ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ንድፊ ንጥዑይ፣ ቅዱስን ኣወንታውን መርዓ ኣምላኽ

እማኑኤል ጆን
18 ሚያ 2025
5 ዝተሓተ ንባብ

ኣብዚ ዝቕየሩን ፈታኒ መርዓን ሓዳርን፣ ብዘይቅየር ኣምላኽናን ብዘይውዳእ ቃሉን ብምእማን ጥዑይ፣ ቅዱስን ኣወንታውን ርክባት ክህልወና ይኽእል እዩ (፤ ፤ )።

ብሓዘን ገሊኦም ንኣምላኽን ቃሉን ይነጽጉ፣ ይጠራጠሩን ይቃወሙን ኣለዉ፣ ንኣምላኽ ዘየጠቓልል መርዓ ድማ ይገብሩ ኣለዉ። በዚ ድማ ርክባት ይፈሽል፣ ምኽንያቱ ኣብ ኣምላኽ/ ዝተመርከዘ ክኸውን ከሎ፣ ኣብ ርእሶም ዝተመርከዘ ስለዝኾነ፣ ብመንገዶም ድማ ይምርዓዉ እምበር ብመንገዲ ኣምላኽ ኣይኮነን። ይኹን እምበር፣ ብእምነት ንዝንስሑን ንየሱስ ከም ጐይታን መድሓንን ንዝቕበሉን ኩሎም ተስፋን ሓገዝን ኣሎ።

ብዙሓት መርዓታት ኣብ ቅዱስ ተመዝጊቦም ኣለዉ። ሰለስተ ካብኣቶም ንርአ።

ናይ ፈለማ ስነ-ስርዓት መርዓ

ኣምላኽ ንሓዳር መስረተን ናይ ፈለማ ስነ-ስርዓት መርዓ ድማ ኣካየደ። ኣብ ቅዱስ ንሓዳር ርክባት ሓቀኛ መምርሒታት ሃበና፣ ንሰብ በይኑ ምዃኑ ጽቡቕ ከምዘይኮነ ድማ ኣወጀ። ንኣዳም ብሔዋን ዝበቅዕ ሃቦ፣ ኣምላኽ ድማ ንኣዳም ነታ ንዕኡ ዘዳለዋ ኣዳለዎ። “እታ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ሰብ ዝወሰዳ ጐድንቲ ድማ ሰበይቲ ገበራ፣ ናብ ሰብኣይ ድማ ኣምጽኣ። ድማ በለ፡ ‘እዚኣ ኣጽሚ ኻብ ኣጽምየይ፣ ኻብ ስጋይ እያ፤ ሰብኣይ ስለዝተወስደት ሰበይቲ ትባሃል’” ( NKJV)።

ኣምላኽ ንኣዳም ሓንቲ ሰበይቲ ሃቦ፡ ሔዋን። ንሓዳር ሄተሮሴክሹዋል ክኸውን መስረተ። ሰብኣይን ሰበይትን ንኣምላኽን ንሓድሕዶምን ክውፈዩ ኣለዎም። “ሰብኣይ ኣቦኡን ኣዲኡን ይሓድግ፣ ምስ ሰበይቱ ድማ ይጣበቕ፣ ሓደ ድማ ይኾኑ። ክልቲኦም ድማ ዕርቃኖም ነበሩ፣ ሰብኣይን ሰበይቱን፣ ኣይሓፈሩን” (ቁ.24-25)። ብሓጺሩ፣ እዚ ማለት ርክቦም ዝተቐየረ ቅድሚያ ዝሓዘ እዩ፤ ኣቦን ይሓድጉ። እቲ ቀዳማይ ቅድሚያ ንኣምላኽ እዩ፣ ድሕሪኡ ንሓድሕዶም። እቲ ሰብ ሓዳር ንዘለኣለማዊነት ክውፈዩ ኣለዎም፣ ብኣምላኽ ብዘይፍሽል ፍቕሩ ዝተኣሳሰሩ፣ ብኻልእ ድማ ክፈላለዩ የብሎምን ()።

ሓድነት ኣብ ፍልልይ ባህርያት እውን እንተኾነ ዝተረጋገጸ ዕላማ፣ ሓደ ይኾኑ – ብጥብቂ፣ ብጾታዊን ብመንፈሳዊን። ምትእስሳር ብንጽህና ብዘይዝኾነ ድብቕ ዕላማ – ዕርቃኖም ኮይኖም ኣይሓፈሩን። ብጸሎትን ቃሉ ብምምባብን ምስ ሓድሕድኩምን ምስ ኣምላኽን ግሉጽን ሓቀኛን ምትእስሳር ምሕላው ኣገዳሲ እዩ። ነፍሲ ወከፍ ነቲ መምርሒታቱ ክእዘዝ ኣለዎ፣ እዚ ድማ ሰበይቲ ንሰብኣያ ከም ምግዛእ የጠቓልል፣ ልዕሊኣ እዩ ብዝብል ዘይኮነስ፣ ቅድሚ ሔዋን ብኣምላኽ ስለዝተፈጥረ እዩ ()። ሰብኣይ ንሰበይቱ “ከምቲ ንቤተ ክርስቲያን ዝፈተዋን ንኣኣ ርእሱ ዝሃበን” ክፈትዋ ኣለዎ ()። ሓዳር ነቲ ክርስቶስን ቤተ ክርስቲያኑን ዘንጸባርቕ ክኸውን ይግባእ።

እቲ የሱስ ዝተዓደመሉን ዝተሳተፈሉን መርዓ

“የሱስን ደቀ መዛሙርቱን ናብቲ መርዓ ተዓዲሞም ነበሩ” ይብለና። የሱስ እንተዘይተዓዲሙ ወይ እቲ መርዓ ናይ ኣምላኽ እንተዘይኮይኑ ኣብቲ መርዓ ኣይምተሳተፈን። ምህላዉ ነቲ መርዓ ኣኽቢርዎ፣ ምኽንያቱ ንሓዳር “ንኹሉ ክቡር” እዩ ኢሉ ስለዝፈቐዶ ()። ንሓዳር ድማ ዓለማዊ ኣረኣእያ ናብ ቅዱስ ናይ ኣምላኽ ዝሃቦ ትካል ብምውሳድ ቀደሶ።

ኣብ ሓዳር ውድቀት ክህሉ ይኽእል እዩ፣ ግን ምህላዉ ፍልልይ ይፈጥር፣ ምኽንያቱ ንኹሉ ኩነታት ብቑዕ እዩ። ኣብቲ መርዓ ኣብ ዮሃንስ 2 ምስ ወድኦም፣ እዚ ድማ ሓጐስ ዝውክል እዩ፣ ኣዲኡ ከምዘይብሎም ነገረቶ። የሱስ ድማ ንኣገልገልቲ ነቲ ማይ ማይ ክመልኡዎም ነገሮም። ምስ ገበሩ፣ ገሊኦም ከውጽኡን ናብቲ ድግስ ክወስዱን ኣዘዞም፣ ንሳቶም ድማ ወሰድዎ። እቲ ምስ ሰተዮ፣ “እቲ ጽቡቕ ኽሳዕ ሓሊፍካዮ” ኢሉ ደምደመ ()።

ምህላው የሱስ ኣብቲ መርዓ ሓዘኖም ናብ ሓጐስ ቀየሮ። ከምኡ እውን፣ ምህላዉ ክብሩ ኣርኣየ፡ “እዚ የሱስ ኣብ ቃና ዝገበሮ ናይ ትእምርቲ መጀመርታ እዩ፣ ክብሩ ድማ ገለጸ፤ ደቀ መዛሙርቱ ድማ ኣመንዎ” (ቁ.11)።

ኣብ ንኹሉ መርዓን ሓዳርን ተስፋ ኣሎ፣ ብቓልን ብመንፈስ ቅዱስን ክንመልእ ከለና፣ ንኹሉ ሽግራት ንምፍታሕ ዝነግረና ኩሉ ድማ ክንገብር ኣለና።

እታ መርዓት ንኽብራዊ መርዓ ድልውቲ እያ

ካልእ መርዓ ገና ክመጽእ እዩ። ኣብ ከምዚ ንብብ፡ “ንሕና ንሕጐስን ንፍሳህን ክብሪ ድማ ንሃቦ፣ ምኽንያቱ መርዓ እቲ ገንሸል መጺኡ እዩ፣ ሰበይቱ ድማ ርእሳ እያ … ብጽሩይ ክዳን፣ ንጹህን ብሩህን ተሰሊፋ፣ ምኽንያቱ እቲ ክዳን ጽድቂ እዩ … ናብ ድግስ መርዓ እቲ ገንሸል ዝተጸውዑ ብጹኣን እዮም።”

ሎሚ ቤተ ክርስቲያን ምስ የሱስ ተሓጺያ ኣላ። እንተዘይርኣናዮ እውን ንፈትዎ ኢና ()። ንሱ ከም መርዓዊ ንመርዓቱ ኣብ ምጥላፍ ቤተ ክርስቲያን ክመጽእ እዩ ()።

ድግስ መርዓ እቲ ገንሸል ምስ ካልኣይ ምጽኣት ንሽሕ ዓመት መንግስቱ ንምምስራት ክኸውን እዩ። ንሕና ከም ሓቀኛታት ምእመናን ናብ መርዓ እምበር ናብ ቀብሪ ከምዘይከድና ምፍላጥ ክንደይ ዘተባብዕ እዩ። እቲ ዝበለጸ ገና ክመጽእ እዩ!

ኣነ ናይ ፍቑረይ እየ ንሱ ድማ ናተይ እዩ – ባንዴራኡ ኣብ ልዕለይ ፍቕሪ እዩ፤ ናብ ድግስ ማዕዱኡ ኣምጺኡኒ – ባንዴራኡ ኣብ ልዕለይ ፍቕሪ እዩ፤ ንሱ ዓሰርተ ሽሕ ንነፍሰይ ዝበለጸ እዩ – ባንዴራኡ ኣብ ልዕለይ ፍቕሪ እዩ። —ዘይፍሉጥ

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia