ኣርባዕተ ዝተፈላለዩ መልክዓት ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ብስሙ “ገንሸል” ንርአ። ቅድም ናብ ዮሃንስ 1:35–42 ንመለስ። ዮሃንስ መጥምቕ ከምዚ ይብል፡
“እንሆ ገንሸል ኣምላኽ።” ሕጂ፡ ኣገባብ ሰብ ነቲ ሰብ እንታይ ምዃኑ ይገልጽ፡ ከምቲ ገንሸል ምልክት ለውሃት፡ ልእመት፡ ከምኡውን ትሕትና ዝኾነ፡ ከምኡ ድማ እቲ ብሩኽ ጐይታ የሱስ በዞም ባህርያት እዚኦም ይፍለጥ ነይሩ። ንቓላቱ ስምዑ፡
“ኣቱም ኵልኹም እትጽዕሩን ጾር ዝኸበደኩምን፡ ናባይ ምጹ፡ ኣነ ኸኣ ከዕርፈኩም እየ። ኣርዑተይ ጹሩ፡ ካባይ ድማ ተምሃሩ፡ ከመይሲ ኣነ ለዋህን ትሑት ልብን እየ፡ ንነፍስኹም ድማ ዕረፍቲ ኽትረኽቡ ኢኹም።” ለዋህ ሰብ ንርእሱ ዝኽሕድ ሰብ እዩ—ሓቅታት እንተ ነበሮ እኳ ንሓቅታቱ ዘይብድህ። ሙሴ ኻብ ኵሎም ኣብ ገጽ ምድሪ ዝነበሩ ሰባት ዝበለጸ ለዋህ ከም ዝነበረ ንንበብ፡ ግናኸ ሙሴ ንጐይታ የሱስ፡ ገንሸል ኣምላኽ፡ ተነጻጻሪ ጥራይ እዩ ነይሩ። ሙሴ “ብኣፉ ብዘይ ምኽሪ ተዛረበ፡” ግናኸ ጐይታ ንጸላእቱ ብሕቶ ኺብድሆም ይኽእል ነይሩ፡
“ኣባይሲ ሓጢኣት ዘርኢ መን ኣሎ?” ኣብ ኣፉ ተንኮል ኣይተረኽበን። ካብ ሙሴ ዝበለጸ ለዋህ ነይሩ።
ኣመላልሳ ገንሸል
ኣመላልሳ ጐይታ የሱስ ምምርማር ንልቢ ኣዝዩ የሐድስ እዩ፡ ኣመላልስኡ ምኽታልን ኵሉ ተግባራቱን ኣገባባቱን ምምልካት ንልቢ ናብ ምስጋናን ኣምልኾን የውጽኦ እዩ፡ እቲ ኣመላልሳ ጐይታ ድማ እዩ ነቲ መጥምቕ ነዚ ቃላት እዚ ኸም ዝዛረብ ገይርዎ፡
“እንሆ ገንሸል ኣምላኽ።” “ንየሱስ እናኸደ ረኣዮ።” ነፍሱ ብሞራላዊ ውብየትን ካብ ሰብ ንላዕሊ ዝኾነ ክብረትን ኣመላልስኡ ኸምኡ ምዃኑ ኽትእመን ተገዲዳ። ከምኡ ድማ ኣገባብ ጐይታ መን ምዃኑ ገሊጹ። ንሱ ገንሸል ኣምላኽ ነይሩ። ህይወቱ መለኮታዊነቱ ኣወጀ። ኣብ ኣገልግሎት፡ ንስብእና ጐይታ የሱስ ምግላጽ ኩሉ ግዜ በረኸት የምጽእ።
ቅድም ካብ ዘለኣለም ምስ ኣቦ ኸም ዝነበረ ንረኽቦ።
እቲ ቓል ኣምላኽ ነበረ። እዚ ድማ ኣብ መጀመርታ ምስ ኣምላኽ ነበረ።
ድሕሪኡ፡ ብምኽንያት ዕዮ ምድሓን፡ ድሕሪ ሕጂ ኣብ ቤት ምኽሪ ሰማይ ከሎ፡ ድምጺ እቲ ብሩኽ ኣገልጋሊ ኣምላኽን ሰብን ከምዚ ኺብል ንሰምዕ፡
እንሆ፡ ኣቱም ኣምላኽ፡ ፍቓድካ ኽገብር መጻእኩ፡
ድሕሪኡ ድማ ስጋ ለቢሱ ንማሕጸን ድንግል፡ ንመብልዕ ኣብ ቤት-ልሄም፡ ከምኡውን ነቲ ኣብ መገዲ ፍቕሩ ንርእሱ ዝኸሓደሉ ናይ ውርደትን መከራን ኩነታት ኣይነዓቐን፡ ገና ሕጻን ከሎ ድማ ብእተዘክሮ ቓላት ብእተረሰየ ስምኦን ተፈልጠ፡
“ኣዒንተይ ምድሓንካ ረኣያ።” እንደገና ንየሱስ፡ ወዲ ዓሰርተ ኽልተ ዓመት ከሎ፡ ኣብ ቅድሚ ሽማግለታት፡ “እናሰምዖምን ሕቶታት እናሓተቶምን” ንርእዮ። ዓመታት ይሓልፋ፡ ኣብ ዮርዳኖስ ብዮሃንስ እናተጠምቀ ኸሎ ንረኽቦ፡ ድምጺ ኻብ ሰማይ ድማ ከምዚ ይብሎ፡
“ንስኻ ፍቑር ወደይ ኢኻ፡ ብኣኻ ባህ ይብለኒ።” ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ንሰለስተ ዓመትን ፈረቓን ዝገበሮ ግሩም ምስክርነት ኣሎና፡ ኣብኡ ኸኣ ብቐጻሊ እናኸደ ጽቡቕ ይገብር ነይሩ። ንኣቦ ምእንቲ ኺገልጽ ሰብ ኮነ። ሕጂ፡ ውጽኢት ምስክርነት ዮሃንስ፡ ክልተ ኻብ ደቀ መዛሙርቱ ኺዛረብ ሰሚዖምዎ፡ ንየሱስ ድማ ሰዓብዎ፡ ካብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣገልግሎት ዝመጸ ፍሉይ ውጽኢት።
ዕዮ ገንሸል
ካልኣይ መልክዕ ኣብ ፍቕዲ 29–34 ናይ እቲ ሓደ ምዕራፍ ኣሎና።
እንሆ ገንሸል ኣምላኽ፡ ንሓጢኣት ዓለም ዜርሕቕ።
እዚ ኽሳዕ ሕጂ ሓደ ዓይነት መእተዊ እዩ፡ ግናኸ ካልእ ኣካል ተኣትዩ—እቲ ሓጢኣት ዝጸውር። ንሱ ገንሸል ኣምላኽ፡ ኣምላኽ ንጥያቐታት ኣምላኽ ምእንቲ ኺምልስ ዘዳለዎ ገንሸል ነይሩ። ምንጩ ኣብ ልቢ ኣምላኽ ምዃኑ ኽሳዕ ዘይርኢ፡ ወንጌል ፈጺምካ ኣይክትርድኦን ወይ ኣይክትሕጎሰሉን ኢኻ። ስለዚ ኸምዚ ንንበብ፡
“ኣምላኽ ንዓለም ክሳዕ ክንድዚ ኣፍቀራ።” ንሓጢኣትካ ወይ ንጉድለትካ ኸም ዘምጽኦ ጌርካ ኽትሓስብ ትኽእል ኢኻ፡ ግናኸ ዝሃቦ ኣምላኽ እዩ። እታ ፍቕሪ ኣብ ወገን ኣምላኽ እያ፡ ንወዱ ድማ ሃበ። ሞት ክርስቶስ ንፍቕሪ ኣምላኽ ኣየምጽኣን፡ ብኣንጻሩ እዩ።
ሕጂ መስዋእቲ ምስ ቃል ገንሸል ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ይተሓሓዝ፡ ገንሸል ኣምላኽ ድማ ሓጢኣት ዝጸውር ኮነ። ጐይታ የሱስ ሓጢኣት ምእመናን ጸዊሩ፡ ንሳቶም ድማ “ሓጢኣት” ኮይኑሎም፡ ግናኸ ኣብዚ “ሓጢኣት ዓለም” ንንበብ፡ እዚ ኻብ ሓጢኣት ወይ ሓጢኣት ምእመናን ዝሰፍሐ ሓሳብ እዩ። ሞት ክርስቶስ ካብ ምድሓን ምእመናን ዝሰፍሐ ውጽኢት ኣለዎ። ከምኡ ድማ ኣብ ቈሎሴ 1:19–20 ንንበብ፡
ብደም መስቀሉ ሰላም ገይሩ፡ ኵሉ ነገራት፡ ኣብ ምድሪ ይኹን ኣብ ሰማይ ዘሎ፡ ምስኡ ኼተዓርቕ። ንስኻትኩም ድማ፡ ቅድም ብሓሳብኩም ብኽፉእ ግብሪ ኻብኡ ርሒቕኩም ጸላእቲ ዝነበርኩም፡ ሕጂ ግና ብሞቱ ብስጋኡ ኣተዓርቕኩም።
ኣብዚ ኵሉ ነገራት ኣብ ሰማይን ኣብ ምድርን ብደም መስቀል ኪተዓረቕ እዩ፡ ምእመናን ድማ ብሓደ ብሩኽ ኣገባብ ተዓሪቖም እዮም። ከምኡ ድማ ኣብ እብራውያን 9:23፡
እቲ ኣብ ሰማያት ዘሎ ነገራት ኪንጽህ ኣለዎ።
እዚ ነቲ “ሓጢኣት ዓለም” ዝብል ኣበሃህላ ንምግላጽ ይሕግዝ። እቲ ነዚ ንምፍጻም ዝግበር ዕዮ ተፈጺሙ እዩ፡ ንሕና ግና ንምፍጻሙ ንሓይሊ ንጽበ። ኣብ ሽሕ ዓመት፡ ጽድቂ ኺነግስ እዩ፡ ግናኸ ኣብ ሓድሽ ሰማይን ሓድሽ ምድርን ኪነብር እዩ። ኣብኡ ድማ ንምሉእ ውጽኢት መስቀል—ንኵሉ ነገራት ምዕራቕ፡ ከምኡውን ንሓጢኣት ካብቶም ሓደስቲ ቦታታትን ሓድሽ ፍጥረትን ንዘለኣለም ምጥፋእ—ክንርኢ ኢና፡ ኣብኡ ኸኣ፡
“ኵሉ ነገራት ካብ ኣምላኽ እዩ።” ኣብዚ ከምዚ ኸሎ፡ ብዕዮ ገንሸል ኣምላኽ፡ ምሕረት ሓጢኣት ይሰበኽ፡ ብጸጋ ድማ ብእኡ ዝኣምን ዘበለ ኻብ ኵሉ ነገራት ይጸድቕ፡ እዚ ጥራይ ዘይኮነ፡ ንርእሱ ንሓጢኣት ምዉት፡ ብየሱስ ክርስቶስ ጐይታና ድማ ንኣምላኽ ህያው ጌርካ ኽሓስብ ይእዘዝ።
ኣምልኾ ገንሸል
ሕጂ ናብ ራእይ 5:11–12 ንመለስ፡ ኣብኡ ድማ ሳልሳይ መልክዕ ገንሸል ክንረክብ ኢና፡
ኣነ ድማ ረኣኹ፡ ድምጺ ብዙሓት መላእኽቲ ኸኣ ኣብ ዙርያ እቲ ዝፋንን እቶም እንስሳታትን እቶም ሽማግለታትን ሰማዕኩ፡ ቍጽሮም ድማ ዓሰርተ ሽሕ ጊዜ ዓሰርተ ሽሕን ሽሓት ሽሓትን ነበረ፡ ብዓውታ ድማ ኸምዚ ይብሉ ነበሩ፡ እቲ ዝተሓርደ ገንሸል ሓይልን ሃብትን ጥበብን ብርታዐን ክብርን ምስጋናን በረኸትን ኪቕበል ይግብኦ እዩ።
እዚ ዝተፈላለየ ትርኢት እዩ። ኣብ መሰውኢ ዘሎ ገንሸል ኣይኮነን፡ ግናኸ ብሰራዊት ሰማይ ዝተኣምለኸ ገንሸል እዩ፡ ገና እቲ ሓደ ገንሸል እዩ። ኦ! እቲ ትርኢት ክንደይ ዘሐድስ እዩ። ሓደ ጊዜ ናይ ንዕቀትን ጽልእን ዕላማ ዝነበረ፡ ሕጂ ማእከል ናይ ዓለማዊ ኣምልኾ እዩ!
ሓደ ጊዜ ብምጽላእን ብዕብዳን ንዕኡ ይሰግዱ ነበሩ፡ ሕጂ ድማ ብኣምልኾ ይሰግዱሉ። ሓደ ጊዜ ኣብ መስቀል ቀራንዮ ኸሎ፡
“ተቐሚጦም ኣብኡ ይሕልውዎ ነበሩ፡” ሕጂ ድማ ማእከላይ ክበባት ህያዋን ፍጥረታት፡ ሽማግለታት፡ ከምኡውን ብዙሓት ሰራዊት መላእኽቲ ኣብ ቅድሚ እቲ ኣብ ዝፋን ዘሎ ገንሸል ኣምላኽ ይሰግዱ።
ኣርባዕተን ዕስራን ሽማግለታት ይትንስኡ ካብ ንጉሳዊ ቦታኦም፡ ንኽብራዊ ዓወታቱ ይጭድሩ፡ ንሓጎስ ምድሓኑ ይዝምሩ። ኣኽሊላቶም ኣብ ቅድሚ ዝፋን ይደርብዩ፡ ብኽብሪ ድምጺ ይጭድሩ— ቅዱስ፡ ቅዱስ፡ ቅዱስ ሓደ፡ ክብሪ ንኣምላኽ ጥራይ ይኹን።
እንሆ፡ እዞም ዘሐጉሱ መዝሙራት ኣባና ኸም ዝሓዙና ይመስሉና፡ ናብ ቅዱስ መዝሙራቶም ንውስኽ— የሱስ፡ የሱስ፡ የሱስ።
ዝጣዕመ ድምጺ ኣብ መዝሙር ሰራፊም፡ ዝጣዕመ ስም ኣብ ልሳን ሰብ፡ ዝጣዕመ መዝሙር ክሳዕ ሕጂ ዝተፈልጠ— የሱስ፡ የሱስ፡ በይኑ ይነግስ።”ብዓውታ ድማ ይብሉ፡
“እቲ ዝተሓርደ ገንሸል ሓይልን ሃብትን ክብርን በረኸትን ኪቕበል ይግብኦ እዩ።” ኣብዚ ድኻ ነይሩ፡ ኣብኡ ግና ሓይሊ ይገብር። ኣብዚ ድኻ ነይሩ፡ ርእሱ ዜንብርሉ ቦታ ኣይነበሮን፡ ኣብኡ ግና ሃብቲ ኣለዎ። ኣብዚ ይጸርፍዎ ነበሩ፡ ኣብኡ ግና ክብሪ፡ ክብርን በረኸትን ይቕበል። ንገንሸል ክንደይ ዝዓበየ ለውጢ! ካብ መስቀል ውርደት ናብ ዝፋን ክብሪ፡ ብሓቂ ድማ ከምዚ ዝኣመሰለ ልዕልና ይግብኦ።
ገሊኦም ኣምልኾ እንታይ ምዃኑ ኣይፈልጡን ይኾኑ። ብኣብራኽካ ምውዳቕን ጸሎትካ ምድጋምን፡ ወይ ወንጌል ኪስበኽ ምምጻእን ጥራይ እዩ ትብልዶ? ምምላኽ ማለት ዝግብኦ ምሃብ እዩ፡ ግናኸ ኣብ ጸሎት ንጥቕሚ ትሓትት፡ ኣብ ምስማዕ ድማ ንምምሃር ትመጽእ። ኣብ ኣምልኾ ነፍሲ ነቲ ኣምላኽ ዝግብኦ ትህቦ። ብዙሓት ክርስትያናት ካብ ኣምለኽቲ ንላዕሊ ከም ለምኖም እዮም። ንሕና ድሌታትና ኺህልወና ይኽእል እዩ፡ ግናኸ ካብ ድሌታትና ንላዕሊ ምሕረት የብልናንዶ? ኣምልኾ ማለት ብሓባር ምስ ኣምላኽ ምሕጓስ፡ ብፍቕሩ ምሕጓስ፡ ንሱ ቅድም ዝሃበኒ ምምላስ እዩ። ከም ኣብ መዝሙር 23፡ ጽዋእና ኸም ዝፈሰሰ እንተ ንነብር ነይርና፡ ንሕና ንኣምላኽ ንምልምኖ ምነስና፡ ንምልምኖ ድማ ምበዛሕና። ኣቦ ንድሌትና ይፈልጥ እዩ፡ ግናኸ ንኣምልኾና ይደሊ። ፍቑራት ኣሕዋት ክርስትያናት፡ ልብና ብናይ ምስጋና ምንጪ ይፈስስ።
ቍጥዓ ገንሸል
ራብዓይ መልክዕ ኣብ ራእይ 6:12–17 ኣሎ። ኣብዚ እንረኽቦ ኣመላልሳ፡ ዕዮ፡ ወይ ኣምልኾ ዘይኮነ፡ ቍጥዓ ገንሸል እዩ።
ነገስታት ምድርን ዓበይቲ ሰባትን ሃብታማትን ሓለፍቲ ሰራዊትን ብርቱዓት ሰባትን ኵሎም ባሮትን ኵሎም ነጻ ሰባትን ኣብ ዋሻታትን ኣብ ኣኻውሕ ኣኽራማትን ተሓብኡ፡ ንኣኽራማትን ንኣኻውሕን ድማ፡ ኣብ ልዕሌና ውደቑ፡ ካብ ገጽ እቲ ኣብ ዝፋን ተቐሚጡ ዘሎን ካብ ቍጥዓ እቲ ገንሸልን ሕበኡና፡ በሉ።
እንታይ? ቍጥዓ ገንሸል? እወ፡ ተጻብኦ እዩ፡ ግናኸ ዘሰምብድ ሓቂ እዩ፡ ዝመስል ተጻብኦ እዩ፡ ግናኸ ዘሰምብድ ሓቂ እዩ! ንዕኡ እትነጽጉ፡ ትንቀጥቀጡ! እታ ናብ መስቀል ዝሰቐልኩምዋ ኢድ ንበትሪ ትሕዝ። እቲ ብኣኽሊል እሾኽ ዝቐደድኩምዎ ግንባር ንኣኽሊል ክብሪ ይለብስ። እቲ ኸም ገንሸል ናብ መሕረዲ ዝተመርሐ፡ ከም ዳኛ ኣብ ዝፋን ይቕመጥ።
ለውሃት ድኻም ኣይኮነን፡ ልእመት ድኻም ኣይኮነን፡ ትሕትና ድኻም ኣይኮነን፡ እቲ ብዘመን ስጋኡ ጸጋ ገንሸል ዘርኣየ፡ ሽዑ ንኹሉ ዳኛ ዝኾነ ኵሉ ዝኽእል ሓይሊ የርኢ፡ ወዮ ድማ ንረሲኣን ኣብታ መዓልቲ! ናብ ኣኽራማት ዝገብርዎ ጻውዒት ከንቱ ኪኸውን እዩ፡ ናብ ኣኻውሕ ዝገብርዎ ጭርሖኦም ከንቱ ኪኸውን እዩ—ኣኽራማት ኣይኪወድቁን ኣኻውሕ ኣይኪሕብኡን እዮም—ግናኸ እቲ ዘሰምብድ ራእይ ናይ ጽድቂ ቍጥዓ ገንሸል ብኹሉ ኺርአ ኣለዎ።
“ኵሉ ዓይኒ ኺርእዮ እዩ፡ ኵሎም ዓሌታት ምድሪ ድማ ብምኽንያቱ ኺበኽዩ እዮም።” ሓደ እኳ ዘይተለወጠ ሰብ ንየሱስ ክርስቶስ ሓደ መዓልቲ ዘይርኢ የልቦን! ሕጂ እንተ ረኣኻዮ፡ መድሓኒ ኸም ዝኾነ ኽትረኽቦ ኢኻ፡ ሽዑ እንተ ረኣኻዮ፡ ዳኛ ኸም ዝኾነ ኽትረኽቦ ኢኻ። ሕጂ እንተ መጻእካዮ፡ ምሕረት ኽትረክብ ኢኻ፡ ሽዑ ኣብ ቅድሚኡ እንተ ደው ኢልካ፡ ናብቲ ቦታ ኽትስጎግ ኢኻ፡
“ንወይኒ ቍጥዓ ኣምላኽ… ኣብ ቅድሚ ቅዱሳት መላእኽትን ኣብ ቅድሚ ገንሸልን” ክትሰቲ።
