ወንጌል ኣምላኽ ናይ ምድሓን ዘደንቕ ዜና እዩ፣ ንሰብ ዝተነግረ ዝበለጸ ዜና እዩ። እታ «ወንጌል» እትብል ቃል «ጽቡቕ መልእኽቲ» ወይ «ጽቡቕ ዜና» ማለት እያ። ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብ ሮሜ 1:1 ንርእሱ «ንወንጌል ኣምላኽ ዝተፈልየ» ኢሉ ይገልጾ። ኣብ ሮሜ 15:15-16 ድማ ነዚ ብዝርዝር ገሊጹ፣ ብጸጋ ኣምላኽ «ኣገልጋሊ የሱስ ክርስቶስ ንኣህዛብ፣ ወንጌል ኣምላኽ ዘገልግል፣ እቲ ናይ ኣህዛብ መስዋእቲ ቅቡልን ብመንፈስ ቅዱስ ዝተቐደሰን ምእንቲ ኪኸውን» ከም ዝኾነ ይዛረብ። ነዚ ብምባል ድማ ወንጌል ኣምላኽ ሓደ ሰብ ሓጢኣቱ ብኸመይ ይቕረ ኪብሃለሉ፣ ናብ ሰማይ ኪኸይድ፣ ናብ ሲኦል ከይከይድ ከም ዝኽእል ጥራይ ዘይኮነስ፣ ካብኡ ንላዕሊ ብዙሕ ከም ዝሓቍፍ የርኢ።
እቲ ወንጌል ባዕሉ፣ ኩሉ ሰብ ስለ ዝጠፍአን ንርእሱ ምድሓን ብፍጹም ስለ ዘይክእልን፣ ኣምላኽ ወዱ፣ ጐይታ የሱስ፣ ምእንቲ ሓጢኣትና ኣብ መስቀል ቀራንዮ ኪመውት ኢሉ ሰብ ኪኸውን ከም ዝለኣኾ ይነግረና። ኣምላኽ ንስራሕ ወዱ ብምቕባል፣ ካብ ምዉታት ብምትንሳኡን ኣብ የማናዊ ኢዱ ብምቕማጡን ምሉእ ምቕባሉ ከም ዘርኣየና ይነግረና። ኣምላኽ ድማ ንኹሉ፣ ኣይሁዳዊ ይኹን ኣህዛባዊ፣ ንክርስቶስ ብሕታዊ ኣዳናጊሉ ዝቕበል፣ ይቕረታ ሓጢኣትን ምሉእ ምድሓንን ይህብ። ሎሚ ኩሎም ከምኡ ዝገብሩ ብመንፈስ ቅዱስ ከም ዝነብሩን፣ ቤተ ክርስቲያን፣ ስጋን መርዓትን ክርስቶስ (1 ቈረንቶስ 12:12-27፤ ኤፌሶን 5:23-32) ንምምስራት ሓቢሮም ከም ዝተዋሃዱን የፍልጠና። ምእመናን ናይ ዝሓለፉን ዝመጹን ዘመናት እውን፣ ይቕረታ ሓጢኣትን ኩሉ በረኸትን ኣምላኽ ብዝተፈጸመ ስራሕ ጐይታ የሱስ ገይሩ ዝሓሰበሎም ይቕበሉ።
ወንጌል ኣምላኽ ሎሚ ንዕኡ ንምሕጓስ ብኸመይ ክንነብር ከም እንኽእልን ጐይታ የሱስ ንዓና ምእንቲ ምስኡ ንዘለኣለም ክንከውን ብኸመይ ከም ዝመጽእን የጠቓልል። ኣብ ቀረባ ግዜ ጐይታ የሱስ መንግስቱ ከም ዝምስርት፣ ድሕሪኡ ድማ ንዲያብሎስን መላእኽቱን ኩሎም ምስ ዲያብሎስ ዝተሰለፉን ንዘለኣለም ናብ ሲኦል ብምድርባዩ ብፍርዲ ከም ዝኸብር፣ እቶም ብስራሑ ኣብ ቀራንዮ ዝደሓኑ ድማ ንዘለኣለም ምስኡ ብሓጐስ ከም ዝነብሩ የርእየና።
እዚ ናይ ዓወት ጐይታ የሱስን ኩሉ ውጽኢታቱን ዘደንቕ መልእኽቲ ወንጌል ኣምላኽ ተባሂሉ ይጽዋዕ፣ ምኽንያቱ ካብ ኣምላኽ ዝመጸን ትኹረት ድማ ኣብ ኣምላኽን ስለ ዝኾነ። ዮሃንስ 3:16 «ወንጌል ብሓጺሩ» ተባሂሉ ተጸዊዑ ኣሎ፣ ምኽንያቱ «ኣምላኽ ንዓለም ክሳዕ ክንድዚ ስለ ዝፈተዋ፣ ንበይናዊ ወዱ ሃበ፣ ብእኡ ዝኣምን ዘበለ ኩሉ ምእንቲ ከይጠፍእ፣ የግዳስ ናይ ዘለኣለም ህይወት ምእንቲ ኪረክብ» ይነግረና።
ቅዱሳት ጽሑፋት ክጠቕሱ ከለዉ ንወንጌል ክርስቶስ፣ እዚ እቲ ሓደ ዓይነት ጽቡቕ ዜና እዩ። ነዚ ኣበሃህላ ክጥቀሙ ከለዉ ግን፣ ትኹረት ኣብ የሱስ ክርስቶስ፣ ወዲ ኣምላኽ፣ ካብታ ሰብ ሓጢኣተኛ ዝኾነላ መዓልቲ ኣትሒዙ ብኣምላኽ ዝተመባጽዐ ኣዳናጋሪ፣ ንምድሓንና ዝድለ ዝነበረ ኩሉ ዝገበረ እዩ። ወንጌል ብኸምዚ ዝጠቐስሉ እዋን ኩሉ እቲ ትኹረት ኣብኡ እዩ። ኣምላኽ ወዱ የሱስ ክርስቶስ ብኹሉ ዝርዝር ከም ዘኽበሮ ኪዝክር ይሕጐስ። ኣምላኽ ነቲ ሰባት ዝነጸግዎን ኣብ መስቀል ዝሰቐልዎን፣ ጐይታ ኩሉ ገበሮ! ብዘይካኡ ምድሓን የለን። እቲ ዘደንቕ ስራሑ እዩ ብሰፊሑ ኪእወጅ ዘለዎ።
መጽሓፍ ቅዱስ ደጋጊሙ ብሓጺሩ «ወንጌል» ይብል። እንተኾነ ግን፣ ብፍላይ ንምንታይ ከም ዝጠቕስ ብምምርኳስ፣ ካልኦት ብዙሓት ኣበሃህላታት እውን ይጥቀም። ማርቆስ 1:1 «ወንጌል የሱስ ክርስቶስ» ይብል – እቲ ጽቡቕ ዜና ብዛዕባኡ እዩ! ኣብ ኣርባዕተ ወንጌላትን ኣብ ካልኦት ክፍሊታትን «ወንጌል መንግስቲ» ንብብ። ኣይሁድ ነቲ ዝተመባጽዐ መሲሕ መንግስቱ ብሓቀኛ መገዲ ከም ዝምስርት፣ ንዓኦም ድማ ዝበለጸ ህዝቢ ዓለም ከም ዝገብሮም፣ ንሮማውያንን ንኹሎም ዝጨቊንዎም ዝነበሩ ካልኦት ህዝብታትን ከም ዝስዕሮም ይጽበዩ ነበሩ። ጽቡቕ ዜና ኣምላኽ ድማ፣ መንግስቱ ብሓቀኛ ኣብዛ ብፍርዲ ካብ ኩሎም ጸላእቱ ዝጸረየት ምድሪ (ራእይ 19) ቅድሚ ምምስራታ፣ ሎሚ እውን ንዝተመርጸ ንጉስ ኣምላኽ ክንገዝእ ከም እንኽእል እዩ።
ጳውሎስ ብዙሕ ግዜ ይጠቅስ «ወንጌለይ» – እቲ ንዕኡ ንምእዋጅ ዝተዋህቦ ጽቡቕ ዜና። ንሱ ድማ «ወንጌልና» ዝብል ቃል ይጥቀም። እዚ ብፍላይ «ወንጌል ዘይግዙራት» ካብ «ወንጌል ግዙራት» ዝተፈልየ እዩ (ገላትያ 2:7)፣ ምኽንያቱ እቲ ካብ ኣምላኽ ዝተዋህቦ ተልእኾ ብፍላይ ንኣህዛብ ጽቡቕ ዜና ንምምጻእ እዩ ነይሩ፣ እቲ ናይ ካልኦት ሃዋርያት ስራሕ ድማ ብፍላይ ንኣይሁድ እዩ ነይሩ። ከምኡ እውን፣ ንጳውሎስ ብዛዕባ ቤተ ክርስቲያን ዘደንቕ ትምህርቲ ተዋሂብዎ ነይሩ፣ እዚ ድማ ኣብ ዝሓለፉ ግዜያት ንህዝቢ ኣምላኽ ተገሊጹ ኣይፈልጥን።
ካልኦት ብዛዕባ ወንጌል ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዝጥቀሙ ኣበሃህላታት ገላጽን ብቐሊሉ ዝርድኡን እዮም፣ ሎሚ ድማ ብኹሉ ክርስትያን ክንኣድጉ ይኽእሉ። ገለ ካብዚኦም ድማ እዚኦም እዮም፦ «ክቡር ወንጌል ብሩኽ ኣምላኽ፣» «ክቡር ወንጌል ክርስቶስ፣» «ወንጌል ጸጋ ኣምላኽ፣» «ወንጌል ወዱ፣» «ወንጌል ምድሓንኩም፣» ከምኡ እውን «ወንጌል ሰላም»። ኣብ ሓድሽ ኪዳን ክትነብቡ ከለኹም ክትረኽብዎም እንተኽኢልኩም ርኣዩ!
ኣብ ራእይ ሓደ ናይ መወዳእታ ኣበሃህላ ኣሎና፣ «ዘለኣለማዊ ወንጌል፣» እዚ ድማ ኣብ ፈለማ ንኹሎም እቶም ዝረኣናዮም ካልኦት መወከሲታት ዝተፈልየ ይመስል። እዚ መልእኽቲ እዚ ኣብ ግዜ መከራ ኣብ ትሕቲ ፍርዲ ኣብ ምድሪ ንዝነብሩ ኩሎም ዝተዋህበ እዩ፣ ንሳቶም ድማ «ንኣምላኽ ፍርህዎ እሞ ክብሪ ሃብዎ፣ ምኽንያቱ ሰዓት ፍርዱ በጺሓ እያ፤ ንሰማይን ምድርን ባሕርን ምንጪ ማያትን ዝፈጠረ ድማ ኣምልኹ» (ራእይ 14:6-7) ይብሎም። ኣብዚ ናይ ፍርዲ ግዜ እውን፣ ኣምላኽ ንሰባት ምስኡ ቅኑዕ ዝምድና ኪምስርቱ ይጽውዕ። ኣብዚ ፍቕዲ እዚ ብፍላይ ዘይተጠቕሰ እኳ እንተኾነ፣ ካብ ካልኦት ክፍሊታት ግን ስራሕ ጐይታ የሱስ ንምድሓን ደቂ ሰብ እንኮ መሰረት ከም ዝኾነ ንፈልጥ፣ ኣብ ዝኾነ ግዜ ታሪኽ ደቂ ሰብ ይኹን።
ወንጌል ብሓጺሩ ዮሃንስ 3:16 «ወንጌል ብሓጺሩ» ተባሂሉ ተጸዊዑ ኣሎ፣ ምኽንያቱ «ኣምላኽ ንዓለም ክሳዕ ክንድዚ ስለ ዝፈተዋ፣ ንበይናዊ ወዱ ሃበ፣ ብእኡ ዝኣምን ዘበለ ኩሉ ምእንቲ ከይጠፍእ፣ የግዳስ ናይ ዘለኣለም ህይወት ምእንቲ ኪረክብ» ይነግረና።
