ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ናይ ኣምላኽ ትልሚ ንብሄራትን ንዘርኣዊ ኣድልዎ ምብዳህን

ዩጂን ፒ. ቬደር, ጁኒየር
21 ሚያ 2023
8 ዝተሓተ ንባብ

ዓሌታት፣ ዓሌታዊ ኣድልዎ ከምኡ’ውን መደብ ኣምላኽ ኣብዚ ኩሉ

ከምዚ ዝኣመሰለ ሕቶታት ኣጋጢሙካዶ ይፈልጥ እዩ፧

መን እየ፣ ስለምንታይከ ናይ ሓደ ፍሉይ ዓሌት እየ፧ስለምንታይ እዮም ደቂ ሰባት ዝተፈላለዩ ዓሌታት ብዙሕ ጽቡቕ ርክብ ዘይብሎም፧ስለምንታይ እዮም ብዙሓት ሰባት፣ ብዙሕ ክርስትያናት እውን ከይተረፉ፣ ዓሌታዊ ኣድልዎ ዘለዎም፣ ሓድሓደ ክሳብ ወይ ምቕትታል ዝበጽሕ፧ሓደ ፍሉይ ዓሌት ዝበለጸ ድዩ፧

ኣምላኽ ንሰብ ክፈጥር ከሎ፡ ወዲን ጓልን ገይሩ ፈጠሮም። ኣምላኽ ኣብ ቃሉ ንኣዳምን ሄዋንን ብዛዕባ ሕብሪ ቆርበቶም ኣይነግረናን። ተመራመርቲ ስነ-ፍልጠት ይግምቱ፣ ይምርምሩ፣ ከምኡ’ውን ብሓድሽ ሓሳባት ይመጹ። ፍሉጣት ስነ-ጥበባውያን ኣዝዩ ዘደንቕ ስእልታት ስኢሎም እዮም፣ ከምኡ’ውን መብዛሕትኦም ናይ ህጻናት መጽሓፍቲ ዛንታታት ንኣዳምን ሄዋንን ብዝተፈላለየ መልክዕ ይገልጽዎም። እምነተኛታት፣ ብፍላይ ህጻናት፣ ኣብ ዝተፈላለዩ ክፍሊ ዓለም ንሰባት ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ብዙሕ ከምኦም ገይሮም ምግላጾም ዘገርም እዩ። ብኻልእ ኣዘራርባ፣ ምስኦም ይለልዩ። እቲ ነፍሲ ወከፍና እንርከበሉ ዓሌት ዓሌት ሰብ እዩ፤ ብሓቂ ድማ፣ ኣምላኽ ንነፍሲ ወከፍና እዩ።

1 ኣምላኽ ንሰብ ወዲን ጓልን ገይሩ ከም ዝፈጠሮ ብንጹር ይገልጽ። ምዕራፍ 2 ድማ እታ ወዲ ከም ዝተፈጥረት፣ ከምኡ’ውን ንእኡ ንምምላእ ከምኡ’ውን ሓጎስ ንምሃብ ብኣምላኽ ከም ዝተዋህበቶ የርኢ። እዞም ክልተ ዓይነት ሰባት ጥራይ እዮም ኣምላኽ ዝፈጠሮም – ከምኡ’ውን ንሓድሕዶም ከም ዝደልዩን ዓሌት ሰብ ከም ዝቕጽልን ገይሩ ፈጠሮም። ፣ ካብቶም ነዚ ዝጠቕሱ ብዙሓት ክፍሊ ቅዱሳት ጽሑፋት ሓደ፣ ኣምላኽ ኣብ ዝሃበና ካብኡ ዝበለጸ ዘደንቕ ነገር ጽቡቕ ስእሊ ምዃኑ የርኢ፡ ኣዳምን ሄዋንን ንክርስቶስን ቤተ ክርስቲያንን ይውክሉ። ንቤተ ክርስቲያን ፈተዋ፣ ከምኡ’ውን ንእኣ ኢሉ ንርእሱ ኣብ ሞት ሃበ፣ ድማ ብጸጋ ንዘለኣለም ኣብ ክብሪ መርዓቱ ክትከውን የዳልዋ ኣሎ። እዚ ስእሊ እዚ ድማ ንኣምላኽ ፍቓዱ ንፍቕራዊ፣ ንርእሱ ዝውፍይ ርክብ ሰብኣይን ሰበይትን ኣብ መርዓ እንታይ ምዃኑ የርእየና።

ዓሌት ዝበለጸ፣ ኣምላኽ « ሓደ » «ነፍሲ ወከፍ ህዝቢ ሰብ ኣብ ኩሉ ክነብር ገበሮ፣ ከምኡ’ውን ቅድሚ እተወሰነ ግዜኦምን ወሰን መኖሪኦምን ወሰነ» (NKJV) ይብለና። ብዙሓት ዝተፈላለዩ ዓይነት እንተሃለዉ እኳ፣ ንደም ክትህብ ከለኻ ብጥንቃቐ ክትፈልዮም ዘለካ፣ ካብዞም ዓይነታት እዚኦም ሓደ እኳ ንሓደ ዓሌት ፍሉይ ኣይኮነን። ምትክኻእ እንተደለኹ፣ እቲ ዝህብ ሰብ ዝኾነ ዓሌት ይኹን ኣገዳሲ ኣይኮነን። ኣምላኽ ብዛዕባ ሓጥኣን ክዛረብ ከሎ ድማ፣ «ኩሎም» ሓጢኦም ይብለና። ነዚ ብዓሌት ኣይመቕሎን እዩ፣ ከምቲ ሰባት ብስታቲስቲክስ ብዙሕ ዝገብርዎ። ኣብዚ ዘመን ጸጋ እዚ ኣምላኽ ን«ዝደለየ» ( KJV) ብነጻ ምድሓን ስለ ዝህብ ክንመስግን ንኽእል ኢና። ቅዱስ ኣምላኽ ንሰብ ኣይርእን እዩ ኢሉ የረጋግጸልና። ሰባት ኣብ መንጎ ሰባት፣ ዓሌትን ሕብርን ፍልልያት ይገብሩ፣ ግናኸ ኣምላኽ ከምዚ ዝኣመሰለ ፍልልይ ኣይገብርን። ሓደ ነፍሲ ወከፍ ህዝቢ ሰብ ኣብ ኩሉ ክነብር ገበሮ፣ ከምኡ’ውን ቅድሚ እተወሰነ ግዜኦምን ወሰን መኖሪኦምን ወሰነ» (NKJV) ይብለና። ኩሎም ሓጢኦም ይብለና።

6-9 ክንበብ ከለና፡ ብሰሪ እከይ ሰብ ኣምላኽ ንሰብ ብዓብዪ ከም ዘጥፍኦ ንርኢ፡ እዚ ድማ ንርእሲ ኣኽራን እውን ከይተረፈ ሸፊንዎ ነበረ። ሓንቲ ስድራቤት ናይ ሾሞንተ ሰባት ጥራይ – ኖህ፡ ሰበይቱ፡ ሰለስተ ደቁን ኣንስቲ ደቆምን – ድሒኖም። ካብኦም ድማ እቲ ዘሎ ህዝቢ ወሪዱ። ዘርኦም ብዘፍጥረት 10ን 11ን ክትከታተል ከለኻ፡ እቲ ብሸም ከም ዝመጸ ንጹር ይኸውን። ንሱ ኣቦ ናይ ህዝቢ እስራኤል ከምኡ’ውን ናይ ጎረባብቶም ዓረብኛ ዝዛረቡ ማእከላይ እዩ ነይሩ። ኣቦ ናይ እቶም ኣብ ኤውሮጳ ዝነበሩ ህዝቢ እዩ ነይሩ። ካም፡ ስሙ «» ማለት እዩ፡ ኣቦ ናይ መብዛሕትኦም ኣፍሪቃውያን ከምኡ’ውን ኣቦ ናይ መብዛሕትኦም ኤስያውያንን ኣሜሪካውያን ቀዳሞትን እዩ ነይሩ። ዘርኢ ካም ኣዝዮም ተግባራውያን ነበሩ፡ ከምኡ’ውን ብብዙሓት ፍጠራታት ናይ ይፍለጡ።

ናብ ክንምለስ ከለና፡ ኣምላኽ ብጥበቡ «ቅድሚ እተወሰነ ግዜኦምን ወሰን መኖሪኦምን ወሰነ» (NKJV) ንርኢ። ብዘደንቕ ጸጋኡ ድማ ንሰባት ኣብ ዝሰፈሮም ከባቢታት ኣሰናዲኡዎም እዩ፡ እኳ ደኣ ሰባት ናብ ብዙሓት ቦታታት ኣቦሓጎታቶም ተንቀሳቒሶም፡ ከምኡ’ውን ብዙሕ ተንቀሳቒሶም እዮም። ሓደ ሕብሪ ዘለዎ ሰብ ኣብ ቀረባ ወሰን ዝነብር፡ ንኹሉ ጥበበኛን ኩሉ ፍቕራዊን ኣምላኽና ብሓቂ ከምኡ ገይሩ ስለ ዝፈጠሮ ክመስግኖ ይኽእል እዩ፡ ምኽንያቱ ስነ-ፍልጠት ቆርበቱ ከም ካልኦት ብቐሊሉ ብጸሓይ ከም ዘይቃጸል ይብል። እዚ ንምድላው ኣምላኽ ንሰባት ንምግምጋም ሓደ ምኽንያት ጥራይ እዩ። ብዙሓት ካልኦት ከምዚ ዝኣመሰሉ መርትዖታት ናይ ፈጣሪና-ኣምላኽ ፍቕራዊ፡ ለዋህ ክንክን ንፍጥራቱ እውን ኣለዉ።

ኣብ 11 ንጐይታና የሱስ ፡ ወዲ ኣምላኽ፡ ናብ ዝሓለፉ ዓመታት ኣገልግሎቱ ክምልከት ንርኢ። ንብዙሓት ግብሪታት ሓይሉ ዝገበረሎም ከተማታት፡ ግናኸ ብእኡ ዘይኣመኑ፡ ብሓዘን ተዛረበ። ድሕሪኡ ድማ ጐይታና የሱስ ናብ ኣምላኹን ኣቦኡን ክምለስ ከሎ፡ «ኣቦ፡ ሰማይን ምድርን፡ እዚ ነገር እዚ ጥበበኛታትን ለባማትን ስለ ዝሓባእካዮ፡ ንህጻናት ድማ ስለ ዝገለጽካዮ፡ ኤመስግነካ ኣሎኹ።» ከምኡ እውን፡ ኣቦ፡ ከምኡ ኣብ ቅድሜኻ ጽቡቕ ስለ ዝመስለካ» (ቁ.25-26)።

እዚ ናይ መግለጺ እዚ ብመወዳእታ ንሕና ከም ክርስትያናት ንሕቶታት ብዛዕባ ኣምላኽ ከመይ ገይሩ ከም ዝፈጠረና – ዘይንርድኦም ነገራት – መልስና ክኸውን ኣለዎ። ሰብኣዊ ምኽንያት መልሲ ኣይህበናን። ኣምላኽ ብዛዕባ ፍቕሪ ኣምላኽ ንኣና ይነግረና። ብዛዕባ ጽቡቕነቱን ጥበቡን ይነግረና። ብኹሉ መንፈሳዊ በረኸት ኣብ ሰማያት ብክርስቶስ የሱስ ከም ዝባረኸና ይነግረና። ቅዱሳት ጽሑፋት «ንወዱ ዘይሓፈረ፡ ንኣና ኩላትና ግና ዝሃቦ፡ ከመይ ኢሉኸ ምስኡ ኩሉ ነገር ብነጻ ኣይህበናን፧» () ይብለና። ቅዱስ «ኣቦ እንታይ ዓይነት ፍቕሪ ከም ዝሃበና፡ ደቂ ኣምላኽ ክንብሃል፡ እንሆ!» (1 ) ኢሉ የዘኻኽረና። ከምኡ’ውን ብቕሩብ ከም ጐይታና የሱስ ክንከውን ምዃና ይነግረና፡ ምኽንያቱ ከም ዘሎ ክንርእዮ ኢና። ምስ ሃዋርያ «ብጸጋ ኣምላኽ እየ ዘሎኹ፡ ጸጋኡ ድማ ንኣይ ብኸንቱ ኣይነበረን» (1 ) ክንብል ንኽእል ኢና።

ካልእ ነገር፡ ኣብ ዮሃንስ 9 እቶም ንጐይታ እቲ ዕውር ዝነበረ ሰብ ስለምንታይ ዕውር ከም ዝነበረ፡ ብሰሪ ሓጢኣቱ ወይ ብሰሪ ወለዱ ድዩ ኢሎም ሓተቱ። ድማ ብሰሪ እዞም ክልተ ምኽንያታት እዚኦም ከም ዘይኮነ፡ ግናኸ ግብሪ ኣምላኽ ኣብኡ ክግለጽ ከም መለሰ። እቲ ምዕራፍ ድማ እቲ ዕውር ሰብ ከመይ ገይሩ ከም ዝሓወየን እዚ ድማ ምስ ብዙሕ ሽግር ከመይ ከም ዘምጽኣሉን ብዝርዝር ይገልጽ። ብሓቂ ድማ፡ ብመወዳእታ ቤት ጸሎት ተባረረ፡ ግናኸ ብኹሎም እዞም ሽግራት እዚኦም ንጐይታ የሱስ ኣምላኺ ኾነ።

ዝኾነ ይኹን መን ምዃንካ፡ ከምቲ ዝተወለድካዮ ዝተወለድካዮ ብሰሪ ገለ ሓጢኣትካ ወይ ናይ ኣቦሓጎታትካ ከም ዘይኮነ፡ ግናኸ ግብሪ ኣምላኽ ኣብኣኻ ክግለጽ ከም ክጠቕስ እደሊ። ኣምላኽ ኣብ ዘለኻዮ ወይ ኣብቲ ክሰፍረካ ዝዳሎ ዘሎ ቦታ ወይ ኩነታት ንእኡ ንምግልጋል ፍሉይ ገይሩ ኣሰናዲኡካ ይኸውን። ሓደ ካልእ ዓሌት ዝኾነ ሰብ እቲ ንስኻ ክትገብሮ ዝሃበካ ስራሕ ምግባሩ ኣዝዩ ዝበዝሐ ዝተሓላለኸን ኣጸጋምን ጉዳይ ክኸውን ይኽእል እዩ።

ናብ ጉዳይ ኣድልዎ፡ ብፍላይ ዓሌታዊ ኣድልዎ ክንሓልፍ ከለና፡ ኣምላኽ ንሰብ ኣይርእን እዩ ኢልና ኣስተውዒልና ኢና። ኣምላኽ ዝተፈላለዩ ዓሌታት ፈጢሩ። ንሓደ ኣይፈቱን እዩ። ጸጋኡ ንኹሉ ይበጽሕ። ደጋጊሙ ድማ ከምኡ ክንከውን ይምዕደና። ኣብ ንህዝቡ እስራኤል ኣብ መንጎኦም ንዘለዉ በጻሕቲ ደጋጊሙ ለውሃት ከርእዩ ይምዕዶም ንረኽቦ። ኣድልዎ ሓደ ካብቶም ሕማቕ ፍርያት ትዕቢት እዩ። ንኻልእ ሰብ፡ ዓሌት ወይ ጉጅለ ኣብ ሕብረተሰብ ናይ ልዕልና ኣመለኻኽታ ምውሳድ እዩ። ብፍጹም ክርስቶሳዊ ኣይኮነን።

እንደገና ኣስተውዕል፡ ኣብኡ ኣምላኽ «ቅድሚ እተወሰነ ግዜኦምን ወሰን መኖሪኦምን ወሰነ» (NKJV) ንርኢ። ሓጥእ ሰብ ነዚ ስርዓት እዚ ንምብታኽ ብዙሕ ገይሩ እዩ። ገዛእቲ ንዝገዝእዎም ናብ ካልእ ቦታታት ኣንቀሳቒሶም እዮም። ኣብ ቅዱስ፡ እቶም ዝሰዓሩ ኣሶራውያን ከምኡ ንህዝቢ ዓሰርተ ነገዳት መንግስቲ እስራኤል ገበሩ፡ ከምኡ’ውን ንህዝቢ ። ድሕሪኡ ኣብ ዝመጹ ዓመታት ኣፍሪቃውያን መራሕቲ ንዝማረኽዎም ብዙሕ ንዓረብ፡ ኤውሮጳውያን፡ ወይ ኣሜሪካውያን ባሮት ይሸጡ ነበሩ፡ እዞም ዝማረኹ ድማ ገዝኦም ርሑቕ ኣብ ዝኾና ሃገራት ናብ ባርነት ይግደዱ ነበሩ። ሎሚ፡ ብዙሓት ሰባት ውግእ፡ ስደት፡ ወይ ካልኦት ኣጸጋሚ ኩነታት ብምስዳድ ናብ ሃገራት፡ ኣብኡ ኩነታቶም ዝሓይሽ ዝመስሎም፡ ክሃድሙ ይፍትኑ ኣለዉ። ብዙሓት ኣብዚ ሂደት እዚ ህይወቶም ይስእኑ ኣለዉ፡ ከምኡ’ውን ብዙሓት ካልኦት ብጥልመት ወይ ብጽልኢ ይረኣዩ። ሰብኣዊ ትዕቢት፡ ቅንኢ፡ ስጋዊ ድሌት ከምኡ’ውን ካልኦት ሓጥኣዊ ኩነታት ምኽንያታት ናይ ከምዚ ዝኣመሰለ እኩይ ኣመለኻኽታታትን ካብኡ ዝብገሱ ተግባራትን እዮም።

ከምዚ ዝኣመሰለ ኣመለኻኽታታት ንፍቕራዊ ኣምላኽና፡ ንኹሎም ሰባት ክድሕኑን ናብ ፍልጠት ክመጹን ዝደሊ፡ ክንደይ ዘሕዝን ፍልልይ እዩ። ወዱ፡ ጐይታና የሱስ ፡ ንኹሉ ሰብ፡ ብዘየገድስ ዓሌት ወይ ሕብሪ ቆርበት፡ ፍቕራዊ ዕድመኡ ይቕጽል ኣሎ፡ «ንኣይ ንዓኹም፡ ኵላትኩም ዝጽዕሩን ጾር ዝኸበደኩምን፡ ኣነ ድማ ዕረፍቲ ክህበኩም እየ። ኣርዑተይ ኣብ ልዕሌኹም ጹሩ፡ ካብኣይ ድማ ተምሃሩ፡ ምኽንያቱ ኣነ ለዋህን ትሑት ልቢን እየ፡ ንነፍስኹም ድማ ዕረፍቲ ክትረኽቡ ኢኹም። ምኽንያቱ ኣርዑተይ ቀሊል እዩ፡ ጾረይ ድማ ፈኲስ እዩ» ()። ንእኡ ከመይ ገይርካ መሊስካሉ፧

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia