ሓናን ሳሙኤልን
ብዙሓት ኣንበብቲ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ታሪኽ ሓናን ሳሙኤልን ከምቲ ኣብ 1 ሳሙኤል 1 ተነጊሩና ዘሎ ይፈልጥዎ። ሓና ወዲ ንኽትወልድ ጸልያ ነበረት፡ ኣምላኽ ድማ ንጸሎታ መለሰላ። ስለዚ ድማ ሳሙኤል፡ ማለት «ብኣምላኽ ዝተሰምዐ» ኢላ ሰመየቶ። ንሓደ እዋን፡ ክሳዕ ዝጠብወሉ፡ ሓና ኣብ ገዛኣ ምስኣ ሓዝቶ። ድሕሪኡ ድማ ንዝገበረቶ መብጽዓ ብምፍጻም፡ ንሳሙኤል ናብ ኤሊ ኻህን ኣብ ሲሎ ወሰደቶ። ኣብኡ ድማ ሳሙኤል ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ክቐርብን ክጸንሕን ነበሮ (ቁ.22)።
ብዛዕባ ደቅና ኻብ ሓና እንታይ ክንመሃር ከም እንኽእል ንርአ። ናብቲ ዓብዪ ዕላማ ብመጽሓፍ ቅዱስ ዝተደገፈ ምዕባይ ክጠቕስ፡ ድሕሪኡ ድማ ናብዚ ዕላማ እዚ ዚወስዳ ኣርባዕተ ስጕምቲ ኸመልክት እፈቱ። በዚ ኸምዚ ኸኣ ንሓና ኸም ስእሊ ናይ ሓንቲ ኣመንቲ ዝኾነት ኣደ ጥራይ ክንርእያ ኣይንደልን፡ የግዳስ ንዝገበረቶ ክንምርምርን ንኣና ንወለድን ንሓለውቲ መንእሰያትን ክንትግብሮን ንደሊ።
ዓብዪ ዕላማ ብመጽሓፍ ቅዱስ ዝተደገፈ ምዕባይ ደቅና
ሓና ዓብዪ ድሌት ነበራ፦ ሳሙኤል ናብ ቤት ኣምላኽ ክኣቱ፡ ኣብኡ ድማ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ክቐርብ። ክጸንሕን ጠቓሚ ክኸውንን ነበሮ። ድሌት ሓና ተፈጸመ፡ ሳሙኤል ድማ ኣብ ሲሎ ንእግዚኣብሔር ዜምልኽ ኣገልጋሊ እግዚኣብሔር ኰነ። ሳሙኤል ድማ ነብዪ ዀነ፡ ብእኡ ኣምላኽ ምስ ህዝቡ ተዛረበ፡ ንሱ ድማ ብዛዕባ ህዝቢ ምስ ኣምላኽ ተዛረበ።
ኣብ ሓድሽ ኪዳን፡ ኣምላኽ ንደቅና «ብስልጠናን ምዕዶን እግዚኣብሔር» ከነዕቢ ይሓትተና (ኤፌሶን 6:4 NKJV)። እዚ መምርሒ እዚ ብፍላይ ንኣቦታት እዩ ተዋሂቡ ዘሎ፡ ከመይሲ እዚ ሓላፍነት እዚ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ይስከሙ፡ እንተኾነ ግን ንኣዴታት እውን ይምልከት። ምዕባይ ደቅና ብዙሕ ዕላማታት ኣለዎ። ብርግጽ ኣብዛ ምድሪ እዚኣ ንምንባር ዚጠቅሞም ክመሃሩ ንደሊ። ሓፈሻዊ ፍልጠት፡ ፍሉይ ክእለታት፡ ከምኡውን ማሕበራዊ ብቕዓት ንህይወት ኣዝዩ ኣድላዪ እዩ። ከም ምስጋና፡ ስነ-ስርዓት፡ ለውሃት፡ ትግሃት፡ ስርዓታዊነት፡ ከምኡውን ግዜ ምሕላው ዝኣመሰሉ ባህርያት ካብ መደብ ትምህርቲ ክጎድሉ የብሎምን። ኣብዚ ነገር እዚ ንኣብነት ክንከውን ከም ዘሎና ኸኣ ፍሉጥ እዩ። እንተኾነ ግን እዚ እቲ ዝዓበየ ዕላማ ኣይኮነን። ታሪኽ ሓናን ሳሙኤልን ብዛዕባ ደቅና እቲ ዝበለጸ እንታይ ምዃኑ ይምህረና፦
- ናብ እግዚኣብሔር የሱስ ክመጹ ኣለዎም። እግዚኣብሔር የሱስ ኣብዛ ምድሪ እዚኣ ኸሎ፡ «ንኣናእሽተይ ቈልዑ ናባይ ይምጽኡ፡ ኣይትኸልእዎም» በለ (ማቴዎስ 19:14)። ንደቅና ናብ የሱስ ምምጻእ፡ ምስኡ ብቕልጡፍ ክራኸቡ ምግባርን ብእኡ ክባረኹን ዘሎና ባህላዊ ዕማም እዩ። እዚ እቲ ቐዳማይን ዝበለጸን ዕላማና እዩ። ደቅና ንእኡ ከም መድሓኒኦም ክቕበልዎ ኣለዎም፡ እንተኾነ ግን ነፍሲ ወከፍ ቈልዓ ብውልቁ ክድሕን ኣለዎ። ከም ወለዲ ኾይና ወይ ክንድግፎምን ክንሕግዞምን ንኽእል፡ ወይ ድማ – ንኣብነት፡ ብዘይፍቕሪ፡ ብስስዔ ዝመልኦ ባህርይ – ዕንቅፋት ወይ መዓንቀፊ ክንከውን ንኽእል።
- ምስኡ ክጸንሑ ኣለዎም። ደቅና ንእግዚኣብሔር የሱስ ከም መድሓኒኦም እንተ ተቐቢሎምዎ፡ ንእኡ ብዝበለጸ ክፈልጥዎ ኣለዎም። ምስኡ ምጽናሕ ማለት ምስኡ ዘሎ ሓድነት ምፍላጥን ምምስጋንን ማለት እዩ። ንደቅና ቓል ኣምላኽ ከንብቡን ብውልቆም ጸሎት ክገብሩን ክንመርሖም ኣለና። በዚ ኸምዚ ድማ ንእኡ ብዝያዳ ክፈልጥዎ እዮም።
- ንእኡ ጠቓሚ ክኾኑ ኣለዎም። ኣገልግሎት ኣምላኽ ክልተ ዓበይቲ መዳያት ኣለዎ። ቅድሚ ኩሉ፡ መዳይ ኣምልኾ ብ좁ብ ዝኾነ ትርጉም ኣሎ፡ ማለት ደቅና ንእግዚኣብሔር ከምልኹ ይመሃሩ። ሳሙኤል ድሮ ብንእሽቶኡ እዚ ይገብር ነበረ (1 ሳሙኤል 1:28)። ቈልዑ ኣብ ኣኼባታት ናይቲ ከባብያዊ ቤተ ክርስቲያን ኣምልኾ እንታይ ምዃኑ ኺመሃሩ ኸለዉ፡ እቲ ቀንዲ ቦታ ናይ ከምዚ ዝኣመሰለ ምምሃር ኣብ ገዛ ኣብ ቅድሚ ወለዶም እዩ። ካልኣይ፡ ኣገልግሎት ኣምላኽ ንእኡ ጠቓሚ መሳርሒታት ምዃን፡ ንዝኾነ ይኹን ዝህቦም ዕማማት ድማ ኣብ ትሕቲ ትእዛዙ ምዃን የጠቓልል። ደቅናን መንእሰያትናን ንየሱስ ከም መድሓኒኦም; ክፈልጥዎ ጥራይ የብሎምን፡ የግዳስ ከም እግዚኣብሔሮም: ዚስዕብዎምን ዜገልግልዎምን ክፈልጥዎ ኣለዎም።
- ናይ ሓና ትምኒት ተፈጸመ። ጽሑፍ ከምዚ ይብል፡ «እቲ ቈልዓ ሳሙኤል ድማ ብቘመትን ብጸጋን ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔርን ሰብን ዓበየ» (2:26) ከምኡውን፡ «እቲ ቈልዓ ሳሙኤል ድማ ኣብ ቅድሚ ኤሊ ንእግዚኣብሔር የገልግል ነበረ» (3:1)።
ኣርባዕተ ስጕምቲ ናብ ዕላማ
ሕጂ ሳሙኤል ወዲ ኣምላኽ ንኽኸውን ወለዱ ዕላማኦም ከመይ ገይሮም ከም ዝበጽሑ ክንሓትት ንኽእል ኢና። ኣብዚ እዋን እዚ ድማ ኣምላኽ ኢዱ ከም ዝነበረትሉ ብምሉኡ ንርድእ። ሳሙኤል ዝኾኖ ንኽኸውን ንጹህ ጸጋ እዩ ነይሩ። ምዕባይ ደቅና ንዝደለናዮ ፍረ እንተ ኣርእዩ፡ እዚ ጸጋ ጥራይ እዩ። ንእኡ ዚምጥን ሓንቲ እኳ ኣይገበርናን። እንተኾነ ግን ጸጋ ንሓላፍነትና ከይንፍጽም መመኽነይቲ ኸይንጥቀመሉ ንዘልኣለም። ንሓናን ንሓላፍነታን ንርአ፡ ከመይሲ ምስና እውን ፍሉይ ኣይኮነን፦
- ሓና ንወዳ ኣጥበወቶ (1 ሳሙኤል 1:23)። እዚ ብርግጽ ፍሉይ ኣይኮነን፡ እንተኾነ ግን በቲ ግዜ እቲ ንንእሽቶ ቈልዓ ንምምጋብ እዚ ጥራይ እዩ ዝነበረ። ንኣና ብምጥቃም፡ መንፈሳዊ ምግቢ ንደቅና ኣዝዩ ኣድላዪ ምዃኑ ንመሃር። ንደቅና ምስ «ንጹህ ጸባ ቓል» ኣምላኽ (1 ጴጥሮስ 2:2) ንምልላይ ኣዝዩ ቐልጢፍና ክንጅምር ኣይንኽእልን። ሽዑ ጥራይ እዮም መንፈሳዊ ዕቤት ክገብሩ ዚኽእሉ። ጸባ ኣደ ቅድሚ ኩሉ ኣብ ውሽጢ ኣደ እዩ ዚፍጠር ምዃኑ ኣብ ኣእምሮና ንሓዝ። ንደቅና «መንፈሳዊ ዝተዓሸገ ምግቢ» ኣይንህቦምን። የግዳስ፡ ንኣና ኣገዳሲ ዝኾነን ብሓጎስ ንገብሮን ክንህቦም ንደሊ። ንእኦም ዝተሓስበ ምግቢ ንኻልእ ኣይንህብን፡ ብጥንቃቐ ድማ ንዕድመ ቈልዓን ንጥምየቱን ዝምጥን መጠን ንህብ።
- ሓና ንወዳ ኣጥበወቶ (1 ሳሙኤል 1:23)። ንደቅና ብጸባ ኣዲኦም ምምጋብ ኣገዳሲ ከም ዝኾነ፡ ካብኡ ዚጠብዉሉ ግዜ ምምጻእ እውን ብሓንሳእ ኣገዳሲ እዩ። ቈልዑ ባዕሎም ክበልዑ ክመሃሩ ኣለዎም። እዚ ብግብሪ ብምጥቃም፡ ደቅና ዕለታዊ ዕማሞም ባዕሎም ክገብሩ ጥራይ ከም ዘይመሃሩ፡ የግዳስ ምስ እግዚኣብሔር የሱስ ባዕሎም ርክብ ክገብሩ ብቕልጡፍ ክመሃሩ ኣለዎም። ንኣና ንእኦም ባዕሎም ክጽልዩን መጽሓፍ ቅዱስ ከንብቡን ብቕልጡፍ ክንሕግዞም ጽቡቕ እዩ። እንተዘይድሒኖም እኳ፡ እዚ ኩሉ ግዜ ዚድለ እዩ። ንቈልዓ ምጥባው ብሃንደበት ክኸውን የብሉን፡ የግዳስ ንሓደ እዋን ዚወስድ መስርሕ ክኸውን ኣለዎ።
- ሓና ንወዳ ኣሰነየቶ (1 ሳሙኤል 1:24)። ሳሙኤል ገዛ ወለዱ ሓዲጉ ባዕሉ ኺቖመሉ ዝኽእል መዓልቲ መጸ፡ እንተኾነ ግን ሓና ምስኡ ኸደት። ከም ወለዲ ኾይና ከምዚ ዝኣመሰለ እዋናት ኣብ ተፈጥሮኣዊ ህይወትና ንፈልጥ ኢና። ናይ ደቅና ቐዳሞት መዓልታት ቤት ትምህርቲ፡ ቐዳሞት መዓልታት ስራሕ፡ ከምኡውን መዓልታት መርዓኦም ንዝክር። ሓንሳብ ብሓንሳብ ክንገድፎም ዚግባእ ግዜ ይመጽእ። እዚ ኩሉ ግዜ ቐሊል ኣይኮነን፡ እንተኾነ ግን በዚ ኸምዚ ንደቅና ባዕሎም ክኾኑ ንሕግዞም። ኣብ መንፈሳዊ ህይወቶም እውን ፍሉይ ክኸውን የብሉን። ቈልዑ ንመድሓኒኦም ዚቕበሉሉን ንእኡ ኼገልግልዎ ዚደልዩሉን እዋን፡ ባዕሎም መንፈሳዊ ህይወት ኪመርሑን ምስ እግዚኣብሔር ባዕሎም ተመክሮ ኺገብሩን ዚጅምሩሉ ግዜ እዩ። ኣብዚ ነገር እዚ ነተባብዖምን ብጥንቃቐ ምስኦም ንመላለስን። ምስኦም ምኻድ ብሓደ ሸነኽ ምኽርን ደገፍን ምሃብ የጠቓልል፡ ብኻልእ ሸነኽ ድማ ምእንትኦም ምጽላይ። ኣብ ህይወት ወለዲ ሙሴ እውን ከምዚ ዝኣመሰለ ነገር ንረክብ። ንወዶም ናብ ሓለዋ እታ ንእሽቶ ሳጹን ኣረከብዎ – እዚ ድማ ንእግዚኣብሔር የሱስ ዚውክል ስእሊ እዩ፡ ንሱ ጥራይ እዩ ንደቅና ኺከናኸን ዚኽእል – እንተኾነ ግን ኣብዚ እዋን እዚ ንእኡ ብጥንቃቐ ምሕላው ኣይዘንገዑን (ዘጸኣት 2:1-10)።
- ሓና ንወዳ ሓደገቶ (1 ሳሙኤል 1:28)። ንሓና ንወዳ ኣብ ሲሎ ሓዲጋቶ ምኻዳ፡ ከምቲ ንኣምላኽ ዝመበጽዓቶ፡ ክሳዕ ክንደይ ከም ዝኸበዳ ብቐሊሉ ክንሓስብ ንኽእል ኢና። ቈልዑ ንኣና ከም ዕላማ ኣይተዋህቡናን። ንሳቶም ግሩም ውህበት ኣምላኽ እዮም – እንተኾነ ግን ንሓደ እዋን ጥራይ! ንእኦም ንባዕልና ኽንሕዞም ኣይንኽእልን። ስለዚ ድማ ብሓጎስ ንእኡ ንሃቦም፡ እንተደኣ ንኣና ኸቢዱና እኳ። ሳሙኤል ኣብ ገዛ ኺነብር ምስ ኣበየ፡ ሓና ንወዳ ርሑቕ ዘሎ ኣይረሰዐቶን። ዓመት ዓመት ሓድሽ ክዳን እናምጽኣት ብቐጻሊ ትበጽሖ ነበረት (2:19)። ንእሽቶ ኸሎ፡ ኣጥቢዓቶን ንውሽጣዊ ዕቤቱ ኣዳልያቶን ነበረት። ሕጂ ድማ ነቲ ብወጻኢ ዚህቦ ዝነበረ ምስክርነት ትሓስብ ነበረት። ደቅና ምስ ዓበዩ ክንገድፎም፡ እንተኾነ ግን ኣብዚ እዋን እዚ ንጥዕናኦም ክንከናኸን ንቕጽል። ብዛዕባ ሳሙኤል ኣገልግሎቱ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ንኣምላኽን ምጅማሩ ምስ ኣንበብና፡ ሓና ብምሉኡ ካብ ርእየትና ትጠፍእ። ኣብ 1 ሳሙኤል 2፡ ብዘይካ ዓመት ዓመት ንሳሙኤል ክዳን ምግባራ፡ ብዛዕባ ሓና ክልተ ነገራት ጥራይ እዩ ተጠቒሱ ዘሎ፦ ዓሚቕ ጸሎታ (ቁ.1-10) ከምኡውን ኣምላኽ ሓሙሽተ ተወሳኺ ደቅና ከም ዝሃባ (ቁ.21)። እግዚኣብሔር እምነት እዛ እሙን ሰበይቲ እዚኣ ብዘይሽልማት ኣይሓደጎን። ድሕሪኡ ድማ ብዛዕባኣ ኣይንበብን። ምስ ዝዓበዩ ደቅና ርክብ ክንሰኣን የብልናን፡ እንተኾነ ግን ባዕሎም ነጻ መንፈሳዊ ህይወት ዚመርሑሉ ግዜ ምስ መጸ፡ ክንርሕቕን ብምሉኡ ክንገድፎምን ኣለና።
ጠቕላላ
ሓና ዝገበረቶ ኻብ ፍቕሪ እዩ ገበረት። ብዛዕባ ወዳ ንጹር ኣረኣእያ ነበራ፡ ንኣምላኽ ዝመበጽዓቶ ድማ ሓለወቶ። ፍቕራ ንወዳ ብጥንቃቐ፡ ብጥበብ፡ ከምኡውን ብርእሰ-ፍቓድ ተገልጸ።
ኣምላኽ ምስዛ ንኣምላኽ እትፈርህ ሰበይቲ እዚኣ ይለሊ፡ ተግባራቱ ድማ መምርሒ ይኸውን። ንሱ ድማ ንኣና ንወለድን ንሓለውቲ መንእሰያትን፡ ንደቅናን ንመንእሰያትን ኣብ ትሕቲ ሓለዋና ዘንበረና ኸለና፡ እዚ ኣረኣእያ እዚ ይሃበና!
