ቤተ ክርስቲያነይ ክሃንጽ እየ፡ ናይ ክርስቶስ ተስፋ ምግንዛብ

“ቤተ ክርስትያነይ ክሰርሕ እየ”

ንእሽቶ ምስ ዝነበርኩ፡ ሞዴል ነፈርቲ ምስራሕ የሐጉሰኒ ነይሩ። ካብ ድኳን ሓንቲ ዘሐጉስ መልክዕ ዘለዋ ሳጹን እዕድግ ነይረ፡ ድሕሪኡ ኣብ ገዛ ኩሉ ቁራጽ ነገራት ካብ ሳጹን ኣውጺአ መምርሒታት ክርኢ እጅምር ነይረ። ድሕሪ ሒደት መዓልታት፡ ብሓገዝ ሓንቲ ቱቦ ጸበቕቲ፡ ገለ ቀለም፡ ከምኡ’ውን ብዙሓት ስቲከራት፡ እታ ዝተዛዘመት ነፋሪት ኣብ ጣሪያ ክፍለይ ተንጠልጢላ ትርአ ነይራ።

ሞዴል ምስራሕ ዘሐጉስ ስራሕ ክኸውን ይኽእል እዩ፡ ግናኸ ናይ ሓቂ ነፈርቲ፡ ድልድል ወይ ካልእ ህንጻታት ምስራሕ ከቢድ ስራሕ እዩ። መሰረታት፡ ንህንጻ ዝኸውን ነገራት፡ መተሓሓዚታት ህንጻን ካልኦት ብዙሓት ነገራትን ናብ ዓወት ወይ ውድቀት ናይቲ ፕሮጀክት ይኣትዉ።

ጐይታ የሱስ፡ “ቤተ ክርስትያነይ ክሰርሕ እየ” (ማቴዎስ 16:18 NKJV) ምስ በለ፡ ንርእሱ ኣብ ስራሕ ህንጻ ከም ዘሎ ገሊጹ። ንሱ ፍጹም ሰራሒ ስለ ዝኾነ፡ ዝሰርሖ ዘበለ ከም ዘይወድቕ ክንተኣማመን ንኽእል ኢና። ብተወሳኺ፡ ከም ክርስትያናት፡ ኣብዚ ጉዳይ እዚ ካብ ግዝያዊ ዝሓለፈ ተገዳስነት ክህልወና ይግባእ፡ ምኽንያቱ ንሕና ባዕልና እቲ ህንጻ ኢና! ስለዚ፡ ነዚ መለኮታዊ ፕሮጀክት ህንጻ ምምርማር ኣዝዩ ጠቓሚ እዩ።

ቤተ ክርስትያን እንታይ እያ፧

ብባዕሉ፡ ክርስቶስ ኣብ ማቴዎስ 16 ን“ቤተ ክርስትያን” ዝተጠቕመሉ ቃል፡ ብቑሩብ ፍሉይ ዘይኮነ ቃል እዩ። እዚ ግሪኻዊ ቃል እዩ ekklēsía (“ኤክ-ክለይ-ሲ-ኣህ” ተባሂሉ ዝንበብ)፡ እዚ ድማ “እቶም ዝተጸውዑ” ማለት እዩ። ንዝኾነ ንፍሉይ ዕላማ ዝተኣከቡ ሰባት ክጠቅስ ይኽእል እዩ። እዚ ኣዝዩ ሓፈሻዊ ትርጉም ናይቲ ቃል ኣብ መጽሓፍ ግብሪ ሃዋርያት ኣብ ክልተ ፍሉያት ኣጋጣሚታት ይርአ። ግብሪ ሃዋርያት 7:38 “ጉባኤ [ekklēsía] ኣብ ምድረ በዳ” ይጥቅስ፡ ኣብኡ ገለ ትርጉማት ከይተረፈ ኣብ ክንዲ “ጉባኤ” “ቤተ ክርስትያን” ዝብል ቃል ይጥቀሙ። 1 ኣብኡ፡ እቲ ጽሑፍ ንህዝቢ ኣምላኽ ናይ ብሉይ ኪዳን፡ ንሃገር እስራኤል ይጥቅስ። ጐይታ ካብ ግብጺ ጸዊዕዎም ናብ ባዕሉ ኣምጺእዎም፡ ፈለማ ኣብ ምድረ በዳ፡ ድሕሪኡ ድማ ኣብ ምድሪ ተስፋ።1 ድሕሪኡ፡ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 19፡ እቲ ቃል ሰለስተ ግዜ (ቁ.32,39,41) ብዝምልከት ንሓደ ዘይተገዛኢ ህዝቢ ኣብ ኤፌሶን ተጠቒሙ። ብስብከት ጳውሎስ ተቖጢዖም፡ ህዝቢ እታ ከተማ ንኣምላኽኦም ዲያና (ወይ ኣርጤምስ) ንምክልኻል ተኣኪቦም ንሰዓታት ይጭድሩ ነይሮም – ግናኸ “እቲ ኣኼባ [ekklēsía] ተደናጊሩ ነይሩ፡ ብዙሓት ድማ ስለምንታይ ከም ዝተኣከቡ ኣይፈልጡን ነይሮም” (ቁ.32)።

እዞም መወከሲታት እዚኦም እቲ ግሪኻዊ ቃል ከም ዝሕብሩ ekklēsía፡ ሕጂ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ “ቤተ ክርስትያን” ተባሂሉ ዝትርጎም፡ ብባዕሉ መንፈሳዊ ትርጉም ኣይነበሮን። ይኹን እምበር፡ ኣብ ልዕሊ 100 ካልኦት መወከሲታት ሓድሽ ኪዳን እቲ ቃል ንሓደ ክርስትያናዊ ምእመናን ዝጥርንፍ ኣኼባ ብንጹር ይጥቅስ። እዚ ኣጠቓቕማ እዚ ከመይ ገይሩ ተበራቢሩ፧ ንመልሲ ናብ ቃላት ጐይታ ኣብ ማቴዎስ 16:18 ክንምለስ ንኽእል ኢና። ትኹረቱ ኣብቲ ቃል “ቤተ ክርስትያን” ዘይኮነስ፡ ኣብቲ ቃል “ናተይ” እዩ ነይሩ። “ኣነ ክሰርሕ እየ ናተይ ቤተ ክርስትያን” በለ። እዚ እዩ ንዚ ህንጻ ባህሪ ዝህቦ። ክርስትያናት እንተኾይና፡ ኣብታ ቤተ ክርስትያን፡ ኣብታ ናቱ ዝኾነት ቤተ ክርስትያን ተኻቲትና ኣለና።

ኣብቲ መግለጺ ጐይታ ንኣብነት ግዜ ምጥቃስ ኣገዳሲ እዩ። እዚ ድማ ቤተ ክርስትያኑ ኣብቲ እዋን እቲ ገና ከም ዘይነበረት የርኢ። ስራሕ ህንጻኡ ገና ኣይጀመረን ነይሩ። እታ “ቤተ ክርስትያን ኣብ ምድረ በዳ” (ግብሪ ሃዋርያት 7:38 KJV) ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ንሃገር እስራኤል እያ እትጠቅስ፤ ግናኸ እቲ ምእካብ ህዝቢ ምስዚ ህንጻ ሓድሽ ኪዳን ሓደ ኣይኮነን – እዚ ድማ ኣዝዩ ኣገዳሲ ነጥቢ እዩ። እስራኤል ተቐቢላ ነይራ ምድራዊ ተስፋታት፡ ኣምላኽ ድማ ነተን ተስፋታት ንሃገር ገና ክሕሉ እዩ። ግናኸ ቤተ ክርስትያን ሓድሽ ኪዳን ተቐቢላ ኣላ ሰማያዊ በረኸት ከምኡ’ውን ኣለዋ ሰማያዊ ተስፋ። ኣምላኽ ንእስራኤልን ንቤተ ክርስትያንን እሙን ነይሩን ክኸውን እዩን፡ ግናኸ ክልተ ፍሉያት ኣካላት እዮም። ነዚ ሓቂ እዚ ምፍላጥና ንብዙሓት ዘይምርድዳኣት ክንወግድ ክሕግዘና እዩ፡ ንመጽሓፍ ቅዱስ ክንነብብ ከለና።

ጐይታ ከም ዝተስፈወ፡ ቤተ ክርስትያን ክሰርሕ ጀሚሩ እዩ። እዚ ድማ ኣብ መዓልቲ ጰንጠቆስጠ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 2 ተፈጺሙ፡ ቅዱስ መንፈስ ንደቀ መዛሙርቲ ጐይታ የሱስ ናብ ሓደ ሓድሽ ኣካል ምስ ኣዋሓዶም። ጳውሎስ ነቲ ፍጻሜ ኣብ 1 ቈረንቶስ 12:13 ከምዚ ገይሩ ገሊጽዎ፡ “ብሓደ መንፈስ ኩላትና ናብ ሓደ ስጋ ተጠሚቕና”፡ ማለት ናብ ስጋ ክርስቶስ፡ ናብ ቤተ ክርስትያን። ጳውሎስ ኣብ መዓልቲ ጰንጠቆስጠ ገና ከም ዘይተለወጠ ምፍላጥ ጠቓሚ እዩ፡ ግናኸ እቲ ቃል “ንሕና” ንርእሱ ኣብቶም በቲ መንፈሳዊ ጥምቀት ናይቲ መዓልቲ ዝተዋሓዱ ከም ዘካተተ የርኢ። እዚ ድማ እቲ ጥምቀት ኣብ ጰንጠቆስጠ ሓደ ግዜ ዝፍጸም ፍጻሜ ከም ዝነበረ የርኢ፡ ገና ኩሎም ካብ ሽዑ ንነጀው ዝኣመኑ ናብ ዋጋ ስራሕ መንፈስ ይኣትዉ። ስለዚ፡ ኩሎም ኣብዚ ዘመን እዚ ዝድሕኑ ብቅዱስ መንፈስ ከም ክፍሊ ናይ ቤተ ክርስትያን ተዋሓሒዶም ኣለዉ (ግብሪ ሃዋርያት 2:47, 4:4, 5:11)።

ማስታወሻታት ብዛዕባ ቃል “ቤተ ክርስትያን”

ኣብ ሓድሽ ኪዳን ብዛዕባ እዚ ሓድሽ ኣካል እናበዝሐ ክንነብብ ከለና፡ ሓድሓደ ግዜ እቲ ቃል “ቤተ ክርስትያን” ምስ ፍሉይ ቦታ ከም ዝተኣሳሰር ክንርኢ ኢና። ንኣብነት፡ መጽሓፍ ግብሪ ሃዋርያት ቤተ ክርስትያን ኣብ የሩሳሌም፡ ቤተ ክርስትያን ኣብ ኣንጾክያ፡ ቤተ ክርስትያን ኣብ ቂሳርያ፡ ከምኡ’ውን ቤተ ክርስትያን ኣብ ኤፌሶን ይጥቅስ። ብዙሕ ግዜ ብዙሓት መወከሲታት ን“ኣብያተ ክርስትያን” ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ጳውሎስን ካልኦትን ወንጌል ዝሰበኹሉን ዘምሃሩሉን ኣለዉ። ይኹን እምበር፡ ኣብ ካልእ ግዜያት እቲ ቃል “ቤተ ክርስትያን” ንሓደ ዓለምለኻዊ ኣካል፡ ንኹሉ ናይ ሓቂ ክርስትያን ዝሓዘ፡ ይጥቅስ። ንኣብነት፡ ክርስቶስ “ንቤተ ክርስትያን ኣብ ልዕሊ ኩሉ ርእሲ” እዩ፡ ከምኡ’ውን ንሱ “ንቤተ ክርስትያን ፈትዋን ንርእሱ ድማ ምእንታኣ ሃበን” (ኤፌሶን 1:22, 5:25) – እዞም መግለጺታት እዚኦም ብርግጽ ንኹሎም ምእመናን ብሓባር እዮም ዝምልከቱ፡ ንሓደ ከባብያዊ ኣኼባ ጥራይ ኣይኮኑን።

ነቲ ፍልልይ ንምግባር፡ ገለ እንግሊዛውያን ጸሓፍቲ ን“ቤተ ክርስትያን” ንከባብያዊ ምእመናን ኣብ ፍሉይ ቦታ ንምጥቃስ ይጥቀሙ፡ ግናኸ ነቲ ቃል “ቤተ ክርስትያን” ንዓለምለኻዊ ገጽታ ንምጥቃስ ዓቢ ፊደል ይጥቀሙ። እዚ እዩ እቲ ቃል “ቤተ ክርስትያን” ኣብዚ ጽሑፍ እዚ ዝጥቀመሉ ዘሎ። ካልኦት ጸሓፍቲ ግና፡ ምስ ኩሎም እንግሊዛውያን ትርጉማት መጽሓፍ ቅዱስ ከይተረፈ፡ ነዚ ፍልልይ እዚ ኣይገብሩን፡ ከምኡ’ውን ብፍሉይ መገዲ ክግበር ኣለዎ ዝብሉ ሕግታት የብሎምን። እቲ ጽሑፍ ብሓፈሻ ንትርጉምን ኣጠቓቕማን ንጹር ንምግባር እኹል እዩ።

ኣብዚ ነጥቢ እዚ፡ ገለ ትርጉማት መጽሓፍ ቅዱስ ንቃል “ቤተ ክርስትያን” ከም ዘይጥቀሙ ምጥቃስ ጽቡቕ ክኸውን ይኽእል እዩ። ዊልያም ቲንደል፡ ንመጀመርታ ግዜ መጽሓፍ ቅዱስ ናብ እንግሊዝኛ ዝተርጎመ ሰብ፡ ንቃል “ጉባኤ” መሪጹ። ካብ ሽዑ ንነጀው ብዙሓት ካልኦት ተርጎምቲ ንቃል “ኣኼባ” ተጠቒሞም። ሓደ ካብኣቶም፡ ጄ. ኤን. ዳርቢ፡ እቲ ቃል “ኣኼባ” ካብ ግዜያት ግሪኻዊ ሪፐብሊክ ሓደ ፍሉይ ትርጉም ንምሓዝ ከም ዝተሓስበ ገሊጹ፡ ኣብኡ ድማ ንሓደ መሰላት ዜግነት ዝነበሮም ሰባት ምእካብ ማለት እዩ።2 ዝኾነ ይኹን ቃል ዝጥቀመሉ፡ እቲ ሕጂ ዘሎ ሓሳብ ናይ “ቤተ ክርስትያን” እቲ ሰባት ዝራኸቡሉ ህንጻ ከም ዘጕልሕ ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ፡ ግናኸ እቲ ቃል ብሓቂ ን ሰባት ባዕሎም፡ ን ekklēsía፡ “እቶም ዝተጸውዑ” እዩ ዝጠቅስ።

እትዓቢ ዘላ ቤተ ክርስትያን

እዛ ቤተ ክርስትያን ብጐይታ ባዕሉ እያ እትስራሕ ዘላ ምሕሳብ ዘገርም እዩ። እዚ ፍጹም ሓድሽ ነገር እዩ። እቶም ቀዳሞት ሰዓብቲ ክርስቶስ ኩሎም ኣብ ኣይሁዳውያን ገዛውቲ እዮም ዓብዮም፡ ግናኸ ብቕጽበት ሳምራውያን ተወሰኹ (ግብሪ ሃዋርያት 8:5-25)። ቅድሚ ሕጂ ኣይሁድ “ምስ ሳምራውያን ዝኾነ ይኹን ርክብ ኣይነበሮምን” (ዮሃንስ 4:9)፡ ግናኸ ሕጂ ተዋሓሒዶም ነይሮም። ድሕሪኡ ብዙሕ ከይጸንሐ፡ ኣህዛብ እውን ናብ ቤተ ክርስትያን ተወሰኹ። ንሓደ ኣይሁዳዊ ሰብ ምስ ኣህዛብ ምሕባር ቅድሚ ሕጂ ዘይተሰምዐ ነይሩ (ግብሪ ሃዋርያት 10:28)። ይኹን እምበር፡ ምስቲ ሮማዊ ሓለቓ ሚእቲ ቆርኔሌዎስ ክዛረብ ከሎ፡ ሃዋርያ ጴጥሮስን ካልኦት ምስኡ ዝነበሩን ኣህዛብ እውን ብጐይታ የሱስ ክርስቶስ ከም ዝኣምኑ ብዓይኖም ረኣዩ።

እቲ ጽቡቕ ፍጻሜታት ምልዋጥ ቆርኔሌዎስ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 10 ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 11:1-18 ብዝርዝር ተገምጊሙ ኣሎ፡ እዚ ድማ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዋን ከም ዝነበረ የርኢ። ኣብ መወዳእታ ናይቲ ጽሑፍ፡ ኩሎም “ኣምላኽ ንኣህዛብ እውን ንህይወት ንስሓ ሂብዎም እዩ” (ቁ.18) ኢሎም ይሕጎሱ ነይሮም። እዚ ክሳዕ ክንደይ ዘገርም ከም ዝነበረ ሎሚ ክንርድኦ ኣይንኽእልን ኢና። ኣምላኽ ንኣይሁድን ንኣህዛብን ናብ ሓደ ኣካል ከዋሕድ ከም ዝኽእል ዝብል ሓሳብ ቅድሚ ሕጂ ተገሊጹ ኣይፈልጥን። ጳውሎስ “ምስጢር … ኣብ ካልኦት ዘመናት ንደቂ ሰብ ዘይተፈልጠ … ኣህዛብ ብወንጌል ብክርስቶስ ብሓባር ወረስቲ፡ ናይ ሓደ ስጋ፡ ከምኡ’ውን ተኻፈልቲ ናይ ተስፋኡ ክኾኑ” (ኤፌሶን 3:3-6) ኢሉ ጸዊዕዎ። ብሓቂ፡ እዚ ምስጢር እዚ ንመላእኽታዊ ፍጥረታት ምስክርነት እዩ፡ “ብቤተ ክርስትያን ድማ ንመራሕትን ስልጣናትን ኣብ ሰማያዊ ቦታታት ብዙሕ ጥበብ ኣምላኽ ክፍለጥ” (ቁ.10)።3

ክርስትያናት ከምዚ ገይሮም ክፍሊ ህንጻ ኣምላኽ ምዃኖም ክሳዕ ክንደይ ዓብዪ ፍሉይ መሰል እዩ! ጐይታ ነዚ ልዑል ጽውዓት እዚ ብመሰረት ክንነብር ይሕግዘና። ገለ ክርስትያናት ካብ ካልኦት ብፍሉይ ብምሕሳብ፡ ነዚ ሓድሽ ኦርጋናዊ ሓድነት ኩሎም ምእመናን ብግብሪ ክንነጽጎ ብርግጽ ይከኣል እዩ። ከምኡ እንተ ገይርና፡ ንምግላጽ መለኮታዊ ጥበብ ኣምላኽ ብሓቂ ነፍርስ ኣለና። እዚ እዩ ድማ ድሕሪኡ ናይ ጴጥሮስ ባህሪ፡ ምስ ኣይሁዳውያን ምእመናን ክበልዕ ምስ ጀመረ ግናኸ ምስ ኣህዛብ ዘይኮነስ፡ ክሳዕ ክንደይ ከቢድ ከም ዝነበረ ዝገልጽ (ገላትያ 2:11-14)። ከም ቁጠባዊ ደረጃ፡ ብሄር፡ ቋንቋን ባህልን ዝኣመሰሉ ነገራት ንኣገባብ ምግባርና ምስ ካልኦት ምእመናን ክበክል ኣይግባእን።

ብሓባር ምዕባይ

ኣብ ዝኾነ ፕሮጀክት ህንጻ ዕቤት ክህሉ ይግባእ። ኣብ ቤተ ክርስትያን እውን ከምኡ እዩ። ክልተ ምዕራፋት ኣብ ኤፌሶን ብዛዕባ እዚ ይዛረቡ፡ ንኣኦም ብሓባር ምምርማር ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ምዕራፍ 2፡ ብዛዕባ ቤተ ክርስትያን ከም ቤተ መቕደስ ንነብብ። የሱስ ክርስቶስ እቲ መሰረታዊ እምኒ እዩ፡ እቲ መወከሲ ነጥቢ ንኹሉ ህንጻ፡ “ብእኡ ድማ እቲ ኹሉ ህንጻ፡ ብሓባር ተሰሪዑ፡ ኣብ ጐይታ ናብ ቅዱስ ቤተ መቕደስ ይዓቢ” (ኤፌሶን 2:21)። እቲ ዝቕጽል ፍቕዲ ድማ፡ ከምዚ ቅዱስ ቤተ መቕደስ፡ ቤተ ክርስትያን “መንበሪ ኣምላኽ ብመንፈስ” ከም ዝኾነት ይውስኽ። ኣብ ግዜ ብሉይ ኪዳን መንበሪ ኣምላኽ ናይ ሓቂ ቤተ መቕደስ ነይሩ፡ ግናኸ ሕጂ ኣብ ውሽጢ ቤተ ክርስትያን ይነብር (1 ቈረንቶስ 3:16)።

ድሕሪኡ ቤተ ክርስትያን ከም ስጋ ክርስቶስ ተሳኢላ ኣላ። ኤፌሶን 4 ነዚ ገጽታ እዚ የጕልሕ። ክርስቶስ እቲ ርእሲ እዩ፡ “ካብኡ ድማ እቲ ኹሉ ስጋ፡ ብዝኾነ መተሓሓዚ ዝቐርብ፡ ብመሰረት እቲ ኩሉ ክፋል ግደኡ ዝገብርሉ ፍሉይ ስራሕ፡ ንዕቤት ስጋ ንርእሱ ብፍቕሪ የዕቢ” (4:16)። ከም ስጋ፡ ቤተ ክርስትያን ብምምራሕን ምግቢን ናይ ርእስና፡ ክርስቶስ፡ ተዋሓሒዳ ኣላ።

እንተ ወሓደ ክልተ ጠቓሚ ነጥብታት ነዞም ጽሑፋት እዚኦም ብሓባር የራኽቡ። ቀዳማይ፡ ቤተ መቕደስን ስጋን ይዓብዩ ኣለዉ። ቤተ መቕደስ ንብርብር ብንብርብር፡ እምኒ ብእምኒ ይዓቢ፤ ክርስትያናት ድማ እቶም ህያዋን ኣእማን ቤተ መቕደስ ኣምላኽ እዮም (1 ጴጥሮስ 2:5)። ስጋ ብፍሉይ ይዓቢ። ኣብ ልደት ፍጹም እዩ፡ ገና ዓመት ብዓመት እቲ ስጋ ብመጠን ይዓቢ፤ ክርስትያናት ድማ ብውልቂ ኣባላት ስጋ ክርስቶስ እዮም (1 ቈረንቶስ 12:27)። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኩነታት፡ እቲ መስርሕ ዕቤት ፍሉይ እኳ እንተኾነ፡ እቲ ንዕቤት ዘሎ ድሌት ኣገዳሲ እዩ። ካብ መሰረት ንላዕሊ ዘይዓቢ ህንጻ ጠቓሚ ኣይኮነን። ካብ ሕጻንነት ንላዕሊ ዘይዓቢ ስጋ ጥዑይ ኣይኮነን።

ጐይታ ብርግጽ ቤተ ክርስትያኑ ብዓለምለኻዊ መንገዲ ይሃንጽ ኣሎ፡ ስለዚ ብከባብያዊ ደረጃ እውን ክትዓቢ ክንደሊ ይግባእ። ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 9:31 ኣብቲ ግዜ እቲ ዝነበራ ኩለን ከባብያዊ ኣብያተ ክርስትያን “ሰላም ነበረን፡ ተሃንጻ ድማ። ብፍርሃት ጐይታን ብምጽንናዕ ቅዱስ መንፈስን እናኸዳ፡ ተባዝሓ።” መንፈሳውን ቁጽራውን ዕቤት ይገብራ ነይረን። እዚ ንኹሉ ከባብያዊ ኣኼባ ክርስትያናት ዘደንቕ፡ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ዕላማ እዩ። ምናልባት ገለ ሰባት ብዛዕባ ቁጽሪ ተሳተፍቲ ጥራይ ይሓስቡ፡ ንመንፈሳዊ ድሌታት ውልቃውያን ምእመናን ድማ ኣይግደሱን። ምናልባት ካልኦት ድማ ኣብ ምምሃር መንፈሳዊ ሓቅታት ክሳዕ ክንድዚ የትኩሩ፡ ንኣድላይነት ወንጌላዊ ስራሕን ቁጽራዊ ዕቤት ድማ ኣይግደሱን። እዞም ክልተ ስሕተታት እዚኦም ንዕላማታት ጐይታ፡ ቤተ ክርስትያኑ ክትዓቢ ከም ዘለዋ፡ ኣይሓስቡን።

ካልኣይ ምትእስሳር ኣብ መንጎ ቤተ መቕደስን ስጋን ኣብቲ ክልቲኦም ብጥብቂ ዝተኣሳሰሩ ምዃኖም ይርከብ። ናብ ምዕራፋት 2ን 4ን ናይ ኤፌሶን ክንምለስ ከለና፡ እቲ ህንጻ “ብሓባር ተሰሪዑ” (2:21) ከምኡ’ውን እቲ ስጋ “ብሓባር ተዋሓሒዱ” (4:16) ንነብብ። ብሓቂ፡ እዞም መግለጺታት እዚኦም ኣብቲ ግሪኻዊ ጽሑፍ ናይ ሓደ ቃል ፍሉያት ትርጉማት እዮም። ህንጻታትን ኣካላትን ብፍሉይ ዝፍጠሩ እኳ እንተኾኑ፡ ኣምላኽ ግና ብተመሳሳሊ መገዲ ይገልጾም፡ ብጥብቂ ዝተኣሳሰሩ ኣካላት ብብቕዓትን ብሓባርን ዝሰርሑ።

ኣምላኽ ክሳዕ ክንደይ ዓብዪ ዲዛይን ኣዳልዩ! ኩሎም ምእመናን ውልቃዊነቶም ይሕልዉ፡ ገና ነፍሲ ወከፍና ንኹሉ ኣገዳሲ ነገር የበርክት። ንስኻ ኣብቲ ኣምላኽ ዘንበረካ ከባብያዊ ኣኼባ ምእመናን ንጡፍ ተሳትፎ ምግባርካ፡ እዚ ዲዛይን እዚ ብግብሪ ዝፍጸመሉ እዩ። ኣዝዩ ኣገዳሲ ድማ፡ ኣብ ክርስቶስ ሓባራዊ መንነት ኣለና። ንሱ እቲ መሰረታዊ እምኒና እዩ፡ ንሱ ድማ ርእስና እዩ። ንሱ ቤተ ክርስትያኑ ይሃንጽ ኣሎ፡ ንስኻ ድማ ኣብቲ ህንጻ ኣበይ ከም ዘለኻ ብልክዕ ይፈልጥ።

መወከሲታት

1. ከም እንግሊዛዊ ቃል፡ እቲ “church” ዝብል ቃል ትርጉሙ ናብ “ገዛ ጐይታ” ዝብል ሓሳብ ይምለስ። እቲ ግሪኻዊ ቃል kyriakós (“ናይ ጐይታ ዝኾነ”) ኣብ ሓድሽ ኪዳን ንምሳሕ ጐይታን ንመዓልቲ ጐይታን ተጠቒሙ። እቲ ቃል kyriakós እቲ መሰረት እዩ ናይ Kirche ብጀርመንኛን circe ብብሉይ እንግሊዝኛ፡ እዚ ድማ ኣብ መወዳእታ ናይ “church” እንግሊዛዊ ኣጻሕፋ ከምቲ ሎሚ ዘሎ ወሲዱ።
2. ምንጪ፡ መቕድም ናይ Various Testaments ብጄ. ኤን. ዳርቢ፤ STEM Publishing።
3. እቶም “መራሕቲ”ን “ስልጣናት”ን ናይ ኤፌሶን 6:12 ብርግጽ ኣጋንንታዊ እዮም፡ ስለዚ ገለ ሰባት ነቶም ፍጥረታት ናይ ኤፌሶን 3:10 ብተመሳሳሊ መገዲ ይትርጉምዎም። ካልኦት ድማ እቲ መወከሲ ኤፌሶን 3 ንመላእኽታዊ መልእክተኛታት ኣምላኽ ከም ዝምልከት ይስምዖም። ዝኾነ ይኹን፡ ጥበብ ኣምላኽ ንዞም መንፈሳውያን ፍጥረታት ብፍሉይ መገዲ ብቤተ ክርስትያን ይግለጽ።

ቤተ ክርስትያን ህያው ኣምላኽ ካብ ዓለም ዝተጸውዑ ውልቀ ሰባት እያ – እቶም ኣምላኽ ብወንጌል ጸጋኡ ናብ ባዕሉ ዝጸውዖም፡ ነቲ ወንጌልን ነቲ ዝቐርቦ መድሓንን ድማ ዝተቐበሉ እዮም። ስለዚ ካብ ዓለም ተፈልዮም ኣለዉ፡ ከም “እቶም ብክርስቶስ የሱስ ዝተቐደሱ” (1 ቈረንቶስ 1:1) ተባሂሎም ይዛረቡ፡ እዚ ድማ ብክርስቶስ “ዝተፈልዩ” ማለት እዩ።

ምስዚ ብምስምማዕ፡ ቃላት ያእቆብ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 15:14 ኣለና፡ ኣብኡ ድማ ንነብብ፡ “ስምኦን ኣምላኽ ንኣህዛብ ንስሙ ህዝቢ ንምውጻእ ብመጀመርታ ከመይ ገይሩ ከም ዝበጽሖም ገሊጹ ኣሎ።” እዚ እዩ እቲ ቤተ ክርስትያን – ብሉዓላዊ ስራሕ ቅዱስ መንፈስ ካብ ኣህዛብ ንስሙ ዝተወስደ ህዝቢ። ቤተ ክርስትያን ነዚ ጥራይ እንተ ዝዝክር ነይራ፡ ኣብ ዓለም ኣይትቕመጥን ዓለማዊ ኣተሓሳስባ ኣይትኸውንን ነይራ፡ ግናኸ ካብ ዓለም ተፈሊያ ሰማያዊ ባህሪኣ ምሓዘት ነይራ፡ ከምቶም ብሓቂ ናብቲ ኣብ ክብሪ ዘሎ ዝተነጽገ ክርስቶስ ዝተጸውዑ። ናብ ግብሪ ሃዋርያት 2 እንተ ረኣና፡ እቶም ኣብኡ ዝነበሩ ምእመናን ብሓቂ ዝተፈልየ ጉጅለ ነይሮም። —ሬይመንድ ኬ. ካምቤል፡ “ቤተ ክርስትያን ህያው ኣምላኽ” (ዝተሰማምዐ)