ኣምላኽ ንሰብ ጻድቕ ይብሎ: ምጽዳቕ ምስትውዓል

ምጽዳቕ – ኣምላኽ ንሰብ ጻድቕ ይብሎ

ምስ ኣምላኽ ቅኑዕ ምዃን: ከም ደቁ ድማ ምስኡ ርክብ ምሕዋስ ዓብዪ ፍሉይ መሰል እዩ። ኣምላኽ ንምእመናን “ቅኑዓት” ምዃኖም: ማለት ኣብ ቅድሚ ዓይኑ ጻድቃን ወይ ቅኑዓት ምዃኖም ምእዋጁ ክንደይ ዝኸውን በረኸት እዩ። እቲ “ምጽዳቕ” ዝብል ቃል “ምስ ኣምላኽ ቅኑዕ ምዃን ምእዋጅ” ማለት እዩ: እዚ ድማ ኣብ ኣምላኽ እምነት ዘለዎ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ዝሕጎሰሉ እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ ነዚ ብዘየሻክር መገዲ የረጋግጾ: ነቲ ጽቡቕ ውጽኢት ድማ ይውስኸሉ: “እምብኣርሲ ብእምነት ስለ ዝጸደቕና: ብጐይታና የሱስ ክርስቶስ ምስ ኣምላኽ ሰላም ኣሎና” (ሮሜ 5:1 ESV)።

ክቡር ኣንባቢ: ከምዚ ዓይነት ሰላም ምስ ኣምላኽ ኣሎካዶ? ነዚ ጉዳይ እዚ ከተረጋግጽ ንምሕጸነካ: ምኽንያቱ ኣዝዩ ኣገዳሲን ዘለኣለማዊ ሳዕቤናት ዘለዎን እዩ! ንዘለኣለም ኣበይን ከመይን ክትነብር ኢኻ? እዚ ካብ ኣዳምን ሄዋንን ንነጀው ንነፍሲ ወከፍ ሰብ ዝቐርብ ሕቶ እዩ።

ዘፍጥረት 6 ኣብ ግዜ ኖህ ብዓለምለኻዊ ማይ ኣይሂ ዝጠፍኡ ሰባት ይገልጽ። “እግዚኣብሔር ከኣ እከይ ሰብ ኣብ ምድሪ ብዙሕ ከም ዝዀነ: ኵሉ ሓሳብ ልቡ ኸኣ ኵሉ ግዜ እከይ ጥራይ ከም ዝዀነ ረአየ። እግዚኣብሔር ከኣ ንሰብ ኣብ ምድሪ ብምፍጣሩ ተጣዕሰ: ኣብ ልቡ ድማ ሓዘነ። እግዚኣብሔር ከኣ: ንሰብ: ንእንስሳን ንዝሰሓብን ንኣዕዋፍ ሰማይን: ካብ ገጽ ምድሪ ኸጥፍኦ እየ: ምኽንያቱ ብምፍጣረይ ተጣዒሰ እየ: በለ። ኖህ ግና ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ሞገስ ረኸበ” (ቁ.5-8)።

ብኣንጻሩ ምስቶም ኣብ ወለዶኡ ዝነበሩ ሰባት: ቁጽሪ 9 ንኖህ “ጻድቕ” ከም ዝነበረ ይገልጾ: እዚ ድማ ኣብ ዘፍጥረት 7:1 ተደጊሙ ኣሎ። እዚ መጽሓፍ ቅዱስ ንሓደ ሰብ ጻድቕ ኢሉ ዝገልጸሉ ንመጀመርታ እዋን እዩ: እዚ ድማ ኖህ ምስ ኣምላኽ ቅኑዕ ከም ዝነበረ የመልክት። ነቲ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ትምህርቲ ምጽዳቕ – ማለት ኣምላኽ ንሓደ ሰብ ኣብ ቅድሚኡ ጻድቕ ኢሉ ከመይ ገይሩ ከም ዝእውጆ የቕርብ። እቲ ን“ጻድቕ” ዝውክል ዕብራይስጢ ቃል “ቅኑዕ” ተባሂሉ እውን ይትርጎም – እዚ ድማ ኣብ ገለ ትርጉማት ዘፍጥረት 6:9 ዝጥቀመሉ ቃል እዩ: “ኖህ ቅኑዕ ሰብኣይ ነበረ” (JND, NKJV, KJV)።

ብዘይካ እቲ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ጻድቕ ወይ ቅኑዕ ምዃኑ ዝገልጽ ኣገዳሲ ቃል: “ኖህ ግና ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ሞገስ ረኸበ” (ቁ.8) ተባሂሉ እውን ተነጊሩና ኣሎ። እዚ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ን“ጸጋ” ዝጥቀሰሉ ንመጀመርታ እዋን እዩ። እቲ ን“እምነት” ወይ “ምእማን” ዝጥቀሰሉ ንመጀመርታ እዋን እውን ምስ ምጽዳቕ ዝተኣሳሰር እዩ: ምኽንያቱ ኣብርሃም “ብእግዚኣብሔር ኣመነ: ንሱ ኸኣ ጽድቂ ዀይኑ ተቖጽረሉ” (ዘፍጥረት 15:6) ኢልና ነንብብ። ስለዚ: ምጽዳቕ ብጸጋ ብእምነት እዩ: ከምቲ ኣብ ብሉይ ኪዳን ዝተመዝገበን ኣብ ሓድሽ ኪዳን ዝተብራህረን። “ብጸጋኡ ብምድሓን ብክርስቶስ የሱስ ብናጻ ይጸድቁ” (ሮሜ 3:24)።

ኣመለኻኽታ ኣምላኽ ሰብኣዊ ሓሳባት የወግድ

ምጽዳቕ ማለት ኣምላኽ ንሓቀኛ ዝኣምን ሰብ: ብዘይገድስ ናይ ዝሓለፉን ናይ ሕጂን ሓጢኣታት: “ጻድቕ” ኢሉ ይርእዮን የውጅን ማለት እዩ። እቲ ፈጣሪን መድሓንን ዝኾነ ኣምላኽና ጥራይ እዩ ከምኡ ክገብር ዝኽእል – “እቲ ዜጽድቕ ኣምላኽ እዩ” (ሮሜ 8:33 ESV)። ብተወሳኺ: ንሱ “ጻድቕን: ነቲ ብየሱስ ዝኣምን ዜጽድቕን” (3:26) ክኸውን ይኽእል: ምኽንያቱ እቲ ምትካእ ሞትን ስጋዊ ትንሳኤን ናይ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ንሞት ስዒርዎ እዩ። እቲ ንዓና ዝርከብ ውጽኢት “ሕጂ ብደሙ ስለ ዝጸደቕና” (ሮሜ 5:9 KJV) ተባሂሉ ተገሊጹ ኣሎ። ብኻልእ ኣዘራርባ: ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ምስ ኣምላኽን ጻድቕ ምዃን ዝከኣል እቲ ጐይታ የሱስ ክርስቶስ “ምእንቲ በደልና ተዋህበ: ምእንቲ ምጽዳቕና ድማ ተንስአ” (4:25) ስለ ዝኾነ ጥራይ እዩ።

ብጸጋ ብእምነት ከም ዝጸደቕና ሓቂ እኳ እንተኾነ: እዚ ምጽዳቕ እዚ ንምእመን ናብ ሰናይ ግብሪ እውን ይመርሖ: ምኽንያቱ “ሰብ ብግብሪ እዩ ዚጸድቕ እምበር: ብእምነት ጥራይ ኣይኰነን” (ያእቆብ 2:24)። ያእቆብ ብዛዕባ ንምድሓን ዝኸውን ግብሪ ኣይዛረብን: የግዳስ ብዛዕባ ካብቲ ብኣምላኽ ምድሓንን ጻድቕ ምዃንን ዝርከብ ዓብዪ በረኸት ዝመጽእ ግብሪን ነዚ ብእምነት ምፍላጥን እዩ። ንኣምላኽ ምስጋና ይኹን!

መልእኽቲ ናብ ሮሜ ብዛዕባ እዚ ጉዳያት እዚ ኣመለኻኽታ ኣምላኽ: ብሃዋርያ ጳውሎስ ኣቢሉ ዝተዋህበ: ይህበና። ናብኡ ንምምጻእ ናይ ኣምላኽ መገዲ የቕርበልና: እዚ ድማ ብህጹጽ ክውሰን ዘለዎ ጉዳይ እዩ። ከምኡ እንተዘይገበርካ: ኣይትደንጕይ: ሎሚ ምስ ኣምላኽ ቅኑዕ ምዃንካ ኣረጋግጽ! እቲ ሃዋርያ ጽሒፉ: “ብወንጌል ኣይሓፍርን እየ: ምኽንያቱ ንዝኣምን ዘበለ ዅሉ: ንኣይሁዳዊ ቐዳምነት: ንግሪኻዊ ድማ: ንምድሓን ሓይሊ ኣምላኽ እዩ። ምኽንያቱ ኣብኡ ጽድቂ ኣምላኽ ካብ እምነት ናብ እምነት ይግለጽ: ከምቲ ጽሑፍ ዘሎ: ‘እቲ ጻድቕ ብእምነት ክነብር እዩ’” (ሮሜ 1:16-17 ESV)።

ሮሜ ንርአ

ምኽንያቱ እዚ ርእሲ እዚ ንነፍሲ ወከፍ ሰብ ኣገዳሲ ስለ ዝኾነ: ሓጺር መግለጺ ናይ መልእኽቲ ናብ ሮሜንርአ። ካብ ጰንጠቆስጠ (ግብሪ ሃዋርያት 2) ንነጀው ዘለዉ ዅሎም ምእመናን “ፍቑራት ኣምላኽ” ከምኡ እውን “ቕዱሳን” (ሮሜ 1:7 KJV) ተባሂሎም ይጽውዑ። እዚ ድማ ክሳዕ ምምጻእ ክርስቶስ (1 ተሰሎንቄ 4:14-18; 1 ቈረንቶስ 15:52-57) ከምኡ ክቕጽል እዩ። ድሕሪ እቲ ዘገርም ፍጻሜ: ኣምላኽ ካልኦት ሰባት ንምድሓን ክጽውዕ እዩ: ግናኸ ናብ ካልኦት ስድራቤታት እዮም ዝምደቡ: ከምቲ ሕጂ ብጸጋ ኣምላኽ ዘሎና ናብ ሓደ ስጋ: ማለት ቤተ ክርስቲያን: ኣይኮኑን።

ብተወሳኺ: ሓደ እኳ ብገዛእ ርእሱ ጻድቕ ክኸውን ኣይክእልን: የግዳስ ብሞገስ ኣምላኽ ብዝተፈጸመ ስራሕ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ጥራይ እዩ። “ኵሉ ሰብ ሓጢኣት ገበረ: ክብሪ ኣምላኽ ከኣ ጐደሎ” (ሮሜ 3:23)። ኣብ ገዛእ ርእስኻ ምስ ኣምላኽ ቅኑዕ ንምዃን ዝኾነ ይኹን ምንጪ ብዘይብልካ: ኣብኡ ብምእማን ብዝገበሮ ኣምላኽ ብክርስቶስ ኣቢሉ: ለውጢ ይከኣል እዩ። ብኸምዚ መገዲ ጥራይ እዩ ሓደ ሰብ ምስ ኣምላኽ ሰላም ክህልዎ ዝኽእል – ብገዛእ ርእሱ ንምምሕያሽ ብዝገብሮ ጻዕሪ ዘይኮነስ: ብክርስቶስ ሓንሳብ ንሓዋሩ ብዝተፈጸመ ስራሕ እዩ። ኣብርሃም: ኣቦ ዅሎም ምእመናን: ከም ዝገበሮ: ኣምላኽ ነቲ ኣብኡ ዝኣምን ሰብ ጻድቕ ኢሉ ክእውጅ ዝኽእል ብኸምዚ እዩ (ሮሜ 4)።

ምስ ኣምላኽ ቅኑዕ ምዃን ሕጊ ብምሕላው ዝርከብ ውጽኢት ኣይኮነን። የግዳስ: ንሓጢኣቱ ንዝእመን ንጐይታ የሱስ ድማ ንዝኣምን ነፍሲ ወከፍ ሰብ ብጸጋ ኣምላኽ ብዝግበር ምእዋጅ እዩ። ምስ ኣምላኽ ቅኑዕ ንምዃን ካልእ መገዲ የልቦን (ሮሜ 5)። እዚ ድማ ናብ ምሕዳግን ንኣምላኽ ምፍቃድን ይመርሕ: እዚ ድማ ንመንፈስ ቅዱስ ምሉእ ምቁጽጻር ምሃብና የጠቓልል: ከምኡ ድማ ኣምላኽ ከም ዝደልዮ ክጥቀመና ይኽእል እዩ። ሽዑ ንሱ ንኣምላኽ ብምኽባር: ብሓጐስን ንኣምላኽ ብዘኽብር ህይወትን ክመርሓና እዩ (ሮሜ 6–8)።

ኣብ ካልኣይ ክፋል ሮሜ: ምዕራፋት 9–11: ብዛዕባ ናይ ኣምላኽ ትልምታት ንምድራዊ ህዝቡ እስራኤልን: ብዘይገድስ ዘይከኣል ዝመስል: ነቲ ነዊሕ ጊዜ ዝተገብረ መብጽዓታቱ ከመይ ገይሩ ከም ዝፍጽሞን ንመሃር። ኣብ መወዳእታ: እዚ ንኣምላኽ ክብሪ ከምጽእ እዩ። ነቲ ናይ ጸጋ ጊዜ: ወይ ዘመን: ንኣይሁድን ንኣህዛብን ምስ ኣቕረበ: ነቶም ትልምታት ኣየወገዶምን: ምኽንያቱ ድሕሪ ምምጻእ ክርስቶስ ክፍጽሞም እዩ።

ኣብ ሳልሳይ ክፋል ሮሜ እቲ ሃዋርያ ንዅሎም ምእመናን ንኽብሪ ኣምላኽ ንኽነብሩ ምሉእ ብምሉእ ክውፍዩ ብምሕጽንታ ደምደመ (ሮሜ 12)። ኣብዛ ዓለም እዚኣ ኣብ ትሕቲ ዝተፈላለዩ ስልጣናት ከም ዝተቀመጥና እውን ክነኽብር መሃረና (ሮሜ 13)። እቲ ሃዋርያ ምስ ዅሎም ምእመናን ብሓድነት ክንነብር: ንጐይታ ከም ጠቓሚ መሳርሒ ክንከውንን ክንሰርሕን ክንምሃር: ንኣብነት ጳውሎስ ብምስዓብ: ምዒዱና (ሮሜ 14–15)። ኣብ መወዳእታ: መልእኽቲ ወንጌል ዅሎም ምእመናን ንኽብሪ ኣምላኽ ከም መሳርሒ ንኽብሩን ንሓድሕዶም ብፍቕሪን ክነብሩ የጠቓልል። ኣገልግሎት ጳውሎስ ናብ ምሉእ ምስትውዓል ናይ ኣምላኽ ዘለኣለማዊ ትልሚ: ንምግልጋሉን ንምምላኹን: ከምኡ እውን ንምእመናን በረኸት ንምዃንን ይመርሓና (ሮሜ 16)።

ጐይታ ዝነገራ ዛንታ

“ንገዛእ ርእሶም ጻድቃን ኢሎም ንኻልኦት ድማ ብንዕቀት ዝርእዩ ዝነበሩ ገለ ሰባት እዚ ምሳሌ እዚ ነገሮም: ክልተ ሰብ ናብ ቤተ መቕደስ ክጽልዩ ወጹ: ሓደ ፈሪሳዊ: እቲ ሓደ ድማ ቀራጻይ። እቲ ፈሪሳዊ በይኑ ደው ኢሉ ከምዚ ኢሉ ጸለየ: ‘ኣምላኽ: ከም ካልኦት ሰባት: ከምቶም ገንዘብ ዝዘርፉ: ዓመጽቲ: ዘመውቲ: ወይ ከምዚ ቀራጻይ ዘይምዃነይ የመስግነካ። ኣብ ሰሙን ክልተ ጊዜ እጾም: ካብ ዝረኽቦ ዅሉ ዓስርተ እግቢ።’ እቲ ቀራጻይ ግና ርሑቕ ደው ኢሉ: ዓይኑ ናብ ሰማይ ከልዕል እኳ ኣይደፈረን: የግዳስ ደረቱ እናወቕዐ: ‘ኣምላኽ: ንኣይ ንሓጥእ ምሓረኒ!’ በለ። እዚ ሰብኣይ እዚ ጸዲቑ ናብ ቤቱ ወረደ: እቲ ሓደ ግና ኣይኮነን: እብለኩም ኣሎኹ። ምኽንያቱ ነፍሲ ወከፍ ገዛእ ርእሱ ዘልዕል ክዋረድ እዩ: ገዛእ ርእሱ ዘዋርድ ግና ክልዓል እዩ” (ሉቃስ 18:9-14 ESV)።

እዚ ምሳሌ እዚ ምስ ኣምላኽ ንዝግበር ርክብ ዘድሊ ቅኑዕ ኣመለኻኽታ ንኽንርድእ ይሕግዘና። ንምጽዳቕ: ወይ ምስ ኣምላኽ ቅኑዕ ምዃን ንምእዋጅ: ኣብ ብርሃን ኣምላኽ ገዛእ ርእስና ክነዋርድን ክንፈርድን ኣሎና: ትምህርታቱ ድማ ክንቅበል ኣሎና። ኣብ ጉዳይ ምጽዳቕ ንትዕቢትን ንገዛእ ርእስኻ ጽድቅን ቦታ የልቦን: ምኽንያቱ ዅሉ ምስጋና ንኣምላኽ ጥራይ እዩ ዝግብኦ።

ከም መደምደምታ: ንገለ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ንጠቅስን ብኸፊል ንጠቅስን:

ሕጂ ግና ጽድቂ ኣምላኽ ብዘይ ሕጊ ተገሊጹ ኣሎ: ሕግን ነብያትን ግና ይመስክሩሉ – ጽድቂ ኣምላኽ ብእምነት ብየሱስ ክርስቶስ ንዅሎም ዝኣምኑ። ምኽንያቱ ፍልልይ የልቦን: ንዅሎም … (እባኹም ሮሜ 3:21–4:25 ኣንብቡ)።- “ኣሕዋተይ: ትምኒት ልበይን ጸሎተይን ናብ ኣምላኽ ንኣቶም [እስራኤል] ምእንቲ ክድሕኑ እዩ። ምኽንያቱ ንኣምላኽ ቅንኣት ከም ዘለዎም እምስክረሎም: ግናኸ ብፍልጠት ኣይኮነን። ምኽንያቱ ንጽድቂ ኣምላኽ ብዘይምፍላጥ: ገዛእ ርእሶም ከቕውሙ ስለ ዝደለዩ: ንጽድቂ ኣምላኽ ኣይተገዝኡን …” (እባኹም ሮሜ 10:1–13 ኣንብቡ)።- “ንሕና ባዕልና ብትውልዲ ኣይሁዳውያን ኢና እምበር: ኣህዛብ ሓጥኣን ኣይኮንናን: ግናኸ ሰብ ብግብሪ ሕጊ ዘይኮነስ: ብእምነት ብየሱስ ክርስቶስ ከም ዝጸድቕ ንፈልጥ ኢና: ስለዚ ንሕና እውን ብክርስቶስ የሱስ ኣሚንና ኢና: ምእንቲ ብእምነት ብክርስቶስ ክንጸድቕ እምበር: ብግብሪ ሕጊ ኣይኮነን …” (እባኹም ገላትያ 2:15–3:29 ኣንብቡ)። -