽ ኩሉ ጸጋ (1 ጴጥሮስ ) ነዞም ሓደስቲ ምእመናን በረኸታቱ ክቕበሉን ንሓድሕዶምን ንኻልኦትን ከካፍሉን ኣኽኣሎም።

እታ «ትምህርቲ» እትብል ኣብ ቀዳመይቲ ከም እተጠቕሰት ኣስተብህል። ትምህርቲ ብፍጻመታት ጥራይ እኳ እንተዘይመሰረትና፡ ስለምንታይ ትምህርቲ ቀዳመይቲ ከም ዝጠቐሰ ምግንዛብ ኣገዳሲ እዩ። ብዙሓት ሰባት «ትምህርቲ ይፈላሊ» ይብሉ፡ እዚ ኸኣ ትምህርቲ ንምእላይ (እኳ እንተዘይበሉ) ከም ምኽንያት ይጥቀሙሉ፡ «ጽቡቕ ዝስምዖም»፡ «ጽቡቕ ወይ ቅኑዕ ዝመስሎም» ወይ «ዝፍተወ» ንምግባር። እዚ ግን ንቃል ኣምላኽ ቅኑዕ ኣገባብ ኣይኮነን፡ ከመይሲ ብዘይካ ቅኑዕ ቅኑዕ ክህልወና ኣይክእልን። ፡ እቲ ቅኑዕ ትምህርቲ ክሳዕ ክንደይ ኣገዳሲ ምዃኑ ንመሃር፡ ብቐጥታ ምስ እቶም ኣብ መጀመርታ ዝሃቦም ሃዋርያት እተተሓሓዘ (እባኹም , ; ኣንብቡ)።

ዮሃንስ፡ ምስ ጴጥሮስን ጳውሎስን፡ ኣብዚ ቅኑዕ ኣጽኒዑ፡ «ንሕና ኻብ ኣምላኽ ኢና። ነቲ ኣምላኽ ዝፈልጥ ንዓና ይሰምዓና እዩ፤ እቲ ኻብ ኣምላኽ ዘይኮነ ግን ንዓና ኣይሰምዓናን እዩ። ብዚኣቶም ንመንፈስ ሓቅን ንመንፈስ ስሕተትን ንፈልጥ ኢና» (1 ESV)። እዚ ፍቕዲ እዚ፡ ሃዋርያት ኣምላኽ እቲ ኻብኡ ዝኾነን ኻብኡ ዝመጽእን ከመይ ከም ዘመሓላለፉ፡ ከምኡ’ውን ምስ ኣምላኽን ንሓድሕዶምን ከመይ ከም ዝሰማምዑ የርኢ። ስለዚ እዩ ንሃዋርያት ክንሰምዕ ዘድልየና።

እዚ ጉዳይ እዚ ምስቲ ዘሎና ዝኾነ ጽንሰ- ብቐረባ እተተሓሓዘ እዩ። ቅኑዕ ትምህርቲ ምኽታል ጥራይ ኣይኮነን ኣገዳሲ፡ ግን ንምምሕዳር’ውን ክንጥንቀቕ ኣለና በዚ ኣገባብ። ኣብ ኣምላኽ ከም ዝኣምኑ ዝዛረቡ ክርስትያናት ኣለዉ (ንጐይታ ንመስግኖ!)፡ ግን ድሕሪኡ ንኣብነት 1 ቈረንቶስ ንሓደ ፍሉይ ጸገም ንምፍታሕ ከም እተጻሕፈ ይብሉ ናይቲ እዋን። እዚ መልእኽቲ እዚ ንዓና ግዴታዊ ኣይኮነን ይብሉ።

ትርጉም ከምዚ ዝኣመሰለ መግለጺ፡ ንሕና ሎሚ ብሃዋርያት እተነብረ ትምህርታዊ ከም ዘይብልና፡ ከምኡ’ውን ምስኦም እተተሓሓዘ ከም ዘይብልና እዩ! ስለዚ እዩ ነቲ ኣብ እተገለጸ ናይ ሓደስቲ ምእመናን ምኽታል ኣገዳሲ ዝኾነ፡ እዚ ኸኣ ብትምህርቲ ሃዋርያትን ብሕብረት ምስኦምን ከም ዝጸንዑ ይገልጽ። እዚ ማለት ንሳቶም ቀጸሉ ኣብዚ ነገራት እዚ፡ ከመይሲ ከም ዝሓደግዎ ኣብ ዝኾነ ቦታ ኣይንረኽብን። ብሓዘን፡ እቶም ዝመጹ ወለዶታት ንቐዳመይቲ ፍቕሮም ሓዲጎም ዝተፈላለዩ ትምህርታትን መሰረታትን ክኣትዉ ፈቐዱ (ራእይ 2–3 ተመልከት)።

ማለት ነገራት ብሓንሳብ ምህላው ማለት እዩ

ጽቡቕ ዝኸውን ብቅኑዕ ምስ ዝኸውን ጥራይ እዩ፡ እዚ ኸኣ ብጐይታ እተዋህቡ ሃዋርያት እተነብረ እዩ። ኣብ ካልኦት ጉዳያት ተሰሪሑ ኣሎ፡ ምብላዕ ንዓቢ ወሃብና ምላሽ፡ ከምኡ’ውን ንኹሉ እንገብሮ ዘድሊ ጸሎት። ስለዚ እዩ እታ መኪና ብኣርባዕተ ጎማታታ ንግብሪ ሃዋርያት ሓጋዚት መግለጺ ዝኾነት። ናይ ቀደም ክርስትያናት ክንስዕብ ንደሊ እንተበልና፡ ግን ገለ ክፍሊ ትምህርቲ ሃዋርያት ክንስዕብ ንመርጽን ካልኦት ንነጽግን እንተኾይና፡ ሽዑ ጸገም ኣሎና። ምስ ዝኾነ ነገር የብልናን እንተበልና፡ ምኽንያቱ ምስ ኣይነበረን፡ ካልእ ጸገም ኣሎና፡ ከመይሲ እቶም ምስ ዕምቆት ገሊጾም እዮም ( 1-2፤ 3)። ጴጥሮስ ብጳውሎስ እኳ እንተተገሰጸ ()፡ ነዚ ምግሳጽ እዚ ተቐቢሉ ብኽብሪ (2 ጴጥሮስ )።

ገሊኦም ነዚ ኩሉ ነገራት ከም ዝቕበሉ ይብሉ፡ ግን ድሕሪኡ ነቲ ትምህርቲ ንናይ ገዛእ ርእሶም ሓሳባት ወይ ትምኒታት ንምምጥጣን ይትርጉምዎ። ንኣብነት፡ እቲ ኣብ ኣኼባታት ማሕበር ዘሎ ስርዓት ቅዱሳት ጽሑፋት ንኣብነቶም ጥራይ ከም ዝነበረን እቲ ንኣሓት ዝወሃብ መምርሒ ሎሚ ከም ዘይትግበርን ምባል፡ ንቃል ኣምላኽ ዘይምእዛዝ እዩ። ከምዚ ዝኣመሰለ ትምህርቲ ንቈረንቶስ ወይ ንዘመናት ሃዋርያ ጥራይ ከም ዝምልከት ይብሉ፡ ከምኡ’ውን መምርሒታቱ ንዘመናትና ድሕሪ ግቡእ ኣይኮነን – እቲ ዝርዝር ክቕጽል ይኽእል እዩ።

ይኹን እምበር፡ እቲ ንቈረንቶሳውያን ዝጸሓፎ ብጥንቃቐ ነንብብ፡ «ናብታ ኣብ ቈረንቶስ ዘላ ማሕበር ኣምላኽ፡ ናብቶም ብክርስቶስ የሱስ እተቐደሱን ተባሂሎም እተጸውዑን፡ ምስ ኩሎም ኣብ ኩሉ ቦታ ስም ጐይታና የሱስ ዝጽውዑ፡ ናቶምን ናትናን» (1 ቈረንቶስ JND)። እዚ መግለጺ እዚ ነቲ ጉዳይ ክፈትሖ ይግባእ። እቲ ኣምላኽ ብሃዋርያቱ፡ ንጳውሎስ ዝርከብ፡ ዝሃበና ትምህርቲ ንዓለምለኻዊት ቤተ ክርስቲያን ግቡእ እዩ ንብዘሎ እዋን ቤተ ክርስቲያን፡ ክሳዕ ምምጣቓ (1 ቈረንቶስ ፤ 1 )።

፡ ጽንዓት፡ ሓድነት፡ ምስ ስደት

ጽንዓት ናይቶም ቀዳሞት ክርስትያናት «ብሓንሳብ» ነበረ። ነንብብ፡ «እዚኦም ኩሎም ብሓንሳብ ብጸሎትን ብምህለላን፡ ምስ ኣንስትን ኣደ የሱስን፡ ከምኡ’ውን ምስ ኣሕዋቱን ጸንዑ» ( NKJV)። «ብሓንሳብ ኣብ ቤተ ብዕለት ዕለት እናጸንዑ፡ ኻብ ቤት ናብ ቤት እናበልዑ፡ ምግቦም ብሓጎስን ብቕንዕና ልብን በልዑ» ()። ድሕሪ እዚ ብቕጽበት፡ እቶም ሃዋርያት ናብ ቤት ማእሰርቲ ኣተዉ፡ ድሕሪኡ ኸኣ እንደገና ተፈትሑ፡ ግን ቅድሚ ምፍታሖም ኣይተገረፉን ኣይተፈራርሑን። ናብ ቤቶም ምስ ተመልሱ፡ ምስ ኩሎም ምእመናን፡ «ድምጾም ናብ ኣምላኽ ብሓንሳብ ኣልዓሉ» ( NASB)። ካብዚ ኣብነታት እዚ፡ እቲ ቀጻሊ ከም ዝነበረን ምስ ኩሎም ምእመናን፡ ብሓንሳብ ከም እተዋሃደ ንመሃር። ብጸሎትን ብትምህርትን ጥራይ ኣይተወሰነን፡ ግን ምብላዕ ምግቢን ንብረትን ምካፋል’ውን የጠቓልል። በቲ ሓደ ሸነኽ፡ እዚ እዚ ብሓንሳብ ጽቡቕ ምሕላፍ ጥራይ ከም ዝነበረ ክንሓስብ የብልናን። እዚ ክሳዕ ክንደይ ኣገዳሲ እኳ እንተኾነ፡ እዚ ጥራይ ኣይኮነን እቲ ቅዱሳዊ ትርጉም ።

እታ «fellowship» ተባሂላ እተተርጎመት ናይ ፡ ንቕዱሳን ምግልጋል (2 ቈረንቶስ ) ከም መስዋእታዊ ኣገልግሎትን ገንዘባዊ ሓገዝን ንምግላጽ’ውን ተጠቒማ እያ (1 ’ውን ተመልከት)። ብዛዕባ እቲ ናይ ምእመናን ፊልጲ « ወንጌል» (ፊልጲ ) የመስግን ነበረ፡ ንሳቶም ከኣ፡ «ኩላትኩም ምስኣይ ተኻፈልቲ ጸጋ ኢኹም» (ቁጽሪ 7) በሎም። «ተኻፈልቲ» ኻብታ ምስ ዝተተሓሓዘት እያ፡ ማለት ብሓንሳብ ተኻፈልቲ። ከምዚ ዝኣመሰለ ስደት’ውን ከምጽእ ይኽእል እዩ፡ እዚ ኸኣ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ብዙሕ ዝኸውን ነበረን እዩ።

ሎሚ ክርስቶስን መስዋእታዊ ፍቕሩን (ፊልጲ ) ብ « መንፈስ» (ፊልጲ ) ክንስዕብ ንደሊ ንኸውን። ብዛዕባ ስቓያት ኩሉ ኣይንፈልጥን፡ እኳ እንተኾነ ኣብ ብዙሓት ካልኦት መልእኽታት ብዙሕ ሓበሬታ ኣሎና። ይኹን እምበር፡ ን «እኡ []ን ሓይሊ ትንሳኤኡን፡ ከምኡ’ውን ስቓያቱን፡ ምስ ሞቱ ምምስሳልን» ምፍላጥ ፍሉይ መሰል ኣሎና (ፊልጲ NKJV)።

፡ ሓድነት፡

እቲ ናይ መጀመርታ ናይ መወከሲ ብዛዕባ ብዛዕባ ስምኦን ጴጥሮስን መሓዙቱን፡ ዮሃንስን ያእቆብን – «መሓዙት» ተባሂሎም እተጸውዑ () እዩ። ከም መሓዙት፡ ኣብ ንግዶም ከም ገፈፍቲ ናይ ሓደ ነበሩ። እታ koinonia ኣብ ንሕብረት እተጠቕመት፡ «ሽርክና» ተባሂላ ክትትርጎም ትኽእል እያ፡ ከምኡ’ውን ምስ ኣርባዕተ ኣገደስቲ ነጥብታት ጸሎት፡ ምብላዕ ፡ ትምህርቲ ሃዋርያት ከምኡ’ውን ትተሓሓዝ።

ሃዋርያ ነዚ እዚ ተጠቒሙ፡ ብዛዕባ «እቲ እንባርኾ ጽዋዕ በረኸት፡ ክርስቶስዶ ኣይኮነን? እቲ እንሰብሮ ፡ ክርስቶስዶ ኣይኮነን?» (1 ቈረንቶስ ) ምስ ጸሓፈ። እታ «communion» እትብል ኻብታ ምስ እተተርጎመት ናይ እያ። እዚ «» እዚ ከቢድ ጉዳይ ምዃኑ ትርኢ ትኸውን።

ከምቲ ዝረኣናዮ፡ ብትምህርቲ፡ ጸሎት፡ ኣምልኾን ንድኻታት ምግልጋልን ይስነ ነበረ ()። ምእመናን «ምስ ኩሉ ህዝቢ ሞገስ» ነበሮም፡ ከመይሲ ይኽብሩዎም ነበሩ። ብተወሳኺ፡ « ኸኣ ብዕለት ዕለት እቶም ኪድሕኑ ዝነበሩ ናብ ቤተ ክርስቲያን ይውስኽ ነበረ» (ቁጽሪ 47)። እዚ ኸኣ ናይ ኣምላኽ ስራሕ ከም ዝሰነዮም የርኢ፡ ብዕለት ዕለት ሓደስቲ ምእመናን ናብኦም እናወሰኸ፡ ከም ትልሙን ጸጋኡን።

ናብ ንመጽእ። ኩሉ ምሃብን ምካፋል ወይ ነገራት ብሓንሳብ ኣብ ምህላውን ክንፈላሊ ኣለና። ሓደ ምእመን፡ ብቕጽበት ምስ ድሓነ፡ ዘለዎ ኩሉ ክህብ ፡ ብግብሪ ሃዋርያት 2–5 ተመስሪቱ፡ ሕጋውነት እዩ። ሓደ ምእመን ብጐይታ ኩሉ ክህብን ናብ ስፍራ ሚስዮን ክኸድን እንተተመርሐ፡ መን እዩ ክቃወሞ ዝኽእል? ግን እዚ ኩሉ ክስዕቦ ስርዓት ክትገብሮ ወይ ክትገብሮ የብልካን። ብተወሳኺ፡ ፡ ኣምላኽ ዝኣመነናዮ ነገራት ጽቡቓት መምሕዳር ክንከውን ከም ዝምህር ይምህር (1 ተመልከት)።

ነቶም ኩሉ ዘለዎም ዝሃቡ ቀዳሞት ክርስትያናት ኣይንነቅፎምን። ይኹን እምበር፡ ንኻልኦት ክሕግዙ ዝኽእሉሉ ምትካል ምዃኖም ፈንፊኖም፡ ኣብ ካልኦት ጥራይ ተመኪቶም። ዘሎና ኩሉ ናይ ጐይታና እዩ፡ ከም መምሕዳራቱ ኸኣ እቲ ዝኣመነናዮ ነገራት ክንምሕድር ንኽእል ኢና። ብኣቶም፡ ከም ዝመርሓና ንኻልኦት ክንሕግዝ ንኽእል ኢና። ነፍሲ ወከፍ ምእመን ብዘለዎ ኩሉ ንእኡ ክግዛእ ኣለዎ፡ ድሕሪኡ ኸኣ ነዚ ነገራት እዚ ጽቡቕ መምሕዳር ኮይኑ ከም ዝገብሮ፡ ከምቲ ዝገበሮ፡ ’ውን ተባሂሉ ዝጽዋዕ ()። ምስ ጸውዖ፡ ኩሉ ሓዲጉ ንእኡ ክስዕብ ቀጸለ። ግን በታ ዝቕጽል መዓልቲ፡ ከም ጽቡቕ መምሕዳር፡ ንጐይታ ብኣቶም ናቱ ዝኾኑ ነገራት ኣገልገሎ፡ እዚ ኸኣ ከም መምሕዳሩ ንምሕዳሩ ኣመሓሊፍዎ ነበረ።

ናብ 2 ፡ «ኩሉ ነገራት ብሓንሳብ» የዕንቅፍ። ይኹን እምበር፡ ንሓድሕድና ከይንስስዕን ክንሓልየሉን ይደሊ፡ ኩሉ ነቶም ኣርባዕተ መሰረታዊ ስርዓታት እናሰዓብና፡ ኣብ ትሕቲ መሪሕነቱን ኣብ ምስኡን፡ ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ። ጽቡቓት መምሕዳራቱ ክንከውን ይሓግዘና። ሽዑ ምስኡን ምስ ሓድሕድናን ከም ምእመናን ክህልወና እዩ፡ ከምኡ’ውን ንእኡ ከነኽብሮ ኢና።

ዝተፈላለዩ ርክባት የጠቓልል

«ኣምላኽ እሙን እዩ፡ ብእኡ ኸኣ ናብ ወዱ፡ የሱስ ጐይታና፡ ተጸዊዕኩም ኢኹም» (1 ቈረንቶስ )። ቀዳማይ፡ ምስ ኣምላኽ ኣቦናን ምስ የሱስ ክርስቶስን ብዕምቆት ተተሓሒዝና ኢና፡ እዚ እዚ ኸኣ ናቶም እዩ። እቶም ሓደስቲ ምእመናን ኣብ ቈረንቶስ ብዙሓት ዝተፈላለዩ ድሕረ-ባይታታትን ኣነባብራን መጺኦም እዮም (1 ቈረንቶስ ተመልከት)። ሓያል ኣምላኽ ንኣቶም – ከምቲ ንዓና ሎሚ – ናብ ስድራቤቱ ኣምጺኦም፡ እዚ ኸኣ «ብዙሓት ደቁ ናብ ክብሪ ዝመጹ» (እብራውያን ) ዝሓዘ እዩ፡ ንኣቶም የሱስ ኩሉ ነገር ማለት እዩ።

ከም ምእመናን፡ ብሓደስቲ መተሓሓዝታት ንሓድሕድና ተተሓሒዝና ኢና፡ ብቐረባ ንሓድሕድና ተተሓሒዝና፡ ስለዚ ሓደ ኣባል ምስ ዝሳቐ፡ ሽዑ ኩሉ ይሳቐ (1 ቈረንቶስ )። ብዛዕባ እቶም ቀዳሞት ምእመናን ኣብ የሩሳሌም፡ ከም ዝበደሉ ነንብብ፡ «ገለ ኸኣ ብጸርፍን ብመከራን መዘናግዒ ኾንኩም፡ ገለ ኸኣ ነቶም ከምኡ እተገብሩ መሓዙት ኾንኩም» (እብራውያን )። «መሓዙት» ማለት «ተኻፈልቲ» ማለት እዩ፡ ከምኡ’ውን ምስ እታ «fellowship» እትብል ትተሓሓዝ። ኣብዚ፡ እቲ ኣተኩሮ ኣብቲ ኣብ መንጎ ኣባላት ዘሎ መተሓሓዝ እዩ፡ ከምቲ ኣብቲ ዝቕጽል ፍቕዲ። «ተስፋና ብዛዕባኹም እዩ፡ ከመይሲ ከምቲ ተኻፈልቲ [ናይቲ ሓደ ] ስቓያት [ናይቲ ሓደ ተመክሮታት] ዝኾንኩም፡ ከምኡ’ውን ተኻፈልቲ [ናይቲ ሓደ ምጥዓም] ከም እትኾኑ ንፈልጥ ኢና» (2 ቈረንቶስ )። እዚ ኸኣ ምስ «ኣቦ ምሕረትን ኣምላኽ ኩሉ ምጽንናዕን» (ቁጽሪ 3) ብዕምቆት ስለ እተተሓሓዝና እዩ፡ እዚ ኸኣ ነዚ እዚ ይህብ።

ሓደ ካልእ ንርአ፡ «እቶም መቄዶንያን ኣካይያን ዝመጹ፡ ንድኻታት ኣብ መንጎ እቶም ኣብ የሩሳሌም ዘለዉ ሓደ ውጽኢት [ብሓቂ፡ «»] ክገብሩ ባህ በሎም» ()። ነዚ ምስ ኣነጻጽሮ፡ ኣብኡ «ምውጻእ» ወይ «» ኻብታ «fellowship» እትብል ናይ እያ። ኣብዚ፡ እዚ ንኣባላት ምሕላው ኣብ ሓቀኛ ከመይ ከም ዝሰርሕ ንርኢ። ኣየገርምንዶ እዩ?

ጴጥሮስ፡ ከም ደቂ ኣምላኽ፡ «ተኻፈልቲ መለኮታዊ » ከም ዝኾና ኣርኣየ (2 ጴጥሮስ )፡ ምስኡ ብዕምቆት ኣሎና። እቲ ሃዋርያ ድሕሪኡ፡ እቲ ምእመናን ዝካፈልዎ ስቓያት – ወይ ምስኡ ዘለዎም፡ ማለት ምስ – ኣብ መወዳእታ ናብ ክብሪን ዓቢ ሓጎስን ምስኡ ሽዑ ከም ዝመርሕ ጸሓፈ (1 ጴጥሮስ )። ስለዚ እዩ ክጽሕፍ ዝኸኣለ፡ «ነቶም ኣብ መንጎኹም ዘለዉ ሽማግለታት እምዕድ፡ ከም መሓዛ ሽማግለን ስቓያት ክርስቶስን፡ ከምኡ’ውን ተኻፋሊ እቲ ኺግለጽ ዘሎ ክብሪን» (1 ጴጥሮስ ESV)፡ ድሕሪኡ ኸኣ ምዕዶታቱ ንምግልጋል ብግቡእ ቀጸለ (ቁጽርታት 2-7)።

፡ ሕጂን ንዘለኣለምን

«እቲ ዝረኣናዮን ዝሰማዕናዮን ንዓኹም ንነግረኩም፡ ንስኻትኩም’ውን ምስናና ምእንቲ ክህልወኩም፤ ሕብረትና ኸኣ ብሓቂ ምስ ኣቦን ምስ ወዱ የሱስ ክርስቶስን እዩ» (1 JND)። ዮሃንስ ንምእመናን ናብቲ ዝበለጸ ኣእተዎም፡ ማለት ምስቲ ዘለኣለማዊ ኣቦን ወዱን። ንእኡ ነዚ ኣዳልይዎ ነበረ፡ ከመይሲ ከም ደቀ መዝሙሩ ኣብ ሕቕፉ ይዕረፍ ነበረ (, )። ዮሃንስ ብዛዕባ እቲ መጀመርታ ዝኾነን ዝሰምዖን ዝረኣዮን ዝተዓዘቦን ዝተንከዮን (1 ) ጸሓፈ – እዚ ኸኣ ስጋዌኡ፡ እቲ « ኾነ» () የጠቓልል። እዚ ዘይፍለጥ ምስጢር ይውክል፡ ይኹን እምበር፡ ብእኡ፡ ምስ ኣቦን ወድን ኣሎና፡ ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ። ብተወሳኺ፡ እዚ እተጻሕፈ ሓጎስና ’ውን ምእንቲ ክኸውን እዩ (1 )፡ ከምኡ’ውን ንዘለኣለም ክጸንሕ እዩ።

«ምስኡ ኣሎና እንተበልና፡ ኣብ ከኣ እንመላለስ እንተኾይና፡ ንሕሱ፡ ሓቅን ኣይንገብርን። ግን ኣብ ከምቲ ንሱ ኣብ ዘሎ እንመላለስ እንተኾይና፡ ንሓድሕድና ኣሎና፡ የሱስ ወዱ ኸኣ ኩሉ ሓጢኣት የንጽሓና» (ቁጽርታት 6-7)። ብእኡ ምስ ምእመናን ኣሎና፡ ብቕጽበት ብፍጽምና። ብዝፈሰሰ ደሙ – መስዋእቱ – እዩ ምስኡ ዘሎናን ምስኡ ክንካፈልን ክንራኸብን እንኽእል። በቲ ሓደ ምስ ኩሎም ሓቀኛታት ምእመናን ኣሎና። እዚ ኸኣ ንርእስና ኣድላይነት የጠቓልል፡ ምእንቲ ሓቀኛን ዘይዕንቅፍን ክህልወና (ቁጽሪ 9, )። ኣምላኽ ምስኡን ምስ ፍቑር ወዱን ንዘለኣለም ዝጸንሕን እንጥዕሞን ርክብ ኣእትዩና ኣሎ። ትምኒቱ እዚ ’ውን ክንጥዕሞ እዩ።

ብኣሉታዊ መግለጺ ንዛዝም፡ ምኽንያቱ ናይ ሎሚ ዝበዝሐ ምትላል፡ ወይ ምውጻእ። ሓደ ኣታላሊ ብጽቡቕ ቃላት ክኣቱ ናብ ደገና ዝኳሕኵሕ እንተኾይኑ፡ ናብ ኣባይትና ምእታው ክንነጽጎ ይግባእ፡ ከመይሲ እቲ «ዝሰላምቶ ኣብ ግብሩ ይካፈል [ወይ ይሕበር]» (2 )። ኣምላኽናን ኣቦናን፡ እቲ ኣብ የሱስ እተረኣየን እተፈልጠን ንዓና ክጸልወናን ኣብ ውሽጥና ክጸንሕን ይደሊ፡ ምእንቲ ንሱ ከም ኣብ ውሽጥና ክኸውን። እዚ ማለት፡ ብተግባር፡ ቅድሚ ኣምላኽ ብቦታና ዘሎናዮ ንኸውን ማለት እዩ። ጸላኢ ነዚ ስነ-ምግባራዊ ለውጢ እዚ ንምዕንቃፍ ይፍትን፡ ነቲ ናይቲ ዘለኣለማዊ ወዲ መንነት ዝነጽግ ወይ ዝጥቅዕ ሓሰኻታት ብምእታው፡ የሱስ ፡ ወዲ ኣቦ (ቁጽሪ 3)። እዚ ርክብ እዚ ኣዝዩ ክቡር ስለ ዝኾነ፡ ብቐጻሊ ይጥቃዕ። ስለዚ እዩ ክንጥንቀቕን ክንዕዘብን ዘድልየና። ይሓግዘና!

መወዳእታ ሓበሬታ

  • Koinonia ምስ ብዙሓት ቃላት ኻብቲ ሓደ እተረኽቡ ትተሓሓዝ። ብሓንሳብ ምስ እንወስዶም፡ ኣብ ጽሑፋት ዓሰርተው ኣርባዕተ (2x7) ከም ዝርከቡ ንረኽብ (፤ 1 ቈረንቶስ , ክልተ ፤ 2 ቈረንቶስ , , , ፤ ፤ ፊልጲ , , ፤ ፊልሞን ፤ እብራውያን ) እብራውያን ከነካፍል እንተፈቒድና። ከምኡ ፡ ቁጽሪ መልእኽታት ናብ 14 የብጽሖ። ዮሃንስ ነዚ እዚ ሓሙሽተ ተጠቒሙ (1 ክልተ , ፤ 2 )። ኩሎም ምስ ዝተተሓሓዙ ቃላት ኣብ ናይ 35 (5x7) ይርከቡ፡ ኣብ ክንዲ ኩሎም ቃላት ኻብቲ መሰረታዊ ናይ koinos (ሓባራዊ) 73 ይርከቡ። እዚ ንምጽናዕ ኣገዳሲ እዩ!

«ከምቲ መዘዋወሪታት ናብ ማእከል ጎማታት ዝቐርቡ፡ ከምኡ’ውን ንሓድሕዶም ይቐርቡ። ስለዚ፡ ናብ ዝበለጽና መጠን፡ ንመሓዙትና ምእመናን ዝበለጽና ንፈቱ።» —ዊልያም ማክዶናልድ

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia