ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ሓሙሽተ ፍሉጣት ኣንስቲ ኣብ ወለዶ የሱስ ክርስቶስ

ቶም ስቴሬ
ሓሙሽተ ፍሉጣት ኣንስቲ ኣብ ወለዶ የሱስ ክርስቶስ
3 ሕዳ 2024
10 ዝተሓተ ንባብ

ጸጋ ሓሳዊ እዩ፡ ውበት ከኣ ከንቱ እዩ፡ ግናኸ ንእግዚኣብሄር እትፈርህ ሰበይቲ፡ ንሳ ኽትውደስ እያ። ፍረ ኣእዳዋ ሃባ፡ ግብራ ኸኣ ኣብ ኣፍደገታት ይውድሳ።

ሓደ ኻብቲ ኣብ ቅዱስ ዝፈትዎ ርእሰ ነገር ብዛዕባ ኣንስቲ እዩ፡ ምኽንያቱ ኣምላኽ ንኣምላኻውያን ኣንስቲ ኣዝዩ ይፈትወን እዩ። ጆን ቡንያን ኣብ መጽሓፉ፡ ጉዕዞ ሓዋርያት፡

“እቲ መጺኡ ኸሎ፡ ኣንስቲ ኻብ ሰብ ወይ ኻብ መላእኽቲ ቅድሚኡ ተሓጒሰን። ሓደ ሰብኣይ ንክርስቶስ ሓንቲ ንእሽቶ ሳንቲም እኳ ኸም ዝሃበ ኣይተነበብኩን፡ ግናኸ ኣንስቲ ሰዓብኦ፡ ገንዘቡ ኸኣ ኣገልገልኦ። እግሩ ብንብዓት ዝሓጸበት ሰበይቲ ነበረት፡ ንስጋኡ ንቕብሪ ዝቐበኣት ሰበይቲ ኸኣ ነበረት። ናብ ኪኸይድ ከሎ ዝበኸያ ኣንስቲ ነበራ፡ ዝሰዓብኦን ኣብ መቓብሩ ኸኣ ምስ ተቐብረ ዝተቐመጣን ኣንስቲ ነበራ። ኣብ ንግሆ ትንሳኤኡ ቅድሚኡ ዝነበራ ኣንስቲ ነበራ፡ ንደቀ መዛሙርቱ ኸኣ ቅድሚኡ ኻብ ምዉታት ከም ዝተንስአ ዝነገራ ኣንስቲ ነበራ። ስለዚ፡ ኣንስቲ ኣዝየን ፍሉጣት እየን።”

እተን ንኣብዛ ጽሕፍቲ እዚኣ ዝተመርጻ ኣንስቲ ኩለን ኣብ እግዚኣብሄር የሱስ ኣብ ተሓቢአን ይርከባ። ህይወተን ክሳዕ ንመጽሓፍ ቅዱስ ይሓቑፍ። ኣርባዕተ ነበራ፡ ናብ ማሕበረሰብ እስራኤል ዝኣተዋ፡ እታ ናይ መወዳእታ ኸኣ ብርግጽ ኣይሁዳዊት እያ። ገሊአን ቅድሚ ምምላሰን ሕማቕ ስም ነይሩወን፡ ገሊአን ከኣ ጽቡቕ ነይሩወን። ኣዝዩ ኣገዳሲ ኸኣ፡ ሎሚ ንኹሉ እቲ ናብ ፍረ ኬምጽእ ዝደሊ ሰብ ይዛረባ።

ኣብዚ እዚ፡ ብዙሓት ሰባት ተዘርዚሮም ኣለዉ፡ ግናኸ ሓሙሽተ ኣንስቲ ጥራይ። ግናኸ ስለምንታይ እዩ ሓንቲ ሰበይቲ እኳ፡ ብፍላይ ሓንቲ ኻብ ዝመጸት፡ ኣብ ኣቦኣዊ ኣይሁዳዊ ዚጥቀስ? ኣምላኽ ኣብኡ ንዓና ኽንረኽቦ ዝኸውን ነገር ሓቢኡ ኪኸውን ኣለዎ። () እተን ክንርእየን ዘሎና ኣንስቲ ፡ ፡ ፡ (ዘይተሰምየት)፡ ከምኡ እውን ፡ ኣደ የሱስ እየን። ነፍስ ወከፈን መን ከም ዝነበረት፡ ፍሉጥ ተግባራታ፡ ድሕሪኡ ኸኣ ታሪኻ ሎሚ ንዓና ብኸመይ ከም ዝምልከት ንርአ።

ኣብ ተጠቒሳ ኣላ፡ ታሪኻ ግና ኣብ ይርከብ። ንሳ እቲ ኣገዳሲ ምዃኑ፡ ኩሎም ካልኦት ከም ዝበልጽ ዝተረድኣ ይመስል። እታ ከነኣናዊት ሰበይቲ ሰለስተ ኣወዳት ወለደት፡ ኤር፡ ፡ ከምኡ እውን ሸላ። ንታማር፡ ከነኣናዊት እውን እንተኾነት፡ ንኤር ከም ሰበይቲ ወሰዳ። ኤር ብሰንኪ ሕሱም ተግባራቱ ምስ ሞተ፡ ንታማር ከም ሰበይቲ ወሲዱ ንበዅሪ ዘርኢ ኬተንስእ ተኣዘዘ (እዚ ፖሊሲ እዚ ድሕሪኡ ኣብ ተነቢሩ)። ንሱ 100% ኣይተኣዘዘን፡ ንሱ እውን ሞተ። ሸላ ገና ንእሽቶ ነበረ፡ ኣቡኡ ኸኣ ንህይወት ሸላ ፈሪሑ ንታማር ናብ ኣቡኣ ኺትነብር ለኣኻ።

ንሸላ ሰበይቲ ኸም ዘይትኸውን ምስ ተረድኣ፡ ድሕሪ ሞት ሰበይቲ ፡ ነቲ ኬቕጽል ወሰደት፡ እዚ ኸኣ ንዓና ዘገርም ኪመስለና ይግባእ። ንሓቀኛ መንነታ ሓቢኣ ርእሳ ከም ገይራ ተመሰለት። ተታሊሉ ናብኣ ኣተወ። ኣምላኽ ከኣ ሓደ ዘይኮነስ ክልተ ኣወዳት ኪትወልድ ፈቐደላ።

እቶም መንትዮታት ምስ ተወልዱ፡ ዜራ ቅድሚኡ ኺወጽእ ጀመረ፡ ፈትሊ ኸኣ ኣብ ኣእዳዉ ተኣስረ፡ ግናኸ ኢዱ ናብ ውሽጢ መለሰ፡ ፋሬስ ከኣ ቅድሚኡ ወጸ። ኣብዚ ከኣ፡ ሸላ ንኻልእ ሰበይቲ ኣእተወ፡ ንበዅሪ ወዱ ኸኣ ኤር ኢሉ ጸውዖ ()፡ ከም ዝበለ ኸኣ፡ “ንጸገም ኣብ ፈቲሐዮ ኣለኹ።”

ስለዚ መን እዩ ብሓቂ ዝነበረ? ኣምላኽ ሓደ ፍሉይ ዝኾነ ኣብ ኣእምሮኡ ነይሩዎ – ብመሰረት ዕላማታትን ድሌታትን ሰብ ኣይኮነን – ስለዚ ነገድ ኣሕዋቱ በለጸ ()። ኣምላኽ ከኣ ንፋሬስ መረጸ፡ ብእኡ ገይሩ ኸኣ መጸ፡ ንሱ ኸኣ ኣብ መንጎ ብዙሓት ኣሕዋት እዩ ()፡ ኻብ ምዉታት እዩ ()፡ ከምኡ እውን ኩሉ እዩ ()።

ድሌት ንፍረ ፍሉጥ እዩ። ንመንነታ ሓቢኣ፡ ንርእሳ ኣዝያ ኣትሒታ፡ ነቲ ኬሕልፍ፡ እዚ ኸኣ ኣብ መወዳእታ ንኹሉ ናብ መገዲ ኺኸፍት እዩ። ብተመሳሳሊ፡ ክብረቱ ሓቢኡ ንርእሱ ኣዝዩ ኣትሒቱ፡ ኬፍሪ፡ ወረስቲ ኣምላኽን ምስኡ ሓባራዊ ወረስትን። ኣብ ቅድሚ ሰባት ንርእስና ኸነሕትትን ኣብኡ ኽንእመንትን ኣይንፍራሕ።

ብኣንጻሩ ኻብ – ከም ዝተመሰለት፡ ግናኸ ዘይነበረት – () ብሓቂ ነበረት። ታሪኻ ኣብ ኢያሱ 2ን 6ን ይርከብ። ኣነባብራኣ ነቲ ኣምላኽ ከም ምግላጽ ርክቡ ምስ ህዝቡ ዝነደፎ ጽቡቕ ርክብ መርዓ ኣበላሸዎ። ግናኸ ንሳ ፍርዲ ኣምላኽ ከም ዝመጽእ ረኣየት፡ ብፍርሃት ከኣ ተንቀሳቐሰት፡ ንምድሓን ኩሎም ኣብ ቤት ኣቡኣ።

ኣምላኽ ዝሃባ ብምጥቃም፡ ንክልተ እስራኤል ንጉሳ ኣድሓነቶም፡ እዚ ኸኣ ተግባር ክሕደት እዩ። ንርግማን ኣምላኽ () ርግማን ሰብ ዝዓቢ ብምሕሳብ፡ ንሰለይቲ ብሓበሬታ ንምምላሶም ሓገዘቶም ()። ንእግዚኣብሄር ኣምላኾም ከም “ኣምላኽ ኣብ ላዕሊ ሰማይን ኣብ ታሕቲ ምድርን” ብግህዶ ኣፍለጠቶ ()። እምነታ፡ ኣብ ተስፋ መልእኽተኛታት ኣምላኽ፡ ብቕጽበት ብምእሳር ፈትሊ ኣብ መስኮታ በታ መዓልቲ እቲኣ ተግባራዊ ገበረቶ ()፡ እቲ መዓልቲ ፍርዲ ርሑቕ እኳ እንተ ነበረ (ሓደ ወርሒ ወይ ንላዕሊ)። ህይወታን ቤት ኣቡኣን በቲ ንደም ዘመልክት ንእሽቶ ፈትሊ ተንጠልጢሉ ነበረ።

በዚ እዚ፡ ኣብ ምስ ኣብነታት ተዘርዚራ ኣላ፡ ኣብ ኸኣ ምስ ኣብርሃም ርእሳ ማዕረ እያ። ንሳ ሓደ ሰብ ብምእማን ኣብ ቓል ኣምላኽ ናብ ኣምላኽ ፍረ ኬምጽእ ዝኽእልሉ መንገዲ ትገልጽ። ንኣዝዩ ሕሱም ሓጥእ ተስፋ ትህብ፡ ምኽንያቱ ሓጢኣተኛዊ ዝነበረ ታሪኻ ተደምሲሱ እዩ።

() ሓንቲ ጽንዕቲ ሰበይቲ እያ፡ ቦታኣ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ትፈልጥ፡ ብእምነት ከኣ ትቕጽል ነበረት። ታሪኻ፡ ኣብ ፡ ምስቲ ናይ መጀመርታ ፍርቂ ፈራዶ ዝተመሳሰለ እዩ። እዛ እምነተኛ፡ እተኣዛዝ፡ እተሓጐሰት ሰበይቲ በቲ ባእስን ደምን ትነብር ነበረት። ንሳ ሞኣባዊት ነበረት፡ ክሳዕ ዓስረይቲ እኳ ናብ ማሕበር እግዚኣብሄር ከም ዘይትኣቱ ተረጊማ ነበረት – ክሳዕ 400 ዓመት ()። ግናኸ ብጸጋ ብምእማና ንሓማታ ()፡ “ህዝብኺ ህዝበይ ኪኸውን እዩ፡ ኣምላኽኺ ኸኣ ኣምላኸይ” ብምባል ኣተወት።

ብቦኣዝ ብሰንኪ ምሕላዋ ንናእሚን ብሰንኪ ጽቡቕ ባህሪያን ተወደሰት (, )። ፡ ሓያል ሰብኣይ፡ እውን ኣዝዩ ዝዓበየ ()፡ ኩሉ ናይ ኤሊሜሌኽ (ሰብኣይ ናእሚ) ኺዕድግ ፍቓደኛ ነበረ፡ ንስም ኤሊሜሌኽ ኣብ ውርሻኡ ኬተንስእ። እዚ ኸኣ ንሩት ከም ሰበይቱ ምውሳድ የጠቓልል። እቲ ወዲ ናይቲ ሓድነት ኣብ መንጎ ቦኣዝን ሩትን፡ ብሰንኪ ጽቡቕ ስራሕ እቲ ዘመድ ፡ ኤሊሜሌኽ ኪረክብ እዩ። በዚ ኸኣ ሓማት ራሃብን ዓባይ ኣደ ፡ ዓቢ እስራኤልን ሰብኣይ ብልቢ ኣምላኽን ኾነት።

ብዛዕባ ምጥቃም ኣብ ትሕቲ ሓልዮት ኣምላኽ፡ ፍረ ጽድቂ ኣምላኽ ምእካብ ትነግረና። ከም ክንከውን ንኽእል ኢና፡ ምኽንያቱ ንሕና እውን ከም ዘመድ ኣሎና – እግዚኣብሄር የሱስ ፡ ንሱ ኸኣ ብገዛእ ደሙ ገይሩ ዓዲጉና፡ ንዘይረኸሰ ኬተንስኣና፡ እዚ ኸኣ ፈጺሙ ኣይጠፍእን እዩ። ኣብ የሱስ ክንዕግብ ንኽእል ኢና፡ ምኽንያቱ ኣምላኽ እውን ዕጉብ እዩ።

ኣብ እግዚኣብሄር የሱስ () “እታ ሰበይቲ ኦርያ ዝነበረት” ብምባል ጥራይ እያ ተለለየት። ታሪኻ ዘሕዝን እዩ፡ ግናኸ ንዓና ዓቢ ጸጋ ኣምላኽ የቕርበልና። ኣብ ይግለጽ፡ “በቲ ነገስታት ናብ ውግእ ዚወጹሉ፡ ንዮኣብ ለኣኸ … ግና ገና ኣብ የሩሳሌም ተረፈ” ()። ኪዋጋእ ኣብ ዝነበሮ ደቀሰ። ምሸት ዓራቱ ተንስአ እሞ ናብ ወጸ፡ ካብኡ ኸኣ ሓንቲ ኣዝያ ጽብቕቲ ሰበይቲ ርእሳ ትሕጸብ ረኣየ። ሓተተ እሞ ሰበይቲ ኦርያ ምዃና ፈለጠ። ኦርያ ሓደ ኻብቶም ሓያላት ሰባት ነበረ ()፡ ዝፈልጦ ሰብኣይ። ለኣኸላ፡ ንሳቶም ከኣ ብፍቓዶም ተራኺቦም ይመስል።

ብዳዊት ጸነሰት። ሓጢኣቱ ኺሓብእ፡ ኦርያ ኣቦ እቲ ቈልዓ ኸም ዝነበረ ኬመስል፡ ንኦርያ ኻብ ውግእ መለሶ። ኦርያ ናብ ቤቱ ብምምላሱ ምስ ሰበይቱ ኺራኸብ ከም ዝጥቀም ርግጸኛ ነበረ። ግናኸ ኦርያ ፈጺሙ ናብ ቤቱ ኣይከደን፡ ኣብ ክንዲኡ ኣብ ቤት ደቀሰ።

ዕላማኡ ከም ዝተበላሸወ ምስ ረኣየ፡ ብኦርያ ገይሩ ንዮኣብ ደብዳበ ለኣኸ፡ ንሞቱ ዝምልከት ፍርዲ ሒዙ። ከምቲ ዝተሰርዐ፡ ኦርያ ኣብ ውግእ ሞተ፡ ዜና ኸኣ ናብ ተላእከ። ንሞት ሰብኣያ ምስ ሓዘነት፡ ለኣኸላ፡ ንሳ ኸኣ ሰበይቱ ኾነት። “ግናኸ እቲ ዝገበሮ ነገር ንእግዚኣብሄር ኣይፈተወን” ()። ኣምላኽ ንዳዊት ነዚ ሓጢኣት እዚ ገበሮ። ኣብ ወይ ኣብ ኦርያ ሓላፍነት ኣይተነብረን። እቲ ብሓጢኣት ዝተወልደ ቈልዓ ሞተ፡ ግና ሕጋዊት ሰበይቲ ዳዊትን ኣደ ኣወዳቱ ሰሎሞንን ናታንን ኾነት።

እታ እንኮ ኣይሁዳዊት ሰበይቲ ኣብ ዝርዝርና ()፡ ዝወረደት እያ ()። እቲ ዓቢ ተስፋ ንተመን ኣብ ፡ ዘርኢ ሰበይቲ ርእሱ ኸም ዝጭፍልቕ፡ ብኣኣ ገይሩ ተፈጸመ። እቲ ዓቢ ተስፋ ንቤት ፡ ድንግል ኪትጸንስን ወዲ ኸኣ ኪትወልድን፡ ብኣኣ ተፈጸመ ()። በዚ ኸኣ ኣዝያ ፍሉጥ ነበረት፡ እግዚኣብሄር ምስኣ ነበረ፡ ንሳ ኸኣ ብሩኽት ነበረት ()። ብኣንጻሩ ኻብ ዘካርያስ፡ ኣቦ ፡ ንሳ ነቲ መልእኽቲ መልኣኽ ብዛዕባኣን ብዛዕባ እቲ ኺትወልዶ ዝነበራ ቈልዓን ኣመነት ()። ብዙሓት ነገራት ኣብ ልባ ሓቢኣ፡ ከም ናይ ኣምላኽ ገይራ ሓሲባቶም፡ ኣብኣቶም ከኣ ኣስተንተነት ()።

ኣብ መርዓ ቃና ኺኣቱ ምስ ሓተተቶ፡ ስልጣን የሱስ ኣፍለጠት፡ እዚ ኸኣ መጀመርታ ተኣምራት ብእኡ ዝተገብረ እዩ ()። ኣብ ህይወቱ፡ ኣሕዋት የሱስ ኣይኣምኑሉን ነበሩ፡ ኣዲኡ ግና ኣመነት። ኣብ ነበረት ()፡ ድሕሪ ዕርገቱ ኸኣ ምስ ነበረት ()። ስለዚ ኣዝያ ሓሳቢት፡ ተረዲኢት፡ ከምኡ እውን ጽንዕቲ ሰበይቲ ነበረት።

ኣዝዩ ኣገዳሲ ኸኣ፡ ፡ ከም ሓጥእ ንመድሓኒ እትደሊ ()፡ ነቲ ቅዱስ ቈልዓ ኣብ ውሽጣ ሒዛ ንቅዱስ፡ ዘይረኸሰ ወዲ ኣምላኽ ኪትወልድ እንተ ኽኢላ፡ ሽዑ ንሕና እውን፡ ብመንፈሳዊ መንገዲ፡ ኣብ ህይወትና ኸነምጽእን ከምኡ ኽንከውንን ንኽእል ኢና።

ዓቢ ድሌት ኣምላኽ፡ ኣብ ልብና ብምፍራይ ፍረ ኸነምጽኣሉ እዩ። ብዛዕባ እቲ ንኣምላኽ ፍረ ኬምጽእ ዘሎ ዓሚቕ ድሌት ትዛረብ። ብዛዕባ እቲ ብእምነት ኣብ ተስፋታቱ ፍረ ኬምጽእ ዘሎ መንገዲ ትዛረብ። ብዛዕባ ምጥቃም ነዚ ጽቡቕ ፍረ ትዛረብ። ብዛዕባ ዘይምጥፋእ ምጥቃም ነዚ ፍረ ትዛረብ። ብዛዕባ ነዚ ፍረ ናብ ኣምላኽ ትዛረብ። ብርግጽ ንሱ ኣምላኽ ጸጋን ምሕረትን እዩ፡ ከምቲ እዘን ሓሙሽተ ፍሉጣት ኣንስቲ ናይ የሱስ ዝገልጽኦ።

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia

ፎቶ ብዶመኒኮ ኣዶርናቶ ኣብ Unsplash (https://unsplash.com/photos/raindrops-on-window-with-colorful-flowers-and-green-hills-pFNk7QkcvyU)